Muzeu Virtual i Tetovës / Виртуелен Музеј на Тетово

  • Home
  • Macedonia
  • Tetovo
  • Muzeu Virtual i Tetovës / Виртуелен Музеј на Тетово
Directions Website Contact the organization

Muzeu Virtual i Tetovës / Виртуелен Музеј на Тетово Ju lutemi na dërgoni materiale(shkrime,dokumente,fotografi,video etj.) po që se posedoni të cilat do ta pasuronin Muzeun tonë.

Faqja zyrtare e organizatës Huta - Tetovë
Official page of NGO Huta - Tetovë

Muzeu Virtual i Qytetit të Tetovës
Виртуелен Музеј на град Тетово
Virtual Museum of Tetova
Tetova Sanal Müzesi

Publikime të reja çdo të Mërkurë dhe të Diell. Në mungesë të një Muzeu të mirëfilltë në Tetovë, me iniciative të disa qytetarëve kemi hapur këtë Muze Virtual të Tetovës i cili do shërbej si Muze për të shpalosur historinë e vërtetë të Tetovës si dhe kulturën, karakteristikat e qytetit tonë.
Поради недостиг на прав Музеј на Тетовскиот крај каде што ке се опфати целокупната историја на градот, ние со иницијатива на неколку граѓани на Тетово одлучивме да отвориме еден Виртуелен Музеј на Тетовски крај кој ке служи како Музеј на Тетово за да можат граѓаните да се запознат подобро со историјата и карактеристиките на нашиот град.
Ве молиме пратете ни било какви материјали што имаате кои можаат да го збогатат нашиот Музеј.

Donacione / Донации: https://gofund.me/8595d11a

Stolitë si një element i veshjeve, që nga kohërat parahistorike e deri më sot, shërbejnë për të “zbukuruar” dhe “dekorua...
09/11/2026

Stolitë si një element i veshjeve, që nga kohërat parahistorike e deri më sot, shërbejnë për të “zbukuruar” dhe “dekoruar” të gjitha pjesët e trupit të njeriut, duke filluar nga koka, qafa, gjoksi, beli, duart.

Në përpjekjen për të përcaktuar origjinën e stolive dhe termin në përgjithësi, disa etnologë dhe teoricienë të shkencave humane do të thonë: stolia është e vetmja gjuhë universale që ka krijuar njerëzimi dhe që zbukurimi dhe dekorimi është aq i vjetër sa vetë njerëzimi.

Stolitë janë përdorur gjerësisht në të gjitha periudhat historike dhe në të gjitha shtresat shoqërore, si një veshje me detaje dekorative, ose si një mishërim simbolik i zakoneve popullore, besimeve, ritualeve dhe si një shenjë e epokës dhe pozitës hierarkike të individit.

Më shumë se çdo fushë e kulturës materiale, stolia është e lidhur ngushtë me mundësitë ekonomike, prosperitetin dhe pasurinë e një kombi dhe një shteti. Progresi ekonomik ose rënia e zhvillimit të përgjithshëm ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë dhe vlerën e stolive. Për një periudhë të caktuar kohore ndërton kulturën e saj artistike, atëherë edhe stolia merr edhe vlerën e saj artistike.

Stoli më përfaqësues është i ashtuquajturi stolia Elmaz. Elmazi është më i vjetri prej gurëve të çmuar dhe në të vërtetë është gjendja e papërpunuar e diamantit para përpunimit. Në diamantin klasik, drita e pasqyruar në gur reflektohet përsëri për të dhënë dritë të shkëlqyeshme. Ndërsa në Elmaz, fundi i gurit është i sheshtë, dhe gurët kanë aspekte që shkojnë nga 12 deri në 37. Elmazi përpunohet më së shpeshti në “maskefer” prej ari 8- karat dhe është bërë në stoli. Në disa raste, guri Elmaz gjithashtu mund të futet në argjend. Elmazi prodhon stoli të grave: qafore, vathë, hallka, unaza, karfica për shami, kurora (kurora-alb). Janë bërë dhe blerë nga familje të pasura ose më parë për gra të agallarëve dhe bejlerëve. Punëtoritë e argjendarëve të Elmazit ishin në Manastir, Prizren dhe Stamboll.

Ari si një metal i çmuar përdoret më së shumti në prodhimin e llojeve të ndryshme të stolive: kurora, qafore, hallka-rrathë, unaza, vathë, karficë zbukurimi, kunja, gjilpëra, rripa, por gjithashtu edhe në formën e monedhave të arit. Monedhat e arit vlerësoheshin shumë si stoli në formën e qaforeve dhe rripave të telit. Masa, standardi ose orientimi për madhësinë e monedhës arit është lira. Një monedhë ari 5 lira në një quhet "peslirë", 2.5 litra në një "dy lirë e gjysmë" , një gjysmë lire, një çerek lire dhe monedha e artë më e vogël quhet "MENDUHIJE". Në Tetovë dhe rrethinat e saj gratë vendosnin monedhën e artë "Menduhije" në gërsheta, por në varësi të mundësive dhe lirës ("RUSHADIJE") u përdor për të njëjtin qëllim.

Në varësi të pastërtisë së arit të shprehur me termin "karat", mund të jetë:
22 karat-më të përshtatshmet për të bërë hallka, byzilikë; 18 karat-qafore, qystek; 14 karat-unaza, vathë; 8 karat-për stoli me gurë të çmuar.
Burrat kishin mbajtur shumë pak stoli ari, si unaza, zinxhirë orësh ose qysteka, kopsa dhe të ngjashme. Ndërsa burrat e besimit islam nuk mbanin aspak stoli të çmuara sepse ishte "haram", pra një ndalim shoqëror/fetar. Përveç kësaj u përdorën si një pajisje shtesë edhe lullat: "çibuk, çakmakë, kuti për duhan dhe cigare.

Argjendi si një metal fisnik përdoret gjerësisht në prodhimin e stolive, si për gratë ashtu
edhe për burrat, për të zbukuruar pjesët e trupit dhe për të zbukuruar elementet e kostumit të veshur. E bërë nga argjendi: unaza, vathë, qafore, hallka, karficë zbukurimi, tela, çikore, tufa rripi, kollan, qysteka, zbukurime, thundra, kopsa etj.
Stolia është bërë edhe nga metale të tjera të pandryshkshëm prej çeliku: bakri, tunxhi,
bronzi, me një dizajn të bukur estetik dhe artistik, por vlera më e ulët monetare e bën atë më të kapshme për masat. Ata bënë një shumëllojshmëri të stolive për të gjitha pjesët e trupit, të ngjashme me stolitë metalike të çmuara madje deri në atë pikë sa të mos njihen.
Të ashtuquajturat Frutat nga natyra që përdoren në bërjen e stolive janë predha, perla, gurë gjysmë të çmuar, lëkurë. Përveç stolive të pavarura, ato shpesh përfshihen në stoli të çmuara, rruaza dhe metale.

Më e popullarizuara, më e arritshme, me shprehjen më të popullarizuar të artit popullor është stolia me rruaza.
Rruaza si segmenti më i lirë, më i arritshëm dhe më i lehtë për zbatim përdoret për të bërë çdo lloj stolie të pavarur, si një shtesë e pavarur e veshjeve ose si një zbatim dhe për sendet e veshjeve. Në këtë kontekst, K.M Misirkov do të thotë: "Gjatë shekujve, njerëzit kanë shprehur talentet, dëshirat, shpresat e tyre të pafund dhe kanë lënë gjurmë të qëndrueshme të zejtarise së tyre artistike, por edhe të artit".
Prej rruazave, me rruaza, janë bërë, thurrje, qëndisje ,gërshetim..... janë bërë unaza,
qafore, rripa, qysteka, kurora, hajmali, janë bërë drejtkëndësha dhe trekëndore për gjoksin,
belin, kokën, qafën ... Rruazat përdoren me ngjyra të ndryshme në formë topi dhe cilindri, dhe motivet janë të florës dhe faunës, si dhe motive gjeometrike dhe shumë pak simbole fetare.
Përdorimi tradicional i stolive është i pranishëm, praktikohet, ushqehet dhe mirëmbahet nga popullsia rurale, të cilët dikur ishin më të prirur për veshje të thurrura, dekorime veshjesh dhe dekorimesh personale.

Autor: Valentina Gavriloska

. . . . .

Traditat jetojnë për aq kohë sa ne i kujtojmë dhe ua përcjellim brezave të rinj ☕️Burimi i tekstit: Isak Kasami - "Nga G...
04/11/2026

Traditat jetojnë për aq kohë sa ne i kujtojmë dhe ua përcjellim brezave të rinj ☕️

Burimi i tekstit: Isak Kasami - "Nga Gurra Popullore e Pollogut"

Tetova 1943Тетово 1943Gjatë një tubimi në Tetovë në kohën e Mbretërisë ShqiptareТетово на времето на Албанското Кралство...
28/10/2026

Tetova 1943
Тетово 1943

Gjatë një tubimi në Tetovë në kohën e Mbretërisë Shqiptare
Тетово на времето на Албанското Кралство

Kush e di ku gjendej pallati në sfond?
Кој знае кај се наоѓало зградата позади?

Burimi: Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave

🕰️ Kohët ndryshojnë, por kujtimet mbeten!Burimi i tekstit: Isak Kasami - "Nga Gurra Popullore e Pollogut"
26/10/2026

🕰️ Kohët ndryshojnë, por kujtimet mbeten!

Burimi i tekstit: Isak Kasami - "Nga Gurra Popullore e Pollogut"

Mirmëngjesi!Dobro utro!Kush e mban mend këtë shesh të Tetovës?Кој го памти овој плоштад на Тетово?Burimi: D.M
24/10/2026

Mirmëngjesi!
Dobro utro!

Kush e mban mend këtë shesh të Tetovës?
Кој го памти овој плоштад на Тетово?

Burimi: D.M

Deftesë shkollore e Mbretërisë Shqiptare 1944 dhe e Republikës Popullore të Maqedonisë 1954 në TetovëDëftesa e parë ësht...
21/10/2026

Deftesë shkollore e Mbretërisë Shqiptare 1944 dhe e Republikës Popullore të Maqedonisë 1954 në Tetovë

Dëftesa e parë është nga SH.F. "Tajar Tetova" e cila gjendej tek shkolla e vjetër e mjekësisë. 1 atëhershëm ishte si 5 sot.

Dëftesa e dytë është nga SH.F. "Liria" Tetovë, e vitit 1954 nën Republikën Popullore të Maqedonisë ku gjuha shqipe është primare ndërsa maqedonishtja dytësore për dallim prej sot ku maqedonishtja shkruhet para.

Dokumentet na dërgoi familjari: A.H

👀 A ju kujtohet kjo lojë nga fëmijëria?Sa kujtime mund të fshihen pas një loje të vetme! 🧡Burimi i tekstit: Isak Kasami ...
18/10/2026

👀 A ju kujtohet kjo lojë nga fëmijëria?
Sa kujtime mund të fshihen pas një loje të vetme! 🧡

Burimi i tekstit: Isak Kasami - "Nga Gurra Popullore e Pollogut"

11/10/2026

A e keni menduar ndonjëher se si flitej në Pollog në shekullin XX?

Në pranverën e vitit 1914, Norbert Jokli dëgjoi për një grup shqiptarësh pastiçierë që punonin në Hungari. Pa humbur kohë, u nis për t’i takuar dhe për të bërë shënime gjuhësore për dialektin e tyre. Me mbështetjen e Komisionit për Ballkanin të Akademisë Austriake të Shkencave, Jokli e ftoi njërin prej punëtorëve, një Mustafa Abdyli (lindur me 1876) nga Vrapçishta e Gostivarit (Maqedoni), në Vjenë për një muaj për një inçizim zanor të gjuhës së tij në Arkivin Fonogramik aty. Ky inçizim pesë minutësh, i kryer më 4 prill 1914 dhe i paraqitur këtu për herë të parë, është një ndër dokumenta më të hershme zanore të gjuhës shqipe nga Ballkani. Inçizimi i mirëfilltë mbi një pllakë të vjetër dylli ruhet në Arkivin Fonogramik të Akademisë së Shkencave (Zentrum Sprachwissenschaft, Bild- und Tondokumentation, Phonogrammarchiv, Österreichische Akademie der Wissenschaften) në Vjenë. I jemi mirënjohës Arkivit që na lajoi t’ia paraqesim këtë inçizim publikut të gjerë.

Burimi: AlbanianHistory.org

11 Tetori festa e Kryengritjes Popullore MaqedonaseÇfarë feste është dita e sotme?Kjo ditë feste në Maqedoni shënohet me...
11/10/2026

11 Tetori festa e Kryengritjes Popullore Maqedonase

Çfarë feste është dita e sotme?
Kjo ditë feste në Maqedoni shënohet me rastin e kryengritjes partizane kundër fashizmit.
Fillimi i kryengritjes partizane konsiderohet me sulmin që çeta partizane e Prilepit “Goce Dellçev” kreu në Prilep më 11 tetor 1941.

Por çfarë nënkupton kjo festë për ne Shqiptarët e Maqedonisë?
Tetova së bashku me disa qytete tjera të Maqedonisë perëndimore u bënë pjesë e Mbretërisë Shqiptare nën protektoratin Italian prej vitit 1941 deri më 19 Nëntor 1944 kur në Tetovë arritën forcat partizane dhe “çliruan” qytetin. Të fundit që mbrojtën tokat shqiptare nga forcat partizane qenë Batalioni i Lubotenit i udhëhequr nga Gajur Deralla dhe Balli Kombëtar nga Xhemë Hasë Gostivari. Pas marrjes së Tetovës nga forcat Partizane, të gjithë krerët Shqiptarë të asaj kohe u persekutuan dhe u burgosën.

Teqeja e Tetovës Arabati Baba vazhdon të mbetet në gjendje të mjerueshme dhe të përkeqësohet dita ditës!Edhe pse që nga ...
07/10/2026

Teqeja e Tetovës Arabati Baba vazhdon të mbetet në gjendje të mjerueshme dhe të përkeqësohet dita ditës!

Edhe pse që nga shkurti 2026, Bashkësia Fetare Islame ka marrë pronësinë e plotë të teqesë duke blerë edhe pjesët që i takonin kombinatit "Teteks", ato sërish nuk kanë ndërmarrë asnjë aktivitet për mbrojtje dhe restaurim.

Deri kur do të vazhdojë kjo nëpërkëmbje e trashëgimisë kulturore shpirtërore të Tetovës?

Address

Tetovo
1200

Opening Hours

Wednesday 09:00 - 17:00
Sunday 09:00 - 17:00

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Muzeu Virtual i Tetovës / Виртуелен Музеј на Тетово posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Muzeu Virtual i Tetovës / Виртуелен Музеј на Тетово:

Share

Nearby non profit organizations