15/09/2025
កូនខ្មែរគួរអាន ជាគតិ ពីប្រវត្តសាស្រ្ត។
ទំនាក់ទំនងថៃ-កម្ពុជា ងងឹតប៉ុណ្ណា៖ ករណី 'ឃាតកម្មលើដងរែក' ឬហៅថា «ភ្នំខ្មោច»
បកប្រែ ពី khaosod english កាសែតនៅប្រទេសថៃ
រដ្ឋថៃមិនតែងតែជាតួឯកនោះទេ ព្រោះប្រជាជនថៃតែងតែជឿ។ ចំពេលមានការបន្តអរិភាពតាមអ៊ីនធឺណិតរវាងថៃ និងកម្ពុជា បើទោះបីជាមានបទឈប់បាញ់ដ៏ផុយស្រួយក៏ដោយ កងទ័ពថៃថ្មីៗនេះបានបង្ហោះសារ “បំណុលនៃការដឹងគុណ” និងរូបថតរំលឹកប្រជាជនកម្ពុជាថា ប្រទេសថៃបានបើកជំរុំសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាជាង 160,000 នាក់ដែលភៀសខ្លួនពីខ្មែរក្រហមកាលពី 3 ទសវត្សរ៍មុន ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួននៅតែបានឆ្លើយតបដោយកំហឹង។ ពួកគេបានរំឮកជនជាតិថៃអំពីឧបទ្ទវហេតុដែលពួកគេបានហៅថា "ប្រល័យពូជសាសន៍ ដងរែក" ឬ "ភ្នំខ្មោច"។
នេះជាជំពូកដ៏ខ្មៅងងឹត និងគួរឲ្យអាម៉ាស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររដ្ឋថៃ។ រឿងដែលហួសចិត្តនេះគឺប្រជាជនថៃជាច្រើន ជាពិសេសក្មេងៗជំនាន់ក្រោយមិនដែលបានដឹងអំពីរឿងនេះ។ ទោះបីជាពួកគេប្រហែលជាបានឮអំពីវាក៏ដោយ ពួកគេដឹងតិចជាងអំពីព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សោកនាដកម្មនៃអ្វីដែលគេហៅថា "ការសម្លាប់ធុងក្រហម" របស់ពួកកុម្មុយនិស្តថៃក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់នៅភាគខាងត្បូង ថ្ងៃទី 6 ខែតុលា ឆ្នាំ 1976 ការសម្លាប់រង្គាលនៅទីក្រុងបាងកក ការបង្ក្រាបយ៉ាងបង្ហូរឈាមនៃបាតុករគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅខែឧសភា ឆ្នាំ 1992 ឧបទ្ទវហេតុនៅ ខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត់ និងប៉ាតានី ពេលដែលថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។
១. តើការសម្លាប់រង្គាលនៅដងរែកជាអ្វី? តោះស្តាប់ការសង្ខេបរបស់ Gemini ខាងក្រោម៖
"ពាក្យថា "អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ភ្នំដងរែក" សំដៅលើព្រឹត្តិការណ៍សោកនាដកម្មដែលបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហមក្នុងឆ្នាំ 1979 ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺជាផ្នែកនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនកម្ពុជា
“បន្ទាប់ពីកងទ័ពវៀតណាមបានឈ្លានពានកម្ពុជា និងផ្តួលរំលំរបបខ្មែរក្រហម ប៉ុល ពត នៅដើមឆ្នាំ ១៩៧៩ ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួនធំ ទាំងជនស៊ីវិល និងទាហានខ្មែរក្រហម បានភៀសខ្លួនចេញពីសង្រ្គាម ពួកគេបានស្វែងរកទីជម្រក និងជ្រកតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្បែរភ្នំដងរែក។
“ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៧៩ អាជ្ញាធរថៃបានសម្រេចចិត្តរុញជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាប្រមាណ ៤២.០០០ នាក់ ដែលបានចូលតំបន់ក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារមកវិញ។ រដ្ឋាភិបាលថៃបានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភផ្នែកសន្តិសុខ និងការលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងជនភៀសខ្លួនមួយចំនួនធំបែបនេះ។ ប៉ុន្តែការរុញច្រាននេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាអំពើឃោរឃៅ ព្រោះជនភៀសខ្លួនត្រូវបានបង្ខំឱ្យដើរត្រឡប់មកវិញតាមផ្លូវដែលពោរពេញទៅដោយគ្រាប់មីនដែលកងទ័ពវៀតណាមបានរារាំងមុននោះ។
“ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបណ្តាលឱ្យមានអ្នកស្លាប់ និងរបួសជាច្រើននាក់ ដោយសារការដើរជាន់មីន ភាពអត់ឃ្លាន និងធម្មជាតិដ៏ឃោរឃៅនៃ ការរុញច្រានដោយបង្ខំ។ នេះជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលគេស្គាល់ថាជា 'អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ភ្នំដងរែក' ឬ 'ការរុញច្រានពីតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ' ហើយវាត្រូវបានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងដោយសហគមន៍អន្តរជាតិថាជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។
២. ផលវិបាកនិងការចងចាំ
ឧបទ្ទវហេតុនេះបានបង្កើតការអាក់អន់ចិត្ត និងជម្លោះយូរអង្វែងរវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជាជុំវិញការគ្រប់គ្រងជនភៀសខ្លួន និងបញ្ហាព្រំដែន។ វានៅតែជាការចងចាំដ៏ឈឺចាប់សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួន ហើយបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃមនោសញ្ចេតនាប្រឆាំងនឹងសៀម ដែលជារឿយៗត្រូវបានលើកឡើងក្នុងអំឡុងពេលជម្លោះនៅពេលក្រោយ។
៣. សរុបមក
អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ភ្នំដងរែក" គឺជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលអាជ្ញាធរថៃបានរុញជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាមួយចំនួនធំឱ្យត្រឡប់ទៅតំបន់គ្រោះថ្នាក់តាមជួរភ្នំដងរែក ដែលនាំឱ្យមនុស្សស្លាប់ និងរបួសជាច្រើននាក់ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏រន្ធត់មួយពីវិបត្តិជនភៀសខ្លួនឥណ្ឌូចិន។
