24/06/2026
⚠️КОЛЕКТИВНО (НЕ) ПРЕГОВАРАЊЕ⚠️
🔶️ По средбата на СКРМ, во Владата на Република Македонија со премиерот, а по повеќе од една година игнорирање од страна на Министерството за култура, повторно започнаа преговорите за иднината на Колективниот договор за култура.
➡️ Досега се одржаа три состаноци на работната група, составена од претставници на СКРМ, СОНК, Министерството за култура, министерот за култура и претставничката од Кабинетот на премиерот.
🟧 На последниот состанок, (по донесеното Решение на Уставниот суд), на кој не присуствуваше претставничката од кабинетот на премиерот, Министерството го изнесе ставот дека платите, коефициентите и методологијата за нивна пресметка прво треба целосно да се уредат со Закон, а синдикатите во иднина да преговараат само за евентуални зголемувања на платите преку евентуално склучување на нов колективен договор за култура.
➡️ Според Министерството, доколку тоа не се направи, постои опасност Уставниот суд во наредните шест месеци да го укине/поништи Колективниот договор за култура, што би создало правен вакум и несигурност во исплатата на платите на околу 2 400 вработени во културата, во превод би немало начин како да се пресмета и исплати плата на вработените.
‼️На состанокот од страна на министерството беше посочена и наводната финансиска неодржливост на Колективниот договор, особено во делот на платите и нивното делување врз буџетот (буџетските импликации), и беше истакнат ставот дека новиот колективен договор мора да биде финансиски одржлив и дека е неприфатливо да се склучи договор кој нема позитивно мислење од Министерството за финансии, во превод следното покачување на платите ќе зависи од волјата на министерството за финансии, кое во изминатиов период покажа дека никогаш не дало позитивно мислење за склучување на Колективен договор во културата.‼️
➡️ Проблемите кои министерот месеци наназад ги посочуваше дека реално постојат во Колективниот договор за култура, во однос на категоризација на институции, доуредување на работни места и слично, во моментов нема да се решаваат, тоа ќе биде оставено за некоја следна фаза. Во моментов е најбитно постојната состојба да се преточи во закон.⬅️
🔶️ СКРМ категорично се спротивставува на ваквиот пристап и на ваквото толкување на Решението на Уставниот суд. Коефициентите и методологијата за пресметка на платите се прашања што мора да бидат предмет на колективно договарање и да се уредуваат со Колективен договор, а не со Закон. Законот треба да постави насоки на кој начин коефициентите и методологијата би се разработила во Колективен договор. Ваквото право е гарантирано и со ратификуваните меѓународни конвенции за колективно договарање.
❗️Од досегашните разговори произлегува впечаток дека не постои подготвеност за суштинско подобрување на положбата на вработените во културата, туку намера постојната состојба да се преточи во Закон, со што платите би останале "ЗАМРЗНАТИ" на сегашното ниво, а идните покачувања би зависеле од нови и неизвесни преговори.❗️
🟧 Дополнително загрижува фактот што Министерството не понуди конкретен предлог за ваквото решение, не прифаќајки го сегашниот модел, туку побара синдикатите да подготват предлог-модел, иако иницијативата за измените доаѓа токму од нивна страна.
➡️➡️ СКРМ смета дека ваквиот пристап не нуди доволни гаранции ниту за идниот раст на платите во културата, ниту за заштитата на веќе стекнатите работнички права. Постојниот Колективен договор за култура, како појдовна точка со сите негови одредби и стекнати права, мора да остане имплементиран во секое идно решение, бидејќи тој претставува почетната основа и база од која може да се оди само напред – кон подобри услови и повисок степен на заштита на работничките права, а никако назад.⬅️⬅️
🔶️ За сите понатамошни чекори и за развојот на преговорите, членството и јавноста ќе бидат навремено информирани.🔶️
Министерство за култура / Ministria e Kulturës
Зоран Љутков