29/05/2026
អ្នករស់រានមានជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហម ទស្សនកិច្ចមជ្ឈមណ្ឌលសះស្បើយសហគមន៍បាក់នឹម៖
ថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦
របាយការណ៍៖ ផាត ពន្លក
រូបថតដោយ៖ ក្រុមការងារមជ្ឈមណ្ឌលសះស្បើយសហគមន៍បាក់នឹម
នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នករស់រានមានជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហមចំនួន២រូប រស់នៅក្នុងភូមិបាក់នឹម ឃុំច្រេស ស្រុកជំគិរី ខេត្តកំពត បានអញ្ជើញទស្សនកិច្ចនៅមជ្ឈមណ្ឌលសះស្បើយសហគមន៍បាក់នឹម ដើម្បីចូលរួមចែករំលែករឿងរ៉ាវនិងបទពិសោធន៍ជីវិត ដែលបានឆ្លងកាត់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហមក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ និងព្រមទាំងចង់ស្វែងយល់បន្ថែមអំពីការថែទាំសុខភាពរាងកាយនិងផ្លូវចិត្ត តាមរយៈការអានកូនសៀវភៅព័ត៌មានស្តីពីការថែទាំសុខភាពរបស់អ្នករស់រានមានជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហម ដែលបានរៀបចំចងក្រងដោយមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ក្នុងគម្រោងសុខភាពនៅឆ្នាំ២០២៣។
អ្នករស់រានមានជីវិតទាំងពីររូប ដែលបានចូលរួមទស្សនកិច្ច រួមមាន៖
១) លោក មុំ កៃ ភេទប្រុស អាយុ៦២ឆ្នាំ សព្វថ្ងៃរស់នៅក្នុងភូមិបាក់នឹម ឃុំច្រេស ស្រុកជុំគិរី ខេត្តកំពត។ លោក មុំ កៃ មានទីកន្លែងកំណើតស្ថិតក្នុងភូមិធ្មា ឃុំក្រាំងស្នាយ ស្រុកជុំគិរី ខេត្តកំពត។ ឪពុកឈ្មោះ មុំ មៀវ និងម្តាយឈ្មោះ ទូត មិញ។ ប្រពន្ធឈ្មោះ ទន់ អូន អាយុ៦៣ឆ្នាំ និងមានកូនប្រុសស្រីចំនួន៦នាក់។ កាលពីកុមារភាព លោក មុំ កៃ បានរៀនសូត្របន្តិចបន្តួចនៅសាលាវត្តក្នុងភូមិកំណើត ប៉ុន្តែដោយសារតែជីវភាពគ្រួសារខ្វះខាតនិងក្រីក្រ ទើបមិនសម្រេចចិត្តឈប់រៀន។ ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម លោក មុំ កៃ ធ្លាប់បានធ្វើការក្នុងកងចល័តទំនប់ម្លេច ដែលជាកងចល័តរបស់ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត។ លោកបានធ្វើការនៅទីនោះរយៈពេលជិត១ឆ្នាំ ដោយខ្មែរក្រហមប្រើឲ្យរែកដីដំបូក លើកទំនប់ និងជីកប្រឡាយ ដោយស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដ៏លំបាកនិងហត់នឿយជាទីបំផុត។ ក្រោយមក ខ្មែរក្រហមបានបញ្ជូនលោកទៅធ្វើការពីការដ្ឋានកងចល័តមួយទៅការដ្ឋានកងចល័តមួយទៀត ជាបន្តបន្ទាប់។
បច្ចុប្បន្ននេះ លោក មុំ កៃ មានបញ្ហាសម្ពាធសសៃឈាម(គាបសរសៃឈាម) និងឈឺសន្លាក់ក្បាលជង្គង់។ ជាទូទៅ លោកមុំ កៃ បានទៅពិនិត្យនិងព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យឯកជនក្នុងភូមិ។
២) អ្នកស្រី ទន់ អូន ភេទស្រី អាយុ៦៣ឆ្នាំ សព្វថ្ងៃរស់នៅក្នុងភូមិបាក់នឹម ឃុំច្រេស ស្រុកជុំគិរី ខេត្តកំពត។ អ្នកស្រីមានទីកន្លែងកំណើតស្ថិតក្នុងភូមិធ្មា ឃុំក្រាំងស្នាយ ស្រុកជុំគិរី ខេត្តកំពត។ ឪពុកឈ្មោះ ទន់ អែម និងម្តាយឈ្មោះ ប៉ែន ស៊ន។ ស្វាមីឈ្មោះ មុំ កៃ អាយុ៦២ឆ្នាំ និងមានកូនប្រុសស្រី ចំនួន៦នាក់។ បច្ចុប្បន្ន កូនទាំង៦នាក់នោះ បានរៀបចំឲ្យមានគ្រួសារគ្រប់គ្នាហើយ។ កាលពីកុមារភាព អ្នកស្រី ទន់ អូន បានរៀនសូត្របន្តិចបន្តួច ដោយអាចអានអក្សរខ្មែរបានខ្លះៗ។ នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម អ្នកស្រីត្រូវបានបញ្ជូនទៅធ្វើការក្នុងកងកុមារភូមិ ដូចជាដកស្ទូងស្រូវ រែកជី និងធ្វើស្រែ។ ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ស្ថានភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន ត្រូវបានបង្ខំឲ្យធ្វើការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងផ្តល់អាហារហូបចុកមិនគ្រប់គ្រាន់ ព្រមទាំងពោរពេញដោយភាពភ័យខ្លាច។
បច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកស្រី ទន់ អូន មានបញ្ហាឈឺសន្លាក់ក្បាលជង្គង់ ឈឺចង្កេះ និងមានជំងឺក្រពះ។ ជាទូទៅ អ្នកស្រីតែងតែទៅពិនិត្យនិងព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យឯកជនក្នុងភូមិ។
ជាចុងបញ្ចប់តាមរយៈទស្សនកិច្ចនេះ លោក មុំ កៃ បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ថា លោកមានការសប្បាយចិត្តដែលបានមកទស្សនកិច្ចនិងចែករំលែកបទពិសោធន៍ជីវិត ដែលធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា៖ ការជួបជជែកនិងរំលឹករឿងរ៉ាវអតីតកាល បានធ្វើឲ្យលោកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាលផ្លូវចិត្ត និងមានអ្នកស្តាប់យល់ពីការលំបាកដែលលោកធ្លាប់ជួបប្រទះ។ ពិសេសជាងនេះទៀត លោកទទួលបានចំណេះដឹងបន្ថែមអំពីការថែទាំសុខភាពរាងកាយនិងផ្លូវចិត្ត ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់មនុស្សវ័យចាស់។ ចំណែកអ្នកស្រី ទន់ អូន បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយដែលបានមកទស្សនកិច្ច និងព្រមទាំងបានអានកូនសៀវភៅព័ត៌មានស្តីពីការថែទាំសុខភាព។ អ្នកស្រីយល់ថា ការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាពផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់អ្នករស់រានមានជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហម។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា ការមកកាន់ទីនេះធ្វើឲ្យអ្នកស្រីមានអារម្មណ៍កក់ក្តៅ និងមិនឯកោ ព្រោះនៅមានមនុស្សចាប់អារម្មណ៍ចង់ស្តាប់និងចង់ស្វែងយល់អំពីជីវិតដ៏លំបាកក្នុងអតីតកាលដែលអ្នកស្រីធ្លាប់បានឆ្លងកាត់៕
-----------------------
(English Translation)
Khmer Rouge Survivors visited Bak Nim Community Healing Center
May 29, 2026
Report by Phat Ponlok
On Friday morning, May 29, 2026, two Khmer Rouge survivors living in Bak Nim village, Chres commune, Chhouk district, Kampot province, visited Bak Nim Community Healing Center. The main purpose of their visit was to share their life stories and experiences during the Khmer Rouge regime between 1975 and 1979, and they additionally to learn about personal health care through the health care booklet compiled by the Documentation Center of Cambodia (DC-Cam) for the Health Project in 2023.
The survivors who came visiting the Center are as below:
1) Mum Kai, male, 62 years old, born in Thmea village, Kraing Snay commune, Chum Kiri district, Kampot province, is currently living in Bak Nim village, Chres commune, Chum Kiri district, Kampot province. His father’s name is Mum Miev and mother’s name is Tout Minh. Mum Kai married Mrs. Tun Aun who is now 63 years old. They had 6 sons and daughters.
During his childhood, Mum Kai studied in local pagoda school in his home village but eventually, he had to quit school due to financial hardships in his family living condition. Under the Khmer Rouge regime, Mum Kai was forced to work in Rumlich dam mobile unit, which it was a district-level mobile work located in Chhouk district, Kampot province. Mum Kai worked at this dam worksite for nearly a year under extremely grueling and exhausting conditions, where Khmer Rouge forced him to carry soil from termite mounds, build dams, and dig canals. Later, the Khmer Rouge continually transferred him from one mobile work site to another.
Currently, Mum Kai suffers from pinched nerves (blood vessel compression) and knee joint pain. He generally looks for medical checkups and treatment at a private clinic in his village.
2) Tun Aun, female, 63 years old, born in Thmea village, Kraing Snay commune, Chum Kiri district, Kampot province, is currently living in Bak Nim village, Chres commune, Chum Kiri district, Kampot province. Her father’s name is Tun Em and mother’s name is Pen Sorn. Tun Aun married Mr. Mum Kai who is now 62 years old. They had 6 sons and daughters, all of whom are now married.
In childhood, Tun Aun only studied basic education which she could just read and write a little. During the Khmer Rouge regime, Tun Aun was assigned to work in village children unit, in which she was assigned to carry soil, to transplant rice seedlings, and to carry fertilizers. Living in the Khmer Rouge’s regime, the people were subjected to forced heavy labor and provided with insufficient food rations and fearfulness.
Currently, Tun Aun suffers from knee joint pain, back pain, and gastric illness. She typically goes to a private clinic in the village for medical consultations and treatment.
Finally, following the visit, Mum Kai was impressed that he was very pleased to visit the center and share his life experiences through the Khmer Rouge’s regime. He also added that meeting to talk and recall the past has given me a sense of mental relief, knowing that there are people who listen to and understand the hardships that I went through. Importantly, I also gained additional knowledge about physical and mental health care, which is vital for elderly individuals.
Meanwhile, Tun Aun expressed her joyfulness in visiting the center and reading the health care booklet. She strongly believed that paying attention to both physical and mental health is crucial for former Khmer Rouge survivors. She also added that coming to visit the center made her feel warm and less isolated, in which it realizes that there are still Cambodian people interested in listening to and understanding the difficult life she endured in the past.
May 29, 2026
Photo and Report by Bak Nim Community Healing Center Team
Documentation Center of Cambodia Archives
