អោម តារា

អោម តារា Social Support

 #ឧដុង្គ គឺជាអតីតរាជធានីចាស់របស់ខ្មែរ (១៦២០-១៨៦៣) រាជធានីនេះចាប់កកើតក្នុងរជ្ជកាលព្រះជ័យជេដ្ឋាទី២(បុត្រាព្រះស្រីសុរិយោពណ៌...
21/04/2026

#ឧដុង្គ គឺជាអតីតរាជធានីចាស់របស់ខ្មែរ (១៦២០-១៨៦៣) រាជធានីនេះចាប់កកើតក្នុងរជ្ជកាលព្រះជ័យជេដ្ឋាទី២(បុត្រាព្រះស្រីសុរិយោពណ៌) ក្នុងសម័យនោះដោយមានការវាយប្រហារជាច្រើនលើកពីសៀម ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ ក៏ចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយស្តេចអាណ្ណាម ហើយក៏ភ្ជាប់ចំណងមេត្រីភាពជាសាច់ឈាមនិងគ្នា ដោយផ្សំផ្គំបុត្រីស្តេចអាណ្ណាមជាអគ្គមហេសីឲ្យព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ ក្នុងគោលបំណងឲ្យស្តេចអាណ្ណាមជួយទប់ទល់ការពារទឹកដីពីការឈ្លានពានរបស់សៀម។ ប៉ុន្តែទង្វើនេះហាក់បីដូចជាកាំបិតចិតដងឯង ធ្វើឲ្យប្រទេសទាំងមូលធ្លាក់ក្នុងឥទ្ធិពលអំណាចស្តេចអាណ្ណាមទៅវិញ។ ស្ថានភាពប្រទេសស្ថិតក្រោមការប្រទាញប្រទង់អំណាចនៃប្រទេសសៀម និងយួន រហូតដល់រជ្ជកាលព្រះបាទអង្គដួង ។ ដោយមើលឃើញគ្រោះអាក្រក់នេះហើយទើប ព្រះបាទអង្គដួងបានលួចសរសេរលិខិតទៅស្តេចណាប៉ូឡេអុងបារាំងតាមរយៈបេសកជនបារាំងមួយរូប ដើម្បីសុំឲ្យបារាំងមកការពារខ្មែរ ប៉ុន្តែជាអកុសលសំបុត្រនោះបានធ្លាក់ទៅដៃស្តេចសៀមធ្វើឲ្យសៀមដឹងមុន បណ្តាលឲ្យផែនការនោះ បរាជ័យ។ រហូតដល់រាជព្រះបាទនរោត្តមទើបបារាំងចូលមកគ្រប់គ្រងឥណ្ឌូចិនតែម្តង។

ថ្មីៗនេះក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈបានជួសជុលព្រះវិហារដ៏ចំណាស់មួយលើខ្នងភ្នំឧត្តុងហើយប្រែក្លាយព្រះវិហារនោះជាសារមន្ទីរសម័យកាលឧត្តុង ដែលក្នុងសារមន្ទីរនោះមានដាក់តាំងវត្ថុនានាមានបដិមា និងការូសេរ៉ាមិកផ្កាចាន់ដែលធ្វើឡើងក្នុងសម័យកាលនោះ។
(រូបភាពរបស់លោក Andy Brouwer)

For Dear Friends at oversea  (Choul Chnam Khmer)In  the traditional Khmer New Year is a special time of the year, that c...
12/04/2026

For Dear Friends at oversea

(Choul Chnam Khmer)
In the traditional Khmer New Year is a special time of the year, that celebrated 3 days." The first day we called Maha Sangkranta day." It is meaning the old year ends and the New Year angel descends to take office. In the morning, people bring offerings to present to monks at the pagoda. In the evening, they carry sand to build stupas (sand mounds) around the temple or around a bodhi tree within the pagoda grounds. At home, families gather to light candles and incense in front of the altar to welcome the new angel and pray for every kind of happiness.

Day 2: called Vannabot Day
The second day is a day of showing gratitude and sharing. Children offer clothing, food, and money to their benefactors, including parents and grandparents. People given food and clothes to he poor. In the afternoon, people play traditional games in pagoda like sports such as bas-ankugn, Teagn-prot, Leak-kansengn,.ect.

Day 3 called Leung Sak Day
This is the final day of the festival and the day of changing to the new year. In the day people coming pagoda pouring water on Buddha statues , and bathing parents and grandparents, to wash away misfortunes and seek blessings for the new year.

Usually in Khmer New Year occasion, Khmer people used Trot Dance performances to drive away misfortunes along the own village.
(Source Khmer New Year Documents)

ដោយសារពេលវេលានៃការចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិយើងតាំងពីសម័យដើមមក ខិតជិតមកដល់  អាត្មាភាពចង់ចែករំលែកយោបល់ខ្លះៗដ...
09/04/2026

ដោយសារពេលវេលានៃការចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិយើងតាំងពីសម័យដើមមក ខិតជិតមកដល់ អាត្មាភាពចង់ចែករំលែកយោបល់ខ្លះៗដល់ញាតិញោមកូនក្មួយឮ។
ខ្មែរយើងជាជាតិសាសន៍មួយមានដើមកំណើតដ៏ចំណាស់ក្នុងតំបន់អាស៑ាននេះ យើងមានវប្បធម៌ផ្ទាល់របស់យើង ដែលដូនតាយើងលោករក្សាទុកច្រើនតំណមកហើយ។
ជាតិសាសន៍និមួយៗគេអាចសម្គាល់អត្តសញ្ញាណជាតិសាសន៍នោះភ្លាមៗតាមរយៈភាសា និងសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី។ ចូលឆ្នាំខ្មែរជាបុណ្យប្រពៃណីជាតិ ដូច្នេះរាល់សកម្មភាពរបស់ពលរដ្ឋត្រូវបង្ហាញអ្វីជាអត្តសញ្ញាណជាតិ។
នៅក្នុងអត្ថបទនេះ អាត្មាចង់រំលឹកពីទំនៀមទំលាប់ខ្មែរយើងពេលចូលវត្ត ព្រោះថាពេលចូលឆ្នាំគេតែងទៅវត្ត។ តើការទៅវត្តយើងត្រូវរៀបរយខ្លួនដូចម្តេច?

វត្តជាកន្លែងដែលព្រះសង្ឃលោកបតិបត្តធម៌ និងជាកន្លែងទីសក្ការៈ ដូច្នេះយើងត្រូវរៀបចំខ្លួនឲ្យបានសមរម្យតាមទំនៀមទម្លាប់ជាតិ។ ចំពោះញោមស្រីៗ បើយើងមានឈុតអាវប៉ាក់ ហូល ផាមួង វាជាការល្អដែលបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណខ្មែរ បើអាវប៉ាក់នោះមានវាលកធំ ត្រូវមានកន្សែងពានាលើដើមទ្រូង (ព្រោះក្នុងវត្តមានព្រះសង្ឃ)។ ចំពោះញោមបុរស គួរមានអាវស បើអាវពណ៌ក៏ប្រើពណ៌ដែលមិនឆើតហួសហេតុ ឬមានផ្កាក្រឡេតក្រឡោតដូចអាវពាក់ដើរមាត់សមុទ្រ ។

ដើរក្នុងវត្តមិនត្រូវពាក់មួកទេ បើក្តៅអាចបាំងឆត្រ ព្រោះពាក់មួកក្នុងវត្តបង្ហាញរូបភាពមិនគោរពព្រះសង្ឃ(លើកលែង មន្រ្តីសមត្ថកិច្ចដែលប្រើឯកសណ្ឋាន)។ មិនត្រូវពាក់វែនតាលំអរទេ លើកលែងវែនតាងងឹត ឬមីញ៉ូប ។ ឡើងលើកុដិ ព្រះវិហារ ឬ ឧបដ្ឋានសាលាត្រូវដោះស្បែកជើង បើឈរថតជាមួយព្រះសង្ឃដែលលោកដើរជើងទទេ យើងជាគ្រហស្ថត្រូវដោះស្បែកជើងចេញដែរ។ ពេលប្រគេនចង្ហាន់ឬទេយ្យទានចំពោះព្រះសង្ឃត្រូវចូលឲ្យកៀក ហើយលើករបស់នោះដោយដៃទាំងពីរ កុំឈោង។

" ខ្ញុំករុណា " (មកពីពាក្យពេញខ្ញុំព្រះករុណា) ជាពាក្យយើងនិយាយជាមួយសង្ឃ ជំនួសពាក្យ ខ្ញុំ (ខ្លួនឯង)។

" គុណម្ចាស់ "(មកពីពាក្យពេញតេជគុណម្ចាស់) ជាពាក្យដែលយើងនិយាយសំដៅព្រះសង្ឃដែលយើងចង់ហៅលោក។

រឿងសំខាន់មួយដែលយើងត្រូវចងចាំនោះ កុំយកសំរាមទៅចោលពាសវាលពាសកាលក្នុងវត្តឲ្យព្រះសង្ឃបោសសំអាត អាកប្បកិរិយាទាំងនេះមិនបានបុណ្យទេ។ ការជួយបោសសំអាតវត្តគឺជាគុណធម៌ទទួលបានអានិសង្ស កើតជាតិណាៗមានរូបសម្បត្តិស្អាត មិនមានជំងឺសើស្បែក ទេវតាតាមថែរក្សា មានមនុស្សរាប់អានច្រើន។
សូមសិរីសួស្តីចូលមានដល់ញាតិញោមគ្រប់ៗគ្នា។

 #ព្រះយមន្តកៈ ឬព្រះយមរាជ(Yamantaka) រឿងព្រេងបានតំណាលថា៖ កាលដើមឡើយ ព្រះយមរាជ (ស្តេចនរក) បានគំរាមកំហែងដល់ជីវិតសត្វលោកយ៉ាងខ...
31/01/2026

#ព្រះយមន្តកៈ ឬព្រះយមរាជ(Yamantaka)
រឿងព្រេងបានតំណាលថា៖ កាលដើមឡើយ ព្រះយមរាជ (ស្តេចនរក) បានគំរាមកំហែងដល់ជីវិតសត្វលោកយ៉ាងខ្លាំង។ ដើម្បីបង្ក្រាបព្រះយមរាជ ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រី ក៏បានបែងភាគឱ្យមានរូបរាងដូចជាព្រះយមរាជដែរ ប៉ុន្តែមានមហិទ្ធិឫទ្ធិខ្លាំងជាង (មានមុខច្រើន ដៃច្រើន និងជើងច្រើន) ប្រើអំណាចខ្លាំងក្លាដើម្បីទប់ទល់នឹងអំណាចនៃសេចក្តីស្លាប់។
ព្រះយមរាជមានយានជំនិះជាសត្វក្របី ការដែលព្រះយមរាជជិះលើក្របីនេះ គឺបង្ហាញពីការយកឈ្នះលើមោហៈ ទោសៈ ព្រះសត្វក្របីត្រូវបានគេប្រៀបធៀបទៅនឹងចិត្តដែលរឹងរូស ទោសៈ មោហៈ ។

ក្នុងសម័យអង្គរ នៅក្នុងអរោគ្យសាលា (មន្ទីរពេទ្យបុរាណក្នុងសម័យអង្គរ ) គេប្រះឃើញរូបព្រះយមរាជតាំងនៅទីនោះ
ដែលគេសន្និដ្ឋានថា រូបព្រះយមរាជ គឺតំណាងការយកឈ្នះលើសេចក្តីស្លាប់ ដែលគេជឿថា មហិទ្ធិឫទ្ធិនៃព្រះយមរាជ ទប់ស្កាត់សេចក្តីស្លាប់ កុំឱ្យមកយាយីអ្នកជំងឺ ម្យ៉ាងដើម្បីផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមខាងផ្លូវចិត្ត និងកម្លាំងចិត្តដល់អ្នកជំងឺថា ពួកគេអាចយកឈ្នះលើគ្រោះកាចនៃជំងឺបាន។

 #ទិវាករបណ្ឌិត ទិវាករបណ្ឌិត គឺជាព្រះរាជគ្រូដែលមានចំណេះវិជ្ជាខ្ពង់ខ្ពស់រវាងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១១ ដល់ដើមសតវត្សរ៍ទី១២ មានន...
25/01/2026

#ទិវាករបណ្ឌិត
ទិវាករបណ្ឌិត គឺជាព្រះរាជគ្រូដែលមានចំណេះវិជ្ជាខ្ពង់ខ្ពស់រវាងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១១ ដល់ដើមសតវត្សរ៍ទី១២ មាននាមបញ្ញតិ «ធូលីជើងព្រះគម្តែងអញ ស្រីទិវាករបណ្ឌិត» កើតនៅសតវត្សរ៍ទី១១ នៅភូមិទួលធ្នង់ ស្រុកសន្យា ក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៍ឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់។ លោកចេះគម្ពីរ ជាច្រើនខាងព្រហ្មញ្ញសាសនា ខាងវិទ្យាសាស្រ្ត និងបានតែងនិពន្ធសិលាចារឹកនៅប្រាសាទសំខាន់ៗ មានប្រាសាទព្រះវិហារជាដើម។ លោកមានបុណ្យស័ក្តិខ្ពង់ខ្ពង់ក្នុងរាជ្យព្រះមហាក្សត្រដល់ទៅ៥អង្គ ដែលចុងក្រោយ គឺព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័ន២ (ព្រះបាទសូយ៌វម៌ទី២ ដើមសតវត្ស៍ទី១២)។ ក្នុងរាជ្យនោះហើយ ដែលលោកបានផ្តួចផ្តើមកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត ជាស្ថាបត្យកម្មឯកលើលោក ប្រដូចបាននឹងស្ថាននៃព្រះវិស្ណុ ដោយយកទ្រឹស្តីក្នុងគម្ពីរនានា ពិសេសគម្ពីរនិកាយព្រះវិស្ណុមកអនុវត្តលើផែនដីផ្ទាល់
។គេបានរកឃើញនាមរបស់លោកក្នុងសិលាចារឹកប្រាសាទកំពឹស សម័យរាជ្យស្តេចរាជេន្ទ្រវរ្ម័ន រវាង គ.ស ៩៤៤ដល់៩៦៨ ។

 #អំណាចស្ត្រីចិនចុងក្រោយនៅពេលដែលព្រះចៅអធិរាជក្វាងស៊ូរបស់ប្រទេសចិនបានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១៨៦១ ក្នុងព្រះជន្មត្រឹមតែ៣០ព្រះវស្...
18/01/2026

#អំណាចស្ត្រីចិនចុងក្រោយ

នៅពេលដែលព្រះចៅអធិរាជក្វាងស៊ូរបស់ប្រទេសចិនបានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១៨៦១ ក្នុងព្រះជន្មត្រឹមតែ៣០ព្រះវស្សា ដែលស្ថិតក្នុងអាថកំបាំង ប៉ុន្តែគ្មាននរណារកចម្លើយឃើញនោះ នៅឆ្នាំ ២០០៨ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានធ្វើកោសល្យវិច្ច័យលើសក់របស់សពព្រះចៅអធិរាជ ហើយបានរកឃើញកម្រិតអាសេនិចខ្ពស់២០០០ដងជាងធម្មតា គេសន្និដ្ឋានថាទ្រង់ត្រូវបានគេបំពុល។ ស្ត្រីដែលដែលជាអ្នកធ្វើរឿងនេះគឺគ្មាននរណាក្រៅ អធិរាជនីដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសចិនអស់រយៈពេលជិតកន្លះសតវត្សរ៍ឈ្មោះ ស៊ីស៊ី នោះឡើយ។

ស៊ីស៊ី កើតនៅឆ្នាំ១៨៣៥ ក្នុងគ្រួសារម៉ាន់ជូ តូចមួយ នាងបានចូលមកក្នុងព្រះរាជវាំងនៅអាយុ១៦ ឆ្នាំ ក្នុងនាមជាស្រីស្នំដែលមានឋានៈទាបបំផុតរបស់ព្រះចៅអធិរាជ។ ក្មេងស្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមហុកសិបនាក់ ត្រូវបានចាត់តាំងឋានៈត្រឹមថ្នាក់ទីប្រាំ ដោយគ្រាន់តែដាក់ឈ្មោះថា "អ័រគីដេ"។ រស់នៅក្នុងវាំងនាងបានបង្កើតមិត្តភាពជាមួយអធិរាជនីចាស់ និងបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយមន្ត្រីរាជវាំងសំខាន់ៗ។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ ១៨៥៦ នាងបានផ្តល់កំណើតឱ្យកូនប្រុសតែមួយគត់របស់ព្រះចៅអធិរាជដែលក្រោយមកបានស្នងតំណែងជាព្រះចៅអធិរាជបន្ត នៅពេលដែលស្វាមីរបស់នាងបានស្លាប់ ពេលកូននាងអាយុទើបតែបានប្រាំឆ្នាំ។ក្រោយសុគតព្រះចៅអធិរាជ ទីប្រឹក្សាព្រះរាជវាំងបានតែងតាំងរាជានុសិទ្ធិចំនួនប្រាំបីនាក់ដើម្បីគ្រប់គ្រងនគរនិងកូនប្រុសអាយុ៥ឆ្នាំរបស់នាង ដែលក្លាយជាព្រះចៅអធិរាជថ្មី ។ លុះកូននាងបានអាយុ៦ឆ្នាំ នាងបានធ្វើរដ្ឋប្រហារចាប់ខ្លួនរាជានុសិទ្ធដែលមានអំណាចបំផុតចំនួនប្រាំបីនាក់នៅក្នុងប្រទេសចិន ដើម្បីកាន់អំណាចផ្ទាល់។ ក្នុងចំណោមរាជានុសិទ្ធ៨នាក់ ៣នាក់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើអត្តឃាត ហើយប្រមុខរាជានុសិទ្ធិត្រូវបានកាត់ក្បាលជាសាធារណៈដូចជាឧក្រិដ្ឋជន ។ ព្រះនាង ស៊ីស៊ី ក៏បានក្លាយជាសហរាជានុសិទ្ធិគ្រប់គ្រងនគរជាមួយកូនតូចរបស់ខ្លួនតាំងពីពេលនោះមក។ នេះជាការចាប់ផ្តើមអំណាចរបស់ ស៊ីស៊ី ដែលមានឥទ្ធិពលលើកិច្ចការរបស់ប្រទេសចិនជិតកន្លះសតវត្ស។
ចាប់ពីពេលនោះហើយ ដែលគេស្គាល់នាងថាជា អធិរាជ Dowager Cixi' (慈禧) ។ នាងបានស្លាប់នៅឆ្នាំ១៩០៨ ក្នុងអាយុ៧៣ឆ្នាំ
ជីវិតរបស់នាងហាក់ដូចរឿងនិទាន ចាប់ផ្តើមពីគ្រួសារក្រីក្រមួយ ក្លាយជាព្រះចៅអធិរាជនគរដែលមានពលរដ្ឋវាល់លាននាក់។

 #តួសម្តែងជាកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមក្នុងរឿងវាលពិឃាតជាក្សត្រខ្មែរមួយអង្គអ្នកដែលធ្លាប់មើលរឿងវាលពិឃាតដែលសម្តែងដោយលោក ហាំង ងោ ន...
14/01/2026

#តួសម្តែងជាកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមក្នុងរឿងវាលពិឃាតជាក្សត្រខ្មែរមួយអង្គ
អ្នកដែលធ្លាប់មើលរឿងវាលពិឃាតដែលសម្តែងដោយលោក ហាំង ងោ និពន្ធដោយលោក ឌិត ប្រ៉ម ដឹកនាំរឿងដោយ Roland Joffé ប្រហែលជាចាំតួអង្គកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមមួយរូបដែលនិយាយផ្ញើកូនជាមួយតួលោក ឌិត ប្រម សម្តែងដោយលោក ហាំង ង៉ោ ឲ្យនាំកូនគាត់លួចរត់ចេញទៅក្រៅប្រទេស។ ហើយពេលយួនចូលរំដោះ កម្មាភិបាលនោះក៏ត្រូវទាហានខ្មែរក្រហមបាញ់សម្លាប់តែម្តង។

តាមពិតតួអង្គកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមនោះ គឹជាសម្តេច សុីសុវត្ថិ ជីវ័ន្តមុនីរក្ស ដែលលោកត្រូវជាបុត្រពៅ របស់ព្រះករុណា សុីសុវត្ថ មុនីវង្ស ជាប្អូនឪពុកតែមួយ ម្តាយទីទៃ របស់ព្រះមហាក្សត្រីយានី សុីសុវត្ថិ កុសុមនារីរត្ន​ ហើយត្រូវជាព្រះមាតុលា​(ឪពុកមាខាងម្តាយ របស់សម្តេចតា)។

ព្រះអង្គម្ចាស់ សុីសុវត្ថិ ជីវ័ន្តមុនីរក្ស លោកជាអ្នកបើកយន្តហោះ កាលសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម លុះក្រោយឆ្នាំ១៩៩៣ ព្រះអង្គបានចូលមកបំរើការងារក្នុងគណៈបក្ស ហ្វុនសុីបិក មានតំណែងជាអនុប្រធានទី២ព្រឹទ្ធសភាក្នុងអាណត្តិទី១ និងទី២ ទន្ទឹមនិងនោះព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទាន តម្លើងឋានៈ ជាទី សម្តេច។

ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះករុណាព្រះបាទ ព្រះនរោត្តម សីហមុនី សម្តេចសុីសុវត្ថិ ជីវន្តមុនីរក្ស ទ្រង់ត្រូវបានតែងតាំងជាឧត្តមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ។ ទ្រង់បានយាងចូលទិវង្គតនាថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦ ដោយជរាពាធ ក្នុងព្រះជន្ម៨០វស្សា នារាជធានីភ្នំពេញ។

(រូបភាពតួកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម របស់លោក Andy Brouwer )

Address

Street No. 60
Phnom Penh

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when អោម តារា posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share