05/09/2026
Патешествието ДОНАЦИЈА!
11.03. – 31.08. |
174 дена, односно 5 месеци и 21 ден.
На 11 март во Република Македонија пристигна донација од Фактор VIII за лицата со хемофилија, обезбедена од СФХ – во период кога немавме никаква терапија и кога секојдневно живеевме со страв за нашето здравје.
Знаевме и тогаш, а знаеме и денес: донациите не се и не можат да бидат трајно решение за лекувањето на пациентите со хемофилија.
Но во година и период во кој воопшто немавме Фактор VIII, оваа донација беше и тоа како потребна. Беше неопходна. Беше можност пациентите да добијат терапија во момент кога системот не успеа да ја обезбеди.
И наместо разбирање и поддршка, наидовме на кочници.
Верувавме дека работата ќе се заврши додека трае постапката за прием и дека факторот наскоро ќе може да се користи.
За жал, тоа не се случи.
Има 1.200.000 единици Фактор VIII, но не можевме да ги користиме. Го гледате како стои во фрижидерот на ИТМ, додека пациентите немаат терапија.
Потоа започнаа сомнежите и приказните дека факторот не бил добар, дека можеби содржи вируси, дека СФХ ни испратил нешто што не е безбедно.
Наместо брзо да се проверат фактите и да се најде решение – повторно изгубено време.
Затоа побаравме доказ.
Фактор VIII беше испитан во релевантна лабораторија во Германија. Анализите покажаа дека нема ништо од она што се тврдеше – факторот е исправен и безбеден за употреба.
Беше направена и комплетна анализа на донацијата, со сите потребни испитувања.
Резултатот повторно беше јасен:
Сè е во ред. Факторот може да се користи.
И повторно следуваа убедувања, молби, објаснувања и докажувања.
И конечно – по 174 дена:
„Може да ја користите.“
Требаа 174 дена за нешто што можеше да биде завршено за три.
174 дена изгубено време.
174 дена неизвесност.
СФХ обезбедува донации за пациенти со хемофилија низ целиот свет. Тие донации се прифаќаат и се користат таму каде што пациентите имаат потреба од нив.
Кај нас, во период кога немавме фактор, донацијата наместо да биде дочекана како помош за пациентите, се соочи со административни и институционални кочници.
Донацијата не е решение. Но ниту неискористената донација не е решение.
Кога немате терапија, а имате обезбедена безбедна терапија – таа треба да стигне до пациентот.
Пациентите не смеат да бидат оние што ќе го плаќаат цехот за бавноста, недоразбирањата, процедурите или нечии лични ставови.
Ние не бараме донации да го заменат системот.
Бараме системот да функционира.
А кога системот ќе потфрли, бараме барем да не се попречува помошта што доаѓа однадвор.
И искрено, не знаеме дали ќе издржевме до крај без луѓето кои застанаа до нас.
Затоа денес сакаме да кажеме едно големо БЛАГОДАРАМ.
На нашата Аница Миленкоска од МЗ, со која започнавме и која постојано нè убедуваше дека работите ќе се решат.
На д-р Виолета Дејанова од ЦХ, која цело време беше со нас и ни даде поддршка кога најмногу ни требаше.
И на министерот Сашо Клековски, кој на крајот разбра што треба да се направи и помогна работите конечно да се придвижат.
Благодарност и до сите пријатели и луѓе кои помогнаа оваа донација конечно да стигне до пациентите.
Сега имаме рок до 14 октомври да ја искористиме.
Но ова не треба да биде само приказна за една донација.
Ова треба да биде прашање до целиот систем:
Каква држава сме кога немаме терапија за пациентите, а кога светот ни ја обезбедува како донација – дозволуваме да поминат 174 дена пред таа да може да се употреби?
Пациентите со хемофилија не бараат привилегија.
Не бараат милост.
Не бараат донации наместо системско решение.
Бараат право на терапија.
Бараат право на здравје.
И бараат институциите да работат навреме.
Затоа што 174 дена се премногу долго кога станува збор за здравјето и животот на пациентите.