22/06/2026
කොළඹ මහ නගර සභාවේ වාර්ශික ආදායම.CMC.....
ලංකාවේ විශාලතම සහ වැඩිම ආදායමක් ලබන පළාත් පාලන ආයතනයක් වන CMC හි සමස්ත වාර්ෂික ආදායම දළ වශයෙන් රුපියල් බිලියන 13 සිට 17 දක්වා පරාසයක පවතිනවා.
ඒ අනුව ඔවුන්ගේ සාමාන්ය මාසික ආදායම රුපියල් බිලියන 1.1 සිට 1.4 දක්වා (රුපියල් කෝටි 110 සිට 140 දක්වා) අගයක් ගන්නවා.
මෙම මාසික ආදායම එකතු වන ප්රධාන ක්ෂේත්ර සහ මාර්ග මෙන්න:
1. වරිපනම් බදු සහ අනෙකුත් බදු (Rates & Taxes):
මෙය නගර සභාවේ ප්රධානම සහ විශාලතම ආදායම් මාර්ගයයි. කොළඹ නගර සීමාව ඇතුළත පිහිටි සියලුම නිවාස, ව්යාපාරික ස්ථාන, හෝටල් සහ ඉඩම්වලින් වරිපනම් බදු එකතු කරනු ලබනවා.
දේපළ වරිපනම් බදු (Property Rates): වාර්ෂිකව රුපියල් බිලියන 5කට වඩා වැඩි මුදලක් (මාසිකව රුපියල් මිලියන 400කට අධිකව) මේ හරහා ලැබෙනවා.
ව්යාපාර සහ වෙළඳ බදු (Tax on Trades & Businesses): කර්මාන්ත සහ වෙළඳ ව්යාපාර ලියාපදිංචි කිරීමේ බදු මීට ඇතුළත්.
විනෝදාස්වාද බදු (Entertainment Tax): සිනමා ශාලා, ප්රසංග සහ විවිධ විනෝදාස්වාද වැඩසටහන්වලින් අය කරන බදු.
2. මුද්දර ගාස්තු සහ රජයේ ප්රතිපාදන (Stamp Duty & Grants):
මුද්දර ගාස්තු (Stamp Duty): කොළඹ සීමාව ඇතුළත සිදුකරන ඉඩම් සහ දේපළ පැවරීම්වලදී අය කෙරෙන මුද්දර ගාස්තු (Stamp Duty Charges) රජය විසින් නගර සභාව වෙත ලබාදෙන අතර, එය වසරකට රුපියල් බිලියන 3.5කට වඩා වැඩි (මාසිකව මිලියන 300ක් පමණ) ඉතා විශාල ආදායම් මාර්ගයකි.
මහා භාණ්ඩාගාර ප්රතිපාදන (Grants from Treasury): ඇතැම් සේවා පවත්වාගෙන යාම සහ සේවක වැටුප් සඳහා රජයෙන් ලැබෙන ආධාර.
3. සේවා ගාස්තු සහ පහසුකම් සැපයීම (Exchange Transactions & Facilities):
නගර සභාව සපයන විවිධ පොදු සේවාවන් සහ පහසුකම් හරහා මාසිකව විශාල ආදායමක් උපයනවා.
වාහන නැවැත්වීමේ ගාස්තු (Vehicle Parking): කොළඹ නගරයේ වාහන නැවැත්වීමේ නැවතුම්පොළවල් (Parking Slots) මඟින් වසරකට රුපියල් මිලියන 360කට වඩා වැඩි ආදායමක් ලැබේ.
පොදු දේපළ කුලිය (Hires & Rents): නගර සභාව සතු උත්සව ශාලා, වෙළඳ සංකීර්ණවල කඩකාමර සහ ඉඩම් කුලියට දීමෙන් ලැබෙන ආදායම.
වෙනත් සේවා: ජල සැපයුම් සම්බන්ධතා, කාණු පද්ධති පිරිසිදු කිරීම් (Drainage cleaning), ගිනි නිවන සේවා (Fire service) සහ සුසාන භූමි ගාස්තු (Cemeteries).
4. බලපත්ර ගාස්තු සහ දඩ මුදල් (Licences & Fines):
බලපත්ර (Licence Duty): හෝටල්, අවන්හල්, මස්කඩ සහ විවිධ වෙළඳ බලපත්ර නිකුත් කිරීමේ ගාස්තු.
කොන්ත්රාත්කරුවන් සහ සැපයුම්කරුවන් ලියාපදිංචිය:
නගර සභා නීති උල්ලංඝනය කිරීම් සඳහා අය කරන දඩ (Fines): අනවසර ඉදිකිරීම්, සෞඛ්යාරක්ෂිත නොවන ව්යාපාර සහ වෙනත් වැරදි සම්බන්ධයෙන් අය කෙරෙන දඩ මුදල්.
# # # ආදායම් පරිපාලනයේ පවතින ගැටලු
(Challenges in Revenue):
රජයේ විගණකාධිපති වාර්තාවලට අනුව (Auditor General's Reports), කොළඹ මහ නගර සභාවේ ආදායම් එකතු කිරීමේදී ප්රධාන ගැටලුවක් වන්නේ "හිඟ වරිපනම් බදු" (Rates in Arrears) එකතු කරගැනීමේ ප්රමුඛතාවයයි. ඇතැම් වසරවල රුපියල් බිලියන 4 සිට 6 දක්වා වූ වරිපනම් බදු මුදල් නියමිත වේලාවට එකතු කරගැනීමට නොහැකිව හිඟ මුදල් ලෙස පවතින බව විගණන නිරීක්ෂණ පෙන්වා දෙනවා.
කෙසේ වෙතත්, කොළඹ නගරයේ පවතින ඉහළ වාණිජමය වටිනාකම නිසාම, ලංකාවේ වෙනත් කිසිදු පළාත් පාලන ආයතනයකට නොමැති මට්ටමේ ස්වාධීන ආදායම් ව්යුහයක් සහ මූල්ය ශක්තියක් කොළඹ මහ නගර සභාව සතුයි.