24/07/2026
* បណ្ឌិត គុជ លី សន្តិភាពជាកម្លាំង ÷ ទិវាទចងចាំនៃការឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរពីពួកថៃ #២៤កក្កដា២០២៥ដល់២៤កក្កដា២០២៦។
++++++++++++++++++++++++++
ផ្អែកលើព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា ឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍នៃការការពារបូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យភាពជាតិ (ជាពិសេសមេរៀនពីជម្លោះព្រំដែនខួបមួយឆ្នាំនៃការឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរពីពួកយោធាថៃនាថ្ងៃទី២៤ កក្កដា ២០២៥ ដល់ ២៤ កក្កដា ២០២៦) កម្ពុជាបានទាញយក និងបង្កើតនូវឧត្តមគតិ ក៏ដូចជាយុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះៗជាច្រើនក្នុងការការពារជាតិ។
យើងបានកត់សម្គាល់ឃើញថារាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដឹកនាំដោយសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានកំពុងប្រើប្រាស់ #យុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិបែបពហុវិមាត្រ គឺជាការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ និងយន្តការគ្រប់ទម្រង់ដែល មិនមែនពឹងផ្អែកតែលើកម្លាំងទ័ព និងអាវុធតែមួយមុខនោះទេ ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី ។ សម្រាប់កម្ពុជាបានកំពុងប្រើយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិបែបពហុវិមាត្រនេះ ត្រូវបានដាក់ចេញដើម្បីបំពេញបន្ថែមឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកដោយបែងចែកជាប្រាំវិមាត្រចម្បងៗ៖
១🔶. វិមាត្រយោធាជា គ្រឹះផ្ទាល់នៃការការពារខ្លួនដែលកម្ពុជាបានប្តូរពីយុទ្ធសាស្ត្រការពារបែបបុរាណ មកជា៖
➡️ការកសាងកម្លាំងកម្រិតរារាំង៖ ការបំពាក់អាវុធទំនើបៗ និងប្រព័ន្ធការពារដែលធ្វើឱ្យគូប្រជែងត្រូវគិតគូរឡើងវិញពីតម្លៃសង្រ្គាម ប្រសិនបើហ៊ានឈ្លានពានសារជាថ្មី។
➡️យុទ្ធសាស្ត្រការពារស៊ីជម្រៅ៖ ការត្រៀមលក្ខណៈកងទ័ពជួរមុខ និងការបង្កើតបណ្តាញភស្តុភារ (ស្បៀង គ្រាប់រំសេវ ថ្នាំសង្កូវ) តាមព្រំដែន ដែលអាចឱ្យកងទ័ពឈរជើងបានយូរអង្វែងដោយមិនបាក់ទឹកចិត្តកងទ័ព។
២ 🔶. វិមាត្រច្បាប់ និងការទូត ជាអាវុធគតិយុត្ត៖ ទោះបីមានទ័ពខ្លាំងក៏មិនអាចខ្វះច្បាប់អន្តរជាតិបានឡើយ។ វិមាត្រនេះប្រើប្រាស់ដើម្បីទប់ទល់នឹងប្រទេសសត្រូវដែលមានភូមិសាស្ត្រ ឬកម្លាំងធំជាង៖
➡️ការទូតការពារ៖ ការប្រើប្រាស់វេទិកាតំបន់ (ដូចជា អាស៊ាន និងអង្គការ សហប្រជាជាតិ) ដើម្បីបង្ហាញពីភាពស្របច្បាប់របស់ខ្លួន និងដាក់សម្ពាធអន្តរជាតិទៅលើប្រទេសឈ្លានពាន។
➡️សង្គ្រាមផែនទី និងសន្ធិសញ្ញា៖ ការប្រើប្រាស់ឯកសារបច្ចេកទេស និងផែនទីដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិធ្វើជាភស្តុតាងរឹងមាំ ដោយមិនប្រើប្រាស់តែការទាមទារដោយសម្តីទទេៗនោះទេ។
៣ 🔶. វិមាត្រសេដ្ឋកិច្ច និងប្រជាសាស្ត្រ ជាខ្សែការពាររស់៖ វិមាត្រនេះសំខាន់បំផុតសម្រាប់និរន្តរភាពយូរអង្វែងនៃការអូសបន្លាយនៃសង្គ្រាម៖
➡️ការបង្កើតខ្សែក្រវាត់សេដ្ឋកិច្ចព្រំដែន៖ ការកសាងផ្លូវក្រវាត់ព្រំដែន ការបង្កើតភូមិអភិវឌ្ឍន៍ និងការផ្តល់ដីធ្លីជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងគ្រួសារទ័ពទៅរស់នៅ។ កាលណាមានប្រជាជនរស់នៅ និងធ្វើស្រែចម្ការ ទីនោះក្លាយជាបង្គោលព្រំដែនរស់ដ៏រឹងមាំបំផុត។
➡️ការពឹងផ្អែកគ្នាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច៖ ការជំរុញពាណិជ្ជកម្មព្រំដែន និងការវិនិយោគរួមគ្នា។ នៅពេលប្រទេសជិតខាងមានផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំធេងជាមួយកម្ពុជា ពួកគេនឹងត្រូវពិចារណាយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះការបង្កសង្គ្រាមនឹងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់គេខូចខាតដូចគ្នា។
៤ 🔶. វិមាត្រព័ត៌មាន និងចិត្តសាស្ត្រ ជាសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងចិត្ត៖ ក្នុងសម័យទំនើបអេអាយ គឺជាការឈ្នះចិត្តសាស្ត្រ និងព័ត៌មានដើម្បីបំបែកបំបាក់ផ្ទៃក្នុង ៖
➡️ការគ្រប់គ្រងណារ៉ាទីវ (Narrative)៖ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានពិតទៅកាន់ពិភពលោក និងប្រជាជនខ្លួនឯងឱ្យបានលឿន ដើម្បីកុំឱ្យបរទេសប្រើប្រាស់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ មកបំបែកបំបាក់ ឬធ្វើឱ្យកងទ័ព និងប្រជាពលរដ្ឋស្លន់ស្លោ។
➡️ការកសាងស្មារតីស្នេហាជាតិ៖ ការពង្រឹងមនសិការជាតិនិយមខាងក្នុង ដែលធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបក្លាយជាភ្នែកច្រមុះ និងជាកម្លាំងគាំទ្រដល់សមរភូមិមុខ។
៥ 🔶. វិមាត្រសន្តិសុខផ្ទៃក្នុងជាផ្ទះរឹងមាំទើបធន់នឹងខ្យល់ព្យុះ៖ សត្រូវខាងក្រៅមិនអាចធ្វើអ្វីយើងបានឡើយ បើផ្ទៃក្នុងរបស់យើងរឹងមាំ៖
➡️ការរក្សាស្ថិរភាពនយោបាយ៖ ការពារដាច់ខាតមិនឱ្យមានភាពចលាចល ឬការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ដែលអាចបើកឱកាសឱ្យបរទេសលូកដៃ ឬជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងបាន។
➡️ការប្រឆាំងអំពើវិច្ឆេទកម្ម៖ ការពារការលួចជ្រៀតចូល ឬការបង្កើតចលនាបង្កប់ពីសំណាក់ភ្នាក់ងារបរទេស។
សរុបមក៖ យុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិបែបពហុវិមាត្រ គឺដូចជា #របងប្រាំជាន់ របស់កម្ពុជា។ បើទោះជាសត្រូវអាចបំបែករបងយោធាក៏នៅទើសរបងច្បាប់អន្តរជាតិ បើឆ្លងផុតរបងច្បាប់ក៏ត្រូវប្រឈមមុខនឹងខ្សែការពារប្រជាជន និងសេដ្ឋកិច្ចព្រំដែន ដែលធ្វើឱ្យការប៉ុនប៉ងឈ្លានពានណាមួយត្រូវទទួលបរាជ័យរយៈពេលវែង។
