Center for Human Rights and Research - CHR Sri Lanka

21/10/2025

මධ්‍ය රජයේ සමස්ත නොපියවූ රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණය රු.බි. 1,060 කින් ඉහළට

පසුගිය ජනාධිතිවරණය පැවති 2024 සැප්තෑම්බර් අග රු.බි. 28,574.65 ක් වූ ‘මධ්‍ය රජයේ සමස්ත නොපියවූ රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණය’ 2025 ජූනි අවසානය දක්වා වූ මාස 9 ක කාලය තුල රු. බි. 29,634.78 දක්වා එනම්, රු.බි. 1,060.13 කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

ඒ අනුව, සැප්තෑම්බර් සිට ජූනි දක්වා මාස 9 තුල සෑම මසකටම රු. බි. 117.79 බැගින් ‘නොපියවූ රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණය’ ඉහළ යමින් ඇත.

රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණය අඛණ්ඩව වැඩිවීමත්, විදේශ සංචිත ඉහළ දමා ගැනීමට නොහැකිවීමත්, අය වැය මගින් වෙන් කල ප්‍රාග්ධන අරමුදල් වැය කර ගත නොහැකිව ආපසු භාණ්ඩාගාරයට හරවා යැවීමට සිදුවීමත් ආර්ථික වර්ධනයට බලපෑම් කර ඇතැයි ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් නික්තු කළ නිවේදනයක දැක්වේ.

රජය බදු ආදායම, විදේශ ප්‍රේෂණ සහ සංචාරක ආදායම් වැඩි කර ගැනීමට සමත්ව ඇති නමුත්, දිගින් දිගටම රටේ නොපියවූ රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණය ඉහළයාම බලවත් අර්බුදයකි. මෙම තත්වය වඩාත් කැපී පෙනෙන්නේ අය වැය මගින් වෙන්කල ප්‍රාග්ධන මුදල් වැය කර ගැනීමට නොහැකිව නැවත භාණ්ඩාගාරය වෙත යොමුවීම නිසා රටේ ආර්ථික වර්ධනය ද අඩාලවීම නිසාය.

ණය බර වැඩිවීම
2025 ජනවාරි සිට ජූනි දක්වා ලංකාවේ දේශීය ණය රු. බිලියන 18,309.66 සිට රු. බිලියන 18,806.08 දක්වා රු.බි. 496.42 කින් වැඩිවී ඇත.

2025 ජනවාරි සිට ජූනි දක්වා භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර රු. බිලියන 14,079.20 සිට රු.බි. 14,944.78 දක්වා රු.බි. 865.58 තීව්ර වැඩිවීමක් සිදු ව ඇත.

එම කාලය තුල රු.බි. 10,429.04 ක් වූ විදේශ ණය ප්‍රමාණය රු. බි. 10,828.70 දක්වා රු.බි. 399.66 කින් වැඩිවී ඇත.

මේ අනුව, මේ වසර ආරම්භයේ දී රු.බි. 28,738.70 ක් වූ, ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ සමස්ත ණය ප්‍රමාණය ජූනි මස අවසානය වන විට රු. බි. 29,634.78 දක්වා රු.බි. 896.08 කින් ඉහළ ගොස් ඇත.


අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ජනාධිපති ධූරයට පත් වූ 2024 සැප්තෑම්බර් මස අවසානයේ සිට ජූනි දක්වා (මාස 9 ට) ලංකාවේ දේශීය ණය රු. බිලියන 17,595.05 සිට රු. බිලියන 18,806.08 දක්වා රු.බි. 1,211.03 කින් වැඩිවී ඇත.

පුනරුද රජය බලයට පත් වූ 2024 සැප්තෑම්බර් මස භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර ණය රු. බිලියන 13,198.51 ක් වූ අතර, එය 2025 ජූනි වන විට (මාස 9 ක් තුල) රු.බි. 14,944.78 දක්වා රු.බි. 1,746.27 කින් වර්ධනය වී ඇත.

නව රජය බලයට පත්වී පාර්ලිමේන්තුව විසිරුවා හරින විට රු.බි. 10,979.60 ක් වූ, සමස්ත විදේශ ණය ප්‍රමාණය රු. බි. 10,828.70 දක්වා රු.බි. 150.70 කින් පහත වැටී තීබීම යහපත් තත්වයකි. බංකොලොත් භාවය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසුව ද, ලංකා රජය අඛණ්ඩව බහුපාර්ශවීය ණය සහ පොලිය ගෙවමින් සිටී.

ජනාධිපතිවරණය පැවති 2024 සැප්තෑම්බර් අවසානය වන විට රු.බි. 28,574.65 ක් වූ, ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ සමස්ත ණය ප්‍රමාණය ජූනි මස අවසානය වන විට (මාස 9 ක් තුල) රු. බි. 29,634.78 දක්වා රු.බි. 1,060.13 කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

විදේශ සංචිත පහත වැටීම

2025 මාර්තු මස ඩො. මි. 6,531 ක් වූ විදේශ සංචිත, අගෝස්තු අග වන විට දළ විදේශ වත්කම් ඩොලර් මිලියන 6,178 දක්වා ඩො.මි. 353 කින් පහත වැටී ඇත. 2023 – 2024 වසරවල මසකට ඩො. මි. 175 බැගින් වර්ධනය වෙමින් පැවති විදේශ සංචිත මේ වසර අවසානයේ ඉලක්කය වූ ඩො.මි. 7,500 ට ලඟාවීම සිදු නොවනු ඇත.

රටේ නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීම සඳහා ආයෝජන සිදු කිරීමකින් තොරව, ජනතාව මත බදු බර පැටවීමෙන් පමණක් ආර්ථික ඉලක්ක වෙත ලඟාවීම අතිශියන් දුෂ්කර විය හැකිය.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්
විධායක අධ්‍යක්ෂ/ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය

07/10/2025

ආර්ථික සංවර්ධන වේගය, උද්ධමනය සහ විදේශ සංචිත

ලංකා ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ අභියෝගය අවදානම්

ආර්ථික සංවර්ධන වේගය, උද්ධමනය සහ විදේශ සංචිත යන ඉලක්ක ත්‍රිත්වය සපුරා ගැනීම මෙරට ආර්ථික ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කරන බව ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය පවසයි. රජය ආදායම් වැඩි කිරීම (Revenue Augmentation)ට සමත්වී ඇති නමුත් රාජ්‍ය මුල්‍ය විනය පවත්වාගෙන යාම අතින් දුර්වල කාර්ය දර්ශනයක් පෙන්වමින් සිටින බව එහි විධායක අධ්‍යක්ෂ රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් නිකුත් කළ නිවේදනයේ දැක්වේ.

මේ වසර ආරම්භයේ දී ඉලක්ක ගත කරන ලද 5% ක ආර්ථික උද්ධමනය, ලබා ගත නොහැකි බව ස්ථිරය. සැප්තෑම්බර් මස උද්ධමනය 1.5% ක් පමණී.

2025 ඉලක්ක ගත විදේශ සංචිත ප්‍රමාණය ඩො. මි. 7,500 ක් වන නමුත්, අගෝස්තු මස දළ විදේශ සංචිත ඩො. මි. 6,178 ක් පමණී.
2025 වසරේ අවසන් කාර්තුවේ 5.4% ක් වූ ආර්ථික සංවර්ධන වේගය, මේ වන විට 4.8% දක්වා පහත බැස ඇත. එය ලෝක බැංකුව, මහ බැංකුව, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව හි පූර්වකථනය අනුව, 2025 දී ලඟා කරගත් 5% වර්ධන වේඟය මෙවර අහිමිවනු ඇත.
ණය ආර්ථිකය ඉදිරියට

අනුර කුමාර දිසානායක ජනාධිපති ධූරයට පත් වන විට රු. බිලියන 17,595.05 ක් වූ ලංකාවේ දේශීය ණය ප්‍රමාණය, 2025 ජුනි මස අවසන් වන විට රු. බිලියන 18,806.08 දක්වා රු. බි. 1211.03 කින් වැඩි වී ඇත. සමස්ත විදේශ ණය රු. බිලියන 10,979.60 සිට රු. බිලියන 10,828.70 දක්වා අඩු වී ඇත.

නව රජයේ පළමු වසර තුල රටේ සමස්ත දේශීය හා විදේශීය ණය එකතුව රු. බිලියන 28,574.65 සිට රු.බි. 29,634.78 දක්වා රු. බිලියන 1,060.13 කින් වැඩි වී ඇත.

ණය ලබා ගැනීම හා එලදායී ආයෝජනයට රජය යොමු වන්නේ නම්, බැදුම්කර හා භාණ්ඩාගාර බිල්පත් හරහා දේශීය ණය ලබා ගැනීම ආර්ථික වර්ධනය වේගවත් කරයි. නමුත්, රජයට මේ වන විට ඇස්තමේන්තුගත ප්‍රාග්ධන ආයෝජන පවා සිදු කර ගැනීමට නොහැකිවීම බලවත් සංවර්ධන ගැටළුවකි.

අගෝස්තු සහ සැප්තෑම්බර් දෙ මස තුල අලෙවියට ඉදිරිපත් වූ භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සඳහා ගැණුම්කරුවන් ඉදිරිපත් නොවීම ද මහ බැංකුව මුහුණ දුන් අභියෝගයකි.

විදේශ සංචිත පහත වැටීම
2025 මාර්තු මස ඩො. මි. 6,531 ක් වූ විදේශ සංචිත, අගෝස්තු අග වන විට දළ විදේශ වත්කම් ඩොලර් මිලියන 6,178 දක්වා පහත වැටී ඇත. මේ වසරේ මුල් මාස 8 තුල සංචිත වැඩිවීම මිලියන 56 ක් පමණී. 2023 – 2024 වසරවල මසකට ඩො. මි. 175 බැගින් සංචිත වර්ධනය වෙමින් පැවතුණි. සැප්තෑම්බර් අග වන විට මෙරට ශුද්ධ විදේශ වත්කම් ඩො.මි. 1,703 කි. රටේ සම්පූර්ණ විදේශ ණය ප්‍රමාණය ඩොලර් බිලියන 37 කි.

පුළුල් මුල් සැපයුම Mb2 (මුදල් අච්චු ගැසීම) රු. බිලියන 1,351.2 කින් ඉහළ යාම ආර්ථිකට ඇති කරන බලපෑම නුදුරේම දැක ගත හැකි වනු ඇත.

කන් හැන්දෙන් එකතු කර සවලෙන් මකර කටට දැමීම

ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ සාකච්ඡා මේ වන විට පූර්ණ වශයෙන් බිඳවැටී ඇත. රජය අය වැය මගින් එහි වියදම් සඳහා වාර්ෂිකව මුදල් වැය කරමින් සිටී. විදුලිබල මණ්ඩලයේ ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය ද අපේක්ෂිත ඉලක්ක කරා ගමන් කර නැත. එමගින් සම්ප්‍රේෂණ හා පුණර්ජණනීය බලශක්තිය සඳහා අපේක්ෂිත ඩොලර් බිලියන 5 ක ඉක්මවන විදේශ ආයෝජන ලබා ගැනීමේ හැකියාව අහිමිවී ඇත. මන්නාරම සුළං විදුලි බලාගාර ටෙන්ඩරය අහෝසි කර ඇත.

ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල සමඟ වන මුලික එකඟතාවයක් වන රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිසංස්කරණ (SOE Reforms) මේ වන විට අඩාල වී ඇත.

ගොවියාට අතරමං කර ආනයනකරුවා සංවර්ධනය කිරීම
මෙරට අර්තාපල්, උක්ගස්, වී, බීළුණු සහ ඉරිඟු නිෂ්පාදන වගාවන් හි අස්වනු නෙළන සමයට පෙර ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදයක් ලෙස ආනයනික බදු පැණවීමට අසමත්විය.

එමගින් අති විශාල විදේශ විනිමයක් වැය කර අල, ළුණු, සහල්, සීනි, බඩ ඉරිඟු සහ එතනෝල් ගෙන්වීම පිටකොටුව හතරවන හරස්වී‍දියේ ආනනයකරුවන් කළහ. උඳු පවා ගෙන්වනු ලැබීය. දේශීය වශයෙන් එම නිෂ්පාදන වගාකරුවන් තම නිෂ්පාදන පිරිවැයට ගැලපෙන ලාභයක් අහිමිවී සිය ජීවන වෘත්තියට අවදානමකට ලක්වී සිටී. සෙවනගල සිට ඇතිමලේ දක්වා උක් ගොවිතැන කඩා වැටීමට ලක්වී ඇත. වෙළදපොලේ කීරි සම්බා සහල් හිඟයක් මතුවී ඇත. නිෂ්පාදන ආර්ථිකයේ බිඳවැටීම දළ ජාතික නිෂ්පාදනය පහත වැටීමට සෘජුව බලපානු ලබයි.

කොළඹ මහනුවර අධිවේගී මාර්ග ඉදිකිරීමට යෝජිතව තිබූ 2.5% ක පොලිය 3.5% දක්වා ඉහළ දැමීමට චීන බැංකුව සුදානම් වේ. බලාපොරොත්තු වූ ජපන් ආයෝජන (උදා ලයිට් රේල් ව්‍යාපෘතිය) තවමත් ආරම්භ වී නැත.

1952, 2004, 2018 වසරවලින් පසුව, ප්‍රාථමික ගිණුමේ ධණ ශේෂයක් පවත්වා ගැනීමට 2024 දී රනිල් වික්‍රමසිංහ රජය සමත් වූ අතර, එය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යාමට ආණ්ඩුව සමත්ව ඇත.

අය වැය මගින් වෙන් කළ ප්‍රාග්ධන මුදල් වැයකිරීමට රාජ්‍ය නිලධාරීන් ඉදිරිපත් නොවීම ආර්ථික වර්ධන ඉලක්ක කරා යාමට ඇති බලවත් බාධකයකි. 2024 ජනවාරි - අගෝස්තු රු. බිලියන 435.32 ක් වූ ප්‍රාග්ධන වියදම, 2025 එම සමය තුල රු.බි. 331.18 දක්වා (හතරෙන් පංගුවකට ආසන්නව) පහත වැටී ඇත. රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියේ අනිශ්චිතබව, ප්‍රසම්පාදනය සඳහා නිලධාරීන් ඉදිරිපත් නොවීම මෙයට ප්‍රධානතම හේතුවකි.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්

15/09/2025

වසර 11 කට පසුව පැවැත්වීමට නියමිත ඊලඟ පලාත් සභා ඡන්දය ඡන්දය, පැරණි සමානුපාතික ක්‍රමය යටතේ පැවැත්වීමට රජය සලකා බලමින් සිටින බව රජයේ ජ්‍යෙෂ්ඨයෙකු ප්‍රකාශ කළ බව සති අන්ත පුවත්පතක් වාර්තා කර ඇත.

රජය සැබෑ ලෙසම පළාත් සභා ඡන්දය ‍සිය මැතිවරණ ප්‍රකාශනයේ සඳහන් කළ ආකාරයට මේ වසර තුල පැවැත්වීමට පියවර ගන්නේ නම්, ඒ බව හැකි ඉක්මනින් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලෙස ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.

පළාත් සභාව නැවත වරක් ‘මහජනතාව විසින් මහජනතාව උදෙසා ගෙනයන පාලනයක්’ බවට පත් කළ යුතුව ඇත. පළාත් සභා ඡන්දය හැකි ඉක්මනින් පවත්වා, එය මහජන නියෝජිතයින්ගෙන් සමන්විත පාලනයක් බවට පත් කිරීමට සහායවීම සැමගේ වගකීමක් බව නිවේදනයක් නිතුත් කරමින් මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් මහතා පවසයි.

මේ වසරේ දී පළාත් සභා ඡන්දයක් පැවැත්වෙන්නේ නම්, එක් කෝටි අනූ ලක්ෂයකට ආසන්න ඡන්දදායකයින් ප්‍රමාණයකට පළාත් සභා 9 ක් සඳහා ඔවුන්ගේ ඡන්දයෙන් මහජන නියෝජිතයින් පත් කර ගැනීමට අවස්ථාව හිමිවනු ඇත. එය ජනතාවගේ ප්‍රශ්න ජනතා නියෝජිතයින් විසින් විසඳන පරිසරයක් නැවත නිර්මාණය කරනු ඇතැයි නිවේදනයේ දැක්වේ.
සිවිල් සංවිධාන හා දේශපාලන පක්ෂ විසින් මාසයකට ආසන්න කාලයක් පළාත් සභා ඡන්දය මේ වසර තුල පැවැත්වීමට කටයුතු කරන ලෙස රජයට බලපෑම් කරමින් සිටී. රජයේ ජ්‍යෙෂ්ඨයින් මේ දක්වාම ප්‍රකාශ කර සිටියේ නව සීමා නිර්ණය කමිටුවක් පත් කරන්නේ ද, නැතිනම් පැරණ සමානුපාතික ක්‍රමයට ඡන්දය පැවැත්වෙන්නේ ද යන්න පිළිබඳ රජය තවමත් නිල තීරණයක් ගෙන නොමැති බවයි.

මේ දක්වාම රජය පළාත් සභා ඡන්දය පැවැත්වීම පිළිබඳ නිල ප්‍රකාශයක් සිදු කර නැත. එවැන්නක් සිදු කිරීමේ බලය හා වගකීම ඇත්තේ ගරු ජනාධිපතිවරයාට හෝ අග්‍රාමාත්‍යවරයාට ය. ජාතික ජනබලවේගය මැතිවරණ ප්‍රකාශනයේ දැක්වෙන්නේ වසරක් තුල පළාත් සභා ඡන්දය පැවැත්වීමට පියවර ගන්නා බවය. රජය ජිනීවා මානව හිමිකම් කොමිසම් සභාව වෙත වාර්තා කරනු ලැබූබේ සීමා නිර්ණය ගැටළු විසඳීමෙන් පසුව ඡන්දය පැවැත්වීමට පියවර ගන්නා බවයි. මෙම ව්‍යාකුල තත්වය සමනය කිරීම සඳහා ඡන්ද ක්‍රමය සහ ඡන්දය පැවැත්වෙන දින වකවානු වහා ප්‍රසිද්ධ කිරීම රජයේ වගකීම වන්නේය.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්
විධායක අධ්‍යක්ෂ/ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය

08/09/2025

පලාත් සභා ඡන්ද විමසීම අතුරුදන් කිරීම සඳහා පසුගිය ආණ්ඩු විසින් යොදාගත් ‘සීමා නිර්ණය අවසන් කිරීම’ පිළිබඳ නිදහසකට කාරණයක් ලෙස, වත්මන් ආණ්ඩුව විසින් ද නැවත යොදා ගැනීම කනගාටුවට කරුණක් බව ශ්‍රී ලංකා මානාව හිමිකම් කේන්ද්‍රයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් පවසයි.

මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයේ (OHCHR) ශ්‍රී ලංකා වාර්තාවට ලිඛිත ප්‍රතිචාර දක්වමින් ශ්‍රී ලංකා රජය ‘සීමා නිර්ණය කටයුතු අවසන් වූ පසුව පළාත් සභා ඡන්දය පැවැත්වීමට පියවර ගන්නා බව’ දක්වා ඇත. 2017 සිට පළාත් සභා ඡන්දය කල් දැමීම සඳහා එවකට සිටි රජයන් නව මැතිවරණ ක්‍රමයක් හඳුන්වාදීම සහ සීමා නිර්ණය සම්බන්ධයෙන් ‍වන ගැටළුව නිදහසට කරුණක් ලෙස යොදා ගෙන ඇත. පළාත් පාලන මැතිවරණය පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් 2023 – 2024 දී තීරණාත්මක විරෝධයක් දැක්වූ ජාතික ජනබලවේගය විසින් පාලනය කරන වත්මන් ආණ්ඩුව ද, වසරටක ආසන්න කාලයක් එම මාවතේම ගමන් කරමින් සිටී.

පලාත් සභා දැන් පවත්නා නීතිය අනුව පැවැත්විය නොහැකිව ඇත්තේ, එවකට පැවති දේශපාලන වියවුල නිසා, අග්‍රාමාත්‍යවරයා ගේ සමාලෝචන කමිටුවට මාස දෙකක් තුල සිය වාර්තාව පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නොහැකිවූ නිසාය. ආණ්ඩුවට පළාත් සභා ඡන්දය පැවැත්වීමට සැබෑ උවමනාවක් තිබේ නම්, අග්‍රාමාත්‍යවරියගේ ප්‍රධානත්වයෙන් නව සමාලෝචන කමිටුවක් පත් කර මාස දෙකක් තුල එහි නිර්දේශ පාර්ලිමේන්තුව වෙත ඉදිරිපත් කර සම්මත කර ඡන්දය පැවැත්විය හැකිය. (එවැනි කමිටුවක් නීත්‍යානුකුල නොවේ යැයි රජය සිතන්නේ නම්, පාර්ලිමේන්තුව අනුමැතිය සහිතව එය සිදු කළ හැකිය.)

තාක්ෂණිකව, පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්විය නොහැකිව ඇත්තේ පළාත් සභා සම්බන්ධයෙන් ‘පවත්නා මැතිවරණය නීතියක් නොමැතිකම’ නිසාය. එයට පිළියම් යෙදිය හැක්කේ පාර්ලිමේන්තුවට පමණී.

පුරා වසරකට ආසන්න කාලයක් පලාත් සභා සීමා නිර්ණයේ ඉදිරි පියවර නොගෙන 2018 සිට පැවති ආණ්ඩු කටයුතු කළ ආකරයෙන්ම කටයුතු කර, මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය වාර්තාවට ඇඟ ගලවා ගැනීමේ ප්‍රතිචාරයක් ආණ්ඩුව විසින් ලබදා දී ඇත. එම පිළිතුර යථාර්ථයක් බවට පත්වීමට නම්, පලාත් සභා සම්බන්ධයෙන් ‘පවත්නා මැතිවරණය නීතියක්’ පාර්ලිමේන්තුව මගින් බලාත්මක කළ යුතුය. පලාත් සභා ඡන්දය පැරණ සමානුපාතික ක්‍රමය යටතේ පැවැත්වීමට ආණ්ඩුව අවශ්‍යතාවයක් ඇති නම්, එය 2/3 බහුතරයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ නීති සම්මතයක් මගින් සිදු කළ හැකිය.

2015 දී සීමා නිර්ණය කොමිෂන් සභාව පිහිටවනු ලැබූ නමුත්, එහි කාර්ය භාරය පිළිබඳ ජනවරම (mandate) ලබා දී නැත. එබැවින් කොමිෂන් සභාව එහි මුලික අරමුණ මත ක්‍රියාත්මක වන්නේ නැත. පොලිස්, අධිකරණ, පළාත් පාලන ආයතන, ප්‍රාදේශීය ලේකම් හා ග්‍රාම නිලධාරී වසම්, වන සංරක්ෂන, වන ජීවී, මිනින්දෝරු, ස්වදේශ කටයුතු සීමා නිර්ණය සම්බන්ධයෙන් ගැටළු රැසක් පවතී. ඒවා මිසඳීම සඳහා විධිමත්ව ස්ථාපනය කළ බලතල හා පහසුකම් සහිත ජාතික සීමා නිර්ණය කොමිසමක අවශ්‍යතාව පවතින බව ද අවධාරණය කරේ.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්
විධායක අධ්‍යක්ෂ/ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය

18/08/2025

03/08/2025

ට්‍රම්ප් බද්ද ලංකාවට සිදු කරන බලපෑම කුමක්ද?
ඇමරිකානු - ලංකා ‘ආර්ථික හා ආරක්ෂක බැඳීම්’ ප්‍රසිද්ධ කළ යුතුයි

ඇමරිකාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර ඇති කර ගත් හෝ සාකච්ඡා වෙමින් පවතින ‘ආර්ථික හා ආරක්ෂක බැඳීම්’ පිළිබඳ රජය පැහැදිලි ප්‍රකාශයක් සිදු කළ යුතු බව ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය ප්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණ වාර්තාව මගින් පවසයි.
ඇමරිකානු ජනපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ගේ විධායක නියෝගය ලංකාවට වාසිදායක තත්වයක් නිර්මාණය කර ඇති බව මතුපිටින් පෙනේ. ලංකාවේ අපනයන තරඟකරුවන් ද එකම බදු සීමාවක සිටීමෙන් ‘අවාසියක් නොමැති’ තත්වයක් නිර්මාණය වී ඇතැයි මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් විසින් නිකුත් කළ වාර්තාවේ දැක්වේ.

ලංකාවට වඩා බදු පනවා ඇති රාජ්‍යයන් 15 කි. රාජ්‍යයන් 48 කට අපට වඩා අඩු බදු පනවා ඇත. ලංකාවට සමාන (20%) බදු රාජ්‍යයන් හතරකි.

ට්‍රම්ප් ගේ බදු වාසි - අවාසි තනි රටකට ‘හුදෙකලා සාධකයක්’ නොවේ. එය ලෝක වෙළඳාම සහ ආර්ථිකය ද, ඇමරිකානු පරිභෝජන රටාව වෙනස් කරන්නේය. වෙළඳපොල ස්ථාවරවීමට ඉඩ නොදීම හෙවත් ‘අස්ථාවරත්වයේ සාධකය’ තවත් කලක් පවත්වාගැනීම ඇමරිකානු උපක්‍රමයයි.
ලංකාවේ ඉලක්කය වූයේ බහුතර කුඩා රාජ්‍ය කණ්ඩායම සමඟ (15% ) රැඳීමය. නමුත්, අප ආසියාවේ අපගේ තරඟකරුවන් සමඟ සම තැන රැදීමෙන් සතුටු වීමට අපට සිදුව ඇත.
ඇමරිකාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර වෙළදාම ඩොලර් මිලියන 3,368 කි. එහි ශ්‍රී ලංකාවට වාසිදායක වෙළඳ පරතරය ඩොලර් මිලියන 2,632 කි. ඒ අනුව ලංකාවට 44%ක මුලින්ම නිවේදනය කර දෙවනුව 30% දක්වා ද, අවසානයේ 20% දක්වා අඩු වී ඇත. ලංකාවේන් ඇමරිකාවට නිමි ඇඳුම්, අඟළුම්, රබර්, මැණික් හා ඛනිජ අපනයනය කරේ. ඇමරිකාවෙන් ලංකාවට ආනයනය කරනු ලබන්නේ සෝයා, දුම්කොළ, කාර්මික උපකරණ ඇතුළු සීමිත භාණ්ඩ කිහිපයකි.
ලංකාවේ අපනයන 1,161 කට සහ කෘෂි නිෂ්පාදන 42 කට ඇමරිකාව විසින් 20% ක බදු පනවනු ඇත. ඇමරිකාවෙන් අපනයන සඳහා 0% ක බදු, (හෙවත් කිසිදු බද්දක් අය නොකරන ලෙස) ඇමරිකාව ලංකාවට යෝජනා කර ඇත.
2025 මැයි මාසය වන විට ඇමරිකාවෙන් ලංකාවට ඩොලර් මිලියන 25.3 ක භාණ්ඩ පැමිණ ඇත. ලංකාවෙන් ඇමරිකාවට ඩොලර් මිලියන 205 ක භාණ්ඩ අලෙවි කර ඇත. 2024 මැයි සිට 2025 දක්වා වසර තුල ඇමරිකාවෙන් ලංකාවට සිදුකළ අපනයන 11% ක් පහත වැටී ඇති අතර, ලංකාවෙන් ඇමරිකාව මිලදී ගත් භාණ්ඩ ප්‍රමාණය ඩොලර් මිලියන 72.5 (26.1%) කින් පහත වැටී ඇත.
ලංකාවට වැඩිම අපනයන ආදායම ලැබෙන්නේ ඇමරිකාවෙනි. ට්‍රම්ප්ගේ වෙනස්වන බදු ප්‍රතිපත්තිය මෙරට අපනයන ආදායමට මේ වන විටත් දැනෙන බලපෑමක් කර ඇත.
2025 වසරේ මැයි දක්වා ඩොලර් මිලියන 15.8 ක නිමි ඇඳුම් ද, මිලියන 12.8 ක කාන්තා යට ඇඳුම් ද ඇමරිකාවට යවා ඇත. අස්ථාවර බදු ප්‍රතිපත්ති සාකච්ඡා කටුනායක, බියගම, කොග්ගල වෙළෙඳ කලාපයන් හි අනාගතය මේ නිසා ප්‍රශ්නකාරී වී තිබුණි. කෙසේ නමුත් ලංකා ඇඟළුම් ව්‍යාපාරිකයින් බ්‍රිතාන්‍ය වෙළඳපොල පුළුල් කර ගැනීම නිසා අවදානම තරමක් පහත වැටී ඇත. ට්‍රම්ප්ගේ නව බද්ද ගැන ‘ලංකා ඒකාබද්ධ ඇඟළුම් සංසදය’ සතුටට පත්ව ඇති අතර රජයේ සාකච්ඡාකරුවන්ට ස්තුතිය පළ කර ඇත.
2025 මැයි මස වන විට (පසුගිය වසර කාලයට සාපේක්ෂව) යට ඇඳුම් අපනයන ආදායම සාපේක්ෂව 24.3% කින් ද, නිමි ඇඳුම් ආදායම 52.3% කින් ද පහත වැටී ඇත. දැනටමත් ට්‍රම්ප් බද්ද දේශීය නිමි ඇඳුම් අපනයන ආදායමට අහිතකර ලෙස බලපා ඇත.
මිලියන 12.5 ක පරණ ටයර් ද ඇමරිකාවට යොමු කර ඇත (ලංකාව ලොව විශාලතම පාව්චිචි කළ ටයර් අපනයනකරු ය) නව බද්ද මෙයට සිදු කරන බලපෑම තවමත් පැහැදිලි නැත.
කෙන්යාවට ලංකාවට වඩා අඩු බදු ප්‍රමාණයක් ඇමරිකාවෙන් ලැබී ඇත. කෙන්යාවේ තේ සඳහා ඇමරිකානු වෙළඳපොල පුළුල්වීමට ඇති ඉඩ ඉහළ යන නමුත්, එය මෙරට ප්‍රමුඛ සමාගම් කිහිපයකට මිස, සමස්ථ අපනයන ආදායමට ඇති කරන බලපෑම සීමිතය.
ඇමරිකානු බදු ප්‍රතිපත්තියේ වෙනස්කම් ස්ථාවර වන තුරු සහ ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම එයට හැඩගැසෙන තුරු ඇමරිකන් බදු මගින් ලංකා ආර්ථිකයට ඇති කරන බලපෑම පූර්වකථනය පහසු නැත. ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව නව බදු ප්‍රතිපත්තියේ හිඩැස් සොයමින් නව තත්වයට අනුගතවීමට යම් කාලයක් ගත වනු ඇත.
ලංකා - ඇමරිකානු එකඟතා මොනවාද?
ට්‍රම්ප් විසින් නිකුත් කළ නිවේදනයේ “සමහර වෙළඳ හවුල්කරුවන් එක්සත් ජනපදය සමඟ අර්ථවත් වෙළඳ සහ ආරක්ෂක බැඳීම්වලට එකඟ වී ඇත, නැතහොත් එකඟ වීමට ආසන්න’’ බව දැක්වේ. සාකච්ඡාවල දී ලංකාව එකඟ වූ ‘ආර්ථික හා ආරක්ෂක බැඳීම්’ ගැන තවමත් තොරතුරු අනාවරණය කර නැත. ඉන්ධන සහ බලශක්ති ආශ්‍රිත මිලදී ගැනීම්, වරාය මෙහෙයුම් උක්ත ‘ආර්ථික හා ආරක්ෂක බැඳීම්’ හෙවත් දැනට වෙළඳ සාකච්ඡා පවත්වන කේෂ්ත්‍රයන් වීමට ඇති ඉඩ විශාලය.

මෙරට ඇඟළුම් කර්මාන්තයට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය චීනයෙන් ලබාගන්නා පසුබිමක් තුල, ‘අතිරේක ස්වේච්ඡා බදුවලට යටත්ව පවතිනු ඇති අතර, එම ගිවිසුම්වල නියමයන් සිහිපත් කරමින් මම පසුව නියෝග නිකුත් කරමි” යන්න ද ලංකාවට සෘජුව බල පවත්වනු ඇත. බදු සම්බන්ධයෙන් ආනගතයේ දීර්ඝ කේවල් කිරීමට ලංකා රජයට මුහුණදීමට ඒ අනුව සිදුවනු ඇත.

ට්‍රම්ප් බදු ප්‍රතිපත්තිය දැඩිව බලපානු ඇතැයි විශ්වාස කළ බ්‍රන්ඩික්ස්, හෙල ඇපරල්, හේලීස්, ඩිප්ඩ් ප්‍රොඩක්ට්ස් වැන සමාගම් වෙත තිබූ පීඩණය අද වන විට පහව ගොස් ඇත.
ලංකා රජය වෙළෙඳ සාකච්ඡාවන් හි දී, ඇමරිකාවෙන් ආනයනය කිරීමට එකඟ වී ඇත්තේ ඛනිජ තෙල් හෝ වෙනත් භාණ්ඩයක් ද, ඒ සඳහා අමතර පිරිවැයක් දැරීමට ලංකාවේ පාරිභෝගිකයාට සිදුවන්නේ ද යන්න තීරණාත්මක ය. බලශක්ති කේෂ්ත්‍රය ඇමරිකාවට විවෘත කිරීමට 2013 වසරේ සාකච්ඡා පැවැත්වෙමින් ඇති අතර, විදුලි බල පනත තුලින් එයට ඉඩ ලබාදී ඇත. පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත ‘නව විදුලි පනත’ මගින් එම ඉඩ වසා දැමීමට ඇති අවකාශය ඉතා අඩුවී ඇත.
ඩොලර් මිල මිලියන 500 ක බොර තෙල් සහ මිලියන 300 ගෑස් ලංකාව විසින් මිිලදී ගැනීමට එකඟතාව පළ කර ඇතැයි නිල නොවන වාර්තා දක්වයි.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්
විධායක අධ්‍යක්ෂ/ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය

20/04/2025

The latest and hot news from Sri lanka

20/04/2025

ත්‍රස්ත ලේබල් රැඳවියන් නිසා GSP ප්ලස් තීරු බදු සහනය අනතුරේ

මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය දක්වමින් සිටින නොසැලකිලිමත් හා වල්මත් වූ ප්‍රවේශය, යුරෝපා සංගමයේ GSP ප්ලස් තීරු බදු සහනය අහිමිවීමේ අවදානමකට ලක්වෙමින් ඇතැයි ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පවසයි.

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කිරීමට ක්‍රියා නොකොට, තවදුරටත් එම පනත යටතේ සිදු කරන අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ රඳවා තබා ගැනීම් පිළිබඳ සිදුවීම් ගණනාවක් පසුගිය මාස කිහිපය තුල වාර්තා වී ඇත.

ඊශ්‍රායලයට එරෙහිව ස්ටිකරයක් ඇලවීම සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට ගත් නිට්ටඹුවේ තරුණයෙකු ත්‍රස්තවාදය වෑළැක්වීමේ පනත යටතේ රැඳවුම් නියෝග නිකුත් කළ අතර, පසුව ඔහු අධිකරණය විසින් ඇප පිට මුදා හරින ලදී. නැගෙනහිර පළාතේ හිටපු ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයකු වන සිවනේසතුරෛ චන්ද්‍රකාන්තන් හෙවත් පිල්ලෙයාන් 2007 වසරේ සිදුවූ අතුරුදහන්කිරීමක් පිළිබඳ සිද්ධියකට අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් අනතුරුව ත්‍රස්තවාදය වෑළැක්වීමේ පනත යටතේ රැඳවුම් නියෝග මත රඳවා ගෙන සිටියි.

මෙයට අමතරව නැගෙනහිර පළාතේ ආරුගම්බේ ප්‍රදේශයේ දී ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට සැලසුම් කරන ලද්දේ යැයි සැකපිට පුද්ගලයින් කිහිප දෙනෙකු රඳවා තබා ඇත. 2024 සැප්තෑම්බර් සිට මේ දක්වා ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත යටතේ පුද්ගලයින් ගණනාවක් රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාර ගත කර ඇත.

මේ අතර රැඳවුම් භාරයේ සිටින හිටපු ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයාට දුරකතනයෙන් ඇමතීමට හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා විසින් සිදු කළ ඉල්ලීමක් නීති විරෝධී බව නීතිය හා සාමය පිළිබඳ අමාත්‍ය ආනන්ද විජේපාල විසින් මාධ්‍යයට ප්‍රකාශ කොට ඇත. එම ඉල්ලීම පදනම් කරගෙන හිටපු ජනාධිපතිවරයාද ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගැනීමේ සූදානමක් පවතින බවද මාධ්‍ය වාර්තා කර ඇත. ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත යටතේ රැඳවුම් නියෝග ලැබූ පුද්ගලයින්ට කෲර වධහිංසා පැමිණවීමේ සහ එමගින් පාපොච්ඡාරණ ලබා ගැනීමේ ඉතිහාසයක් ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින බැවින් දේශපානඥයින් ද, මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන් ද, නිරන්තයෙන් ඔවුන් ගැන විමසිලිමත්වීම සාමාන්‍ය තත්වයකි.

තව ද, පිල්ලේයාන් ගේ නීතිඥවරයා ලෙස කටයුතු කළ හිටපු අමාත්‍යවරයකු වන නීතිඥ උදය ගම්මන්පිල මහතාට එරෙහිව ද දැවැන්ත වෛර සහගත ප්‍රචාරයක් සැලසුම් සහගත ලෙස රජයට හිතවත් පාර්ශව විසින් සිදු කර ඇත.

මේ සියළු සිදුවීම් සම්බන්ධව අපක්ෂපාත පරීක්ෂණ නොපවත්වා එවැනි සිදුවීම් වැළැක්වීමට කටයුතු නො කිරීම යුරෝපා සංගමයේ මුලික ජී.එස්.පී. ප්ලස් නිර්ණායකයක් වන ‘සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම්’ ආරක්ෂා කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ රජය සතු වගකීම නොතකා හැරීමකි. ශ්‍රී ලංකා රජය 2010 වසරේ දී මානව හිමිකම් හා කම්කරු නීති නොතකා කටයුතු කිරීම හේතුවෙන් ජී.එස්.පී. ප්ලස් බදු සහන අත්හිටුවනු ලැබීය. 2017 වසරේ දී නැවත එම සහන දිනා ගැනීමට යහපාලන රජය සමත් වූයේ දීර්ඝ කාලීන වැඩපිළිවෙලකිනි. එහි දී ලබා දෙන ලද එක් පොරොන්දුවක් වූයේ රටේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ එන මූලික අයිතිවාසිකම් වලටත්, සිවිල් සහ දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතියෙහි එන අයිතිවාසිකම් වලටත් අනුකූල නොවන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කරන බවය. ඒ අනුව, ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් පිළිබඳ ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වන සේ ප්‍රති ත්‍රස්ත පනත (Counter Terrorism Act) කෙටුම්පත් කර පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවද සම්මත කර ගැනීමට නොහැකි විය.

2019 වසරේ අග සිදුවූ ආණ්ඩු පෙරළියත් සමඟම මෙම සමස්ත ක්‍රියාවලිය අතහැර දමන ලද අතර අලුත් කිසිදු ක්‍රියාමාර්ගයක් ද ගනු නොලැබීය. එහි ප්‍රතිඑලයක් ලෙස, 2021 දී යුරෝපීය පාර්ලිමේන්තුව ලංකාවේ තත්වය පිළිබඳ ‘යුරෝපා කොමිසමේ’අවධානය යොමු කරමින් ‘ලංකා රජය ඒ වන විට බුක්ති විදිමින් සිටි ජී.එස්.පී. ප්ලස් සහනය තාවකාලිකව ඉවත් කිරීමට අවධානය යොමු කරන ලදී. ගෝඨාභය රජය මෙම බලපෑම හමුවේ සැකකරුවන්ට ඇප ලබාදීමට අධිකරණයට බලය ලැබෙන පරිදි ‘ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනතට සංශෝධනයක් ඉදිරිපත් කළේය.

2022 වසරේ ඇතිවූ ‘අරගලයෙන්’ පසු කාලය තුල ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත යටතේ රඳවා සිටි විශාල පිරිසක් ඇප මත නිදහස් කිරීම, ඇතුළු ක්‍රියාමාර්ග හේතුවෙන් ලංකා රජය ට යුරෝපා සංගමයේ අනුග්‍රහය ලැබුණි. විශේෂයෙන්ම ආර්ථික බංකොලොත් භාවයෙන් මිදීම සඳහා යුරෝපා සංගමය ලංකා රාජ්‍යයේ මිතුරෙකු ලෙස කටයුතු කළේය.

රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිවරයා විසින් ‘ත්‍රස්ත විරෝධී පනත’ කෙටුම්පත් කිරීම, ‘සත්‍ය හා ප්‍රතිසංන්ධාන පනත සැකසීම හා වන්දි ගෙවීම් විධිමත් කිරීම හේතුවෙන් ජී.එස්.පී. සහනය වසර තුනක් සඳහා දීර්ඝ කරනු ලැබීය.

2024 සැප්තෑම්බර් නව රජය බලයට පත්වීමෙන් පසුව, ගෙවුණු මාස 6 තුල ජී.එස්.පී. ප්ලස් බදු සහනය ලබා ගැනීමට තීරණාත්මක කරුණු සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ප්‍රගතියක් දක්වා නැත.

ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කරන බවට ජාතික ජනබලවේය සිය මැතිවරණ ව්‍යාපරය තුල දැවැන්ත ප්‍රචාරයක් ගෙන ගියේය. නමුත්, බලයට පත්වී මාස හයක් ගත වන විටත් එම පනත අහෝසි නොකොට, ඒ යටතේ දිගින් දිගටම පුද්ගලයින් අත්අඩංගුවට ගැනීම හා රැඳවා ගැනීම් සිදුකිරීම මගින් යුරෝපා සංගමයේ බදු සහන ශ්‍රී ලංකාවට අහිමිවීමට හේතු විය හැකිය.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්
විධායක අධ්‍යක්ෂ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය

08/05/2024

බදාදා සුභාරතී
2024/05/08 පෙරවරු 07 00 සිට 08 00 දක්වා සජීවීව

මාතෘකාව -
වත්මන් දේශපාලන සහ ආර්ථිකය

සහභාගිත්වය -
ජනාධිපති අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් (ප්‍රජා කටයුතු)
රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් මහතා

ඉදිරිපත් කිරීම - ගයාන් ජයවීර

නිශ්පාදනය -සුජාතා කරුණාරත්න

අධීක්ෂණය - ඉන්දික ජයරත්න

22/01/2024

සෞඛ්‍ය වෘත්තීය සමිති බලපොරය නිසා රාජ්‍ය සේවයට අහිමි වන ජීවකයා!

පිළිකා ශල්‍ය වෛද්‍ය ක්‍රිෂාන්ත පෙරේරා අති දක්ෂයෙකු බව රටම දන්නේය. ඔහු කුකුල් කේන්තිකාරයෙක් බව මුළු ගාල්ලම දන්නේය.

ක්රිෂාන්ත පෙරේරා රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරයේ සිට, වෛද්‍ය වෘත්තියෙන් ඉල්ලා අස්වීමේ ලිපියක් බලධාරීන්ට යොමු කර ඇත. ලංකාවේ පිළිකා ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් 18 ක් සිටී. පුරප්පාඩු 5 ක් තිබේ. 2024 ට කිසිදු නව විශේෂඥවරයෙකු ලැයිස්තුවේ ද නැත. මහරගම, රාගම, කරාපිටිය, අනුරාධපුර, මහනුවර, රත්නපුර, බදුල්ල, කුරුණෑගල, මඩකලපුව හා යාපනයේ පිළිකා ශල්‍ය ඒකක ඇත. මහරගම 6 ක් සිටි නමුත්, දෙදෙනෙකු විදේශ ගතව ඇති බැවින් ඉන්නේ 4කි. කරාපිටියේ කිෂාන්ත ද සමඟ තිදෙනෙකි. ලබන වසරේ වයස 63 පිරීම නිසා ඉන්නා 18 න්, තිදෙනෙකු විශ්‍රාම ගනී. එවිට, පිළිකා ශල්‍ය වෛද්‍ය හිඟය ලබන වසරේ දෝර ගලනු ඇත්තේ රෝගීන්ගේ ජීවිත විනාශ කරමිනි.

වෛද්‍ය ක්‍රිෂාන්ත රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත කර ඇත්තේ, සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයෙකුට වැඩ වර්ජනයට පසු දින පහරදීම/තර්ජනය කිරීම ය. දැන් දොස්තර හිරේ ය. ලෙඩ්ඩු ප්‍රතිකාර නැතිව රෝහලේ ය. පහරදීම, බැන වැදීම ගැන වෛද්‍ය - රෝහල් සේවක දෙපැත්තට එකිනෙකාට චෝදනා කර ගනිති.

වෛද්‍ය ක්‍රිෂාන්තගේ කුකුල් කේන්තිය මම ඇස්දෙකින්ම දැක්කේ කරාපිටියේ ඔහුගේ කාරය නවතන තැන, රියදුරෙකු විසින් විනාඩි දෙකකට අවහිර කිරීම නිසා නැටූ නෙයියාඩගම නිසාය. සිද්ධිය මෙසේය.


2019 ජූනි මාසයේ දවසක, කරාපිටිය රෝහලේ, රුපියල් කෝටි 35 ක් වැයකර ගෙනා ලීනියර් ඇක්සලේටර් යන්ත්‍රයක් වසර 4 ක් සවිකිරීමකින් තොරව තිබෙන තිබෙන බව ආණ්ඩුකාරවරයාට වාර්තා විය. එම උදේ වැඩ ටික ඉවර කර කරාපිටියට ගියෙමි. පරිපාලන ප්‍රශ්න විසදන්නට උත්සහ කළෙමි. ගොඩනැගිල්ලට විදුලි සම්බන්ධතාව ලබා ගැනීම අත්‍යශ්‍ය බව කී විට එයට අදාල බලධාරීන් කැඳවීමි. කරාපිටිය රෝහල පළාත් සභාවට අදාල නොවන නමුත්, එහි ප්‍රතිකාර ලබන රෝගීන් රැක ගැනීමට මාගේ වගකීම විය. (මාස 2 ක් වැඩේ කෙරුණා. දැන් පිළිකා රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කරන්නේ එම යන්ත්‍රයෙනි.)

කරාපිටියේ උදේ වරුවට පයින් මිස වාහනවලින් ගමන් බැරිය. අපි පිළිකා වාට්ටුව පැත්තට යන විට එතන ගෝරියකි. ද්‍යෛව ක්‍රිෂාන්ත රියදුරන් පිරිසකට බැණ වදී. හේතුව තමන්ගේ වාහනය අවහිර කිරීම ය. මට ඇති වූ හැඟීම මේ මොන පිස්සු දොස්තරයෙක් ද යන්නය!

විදුලිය ලබා දී, කෝටි 15 ක ගොඩනැගිල්ලේ සවි කිරීම වේගවත් වන විට මේ යන්ත්‍ර යෙන් වැඩිම ප්‍රතිලාභ ලබන පිළිකා වාට්ටුවය. දින කිහිපයකට පසුව, ගාල්ලේ හිතවතෙක්, මට ‘පිළිකා වාට්ටුවේ දොස්තර මහත්තයා‘‘ හදුන්වා දුන්නේය. ඒ අර, මගේ ඔළුවේ සිටි පිස්සු දොස්තර ක්‍රිෂාන්තය! ස්කෑනරයේ සවිකිරීම් වේගවත්ව සිදුවන විට ඔහු සිටියේ අයිස් පලමක් ලැබුණු කුඩා දරුවෙකුටත් වඩා සතුටකිනි. තම අවශ්‍යතා ගැන පුළුල් දැනුමක් ද, රෝගීන් ගැන අපමණ දයාවක් ද ඇති මේ සරළ මිනිසා සැබෑ ජීවකයෙකි. කරාපිටියට අවශ්‍ය බොහෝ දෑ කොක්කෙන් හෝ කෙක්කෙන් ලැබුණි. ඔච්චර කෙන්ති යන්නේ ඇයි? මගේ තියෙන ලොකුම දුර්වලකම ඕක තමයි, කියූ ක්‍රිෂාන්ත සිනාසුනේ නැත!

කරාපිටියේ 65 වාට්ටුව ඔහු දැරූ වෙහෙස, මුදල් සොයා ගත් ආකාරය මම දැක්කෙමි. එය රෝහලකට වඩා හෝටලකයට සමානය. වෛද්‍ය ක්‍රිෂාන්ත ගේ අප්‍රතිහත උත්සාහය නිසාම තට්ටු 10 ක ගොඩනැගිල්ක් ඉදිරිවෙමින් ඇත. ඔහු ලෙඩ්ඩුන්ට දෙවියෙකි. සේවය දේව කාරිය කරගත්තෙකි. ඔහු තරම් පිළිකා ශල්‍යකර්ම සංඛ්‍යාවක් සිදු කරන තවත් අයෙකු නොමැති තරම් යැයි අසා ඇත්තෙමි. රාජකාරිය නම් දේවකාරියට එන විට සියල්ල දිව්‍ය ලෝකයේ මෙන් තිබිය යුතුයැයි ඔහු සිතන්නේය. එය නැති විට ඔහුට කුකුල් කේන්ති යන්නේය. ක්‍රිෂාන්ත ගෙන් කිසිම රෝගියෙකුට හොඳක් මිස වචනයකින් හෝ අගතියක් නම් වී නැත. අනවශ්‍ය දේ අහන කියන ඥාතීන්, අතරමැදියන් ද තමන්ගේ රස්සාව අතපසු කරන ඕනෑම තරාතිරමක සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩල ද ඔහුට පෙන්නන්නට බැරිය. දැන් ඒ කුකුල් කෙන්තිය, ඔහු රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාර ගත කර තිබේ!

වෛද්‍ය ක්‍රිෂාන්ත කිසිම විටෙක පෞද්ගලික රෝහල්වල ප්‍රතිකාර සඳහා ප්‍රමුඛත්වය දුන්නේ නැත. අසරණ රෝගීන්ට ප්‍රයිවට් චැනල් එන්නට දුන්නේ ද නැත. ලෙඩ අහන්නට, ප්‍රතිකාර කරන්නට සිය ජීවිතයට කැප කළේය. සමාජීය ජීවිතයේ දී අඩියක් ගහන ජොලි ගුඩ් මනුස්සයෙකි.

කොළඹ ලෙඩ්ඩු කරාපිටියට ගියේ ද, වැල්ලයායේ, ඇඹිලිපිටියේ මිනිස්සු පවා කරාපිටියට ගියේ ක්‍රිෂාන්තගෙන් ඉක්මනට ශල්‍යකර්මයක් කර ගන්නටය. තම රස්සාවෙන් අපමණ තෘප්තියට පත් වූ ඔහු, වැඩ වර්ජනය දිනයේ ද සේවය කළේය. සහාය කාර්ය මණ්ඩලය නැතුව ද සේවය කළේය. පිරී ඉතිරී ගිය වාට්ටුවේ පීඩනය පසුවදා මේ කුකුල් කේන්තිකාරයාගෙන් එළියට පැන ඇත.

සෞඛ්‍ය කේෂ්ත්‍ර යේ වෘත්තීය සමිති අතර ගැටුම, බෙදීම, කල්ලිවාදය තිස්තුන් කෝටියක් දෙවිවරුන්ටවත් විසඳිය හැකි දැයි මා දන්නේ නැත. ඉතා සුළු සිදුවීමක් ‘වෘත්තීය වෙනුවෙන්ම කැපවූ පිළිකා විශේෂඥයෙකු‘ රටට අවශ්‍යම මොහොතක රිමාන්ඩ් කර ඇත. ප්‍රයිවෙට් චැනලින් ඇති තරම් කළ හැකි ‘ප්‍රතිකාර කිරීම‘ ජීවන ආශාවම කර ගත් මිනිසෙකුට, හිරේ විලංගුවේ වැටෙමින් රාජ්‍ය සේවයේ ඉන්නවා වඩා කරන්නට ඕනෑ තරම් වැඩ ඇත.

සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය මේ ලිපිය බාර ගන්නේ නම්, එදා සිට රටටම ඉන්නේ පිළිකා ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් 17 කි. එවිට පුරප්පාඩු 6 කි. මේ වසර අවසන් වන විට රටටම ඉතිරි වන්නේ Oncology Surgery කරන්න පුළුවන් 14 කි. එවිට පුරප්පාඩු 9 කි. ක්‍රිෂාන්ත රාජ්‍ය සේවයෙන් ඉවත් වන්නේ නම්, එහි පාඩුව රටටමය. සැත්කම් කර ගන්නට පොහොත්තු ලේඛනයේ සිටින 700 කට වැඩි පිරිසකටය.

රාජ්‍ය සේවයේ පිරවිය නොහැකි හිස්තැන් ඇති වන්නේ නැතැයි කතාවක් තිබේ. ක්‍රිෂාන්ත නම් පිළිකා ශල්‍ය වෛද්‍යවරයා ගේ හිඩස පුරවන්නට ලංකාවේ නම් මිනිසෙකු නැත.

සිවිල් සමාජයේ දී සමථ මණ්ඩයෙන් එයා නොයා යුතු ප්‍රශ්නයකට සෞඛ්‍ය සේවයේ වෘත්තීය සමිති බල්ලන් - පූසන් මෙන් මරා ගැනිල්ල නිසා අවසානයේ අමාරුවේ වැටෙන්නේ රෝගීන්ම ය. අවසානයේ රට ය.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්