01/10/2025
Систем за влез/излез од ЕУ: За што сè треба да се подготват патниците
Министерството за внатрешни работи ја информира јавноста дека почнувајќи од 12 октомври 2025 година, Европската Унија ќе започне со постепено воведување на Системот за влез/излез (EES), кој ќе биде целосно имплементиран до април 2026 година.
Овој нов дигитален систем претставува една од најзначајните реформи во областа на граничното управување на ЕУ, заменувајќи го досегашното ставање печати во пасошите со електронска евиденција на биометриски податоци (фотографија и отпечатоци од прсти), како и точни записи за датумите на влез и излез.
За кого важи системот?
EES се однесува на сите државјани од земји кои не се членки на Европската Унија или Шенген зоната и кои патуваат за краток престој (до 90 дена во рамки на 180 дена). Тоа ги опфаќа:
• патниците кои се ослободени од виза за влез во ЕУ,
• патниците кои поседуваат виза за краток престој.
Граѓаните на земјите-членки на ЕУ и на Шенген зоната не подлежат на новиот систем.
Земји каде ќе се применува EES
Системот ќе биде активен на сите надворешни гранични премини на 29 земји, меѓу кои се: Грција, Бугарија, Австрија, Германија, Франција, Италија, Шпанија, Шведска, како и Исланд, Норвешка, Швајцарија и Лихтенштајн.
Кои се целите на воведувањето?
Со EES, Европската Унија има за цел:
• да ја зголеми безбедноста на граѓаните, преку подобро откривање на фалсификувани документи и идентитетски измами,
• да ја подобри борбата против криминалот, тероризмот и нелегалната миграција,
• да го олесни патувањето преку побрзи и поефикасни гранични проверки,
• да обезбеди прецизна дигитална евиденција за времетраењето на престојот, елиминирајќи можни недоразбирања кои порано настануваа со рачните печати.
Како ќе функционира системот?
При првото патување по воведувањето на системот, патниците ќе поминат низ целосен процес на регистрација кој вклучува фотографирање, скенирање на отпечатоци од прсти и внесување на податоци од пасошот. За да се олесни процедурата, на граничните премини ќе има и пунктови за самопослужување, а можно е и претходно предрегистрирање преку мобилни апликации.
При следните патувања, контролата ќе биде значително побрза бидејќи податоците веќе ќе бидат складирани во системот и ќе се врши само нивна проверка.
Период на транзиција
Во периодот од октомври 2025 до април 2026 системот ќе се воведува по фази. Тоа значи дека дел од патниците сè уште ќе добиваат печат во пасошите, додека постепено сите гранични премини не преминат на целосна дигитална евиденција. Од 10 април 2026 година, печатите во пасошите целосно ќе бидат заменети со електронски записи.
Заштита на личните податоци
Сите податоци ќе се обработуваат и чуваат согласно строгите стандарди на Европската Унија и Општата регулатива за заштита на податоци (GDPR). Со тоа се гарантира целосна заштита на приватноста и транспарентна употреба на собраните информации.
Апел до граѓаните
Министерството за внатрешни работи апелира до сите граѓани на Република Северна Македонија кои планираат патувања во земјите на Шенген зоната да се информираат за новите правила и постапки, со цел нивните патувања да бидат навремени, безбедни и без непотребни доцнења.
----------------
Sistemi për hyrjes/dalje në BE: Për çfarë duhet të përgatiten udhëtarët
Ministria e Punëve të Brendshme informon opinionin se duke filluar nga 12 tetori 2025, Bashkimi Evropian do të fillojë vënien e shkallëshkallshme të Sistemit për hyrje/dalje (EES), i cili do të implementohet plotësisht deri në prill 2026.
Ky sistem i ri digjital paraqet një nga reformat më të rëndësishme në fushën e menaxhimit të kufijve të BE-së, duke zëvendësuar vënien e deritashme të vulave në pasaporta me evidencim elektronik të të dhënave biometrike (fotografi dhe gjurmë të gishtërinjve), si dhe të dhëna të sakta të datave të hyrjes dhe daljes.
Për kë vlen sistemi?
EES ka të bëjë me të gjithë shtetasit e vendeve që nuk janë anëtare të Bashkimit Evropian ose të zonës së Shengenit dhe që udhëtojnë për një qëndrim të shkurtër (deri në 90 ditë brenda 180 ditëve). Ai përfshin:
• udhëtarët që janë të liruar nga viza për hyrje në BE,
• udhëtarët që posedojnë vizë për qëndrim të shkurtër.
Qytetarët e shteteve anëtare të BE-së dhe zonës së Shengenit nuk i nënshtrohen sistemit të ri.
Vendet ku do të aplikohet EES
Sistemi do të jetë aktiv në të gjitha pikëkalmet e jashtme kufitare të 29 vendeve, ndër të cilat janë: Greqia, Bullgaria, Austria, Gjermania, Franca, Italia, Spanja, Suedia, si dhe Islanda, Norvegjia, Zvicra dhe Lihtenshtajni.
Cilat janë qëllimet e vënies në përdorim?
Me EES, Bashkimi Evropian synon të:
• rrisë sigurinë e qytetarëve, duke zbuluar më mirë dokumentet e falsifikuara dhe mashtrimet me identitetin,
• përmirësojë luftën kundër krimit, terrorizmit dhe migracionit të paligjshëm,
• lehtësojë udhëtimin përmes kontrolleve kufitare më të shpejta dhe më efikase,
• sigurojë evidencë të saktë digjitale të kohëzgjatjes së qëndrimit, duke eliminuar mosmarrëveshjet e mundshme që ndodhnin më parë me vulat manuale.
Si do të funksionojë sistemi?
Në udhëtimin e tyre të parë pas vënies në përdorim të sistemit, udhëtarët do të kalojnë nëpër një proces të plotë regjistrimi që përfshin fotografimin, skanimin e gjurmëve të gishtërinjve dhe futjen e të dhënave të pasaportës. Për të lehtësuar procedurën, në pikëkalimet kufitare do të ketë pika për vetëshërbim, ndërsa është i mundur edhe regjistrimi paraprak përmes aplikacioneve celulare.
Gjatë udhëtimeve vijuese, kontrolli do të jetë dukshëm më i shpejtë sepse të dhënat do të ruhen tashmë në sistem dhe do të kryhet vetëm verifikimi i tyre.
Periudha e tranzicionit
Sistemi do të vihet në përdorim në faza ndërmjet tetorit 2025 dhe prillit 2026. Kjo do të thotë që disa pasagjerë do të vazhdojnë të marrin vulë në pasaportat e tyre, derisa të gjitha pikëkalimet kufitare të kalojnë gradualisht në evidencim të plotë digjital. Nga 10 prilli 2026, vulat e pasaportave do të zëvendësohen plotësisht me të dhëna elektronike.
Mbrojtja e të dhënave personale
Të gjitha të dhënat do të përpunohen dhe ruhen në përputhje me standardet e rrepta të Bashkimit Evropian dhe Rregullores së Përgjithshme për Mbrojtjen e të Dhënave (GDPR). Kjo garanton mbrojtje të plotë të privatësisë dhe përdorim transparent të informacionit të mbledhur.
Thirrje qytetarëve
Ministria e Punëve të Brendshme u bën thirrje të gjithë qytetarëve të Republikës së Maqedonisë së Veriut që planifikojnë të udhëtojnë në vendet e zonës së Shengenit të informohen rreth rregullave dhe procedurave të reja, në mënyrë që udhëtimet e tyre të jenë në kohë, të sigurta dhe pa vonesa të panevojshme.