26/12/2025
ගිහි ගෙදරින් නිවන් දොරට
මිනිසත් භවයේ ඵල නෙළීමටයි
කහගල සාරානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ අදහස් දැක්වීමකි
- හතරවෙනි ලිපිය -
මෙම සාකච්ඡාවේ අන්තර්ගතය මූලාශ්ර ඇසුරින් පහත පරිදි සාරාංශගත කළ හැකිය:
💫 හැඳින්වීම සහ පසුබිම
ගිහි ගෙදර සිට ධර්ම මාර්ගය අනුගමනය කිරීම සහ නිවන පිණිස කටයුතු කිරීම අතිශය දුෂ්කර කාර්යයක් වුවද, සසර බිය දන්නා පිරිසක් එක්ව කල්යාණ මිත්රයන්ගේ උපදෙස් මත මෙම ධර්ම සාකච්ඡා මාලාව ආරම්භ කර ඇත. බෞද්ධ උපදේශන පාඨමාලාවේ ප්රධාන ආචාර්ය කහගල සාරානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් මෙහෙයවනු ලබන මෙම සාකච්ඡාවේ අරමුණ වන්නේ ගිහි පින්වතුන්ගේ ජීවිත ගැටලුවලට ධර්මානුකූල මඟ පෙන්වීමක් ලබා දීමයි. ස්වාමීන් වහන්සේ පෙන්වා දෙන්නේ අපගේ ජීවිත සාර්ථක කර ගැනීමට බුදු දහම පදනම් කරගත්තද, ලෝකයේ පවතින ඕනෑම විශිෂ්ට දර්ශනයකින් ගත හැකි සාරවත් දේ ලබා ගැනීමට පැකිලිය යුතු නැති බවයි.
💫 ආචාර ධර්ම පිළිබඳ විග්රහය
මෙම දේශනයේ ප්රධාන මාතෘකාව වන්නේ ජීවිත ගැටලු විසඳා ගැනීම සඳහා ආචාර ධර්මවල ඇති අදාළත්වය යන්නයි. ආචාර ධර්ම යනු මනුෂ්යයන්ට පමණක් අදාළ වන හැසිරීම් රටා වන අතර, බුදු දහමට අනුව මෙයට කායික හා වාචසික ක්රියාවන්ට අමතරව මානසික ක්රියා (හිතන ආකාරය) ද ඇතුළත් වේ.
යමක් සදාචාර හෝ දුරාචාර දැයි තීරණය කිරීමේදී බුදු දහම බහුතර කැමැත්ත වෙනුවට විශේෂ මිම්මක් භාවිතා කරයි. අම්බලට්ඨික රාහුලෝවාද සූත්රයට අනුව, යම් ක්රියාවක්:
* තමන්ට අයහපතක් (පීඩාවක්) වේ නම්,
* අනුන්ට (මනුෂ්ය, සත්ව හෝ පරිසරයට) අයහපතක් වේ නම්,
* තමන් සහ අනුන් යන දෙපාර්ශවයටම අයහපතක් වේ නම්,
එය දුරාචාරයක් ලෙස හැඳින්වේ. යම් ක්රියාවක් තමන්ට හා අනුන්ට හිත පිණිස, යහපත පිණිස පවතින්නේ නම් එය සදාචාරයකි. දුරාචාරය සැමවිටම දුක් උපදවන (දුක්ඛ සමුදය) අතර, සදාචාරය දුක් නැති කිරීමට (දුක්ඛ නිරෝධය) හේතු වේ.
💫 ගිහි ජීවිතය සහ ආචාර ධර්මවල ප්රායෝගික අදාළත්වය
ගිහි ගෙදර යනු බාධා සහ කෙලෙස් බහුල ස්ථානයක් වුවද, ආචාර ධර්ම මඟින් එහි නිවීමක් ඇති කර ගත හැකිය. විශේෂයෙන් ක්ෂේත්ර දෙකකදී මෙහි අදාළත්වය පෙන්වා දෙයි:
1. ආර්ථිකය:
ධනය ඉපයීමේදී සදාචාර සම්පන්න වීම නිවන් දොරටුව විවෘත කිරීමට හේතු වේ.
උපයන ධනය ආරක්ෂා කර ගැනීම (ආරක්ඛ සම්පදා) සහ එය වියදම් කිරීමේදී ආචාර ධර්ම අනුගමනය කිරීම වැදගත් වේ.
එහිදී ආදායම කොටස් හතරකට බෙදා පරිහරණය කරන ලෙස බුදු දහම උපදෙස් දෙයි.
2. මානව සම්බන්ධතා:
ස්වාමි-භාර්යා සම්බන්ධතාවය ගිහි ගෙදර කේන්ද්රීය සබඳතාවයයි.
එකිනෙකාට ගරු කරමින්, ආදරය කරමින් ආචාර ධර්ම රැකීම තුළින් පවුල් ජීවිතය තුළ නිවීමක් සහ සැනසීමක් උදා වේ.
💫 කුඩා දේවල වැදගත්කම සහ නිගමනය
ඉතා කුඩා ආචාර ධර්ම පවා ජීවිතයේ සහනයට බලපායි.
උදාහරණයක් ලෙස, නිවසක පිරිසිදු කරන උපකරණ (කොස්ස, මොප් එක ආදිය) නියමිත ස්ථානයක පිළිවෙළට තැබීම වැනි සරල පුරුදු මඟින් අනවශ්ය ගැටුම් සහ සිත් තැවුල් වළක්වා ගත හැකිය.
බුදුරජාණන් වහන්සේ පවා ශික්ෂා පද පැනවූයේ කිසියම් ගැටලුවක් මතු වූ අවස්ථාවකදී සියලු දෙනා සමඟ සාකච්ඡා කර එකඟතාවයකට පැමිණීමෙනි.
අවසාන වශයෙන්, ගැඹුරු භාවනා හෝ අභිධර්මය හැදෑරීමට ප්රථම, මෙවැනි මූලික ආචාර ධර්ම හා ශික්ෂණය ඇති කර ගැනීම නිවී සැනසුණු ජීවිතයක් කරා යන ගමනට අත්යවශ්ය පදනම වන බව මූලාශ්රවල අවධාරණය කෙරේ.
අතීතයේ සිට පැවත එන උපමාවක් ලෙස දක්වතොත්, ශක්තිමත් ගොඩනැගිල්ලක් තැනීමට පෙර එහි අත්තිවාරම හොඳින් සැකසිය යුතු වන්නා සේම, නිවන් මඟ වැනි ගැඹුරු ආධ්යාත්මික ගමනක් ආරම්භ කිරීමට පෙර ආචාර ධර්ම නමැති අත්තිවාරම ජීවිතය තුළ ගොඩනඟා ගත යුතුය.
