03/03/2026
🏳️🌈 ලිබරල් මායාවෙන් ඔබ්බට: ලංකාවේ LGBTIQ+ අයිතිය සහ සැබෑ විමුක්තිය ඇත්තේ කොතැනද? ✊
===================================
අද ලෝකය පුරාම LGBTIQ+ ප්රජාවේ අයිතිවාසිකම් ගැන ලොකු කතාබහක් යනවා. නමුත් අපි එකක් පැහැදිලිව තේරුම් ගත යුතුයි; මේ "අයිතිවාසිකම්" කියන කාරණය අද ලිබරල් ධනවාදී ක්රමය ඇතුළේ හරි ලස්සනට විකිණෙන භාණ්ඩයක් වෙලා ඉවරයි.
විශේෂයෙන්ම ලංකාව වගේ රටක් ඇතුළේ මේ ලිංගික අනන්යතා අර්බුදය අදටත් තියෙන්නේ ඉතාමත් මෝඩ, ගතානුගතික තැනක. මේකට මූලිකම හේතුව අපේ සැබෑ දේශීය සංස්කෘතිය නෙවෙයි. යටත් විජිත යුගයේදී සුද්දා අපේ රටට බලහත්කාරයෙන් ඇතුළු කරපු බ්රිතාන්ය නීති සහ ග්රාමීය වික්ටෝරියානු ක්රිස්තියානි සංස්කෘතික ලක්ෂණ තමයි අද අපි අපේ "හෙළ සංස්කෘතිය" කියලා කරේ තියාගෙන යන්නේ.
මේ ප්රශ්නයේ සැබෑ මූලය තියෙන්නේ ධනවාදයේ ආර්ථික මොඩලය ඇතුළේ තියෙන 'පන්ති ප්රශ්නය' මතයි. මේකට ස්ථිර විසඳුමක් හොයන්න පුළුවන් වෙන්නේ පුළුල් සමාජවාදී ක්රමයක් තුළින් විතරක් බව අපිට තරයේ විශ්වාස කිරීමට සිදුවී තිබෙන්නෙ ධනවාදය අර්භුයෙන් අර්භුධයට යනවා හැර විසඳුම් කිසිවක් නැති නිසාය.
නමුත්, අපි වගේ ආර්ථිකව දිළිඳු, මතවාදීව නොදියුණු සමාජයක් ක්ෂණිකව සමාජවාදයට පරිවර්තනය කිරීම ලේසි පහසු දෙයක් නෙවෙයි. ඒකට දිගුකාලීන අරගලයක් අවශ්යයි. ඒ නිසා, මේ පවතින අවිධිමත් ජාතිකවාදී-ලිබරල් ක්රමය ඇතුළේ වුණත් අපිට ලබාගත හැකි 'සංක්රාන්තික ප්රතිසංස්කරණ' (Transitional demands) කිහිපයක් තියෙනවා. මාක්ස්වාදී සහ පුළුල් ප්රජාතන්ත්රවාදී දෘෂ්ටිකෝණයකින් අපි ඒ වෙනස්කම් දිනාගන්නේ කොහොමද?
මෙන්න ඊට අදාළ ප්රායෝගික යෝජනාවලියක්:
📚 1. අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ: මිථ්යාවෙන් විද්යාවට
අධ්යාපනය කියන්නේ ධනේශ්වරය තම මතවාදය පතුරුවන ප්රධානතම ආයුධයක්. මේ ක්රමය වෙනස් කරන්න නම්,
විද්යාත්මක පාසල් අධ්යාපනය:
ළමයින්ට විධිමත් විද්යාත්මක ක්රමවේදයක් හරහා සම්පූර්ණ ලිංගික අධ්යාපනය ලබා දිය යුතුයි. ජෛව විද්යාත්මක ලිංගය (S*x), සමාජයීය ස්ත්රී පුරුෂ භාවය (Gender), සහ ලිංගික දිශානතිය (S*xual Orientation) කියන සංකල්පවල වෙනස ඔවුන් කුඩා කල සිටම අවබෝධ කරගත යුතුයි.
සැබෑ ඉතිහාසය ඉගැන්වීම:
ඉන්දියාවේ ඛජුරාහෝ හෝ ලංකාවේ මාතලේ ගෙඩිගේ වැනි පුරාවිද්යාත්මක සාක්ෂි හරහා පූර්ව යටත් විජිත සමාජයේ තිබුණු බහුත්වවාදී ලිංගික නිදහස ගැන දරුවන්ට සමාජ විද්යාත්මකව ඉගැන්විය යුතුයි. සමලිංගික භීතිකාව කියන්නේ අපේ දෙයක් නෙවෙයි, සුද්දාගේ දෙයක් කියන එක ඔවුන් තේරුම් ගත යුතුයි.
වැඩිහිටි ලිංගික අධ්යාපනය:
දශක ගණනාවක් මිථ්යාවෙන් ඔළු පුරවාගත් වැඩිහිටියන්ට ජාතික නාලිකා තුළ ප්රයිම්-ටයිම් (Prime time) වෙන් කර විද්යාත්මක වැඩසටහන් විකාශය කිරීම අනිවාර්ය කළ යුතුයි.
කලාවේ මැදිහත්වීම:
LGBTIQ පුද්ගලයන්ව ටෙලිනාට්යවල විහිළුකාරයන් කරනවා වෙනුවට, ඔවුන්ගේ සැබෑ පන්ති පීඩනය සහ මානව ගරුත්වය නිරූපණය වන සිනමා හා කලා නිර්මාණ සඳහා රාජ්ය අනුග්රහය ලබා දිය යුතුයි.
🏢 2. රැකියා නියුක්තිය: වැඩවසම් සේවාස්ථාන සහ "පොදු වැසිකිළි"
න්යාය -
ලංකාවේ ව්යාපාරික ආයතන කොතෙක් ලාභ හෙව්වත්, ඒවා ඇතුළේ තියෙන්නේ යල්පැනගිය වැඩවසම් සම්ප්රදායන්. මේවා ඇතුළේ LGBTIQ ප්රජාව මුහුණ දෙන ප්රශ්න බිහිසුණුයි. විශේෂයෙන්ම ලිංගික අතවර, නින්දා කිරීම් සහ අඩු වැටුප්වලට ශ්රමය සූරාකෑම සුලභයි.
සේවාස්ථාන ප්රජාතන්ත්රීකරණය:
සෑම ආයතනයකම අනන්යතාවය මත සිදුවන හිංසනයන් වැළැක්වීමේ කමිටු සහ දැඩි කම්කරු නීති ගෙන ආ යුතුයි.
ජිජැක්ගේ (Slavoj Žižek) වැසිකිළි දේශපාලනය:
ආයතනයක් ඇතුළේ ට්රාන්ස්ජෙන්ඩර් කෙනෙක් මුහුණදෙන ලොකුම ප්රායෝගික ප්රශ්නය තමයි ටොයිලට් එක. ලිබරල්වාදීන් එක එක අනන්යතාවයට වෙන වෙනම ටොයිලට් හදන්න හැදුවට ඒක ප්රායෝගික නෑ. මාක්ස්වාදී දාර්ශනික ස්ලාවෝයි ජිජැක් පවසන පරිදි අපි කළ යුත්තේ මේ ස්ත්රී/පුරුෂ ද්විකෝටිකය සම්පූර්ණයෙන්ම පුපුරවා හැරීමයි. ඒ වෙනුවට පෞද්ගලිකත්වය සුරැකෙන "පොදු වැසිකිළි" (General Gender toilets) ක්රමයක් සෑම ආයතනයකම ස්ථාපිත කිරීම අත්යවශ්යයි.
⚖️ 3. නීති ප්රතිසංස්කරණ: යටත් විජිතයේ කුණු කූඩය -
යටත් විජිත පාලකයන් විසින් අපේ ඇඟේ ගහපු මර්දනකාරී නීති අදටත් අපේ නීති පොතේ තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම, 1883 දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 365 සහ 365A වගන්ති හරහා වැඩිහිටියන් දෙදෙනෙකුගේ අන්යෝන්ය කැමැත්ත මත සිදුවන ලිංගික සබඳතා අපරාධයක් බවට පත් කරලා තියෙනවා. මේවා වහාම අහෝසි කර වැඩිහිටියන්ගේ පෞද්ගලික නිදහස තහවුරු කළ යුතුයි.
ඒ වගේම, 1841 දී ගෙනාපු කුප්රකට "පාදඩ ආඥාපනත" (Vagrants Ordinance) හරහා මහමඟ ඉන්න දිළිඳු කම්කරුවන් සහ ට්රාන්ස්ජෙන්ඩර් පුද්ගලයන්ව අත්අඩංගුවට අරන් හිරේ දානවා. මේ මර්දනකාරී පනතත්, පුද්ගලයෙකුට තමන් කැමති ඇඳුමක් ඇඳීම අපරාධයක් කරන දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 399 වගන්තියත් මුළුමනින්ම අහෝසි කර දැමිය යුතුයි. පොලිසිය විසින් මෙම ප්රජාවගෙන් අල්ලස් ගැනීම සහ හිංසනයට ලක් කිරීම බරපතළ අපරාධයක් ලෙස නීතිගත කළ යුතුයි.
🏛️ 4. නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක්: සැබෑ සමානාත්මතාවය -
දැනට තියෙන 1978 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 12(2) වගන්තියෙන් වෙනස්කොට සැලකීම තහනම් කරන්නේ ජෛව විද්යාත්මක ස්ත්රී පුරුෂ භාවය (S*x) මත විතරයි. මේක නෛතික සිදුරක්. අපිට ඕනේ හුදෙක් ස්ත්රී/පුරුෂ කියන රාමුවෙන් එළියට ගිහින් SOGIESC (ලිංගික දිශානතිය සහ අනන්යතාවය) මත පදනම් වූ සියලුම පුද්ගලයන්ගේ අයිතිවාසිකම් පැහැදිලිව පිළිගන්නා නව ව්යවස්ථාවක්.
ඒ වගේම, ආගමට සහ සංස්කෘතියට දෙන රාජ්ය අනුග්රහය ව්යවස්ථාවෙන් ඉවත් කරලා, ජාති-ආගම් භේදයකින් තොර ලෞකික රාජ්යයක් (Secular state) නිර්මාණය කළ යුතුයි. සියලු ආගම්, ජාතීන් සහ ලිංගිකත්වයන්ට එක සමාන ගෞරවයක් හිමිවන්නේ එවිටයි.
🏥 5. සෞඛ්ය ප්රශ්න: වෙළෙඳපොළ වෙනුවට මානව අයිතියක් -
LGBTIQ ප්රජාවේ, විශේෂයෙන්ම ට්රාන්ස්ජෙන්ඩර් සහ අන්තර්ලිංගික පුද්ගලයන්ගේ පැවැත්ම තියෙන්නේ සෞඛ්ය සේවය මත. අද රජයේ රෝහල්වලට යන ට්රාන්ස් කෙනෙක්ට විඳින්න වෙන මානසික පීඩනය, වෛද්යවරුන්ගේ නොදැනුවත්කම සහ අපහාස කිරීම් අතිවිශාලයි. හෝමෝන ප්රතිකාර සහ සැත්කම් රජයේ රෝහල්වලින් කරගන්න තියෙන අමාරුව නිසා ඔවුන්ට පෞද්ගලික රෝහල්වලට ලක්ෂ ගණන් සල්ලි පූජා කරන්න වෙලා. මේක සෞඛ්යය කියන මානව අයිතිය ධනවාදය විසින් විකුණන් කෑමක්. පන්ති භේදයකින් තොරව, සම්පූර්ණයෙන්ම නොමිලේ සහ ප්රමිතියෙන් යුතුව මෙම සෞඛ්ය සහ මනෝවිද්යාත්මක පහසුකම් ජාතික රෝහල් පද්ධතිය හරහා ලබාදීම වහාම සිදුවිය යුතුයි.
🎭 6. සංස්කෘතික කලාපය: මානවවාදයේ අවශ්යතාවය -
ලංකාවේ තියෙන සියලුම ආගම්වල මූලික හරය තමයි සියලු සත්ත්වයන්ට මෛත්රිය සහ කරුණාව දැක්වීම. ඒත් අද අපි කරේ තියාගෙන යන්නේ යටත් විජිතවාදීන් ගෙනාපු වික්ටෝරියානු ආගමික-සංස්කෘතික කුණු ගොඩක්. ලිබරල්වාදීන් කියන "ඉවසා සිටීම" (Tolerance) කියන ව්යාජ සංකල්පය අපිට වැඩක් නෑ. අපිට ඕනේ සෑම මනුෂ්යයෙකුටම තමාගේ අනන්යතාවයෙන් යුතුව, සමානාත්මතාවයෙන් ජීවත් වෙන්න පුළුවන් සහජීවනය පදනම් කරගත් "මානවවාදී සංස්කෘතියක්" ගොඩනැගීමයි.
🛑 ලංකාවේ ඊනියා 'හම්පඩ' වාම කඳවුරේ පන්ති ඌනතාකරණය (Class Reductionism) : -
ලංකාවේ වාමාංශික ව්යාපාරය පිළිබඳව කතා කළ විට, LGBTIQ ප්රජාවේ ගැටලු ගැන ඔවුන්ට ඇත්තේ සාමාන්ය සමාජයේ තිබෙන පසුගාමී තත්ත්වයට එහා ගිය කියවීමක් නෙවෙයි. අද පවා මේ ඊනියා වාමාංශිකයන් මාධ්ය සංදර්ශන පවත්වමින් සමාජයට එළිදරව් කරන්නේ අතීතයේ පැරණි නටඹුන් අතර සිරවූ, අතිශය පුරුෂාධිපත්යයෙන් පිරුණු වමකි. එහි නායකත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම ඇත්තේ පිරිමින් සතුවය; කාන්තාවන් එහි නැත, ලිංගික සුළුතර ප්රජාව එහි නැත. ඔවුන් LGBTIQ ප්රජාව ගැන කිසිදා පන්තිමය හෝ න්යායික දේශපාලන කියවීමක් කරන්නේ ද නැත. ලෝක මට්ටමින් ගත් කල, පන්තිය (Class) පමණක් ඉස්මතු කරමින් අනෙකුත් සමාජ පීඩනයන් නොසලකා හැරීම මාක්ස්වාදීන් විසින් දකින්නේ "පන්ති ඌනතාකරණය" (Class Reductionism) නැමති න්යායික වරදක් සහ සමාජවාදී ව්යාපාරය පටු කරන වැඩපිළිවෙළක් ලෙසිනි.
සැබෑව නම්, කාල් මාක්ස් සහ ෆෙඩ්රික් එංගල්ස් වැනි ආදි කර්තෘවරුන් පවා ජීවත් වූයේ 19 වන සියවසේ වික්ටෝරියානු සදාචාරය පැවති යුගයක බැවින්, ඔවුන්ට සමලිංගිකත්වය පිළිබඳව පැහැදිලි න්යායික අවබෝධයක් එකල තිබුණේ නැත; ඇතැම් අවස්ථාවලදී ඔවුන් පවා ඊට එරෙහිව පුද්ගලික මට්ටමින් අගතිගාමී මත දැරූ බව ඉතිහාසයේ දැකිය හැක. එහෙත් ඇලෙක්සැන්ඩ්රා කොලොන්ටායි (Alexandra Kollontai) වැනි පසුකාලීන මාක්ස්වාදීන් සහ මුල්කාලීන බොල්ෂෙවික්වරුන් ධනවාදයට එරෙහි අරගලය තුළම කාන්තාවන්ගේ සහ ලිංගිකත්වයේ විමුක්තිය (S*xual Liberation) වෙනුවෙන් දැවැන්ත දෘෂ්ටිවාදී අරගලයක් කළහ.
නමුත් ලංකාවේ පවතින මේ සංදර්ශනවාදී ලිබරල් වල්ගා එල්ලාගත් "හම්පඩ ගෝත්රික වාම කූඩුව" මේ කිසිවක් යාවත්කාලීන කරගෙන නැත. එනිසා ලංකාව තුළ සැබෑ වමක රික්තකයක් පවතී. සංදර්ශනවාදී ගෝත්රික පැරණි වම තවදුරටත් අලුත් ලෝකයට වලංගු නැත. දශක තුනක පමණ සිට මේ දේශපාලනය තුළ බැටකා ඇති අප, ලංකාවට ආවේණික වාමාංශික කුහකත්වය, දෘෂ්ටිකවාදය සහ ඔවුන්ගේ අනන්යතා අර්බුදය නිසා හටගත් හීනමානය හොඳින් අත්දැක ඇත්තෙමු. ලංකාවේ ඊනියා වම්මුන් අමතක කළත්, LGBTIQ ප්රජාවේ පන්තිමය දේශපාලන සංවාදය අපට නැවැත්විය නොහැක. මේ ඊනියා වම්මුන්ට ලිංගික සුළුතරය ගැන කතා කිරීමට සහ පන්තිමය සංවාදවලට බිය වීමට එරෙහිව කනේ පහරක් දිය යුත්තේ මෙලෙසිනි!
💡 මාක්ස්වාදී විවේචනය: "අයිතිවාසිකම්" යනු ධනවාදයට "අනුගත වීමක්" ද?
අපි මේ අරගලය ඇතුළේ තේරුම් ගත යුතු ගැඹුරුම කාරණය මේකයි. ලිබරල් ක්රමය ඇතුළේ අපි දිනාගන්නවා යැයි කියන මේ "අයිතිවාසිකම්" සැබෑ විමුක්තියක්ද? නැත්නම් ධනවාදයට අපිව "අනුගත කරගැනීමක්" (Assimilation) විතරක්ද?
ධනේශ්වර ආයතන ශක්තිමත් කිරීම: මාක්ස්වාදී දෘෂ්ටියෙන් (විශේෂයෙන් එංගල්ස් පෙන්වා දුන් පරිදි), "විවාහය" යනු ඓතිහාසිකව පෞද්ගලික දේපළ උරුමය සහ ධනවාදයට අවශ්ය ශ්රමය නොමිලේ ප්රතිනිෂ්පාදනය කිරීම තහවුරු කළ ධනේශ්වර ආයතනයක්. සමලිංගික විවාහ නීතිගත කිරීමෙන් වෙන්නේ ඒ පීඩාකාරී ව්යුහය විනාශ වීම වෙනුවට, ඊට තවත් පිරිසක් ඇතුළත් කරගෙන එය තව තවත් නීත්යානුකූල වීම සහ ශක්තිමත් වීමයි.
"Pinkwashing" (රෝස පැහැ ගැන්වීම): බහුජාතික සමාගම් සහ ධනේශ්වර රාජ්යයන්, Pride මාසය සමරලා දේදුනු කොඩි වනනවා. ඒකෙන් එයාලා පෙන්වන්නේ තමන් හරිම "ප්රගතිශීලී" කියලා. හැබැයි මේ රෝස පාට තිරයෙන් වහගන්නේ ඒ සමාගම් විසින්ම ලෝකය පුරා කරන දැවැන්ත කම්කරු සූරාකෑම, පරිසර විනාශය සහ දුප්පත්කමයි.
පන්ති භේදය නොසලකා හැරීම:
"විවාහ අයිතිය" වැනි නීතිවලින් වැඩිම වාසියක් ලැබෙන්නේ දැනටමත් සමාජයේ වරප්රසාද භුක්ති විඳින මධ්යම සහ ඉහළ පන්තිකයන්ටයි (දේපළ පැවරීමට, බදු සහනවලට). හැබැයි රැකියාවක් නැති, නිවාස අහිමි, දෛනිකව ආර්ථික පීඩනයෙන් මිරිකෙන කම්කරු පන්තියේ LGBTIQ පුද්ගලයෙකුගේ භෞතික ප්රශ්නවලට මේ ලිබරල් අයිතිවාසිකම්වලින් බඩ පිරෙන්නේ නෑ.
මගේ සටහන:
අවිධිමත් ලිබරල් ක්රමය තුළ මර්දන නීති අහෝසි කිරීම වැනි ප්රජාතන්ත්රවාදී ප්රතිසංස්කරණ අපි දිනාගත යුතුමයි. එහෙත්, LGBTIQ+ ප්රජාවේ සැබෑ සහ අවසාන විමුක්තිය තියෙන්නේ ලිබරල් ධනවාදයේ දේදුනු කොඩි යටට ගුලි වීමෙන් නෙවෙයි;
සමස්ත කම්කරු පන්තිය සහ සෙසු පීඩිතයන් සමඟ එකතු වෙලා ධනවාදී සූරාකෑමේ පදනම මුළුමනින්ම විනාශ කරන පුළුල් සමාජවාදී පරිවර්තනයක් තුළින් පමණයි! 🚩✊
✍️
මූලාශ්ර :
ශ්රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ වාර්තා සහ 2016 සෞඛ්ය අමාත්යාංශ චක්රලේඛ (Gender Recognition Certificates).
බ්රිතාන්ය යටත් විජිත නීති ඉතිහාසය (1883 දණ්ඩ නීති සංග්රහය සහ 1841 පාදඩ ආඥාපනත).
ස්ලාවෝයි ජිජැක්ගේ (Slavoj Žižek) අනන්යතා දේශපාලනය සහ මතවාදය පිළිබඳ මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක ලියවිලි ("General Gender").
මාක්ස් - එංගල්ස් රචිත "පවුල, පෞද්ගලික දේපළ සහ රජය ඇතිවූ සැටි" (The Origin of the Family, Private Property and the State) සහ ඇලෙක්සැන්ඩ්රා කොලොන්ටායි ගේ ලියවිලි.
ජාත්යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය (Amnesty International) සහ EQUAL GROUND වාර්තා.
#ජනතාවිමුක්තිපෙරමුණ
#පෙරටුගාමීසමාජවාදීපක්ෂය
#ජාතිකජනබලවේගය
#ජවිපෙ #පෙසප
