ILLYRICUM LIBERTAS

06/05/2026

In Memoriam

Servet Pëllumbi ( 12 Dhjetor 1936 - 5 maj 2026)

Ish-kryetari i Kuvendit, Servet Pëllumbi është ndarë nga jeta mbrëmjen e kësaj të marte. Servet Pëllumbi, 89 vjeç, njihet si një prej figurave, që ka luajtur rol kryesor në zhvillimet politike të vendit që prej fillimeve të tranzicionit.

Ai ka pasur një karrierë të gjatë politike në PS dhe Kuvend. Pëllumbi është dekoruar nga presidenti Alfred Moisiu me urdhrin “Gjergj Kastriot Skënderbeu”.

Servet Pëllumbi lindi në Shqipëri në vitin 1936. Ai u formua si intelektual në fushën e shkencave shoqërore dhe u angazhua herët në jetën akademike, duke punuar si pedagog dhe studiues. Ka qenë i lidhur me Universitetin e Tiranës, ku ka kontribuar në mësimdhënie dhe kërkime në fushën e sociologjisë dhe shkencave politike.

Pas rënies së komunizmit dhe vendosjes së pluralizmit politik, Pëllumbi u bë një figurë e rëndësishme e Partisë Socialiste të Shqipërisë. Ai u zgjodh deputet në Kuvendin e Shqipërisë dhe u përfshi në proceset e tranzicionit politik dhe institucional të vendit. Roli i tij më i spikatur politik ishte kur shërbeu si Kryetar i Kuvendit të Shqipërisë nga viti 2002 deri në vitin 2005. Në këtë detyrë, ai drejtoi punimet parlamentare në një periudhë të rëndësishme për konsolidimin e institucioneve demokratike dhe reformave në Shqipëri.

Servet Pëllumbi ka shkruar libra dhe studime mbi zhvillimet shoqërore, demokracinë, tranzicionin politik dhe historinë e Shqipërisë bashkëkohore. Kontributi i tij lidhet me analizën e transformimeve të shoqërisë shqiptare pas vitit 1990.

Illyrcum Libertas i shpreh ngushëllime të sinqerta familjes, miqve, kolegëve dhe shtetit shqiptar.

5 maj 2026

06/05/2026

5 Maji dita kur përkujtojmë dëshmorët e kombit

LAVDI

27/04/2026

Nga shkenca jone kombetare

Konsulta Gjuhësore e Prishtinës, një hap vendimtar drejt njësimit të gjuhës shqipe




Në datat 27 - 28 prill 1968, në Prishtinë u mbajt Konsulta Gjuhësore e Prishtinës, një tubim shkencor mbarëkombëtar që hodhi themelet për njësimin e gjuhës letrare shqipe. Në takim u mblodhën studiues, gjuhëtarë dhe intelektualë nga të gjitha trevat shqiptare me një qëllim të përbashkët: krijimin e një gjuhe të përbashkët standarde, si bazë e arsimit, kulturës dhe identitetit kombëtar.

Kjo konsultë shënoi një hap të rëndësishëm drejt standardizimit të shqipes, proces që do të kurorëzohej më vonë me Kongresin e Drejtshkrimit të vitit 1972. Në vitet ’60, shqipja përdorej në forma të ndryshme letrare, kryesisht në dy variante kryesore dialektore: gegërishtja dhe toskërishtja. Kjo situatë krijonte vështirësi në komunikimin kulturor, arsimor dhe institucional ndër shqiptarët. Konsulta e Prishtinës erdhi si një përpjekje e përbashkët për të kapërcyer këto dallime dhe për të vendosur baza të përbashkëta për një gjuhë standarde.

Gjatë kësaj konsulte u theksua nevoja për një gjuhë letrare të njësuar për të gjithë shqiptarët, detyrimi për përdorimin më të gjerë të normave të përbashkëta në arsim dhe botime, si dhe afrimi i praktikave gjuhësore në të gjitha trevat shqiptare.
Konsulta e Prishtinës kishte një rëndësi të veçantë, pasi për herë të parë në kushtet e kohës, u arrit një bashkëpunim i gjerë mbarëkombëtar në fushën e gjuhësisë. Ajo shërbeu si një urë lidhëse mes studiuesve nga Shqipëria dhe trevat shqiptare jashtë saj.

Sot, duke kujtuar Konsultën Gjuhësore të Prishtinës, nderojmë vizionin dhe përkushtimin e studiuesve që punuan për një gjuhë të përbashkët, si themel i identitetit dhe unitetit kombëtar. Trashëgimia e tyre mbetet një gur themeli në zhvillimin e kulturës dhe arsimit shqiptar.

www.akad.gov.al

24/04/2026

In memoriam

Rexhep QOSJA (25 qershor 1936 – 23 prill 2026)

Ka ndërruar jetë sot Rexhep Qosja, një shkrimtar, kritik i letersisë, akademik dhe veprimtar i njohur shqiptar.

Shprehim ngushëllimet më të sinqerta familjes, miqve e shqiptarëve kudo janë.

Sh.m.a.i.k Illyricum Libertas
23 prill 2026

12/04/2026

Fshati Pirok, Tetovë. Viti shkollor 1942-1943.
Grup nxënësish me mësuesin, Hilmi Kadaliu.

10/04/2026

In Memoriam

Eliot Lance ENGEL
(18 shkurt, 1947 – 10 prill, 2026)

Sot ka ndërruar jetë kongresmeni amerikan, Eliot Engel, miku i madh i shqiptarëve qe bëri aq shumë për pavaresinë e Kosoves dhe anëtarësimin e Shqipërisë në NATO.

Ngushëllime familjes, miqve dhe popullit vëlla amerikan.

Sh.m.a.i.k Illyricum Libertas
10 prill 2026

01/04/2026

Në kujtim të protestave studentore në Prishtinë
Mars/prill 1981

08/03/2026

Mësimdhënësve shqiptarë kudo janë
Gëzuar 6 marsin, ditën e mësuesit

Sh.m.a.i.k Illyricum Libertas
7 mars 2026

05/03/2026

Prekaz
5 mars 1998 - 5 mars 2026

Lavdi kujtimit të të rënëve

Sh.m.a.i.k Ilyricum Libertas
Tetovë
5 mars 2026

01/02/2026

Ismail Kadare
Jetëshkrim

📰 Relike që rrëfejnë histori 📰
📜 Gazeta “KOMBI”

📍 Nga arkivi i Muzeut Historik Kombëtar

“Relike që rrëfejnë” - Gazeta “KOMBI”
Ju ftojmë të ndiqni rubrikën tonë më të re kushtuar artefakteve të Muzeut Historik Kombëtar. Përmes dokumenteve dhe relikeve rrëfehet historia e kombit.

Me përmasa vetëm 45 x 29 mm, ky fragment i gazetës “Kombi” na çon drejtpërdrejt në Bostonin e vitit 1906, aty ku fjala shqipe po merrte formë larg atdheut. I botuar më 13 tetor të atij viti, nën përkujdesjen e Sotir Pecit, ky numër i gazetës ishte një akt i guximshëm kombëtar.
Në një kohë kur identiteti shqiptar kërkonte zë dhe hapësirë, “Kombi” u shndërrua në tribunë të ndërgjegjes kombëtare, duke përhapur ide, kulturë dhe gjuhë shqipe përtej oqeanit. Çdo rresht i saj ishte një thirrje e heshtur për bashkim dhe vetëdije, ndërsa sot, kjo dëshmi e rrallë mbetet një fragment i historisë sonë.

📖🇦🇱