Finance Think

05/06/2026

Динамиката на економијата останува солидна, но видливи се рани знаци на #забавување на растот

Погледнете што донесува нашиот Макро-монитор 15(1): https://shorturl.at/QSMNA

📊 Во првиот квартал од 2026, БДП порасна за 3.1% и со тоа забележа благо #забавување. Сепак, таа динамика останува релативно солидна, имајќи ги предвид глобалните околности 🌍. Во овој квартал, растот останува воден од личната #потрошувачка (2.6%) и #извозот (6.2%), за разлика од 2025 година кога голема улога имаа бруто #инвестициите, а кои во овој квартал бележат само благ раст (1.5%). Растот на личната потрошувачка и понатаму е одраз на растот на доходите, и особено на #платите (номинално 7.9%) и на кредитите на домаќинствата (11.5%). Јавната потрошувачка ја задржа динамиката во првиот квартал (5.5%), но е одраз на бавна и ограничена и реализација на проектираниот во обем од 64% за само еден квартал. На производната страна, растот во овој квартал е на релативно широка основа како и претходно, со исклучок на #индустријата која забележа пад од 0.8%, меѓу другото и како последица на забавувањето на глобалната економија.

👷 Невработеноста во првиот квартал од 2026 остана скоро иста, 11.3% (од 11.4%), проследена со намалена #вработеност и намалена активност на населението. Со тоа, влезе во зона на поинтензивна #летаргичност, односно тој не реагира на растот на БДП. Неформалната вработеност повторно порасна, од веќе високите 12.7% од вкупната вработеност на 13.3%, и може да претставува важен – иако не единствен – показател дека особено-високото ниво на не се намалува.

💰 Во првиот квартал од 2026, #инфлацијата понатамошно забави на 3.7% на годишна основа (од 4.2%). Иако ефектите од порастот на доходите врз потрошувачката ослабнаа (раст на од 3.3%), забавувањето на инфлацијата беше пресретнато од нафтениот шок сврзан со војната меѓу САД/Израел и Иран ⛽. Сепак, во првиот квартал, немаше пошироки ценовни ефекти. Порастот на цените и засилувањето на инфлациските очекувања се ризици кои налагаат потреба од понатамошна претпазливост од економските политики.

📈 Растот на економијата се очекува благо да забави во текот на 2026, под претпоставка за отсуство на значајна материјализација на надворешните ризици, особено на геополитичките тензии на Блискиот Исток. На домашната сцена клучна е консолидирана која ќе пружа таргетирана поддршка во случај на поширок ценовен шок и која ќе обезбеди солидно темпо на . Finance Think ја ревидира проекцијата за растот на #БДП во 2026 на 3% (од претходните 3.8%), а за #инфлацијата на 4.1% (од претходните 2.7%).

02/06/2026

На тековни економски теми, Благица Петрески зборува во Аргумент+ со Иле Петревски.

02/06/2026

Денес потпишавме Меморандум за разбирање со Комисијата за заштита на конкуренцијата

Со Меморандумот воспоставуваме рамка за соработка во насока на:
✅ унапредување на транспарентноста и достапноста на податоците за државна помош;
✅ поддршка на процесот на усогласување со ЕУ регулативата за државна помош;
✅ зајакнување на регионалната соработка и размена на добри практики.

Како дел од оваа соработка, Finance Think и мрежата WEBecon ќе продолжат да работат на развојот на регионалната платформа за државна помош, анализи и иницијативи кои придонесуваат кон поголема транспарентност, отчетност и политики базирани на докази.

Веруваме дека соработката помеѓу институциите и истражувачката заедница е клучна за подобро креирање и следење на политиките за државна помош.


Open Society Foundations Western Balkans

01/06/2026

📘 Нов ФТ Коментар бр. 44

Фискалната стратегија 2027-2031 ветува #стабилизација, но анализата открива неколку #сериозни предизвици:

▪️ Намалувањето на буџетскиот дефицит под 3% повторно е – трет пат по ред.

▪️ Каматните трошоци, кои и сега се високи, речиси ќе се #удвојат до 2031 година, ограничувајќи го просторот за развојни политики.

▪️ Капиталните инвестиции се проектирани амбициозно, но историската реализација сугерира значително #пониски остварувања.

▪️ Значајни фискални ризици остануваат надвор од официјалниот дефицит: јавни #претпријатија, државни #гаранции и доспеани #неплатени обврски.

🔎 Прочитајте го целосниот коментар: shorturl.at/rt2FB

Коментарот е подготвен со поддршка од International Budget Partnership.

31/05/2026

30/05/2026

📢 НОВА СТУДИЈА 📢 која Finance Think ја изработи за UN Women Skopje со поддршка на British Embassy Skopje.

🔗 shorturl.at/hyjaC

26/05/2026

Finance Think за Lokalno

‼️ Во сегашни услови, Македонија е блиску до таа граница, а во одредени сценарија можеби и ја надминува, особено ако економскиот раст остане под 3%, а каматните стапки подолго време останат релативно високи. Ова мора да се набљудува и во контекст на каматниот товар кој веќе го имаме како држава, односно буџетските средства кои се одлеваат на име камати за стари долгови, и тие моментално надминуваат 5% од буџетските расходи, односно 2% од БДП. Пред една деценија тие беа половина од тој износ.

По одредени индикатори Македонија можеби бележи солидни резултати во споредба со некои европски земји, но според степенот на развиеност, продуктивноста и доходот ...

22/05/2026

Денес учествувавме на конференцијата „Трансформација на системите за грижа во Северна Македонија преку инклузивен, родово-одговорен пристап“, организирана од UN Women Skopje, во партнерство со институциите и со поддршка на British Embassy Skopje.

Во фокусот беше 📖 студијата „Трансформација на системите за грижа во Северна Македонија: Род, потреби за грижа и модели на финансирање за инклузивна економија на грижа“, која Finance Think ја изработи за UN Women.

📌 Инвестирањето во економијата на грижа не е само социјална политика – тоа е инвестиција во повисока вработеност, поголема економска инклузија и поодржлив развој.

#РодоваЕднаквост #ЕкономијаНаГрижа