11/02/2026
Пропуштена историска шанса - грешка која не се простува.
Ова е Егејскиот дел на Македонија, кој сочинува околу 51% од етнографската и географската целина на Македонија. Со мировниот договор во Букурешт од 1913 година, овој простор неправедно ѝ беше доделен на Грција - чин што претставува една од најголемите трагедии во историјата на македонскиот народ.
По воспоставувањето на грчката власт, започна долготрајна агонија и систематска репресија врз македонското население. Следеше масовно уништување на македонскиот национален и културен идентитет. Илјадници Македонци беа прогонети, а на нивните прадедовски огништа беа населени доселеници од Мала Азија. Топонимите на градовите и селата беа променети и заменети со грчки имиња. Во училиштата беше воведен исклучиво грчкиот јазик, а наставата по историја беше целосно хеленизирана. Со ваквите мерки свесно се менуваше националната свест на македонското население, со цел трајно да се измени етничкиот и културниот карактер на Егејска Македонија. Во таа намера, Грција делумно успеа.
Во 1944 година, македонските партизани - пред сè македонски патриоти, а дури потоа комунисти - ја препознаа историската можност за обединување на својата татковина. Тие беа решени да го остварат сонот на своите претходници: обединета и независна Македонија, со Солун како нејзин главен град.
Тој сон, за жал, никогаш не стана реалност. Македонските патриоти станаа колатерална штета во судирот на интересите меѓу југословенската држава и големите светски сили.
Најголемата и непростлива грешка на тогашните југословенски власти беше тоа што не вложија никакви сериозни дипломатски, политички или други напори барем да бидат присоединети кон Македонија регионите Лерин, Костур, Воден, Ениџе Вардар и Гуменџе, заедно со нивните околни села - области во кои македонското население претставуваше мнозинство.
Денес, овие исконски македонски краишта се држат како во кафез во рамките на грчката држава, а Македонците и понатаму се изложени на различни форми на асимилација.
Ова е историски пропуст и грешка чии последици сè уште се чувствуваат - грешка што нè чини иднина.
Подготвено од: Жива е Македониiа
