Синдикат на културата на Република Македонија

  • Home
  • Macedonia
  • Skopje
  • Синдикат на културата на Република Македонија
Call Directions Website Contact the organization

Синдикат на културата на Република Македонија Синдикат на вработените во сите дејности на културата на Република Македонија

❗️ДАЛИ ВЛАДЕЕ ПРАВОТО ИЛИ НЕКОЈ ГО "ВЛАДЕЕ" ПРАВОТО❗️✅ ФАКТВо предметот У.бр.274/2020 (2021 година), Уставниот суд НЕ ПО...
07/07/2026

❗️ДАЛИ ВЛАДЕЕ ПРАВОТО ИЛИ НЕКОЈ ГО "ВЛАДЕЕ" ПРАВОТО❗️
✅ ФАКТ
Во предметот У.бр.274/2020 (2021 година), Уставниот суд НЕ ПОВЕДЕ постапка за оценување на уставноста и законитоста на Колективниот договор за култура.
Во тогашниот состав на Судот членуваа и денешните уставни судии:
Дарко Костадиновски
Насер Ајдари
Осман Кадриу
Ниту еден од нив НЕ ОБЈАВИ издвоено мислење, а Судот по сопствена иницијатива не отвори прашање за уставноста на член 76-љ од Законот за култура.
✅ ФАКТ
Во 2026 година, дел од истиот состав на Уставниот суд, заедно со новоизбраните судии:
ПОВЕДУВА постапка за оценување на уставноста и законитоста на Колективниот договор за култура во целост;
По сопствена иницијатива го отвора и прашањето за уставноста на член 76-љ од Законот за култура.
Прашањето е едноставно:
Што се промени од 2021 до 2026 година?
Дали станува збор за: развој на судската практика со убедливо правно образложение, или
промена на ставовите што отвора сериозни прашања за правната сигурност и конзистентноста на уставно-судската практика?
🔶️Нека секој сам процени дали владее правото или некој го „владее“ правото❗️.
Уставен суд на Република Северна Македонија
#Факти #УставенСуд #КолективенДоговорЗаКултура

❗️Може ли Уставен суд на Република Северна Македонија да го исклучи колективното договарање за платите во културата кога...
06/07/2026

❗️Може ли Уставен суд на Република Северна Македонија да го исклучи колективното договарање за платите во културата кога Уставот и Законот го дозволуваат токму тоа⁉️Дали се издржани тврдењата на Уставниот суд за Колективниот договор за култура⁉️
➡️По одржаните состаноци во Министерство за култура / Ministria e Kulturës очигледна е тенденцијата платите на вработените во културата да бидат уредени во Закон за култура, бидејќи така наложува Решението донесено од Уставниот суд.
Согласно Решението, Уставниот суд смета дека методологијата за пресметка на платите и коефициентите на културните работници не можат да бидат предмет на колективно договарање, туку исклучиво законско прашање.

Но, далу е тоа така⁉️ Уставот и Законот за работните односи го кажуваат спротивното.❗️

🔶️Член 32 од Уставот јасно пропишува дека правата и положбата на вработените се уредуваат со закон и колективен договор.

🔶️Законот за работните односи дополнително утврдува дека:✔️ платата се уредува согласно закон, колективен договор и договор за вработување;✔️ со колективен договор се уредуваат правата и обврските од работниот однос;✔️ работодавачот е должен да ги применува одредбите за плата утврдени со колективен договор.

❗️Оттука, методологијата за пресметка на платите и коефициентите не се прашања исклучени од колективното договарање, туку негова суштина.❗️

➡️Затоа, се поставува оправданото прашање: врз која уставна и законска основа Судот заклучува дека овие прашања можат да се уредуваат исклучиво со закон, кога Уставот и Законот за работните односи предвидуваат токму спротивното?⁉️

Правната рамка недвосмислено покажува дека платите и начинот на нивното утврдување се легитимен предмет на колективно договарање. Поради тоа, постојат сериозни аргументи дека членовите 65 и 66 од Колективниот договор за култура се во согласност со Уставот и законите.
#КултуратаИмаГлас

СКРМ СО ПОСТАПКА ПРЕД МЕЃУНАРОДНАТА ОРГАНИЗАЦИЈА НА ТРУДОТ🔶️ Синдикат на културата на Република Македонија  поведе поста...
01/07/2026

СКРМ СО ПОСТАПКА ПРЕД МЕЃУНАРОДНАТА ОРГАНИЗАЦИЈА НА ТРУДОТ
🔶️ Синдикат на културата на Република Македонија поведе постапка пред Меѓународната Организација на Трудот International Labour Organization. Претставката е поднесена, откако сите механизми и инструменти за мирно решавање беа надминати, а синдикатите ставени пред свршен чин со постапката пред Уставен суд на Република Северна Македонија за укинување на Колективниот договор за култура.
Велиме со жалење, затоа што повеќе од една година Министерство за култура / Ministria e Kulturës , предводено од министерот Зоран Љутков, не најде за потребно да седне на преговарачка маса со синдикатите и да се обидеме заеднички да најдеме решение. Наместо тоа, работите ескалираа до степен во кој, поради непочитувањето на правата утврдени со Колективниот договор, СКРМ беше принуден да поднесе околу 800 тужби против институциите, додека иницијативата поднесена од „загрижен граѓанин“ беше прифатена од Уставниот суд, кој сега е пред одлука за укинување или поништување на Колективниот договор за култура.
🔶️По изложување на поединостите, добивме препорака од надлежните во Меѓународната организација на трудот (МОТ), жалбата да ја поднесеме пред Комитетот за Слобода на Здружување. Ова е втора претставка од Република Македонија пред овој Комитет.
➡️Надлежните од МОТ неофицијално самите изразија сериозна загриженост од односот на државата кон вработените во културата. Според нивните неофицијални изјави, обиди за заобиколување на колективното договарање од ваков вид не сретнале ниту во земји како Индија, Бангладеш или Виетнам.
‼️Доколку Уставниот суд го укине Колективниот договор во ваков очигледно исфорсиран и изнуден процес без преседан, тоа нема да претставува само тежок удар за вработените во културата, туку и сериозен удар врз меѓународниот углед на Република Македонија, која би можела да се најде со епитетот „рушител на колективното договарање“ и да стане втората држава во Европа што укинала колективен договор.‼️
🔸️Воедно, СКРМ побара од МОТ и медијација во случајот, која искрено се надеваме дека ќе биде успешна и дека жалбата против Република Македонија нема да се ефектуира.
➡️По интервенцијата на премиерот Христијан Мицкоски, Министерството за култура и туризам се одважи повторно да седне на преговарачка маса со СКРМ и СОНК. Сепак, од досегашниот тек на преговорите се добива впечаток дека наместо да се бара заемно прифатливо решение, повторно се настојува да се наметнат однапред утврдени ставови, како што тоа беше случај и со упатствата од април и декември 2025 година. Денес таквите ставови се претставуваат преку текстот на решението на Уставниот суд, кој министерот го толкува како своја „црвена линија“, и покрај бројните конструктивни предлози кажани од синдикатите.
🔶️СКРМ останува целосно посветен на преговарачкиот процес, но јасно порачува дека нема да прифати ултиматуми од кој било вид.
🔶️Нашата борба отсекогаш била и ќе остане борба за почитување на работничките права, за достоинството на културните работници и за владеење правото. Од тие принципи нема да отстапиме.

КОЈ И ЗОШТО НАПРАВИ КУЛТУРАТА ДА СТАНЕ ПРОБЛЕМ⁉️➡️Во момент кога постојат иницијативи и преговори што можат да доведат д...
30/06/2026

КОЈ И ЗОШТО НАПРАВИ КУЛТУРАТА ДА СТАНЕ ПРОБЛЕМ⁉️

➡️Во момент кога постојат иницијативи и преговори што можат да доведат до ограничување или укинување на дел од договорените права во културата, што создава неизвесност кај вработените, со право се прашуваме зошто културата стана толкав проблем?
🔶️Колективниот договор за култура воспостави систем на коефициенти за пресметка на платите, со коефициенти од 1,154 до 3,265. Во меѓувреме, во високото образование се усвои нов систем со значително повисоки коефициенти, кои достигнуваат од 1,50 до 4,58.
🔸️Споредбата покажува дека на споредливи работни места коефициентите во високото образование се повисоки за 10 до над 40 проценти. Најголемите разлики се кај високообразованиот и стручниот кадар – професори, асистенти, научни и стручни соработници.
🟧Ако методологијата на пресметка на плата е иста и во културата и во високото образование, коефициент по минимална плата, тогаш добиваме за еден сектор да се обезбедуваат повисоки коефициенти и континуирано подобрување на материјалната положба, а за друг се отвораат прашања за ограничување на веќе стекнатите права. Во овој случај се создава оправдано чувство на нееднаков третман.
➡️Ова не е прашање на спротивставување на културата и високото образование. Напротив, и двата сектора се столбови на општеството и заслужуваат достоинствено вреднување на трудот.
‼️Културата не бара привилегии. Бара еднакви критериуми, почитување на колективното договарање и вреднување на трудот на културните работници.‼️
Уставен суд на Република Северна Македонија
Министерство за култура / Ministria e Kulturës

29/06/2026

🔶️ДАЛИ НАВИСТИНА КУЛТУРАТА Е ПРОБЛЕМ - ИЛИ НЕКОЈ НАМЕРНО СОЗДАДЕ ПРОБЛЕМ ВО КУЛТУРАТА ⁉️

➡️Во период кога Министерот за одбрана јавно најавува нов Колективен договор со повисоки плати и подобри права за вработените, во културата се водат преговори во кои суптилно се настојува да се протне "замрзнување" на платите и намалување на веќе стекнатите права од работен однос. Сето тоа под закрила на Решение на Уставниот суд, донесено во околности кои оправдано отвораат сомнежи за политички притисок.
➡️За поздравување е настојувањето на министерот за одбрана за континуирано унапредување на правата и материјалната положба на вработените во неговиот сектор. За жал, сосема поинаква е сликата во културата, каде што наместо унапредување на работничките права, сведочиме на однос што создава чувство на деградација, несигурност и потценување на вработените.
➡️Разликата во пристапот кон двата сектора е повеќе од очигледна и отвора сериозно прашање за односот кон културата и кон луѓето кои ја создаваат и ја одржуваат.
Дали културата вреди помалку од одбраната⁉️ Не.❗️
🔶️Точно е, дека безбедноста на државата е врвен приоритет и никој не го оспорува правото на припадниците на одбраната на подобри плати и подобри услови за работа. Но, културата е темелот на идентитетот, јазикот, традицијата и духовниот интегритет на една држава.
🔶️Без безбедност нема држава, но без култура нема народ што ќе ја препознае како своја.❗️
➡️И одбраната и културата се дел од јавниот сектор. Ако денес платите во одбраната се веќе значително повисоки од платите во културата, а се најавува и ново нивно зголемување, тогаш се поставува едноставно прашање:
🔸️Каде е проблемот во културата?⁉️
🔸️Дали проблемот се уметниците, музејските работници, библиотекарите, актерите, музичарите, конзерваторите и сите оние кои секојдневно создаваат и го чуваат културното наследство?⁉️
🔸️Или проблемот е во институциите и политиките што дозволија културата да стане единствениот сектор во кој стекнатите работнички права се доведуваат во прашање, наместо да се унапредуваат?⁉️
➡️Проблемот не го создадоа вработените во културата. Тие само бараат да се почитуваат и да не им се одземаат веќе стекнатите права.
Затоа вистинското прашање не е дали културата е проблем.
🔸️Прашањето е: КОЈ И ЗОШТО НАПРАВИ КУЛТУРАТА ДА СТАНЕ ПРОБЛЕМ⁉️
Министерство за култура / Ministria e Kulturës
Уставен суд на Република Северна Македонија

25/06/2026

Ние не чиниме многу, но ги чиниме многу затоа што сме слободни, гласни, затоа што ја сакаме правдата и се бориме за правда...✊️
#КултуратаИмаГлас

⚠️КОЛЕКТИВНО (НЕ) ПРЕГОВАРАЊЕ⚠️🔶️ По средбата на СКРМ, во Владата на Република Македонија со премиерот, а по повеќе од е...
24/06/2026

⚠️КОЛЕКТИВНО (НЕ) ПРЕГОВАРАЊЕ⚠️

🔶️ По средбата на СКРМ, во Владата на Република Македонија со премиерот, а по повеќе од една година игнорирање од страна на Министерството за култура, повторно започнаа преговорите за иднината на Колективниот договор за култура.

➡️ Досега се одржаа три состаноци на работната група, составена од претставници на СКРМ, СОНК, Министерството за култура, министерот за култура и претставничката од Кабинетот на премиерот.
🟧 На последниот состанок, (по донесеното Решение на Уставниот суд), на кој не присуствуваше претставничката од кабинетот на премиерот, Министерството го изнесе ставот дека платите, коефициентите и методологијата за нивна пресметка прво треба целосно да се уредат со Закон, а синдикатите во иднина да преговараат само за евентуални зголемувања на платите преку евентуално склучување на нов колективен договор за култура.
➡️ Според Министерството, доколку тоа не се направи, постои опасност Уставниот суд во наредните шест месеци да го укине/поништи Колективниот договор за култура, што би создало правен вакум и несигурност во исплатата на платите на околу 2 400 вработени во културата, во превод би немало начин како да се пресмета и исплати плата на вработените.
‼️На состанокот од страна на министерството беше посочена и наводната финансиска неодржливост на Колективниот договор, особено во делот на платите и нивното делување врз буџетот (буџетските импликации), и беше истакнат ставот дека новиот колективен договор мора да биде финансиски одржлив и дека е неприфатливо да се склучи договор кој нема позитивно мислење од Министерството за финансии, во превод следното покачување на платите ќе зависи од волјата на министерството за финансии, кое во изминатиов период покажа дека никогаш не дало позитивно мислење за склучување на Колективен договор во културата.‼️

➡️ Проблемите кои министерот месеци наназад ги посочуваше дека реално постојат во Колективниот договор за култура, во однос на категоризација на институции, доуредување на работни места и слично, во моментов нема да се решаваат, тоа ќе биде оставено за некоја следна фаза. Во моментов е најбитно постојната состојба да се преточи во закон.⬅️

🔶️ СКРМ категорично се спротивставува на ваквиот пристап и на ваквото толкување на Решението на Уставниот суд. Коефициентите и методологијата за пресметка на платите се прашања што мора да бидат предмет на колективно договарање и да се уредуваат со Колективен договор, а не со Закон. Законот треба да постави насоки на кој начин коефициентите и методологијата би се разработила во Колективен договор. Ваквото право е гарантирано и со ратификуваните меѓународни конвенции за колективно договарање.
❗️Од досегашните разговори произлегува впечаток дека не постои подготвеност за суштинско подобрување на положбата на вработените во културата, туку намера постојната состојба да се преточи во Закон, со што платите би останале "ЗАМРЗНАТИ" на сегашното ниво, а идните покачувања би зависеле од нови и неизвесни преговори.❗️

🟧 Дополнително загрижува фактот што Министерството не понуди конкретен предлог за ваквото решение, не прифаќајки го сегашниот модел, туку побара синдикатите да подготват предлог-модел, иако иницијативата за измените доаѓа токму од нивна страна.

➡️➡️ СКРМ смета дека ваквиот пристап не нуди доволни гаранции ниту за идниот раст на платите во културата, ниту за заштитата на веќе стекнатите работнички права. Постојниот Колективен договор за култура, како појдовна точка со сите негови одредби и стекнати права, мора да остане имплементиран во секое идно решение, бидејќи тој претставува почетната основа и база од која може да се оди само напред – кон подобри услови и повисок степен на заштита на работничките права, а никако назад.⬅️⬅️

🔶️ За сите понатамошни чекори и за развојот на преговорите, членството и јавноста ќе бидат навремено информирани.🔶️

Министерство за култура / Ministria e Kulturës
Зоран Љутков

‼️СУДОТ ПО НАРАЧКА, СРАМОТ ПО ЗАСЛУГА‼️➡️Платите на уставните судии повторно ќе растат врз основа на одлука кои самите т...
23/06/2026

‼️СУДОТ ПО НАРАЧКА, СРАМОТ ПО ЗАСЛУГА‼️
➡️Платите на уставните судии повторно ќе растат врз основа на одлука кои самите тие си ја донесоа и со неа директно влијаат само врз нивните сопствени примања.
🔶️На “богоизбраните лица” платата се пресметува според ПРОСЕЧНАТА БРУТО ПЛАТА и со одлука веќе зголемениот коефициент од 1.10.2026 год.
👏Честитаме, очигледно само за некои платата е привилегија, а за избраните е право кое самите си го носат❗️.
➡️Истите тие уставни судии донесоа Решение за поведување постапка за оценување на уставноста и законитоста на единствениот Колективен договор за култура во ЦЕЛОСТ, што постоел и се применува само неколку години од осамостојувањето на Државата, но јавно истиот за нив претставува привилегија, а не уставно загарантирано право.
🔶️Со овој Колективен договор освен платите, се регулираат и сите останати работнички права на околу 2.400 вработени во културата.

‼️Оваа спротивност отвора едно суштинско прашање, дали во државата постојат две мерила за вреднување на трудот, едно за оние кои ги создаваат културните вредности и со години се борат за основни егзистенцијални и веќе стекнати права, и друго за оние кои самите одлучуваат за сопственото материјално подобрување, со претпоставка дека некоја друга виша сила им го дозволила?⁉️
Уставен суд на Република Северна Македонија
Влада на Република Северна Македонија

18/06/2026

#КултуратаИмаГлас
Слободан Трендафилов

Address

Goce Delcev Br. 4
Skopje
1000

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Синдикат на културата на Република Македонија posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Синдикат на културата на Република Македонија:

Shortcuts

Share