18/10/2025
HANDROSO AMIN'IZAY VE I MADAGASIKARA?
TEMPS DE LECTURE: 4 MIN MAX
🧿 Dingana lehibe ho amin’ny fampandrosoana ny firenena iray ny fialan’ny mpitondra tsy mahomby. Rehefa misolo nefa ve ny mpitondra dia mandroso be amin’izay afaka 1 volana ? Mivaha daholo ny olana afaka 1 volana ?
Andao hazavaina 💡
Tsara aloha ny manavaka tsara ny atao hoe « FIRENENA MIODINA » sy « FIRENENA MANDROSO »
🔁 Raha oharina amin’ny tokantrano iray, MIODINA ny tokantrano rehefa afaka misakafo, mampianatra ny zanaka, mitsabo tena rehefa marary sns. Tsy voatery eto hoe manana be dia be, fa na « besoin minimum » fotsiny aza. MANDROSO kosa ny tokantrano rehefa afaka mitondra fanavaozana sy fanatsarana, ohatra : manampy décoration sy meubles ao an-trano, manorina trano vaovao, mandeha vacances, sns.
Toy izany koa ny firenena iray. Marihina fa afaka sady MIODINA no MANDROSO ny firenena iray, raha MAHAY MANDRINDRA NY MPITONDRA, ny OLANA matetika dia maika HAMPANDROSO (autoroute, téléphérique, stade), nefa MBOLA TSY MIODINA TSARA, ka mahatonga ny fahatezeram-bahoaka sy crise misesisesy. 👎
✅️ ALEO KOKOA aza hoe miodina tsara aloha ny firenena dia manampy amin’ny fampandrosoana ho azy ny vahoaka ao anatiny. 👍
FEHINY :
1️⃣ Raha te hiodina tsara i Madagasikara, tsy voatery manam-bola be, fa mila manana izay ampy ary mila mahay mampiasa sy mitsinjara izay ananana. Ohatra : ampitomboana ny budget an’ny ministera iray (santé, énergie, enseignement), ary ahena na hajanona izay tsy laharam-pamehana (député, sénat, présidence, grands projets de développement,…)
2️⃣ Raha te handroso kosa, dia mila manana vola miditra mihoatra ny vola mivoaka hafahana manatanteraka projets vaovao. Izay ilay antsoina hoe « balance excédentaire ». Mba hatongavana amin’izany dia mila ampitomboina ny vola miditra, ary ahena (na fara-faharatsiny tsy ampitomboina) ny vola mivoaka.
➡️Ny vola miditra 💰: hetra, fizahantany, fanondranana sns… Raha maka ohatra tsotsotra : raha tiana hivelatra ny fizahan-tany dia priorité ny resaka sécurité. Raha tiana hitombo ny fanondranana entana dia mila ampiakarina ny kalitao an’ny entana aondrana (oh : vanille).
⬅️Ny vola mivoaka 💵 dia izay voafaritra anatin’ny budget mandritra ny « loi de finance ». Azo ahena tsara ny vola mivoaka, ohatra : ahena ny fanafarana VARY. Raha tsy te hanafatra vary nefa isika dia mila mampitombo ny vokatra mba haleo tena, mila ampiana ireo tantsaha, ary hatsaraina ny lalana hitaterana ny vokatra. TSY MANDROSO ny firenena rehefa manatsara lalana tompoko fa MIODINA. Izany hoe tokony ampidirina anaty « besoin minimum » ny « fanatsarana » an’izay simba eo am-pelantanana.
🤝 Momba ny vola miditra, azo atao koa ny mitrosa, nefa tena vahaolana ve ? Ndao hojerentsika hoe nahoana ny TROSA no vola miditra anio nefa vola be mivoaka rahampitso.
Toy izao hita anaty sary izao raha atao tsotsotra ny fitsinjaran’ny budget malagasy [source : (Tome 2 du budget, rapport AVD, et publications du ministère des Finances). Nahoana ny « Ministère de l’Economie et des Finances » no manana budget ambony dia ambony, avo 3 heny hatramin’ny avo 10 heny noho ireo fandaniana hafa ? Mihotran’ny 60% amin’ny budget an’io ministera io dia natokana ho an’ny « service de la dette », izany hoe handoavana ny trosan’i Madagasikara. Na io trosa ivelany (BM, FMI, firenena hafa,sns..) na io trosa anatiny (ilay antsoina bon de trésors amin’ny Banky malagasy ohatra). Io trosa io nefa dia tsy maintsy aloha. Marihina fa eo ho eo amin’ny 32 milliards Ariary ny trosa malagasy ankehitriny (84% trosa ivelany)
❌️ Mazava arak’izany fa tsy vahaolana ny trosa, ary mila ajanona hatreto ny fitrosana ary alamina ny trosa eo am-pelantanana. MAHAY NY MPITONDRA IRAY, rehefa mahavita mampihena ny vola aloha amin’ny trosa io ilay antsoina hoe « roulement de la dette » (saingy mitombo ny fotoana andoavana sy ny zana-bola), na manafoana ampahany na tanteraka ny trosa. Tsy midika anefa izany hoe tsy mahazo famatsiana intsony, saingy hainy ny maka izany amin’ny alalan’ny DONS, saingy kosa DONS TSY MISY TAMBINY HAFA IZAY MAMESATRA NY FIRENENA. Ny dons tsy maintsy misy takalony, fa raha ohatra moa ny takalony hoe "mampindrana tafika hanampy anaty ady" na "manome fampiofanana ny teknisiana vahiny" ohatra, inona no olana ?
👍Koa satria vola no resahina, dia laharam-pahamehana N°1 aloha ny fametrahana rafitra mahomby manara-maso ny fampiasana ny vola raha tsy izany dia tsy misy dikany izay kajy atao.
💡 🧿
FEHINY : IZAY MPANAO POLITIKA MILAZA AMINAO FA HANDROSO BE ANATY 5 TAONA I MADAGASIKARA DIA FANTARO FA MPANDAINGA ! RAHA TSY MIODINA NY FIRENENA, MILAMINA NY FANDOAVANA NY TROSA, TSY MIHOAPAMPANA NY TROSA VAOVAO, ARY MIHOATRA NY VOLA MIVOAKA NY VOLA MIDITRA, dia tsy hisy fandrosoana azo eritreretina izany.
