30/10/2025
Македонската алпинистичка федерација, претставувана од тројца свои членови, Христина Крстеска, Илија Циривири и Мартин Пејоски - е одговорна за прогласување на најдобрите филмови во две категории: Најдобар алпинистички филм и Најдобар качувачки филм. 😇
👉 Одлуките и образложенијата ги прочитаа Илија и Христина:
📍 Најдобар алпинистички филм: „Патагонија: достигнат врв“, на Денис Лукјанчук од Казахстан.
Суштината на секој филм е да раскаже приказна и да пренесе порака. „Патагонија: достигнат врв“ не е епска приказна за неискачен врв. Наместо тоа, интимно портретира сериозно искачување кое е длабоко значајно за мала група алпинисти. Режијата е отстранета, дозволувајќи им на ликовите, планинскиот пејзаж и сировиот алпинизам сами да ја раскажат приказната, што резултира со наратив кој навистина е лесен, природен и луциден.
Приказната која ја раскажува не иманентно врзана со алпинистичкиот подвиг, до толку повеќе зборува за другарството како животна линија. Тоа е самото искачување. На многу искрен начин се претставени меѓучовечките односи, потребите и страстта. Филмот умешно ја истакнува вистината дека во алпинизмот нема простор за ништо повеќе од себенадминувањето како императив поткрепен од другарството и взаемната доверба.
Искачувањето е прикажано онака како што навистина е: сериозна обврска кон себе си, кон партнерите и кон планината. Нема славенички ставови, туку почит кон ризикот и природата. Овој документарец е поема посветена на човечкиот однос, сместена во една од најсуровите природни средини. Тој е антитеза на нарцисоидните шоуа, нудејќи ја чистата, нефилтрирана убавина на заедништвото во лицето на заедничкиот предизвик.
📍 Најдобар качувачки филм: „Поларна светлина“, на Алесандро Белтраме од Италија
„Поларна светлина“ го следи патот на четири алпинисти чија авантура не почнува на 1.200 метри вискиот ѕид, туку на мирните, но замрзнати води на Гренланд.
Целта на оваа авантруа (во нејзината есенција) е двојно амбициозна: со кајак да препловат 300 километри замрзната вода носејќи ги на малите кајаци своите надежи и опрема. А потоа да искачат недопрена карпа. Ова не е експедиција диктирана од его или желба за слава; таа е водена од примарниот инстинкт за истражување, од чистата потрага по авантура во светот на качувањето. Филмскиот наратив, како и нивното патување, има природен тек и со леснотија ја истакнува суштината. Нема вештачки драматизации. Камерата ги снима немите, величествени ледени ѕидови, исцрпените, но исполнети лица на алпинистите и огромниот празен простор што проголтува. Музиката е минимална, дозволувајќи им на звуците на природата да ја создадат атмосферата.
Најголемата сила на филмот лежи во неговата филозофија: нивната цел не е самиот врв, туку есенцијата на авантурата. Гледаме како се радуваат на секој поминат километар на вода, на секоја успешно поставена точка за обезбедување. Искачувањето на самиот ѕид не е прикажано како краен триумф, туку како природен продолжеток на нивното истражување – последниот чекор во потрагата по нешто автентично и чисто.
„Поларна светлина“ е ретко и вредно освежување во продукција на документарците за екстремни спортови. Тој не инспирира да го освоите врвот, туку да го цените патот што води до него и да го слушате вашиот внатрешен повик за истражување. Ова е филм за луѓето кои гледаат на карта и сонуваат за празните простори, за оние кои веруваат дека вистинската авантура не е фотографијата од врвот.
