Public Fund AVEP

15/09/2025

Жашылча өсүмдүктөрү ден соолукка пайдалуу азык-түлүк
Көк-Мойнок айылынын тургуну Кенже Асылбекованын быйыл айдаган жашылчалары алгачкы түшүмүн бере баштады. Мисалы бадыраӊ, кызылча, шпинат, көк пияз жана айрым капуста түрлөрү жегенге жарап калды. Ал ушул өсүмдүктөрдү айылдагы 15 фермер айым менен бирге «Жашылча өндүрүү» долбоорунун алкагында айдаган. Ал көпчүлүк жашылчаларды биринчи жолу айдап, иш үстүндө тажрыйба топтоп жатканын айтат.
- Мен бадыраӊды өстүргөндү билчү эмесмин. Аны үйрөндүм. Басайды биринчи жолу айдап жатам. Андан жакшы түшүм алганы турабыз. Капустанын беш түрүн өстүрдүк. Экөөнү өстүргөндү жакшы өздөштүрүп кеттим. Өзүбүздүн топтогу аялдарга дагы үйрөтүп жатам. Топтогу аялдар да жашылчаларды өстүрүп, кантип дарылоо керектигин окуп үйрөнүп жатышат, - деди «Жашыл өстүрүү» тобунун лидери Кенже Асылбекова.
Көк-Мойнок-1 айылынын фермер аялдары «Жашылча өндүрүү» долбооруна 2025-жылы кошулган. Алар бул ишти биринчи жолу колго алып жатса дагы жашылча өстүрүү, аларды экологиялык жактан коопсуз жолдор менен дарылоо ыкмаларын үйрөнүп калышты.
- Биз көпөлөк куртуна каршы кадимки уксусту, соданы колдонобуз. Отундун, көӊдүн күлүн чачабыз, тооктун кыгын пайдаланабыз. Буларды зыянкечтердин пайда болушун күтпөй эле 7 күн сайын чачып турабыз. Помидор, бадыраӊдын сабактарын формага келтирип кыркабыз. Ошондо мөмөсү чоӊ болот. Өсүмдүктөрдүн катарын суюлтуп, көчүрүп отургузабыз, - дейт фермер айым.
Кенже Асылбекова азыр бадыраӊ түшүмүнөн кышкыга салат жабууга камынып турат. Буга чейин өзүнө бадыраӊды кымбат баада сатып алып келген. Азыр шпинат, кызылча, көп пыязды тамак-ашка колдоно баштады, андан ашканын сатыкка чыгармакчы. Эӊ башкысы, фермер айым быйыл өз үй-бүлөсүн экологиялык таза жашылча менен камсыздай алды.
Бул долбоор Эл аралык үрөнчүлүк фонду (SPI - Seed Programs International) тарабынан каржыланып, АВЕП коомдук фонду ишке ашырылууда.
*************************************

Овощи — полезные продукты для здоровья
Жительница села Кок-Мойнок-1 Кенже Асылбекова уже собирает первый урожай с грядок: огурцы, свёклу, шпинат, зелёный лук и некоторые виды капусты. Все эти культуры она выращивает вместе с пятнадцатью женщинами-фермерами села в рамках проекта «Выращивание овощей». Многие из них, как признаётся Кенже, она посадила впервые, набираясь опыта в процессе работы.
«Раньше я не умела выращивать огурцы, а теперь освоила этот процесс. В этом году впервые посадила шпинат — и, судя по всему, получим хороший урожай. Мы выращиваем пять сортов капусты, два из них я уже успешно освоила и теперь делюсь опытом с другими женщинами в группе. Наши участницы учатся не только выращивать овощи, но и правильно ухаживать за ними», — рассказывает лидер группы «Зелёное выращивание» Кенже Асылбекова.
Женщины из Кок-Мойнок-1 присоединились к проекту в 2025 году. Несмотря на то что для них это первый опыт, они уже научились выращивать овощи и обрабатывать их экологически безопасными методами.
«Против моли мы используем обычный уксус и соду. Рассыпаем древесную золу, навоз и куриный помёт. Эти смеси применяем каждые семь дней, не дожидаясь появления вредителей. Формируем кусты помидоров и огурцов, чтобы плоды были крупнее, прореживаем ряды и пересаживаем растения», — добавляет фермер.
Сейчас Кенже готовится делать заготовки из огурцов на зиму. Раньше ей приходилось покупать их по высокой цене, а теперь же она начала использовать в кулинарии шпинат, свеклу и много лука она не только обеспечивает свою семью свежими и экологически чистыми овощами, но и планирует продавать излишки.
Данный проект финансируется Международным Семенным Фондом (SPI – Seed Programs International), а реализуется общественным фондом АВЕП.
**************************

Vegetables are healthy products
A resident of the village of Kok-Moinok-1 Kenzhe Asylbekova is already harvesting the first crop from the beds: cucumbers, beets, spinach, green onions and some types of cabbage. She grows all these crops together with fifteen female farmers of the village as part of the project "Growing Vegetables". Many of them, as Kenzhe admits , she planted for the first time, gaining experience in the process.
"I didn't know how to grow cucumbers before, but now I've mastered the process. This year I planted spinach for the first time — and, apparently, we'll get a good harvest. We grow five varieties of cabbage, two of which I've already successfully mastered and now I share my experience with other women in the group. Our participants learn not only how to grow vegetables, but also how to properly care for them," says Kenzhe, the leader of the Green Growing group. Asylbekova .
The women from Kok-Moinok-1 joined the project in 2025. Although this is their first experience, they have already learned how to grow vegetables and process them in environmentally friendly ways.
" We use regular vinegar and soda against moths. We scatter wood ash, manure and chicken manure. We apply these mixtures every seven days, without waiting for the pests to appear. We shape the tomato and cucumber bushes so that the fruits are larger, thin out the rows and replant the plants," the farmer adds.
Now Kenzhe is preparing to make cucumber preserves for the winter. Previously, she had to buy them at a high price, but now she has started using spinach, beets and a lot of onions in cooking. She not only provides her family with fresh and environmentally friendly vegetables, but also plans to sell the surplus.
This project is financed by the Seed Program International (SPI) and is implemented by the public fund AVEP.

08/09/2025

Кулпунайга жаш баладай кам көрүү керек
Бул кулпунай жөөктөрү Кара-Коо айылындагы «Жашылча өстүрүү» тобунун мүчөсү Эльмира Исмаиловага таандык. Ал ушул көчөттөрдү өмүрлүк жолдошу Курман Бообеков менен бирге багып келе жатат. Кулпунай өстүрүү аларга абдан жакты, ошондуктан алар «Жашылча өндүрүү» долбоору берген 500 түп көчөткө кошумча дагы 250 түп кулпунай көчөтүн сатып алып отургузушкан. Бул көчөттөрдүн бардыгы биогумуска тигилген. Үй ээлери ал биогумусту өз короосунда өстүрүп даярдайт.
- Биз мурда да кулпунай айдачубуз. Бирок чоӊураак жерге биринчи жолу өстүрүп жатам. Анча мынча өспөй калган көчөттөрдүн ордуна мурутчалардан жаӊы көчөт көчүрүп тигип коюп жатам. Сугарып, витаминин беребиз. Бизге тренингдерден кулпунайды клёнканын алдына өстүргөндү, дарылоо жолдорун, кандай азыктандыруу керектигин окутушту. Мен жаздан бери 3-4 жолу окууга катыштым, - дейт Кара-Коо айылынын тургуну Курман Бообеков.
Учурда ушул кулпунайга жооптуу фермердик топтун мүчөсү Эльмира Исмаилова ооруканада дарыланууда. Бирок Курман аксакал байбичесинин жогун билдирбей, кулпунайга жаш баладай кам көрүп келет. Себеби ал күн сайын эртеӊ менен кечинде жөөктөрдү бир сыйра кыдырып, ооруган жалбырактарды тазалап, сугарып турат. Анын эмгечилдигине кошуна колоӊдору абдан ыраазы, ал эми тамчылатып сугаруу тутуму көпчүлүк айыл тургундарын кызыктырууда. Ал эми үй-бүлө кийинки жылы кулпунайды үлүш жерге кеӊейтип айдоону ойлонуп жатат.
Бул долбоор Эл аралык үрөнчүлүк фонду (SPI - Seed Programs International) тарабынан каржыланып, АВЕП коомдук фонду ишке ашырылууда.
*************************************

За клубникой нужно ухаживать, как за маленьким ребенком
Эти аккуратные грядки клубники принадлежат Эльмире Исмаиловой, участнице группы «Выращивание овощей» из села Кара-Коо. Вместе с мужем Курманом Бообековым она ухаживает за посадками. Клубника настолько пришлась супругам по душе, что к 500 кустам, полученным в рамках проекта «Выращивание овощей», они докупили ещё 250 и высадили их. Все растения посажены в биогумус, который хозяева готовят самостоятельно, прямо у себя на участке.
«Раньше мы тоже сажали клубнику, но на такой большой площади выращиваем впервые. Если какие-то кустики не приживаются, пересаживаем новые усы. Поливаем, подкармливаем витаминами. На тренингах нас научили выращивать клубнику под плёнкой, правильно ухаживать за ней, подкармливать. С весны я был на тренингах уже 3–4 раза, – рассказывает Курман Бубеков, житель села Кара-Коо.
В настоящее время Эльмира Исмаилова, член фермерской группы, ответственной за эту клубнику, находится на лечении в больнице. Но Курман Бубеков не оставляет клубнику без внимания: каждый день, утром и вечером, он обходит грядки, очищает их от больных листьев и поливает. Его заботливость вызывает уважение у соседей, а установленная система капельного орошения уже заинтересовала многих жителей села.
Вдохновлённые результатами, супруги планируют в следующем году расширить плантацию клубники и перенести её на долевой участок.
Данный проект финансируется Международным Семенным Фондом (SPI – Seed Programs International), а реализуется общественным фондом АВЕП.
**************************
Strawberries need to be looked after like a small child
These neat strawberry beds belong to Elmira Ismailova , a member of the Growing Vegetables group from the village of Kara- Koo . Together with her husband Kurman She takes care of the Boobekovs' plantings. The couple liked the strawberries so much that they bought another 250 bushes in addition to the 500 bushes they received as part of the "Growing Vegetables" project and planted them. All the plants are planted in vermicompost, which the owners prepare themselves, right on their plot.
"We used to plant strawberries, too, but this is the first time we've grown them on such a large area. If some bushes don't take root, we transplant new runners. We water them, feed them with vitamins. At the trainings, we were taught how to grow strawberries under film, how to properly care for them, and feed them. Since spring, I've been to trainings 3-4 times already," says Kurman Bubekov, a resident of the village of Kara-Koo.
Elmira Ismailova, a member of the farming group responsible for these strawberries, is currently undergoing treatment in hospital. But Kurman Bubekov does not leave the strawberries without attention: every day, morning and evening, he goes around the beds, clears them of diseased leaves and waters them. His care evokes respect from his neighbors, and the installed drip irrigation system has already interested many villagers.
Inspired by the results, the couple plans to expand the strawberry plantation next year and move it to a shared plot.
This project is financed by the Seed Program International (SPI) and is implemented by the public fund AVEP.

02/09/2025

ТОҢ РАЙОНУНДА «ТҮШҮМ МАЙРАМЫ» ИЙГИЛИКТҮҮ ӨТТҮ
АВЕП коомдук фонду ишке ашырып жаткан «Жашылча өстүрүү» долбоорунун алкагында Тоң районунун Бөкөнбаев айылында «Түшүм майрамы» салтанаттуу түрдө өткөрүлдү. Иш-чарага долбоордун катышуучулары, жергиликтүү фермерлер, Мамлекеттик администрациянын жана Айыл өкмөттүн өкүлдөрү катышып, айыл тургундары менен чогуу майрамдык маанайда болду.
Майрамдын алкагында долбоорго катышкан фермерлер өздөрү өстүргөн жашылчаларды, клубниканы, жүгөрүнү жана алардан даярдалган тамак-аштарды, ошондой эле кол өнөрчүлүк буюмдарын көргөзмөгө коюп, келген коноктордун кызыгуусун жаратты.
Көргөзмөдөн кийин долбоор алкагында алынып берилген жүгөрүнү оруп, силоско даярдоо үчүн майдалап берүүчү комбайнды колдонулуп, жүгөрүнү чаап, майдалап, силоско жабуунун практикалык кадамдары көрсөтүлдү. Бул иш-чара катышуучулар үчүн пайдалуу тажрыйба болуп, алар жандуу катышып, өз суроолоруна жооп ала алышты.
Коноктор иш-чаранын уюштурулушуна жогору баа берип, мындан аркы иштерде ийгиликтерди каалашты. Иш-чаранын жыйынтыгында көргөзмөгө активдүү катышкан фермерлерге акчалай сыйлыктар, ыраазычылык каттар жана кызыктыруучу белектер тапшырылды.
Бул иш-чара долбоор алкагында өстүрүлгөн жашылчаларды, кулпунайды, жүгөрүнү жана силосту даярдоону коомчулукка даңазалоо жайылтуу максатында уюштурулду жана фермерлердин ынтымагын чыңдоого чоң салым кошту.
Бул долбоор Эл аралык үрөнчүлүк фонду (SPI - Seed Programs International) тарабынан каржыланып, АВЕП коомдук фонду ишке ашырылууда
****************************
В ТОНСКОМ РАЙОНЕ УСПЕШНО ПРОВЕДЁН «ПРАЗДНИК УРОЖАЯ»
В селе Боконбаево Тонского района в рамках проекта «Выращивание овощей», реализуемого общественным фондом АВЕП, был торжественно проведён «Праздник урожая». В мероприятии приняли участие участники проекта, местные фермеры, представители Государственной администрации и Айыл окмоту, а также жители села, которые разделили праздничное настроение.
В рамках праздника фермеры – участники проекта представили на выставке выращенные ими овощи, клубнику, кукурузу, блюда, приготовленные из этих продуктов, а также изделия народного ремесла, что вызвало большой интерес у гостей.
После выставки был продемонстрирован процесс уборки кукурузы, её измельчения и закладки на силос с использованием комбайна, предоставленного в рамках проекта. Участники смогли на практике увидеть все этапы подготовки силоса, задать свои вопросы и получить полезные ответы.
Гости высоко оценили организацию мероприятия и пожелали дальнейших успехов в работе. По итогам праздника самым активным участникам выставки были вручены денежные призы, благодарственные письма и поощрительные подарки.
Мероприятие было организовано с целью популяризации выращивания овощей, клубники, кукурузы и приготовления силоса среди местного населения, а также внесло значительный вклад в укрепление сотрудничества и сплочённости фермеров.
Данный проект финансируется Международным Семенным Фондом (SPI – Seed Programs International), а реализуется общественным фондом АВЕП.
******************************************
HARVEST FESTIVAL SUCCESSFULLY HELD IN TON DISTRICT
In the village of Bokonbaev, Ton District, an event "Harvest Festival" was held as part of the "Vegetable Growing" project implemented by the AVEP Public Foundation. The event was attended by project participants, local farmers, representatives of the State Administration and the Ayil Okmotu (local government), as well as village residents, who all shared in the festive spirit.
During the celebration, farmers participating in the project showcased vegetables, strawberries, corn, dishes prepared from these products, as well as traditional handicrafts. The exhibition attracted great interest from the guests.
Following the exhibition, a practical demonstration was held showing how corn is harvested, chopped, and placed into silage using a forage harvester provided within the project. Participants had the opportunity to observe all the steps of silage preparation, ask questions, and receive useful answers.
Guests praised the organization of the event and wished success in further work. At the end of the celebration, the most active participants of the exhibition were awarded cash prizes, letters of appreciation, and incentive gifts.
The event was organized to promote vegetable. strawberry and corn cultivation, as well as silage preparation among the local population, and made a significant contribution to strengthening cooperation and solidarity among farmers.
This project is financed by the Seed Program International (SPI) and is implemented by the Public Fund AVEP.

27/08/2025

27/08/2025

МАЛДЫ ЧЫКТУУ ТОЮТ МЕНЕН БАГУУГА ҮЙРӨНӨЛҮ ДЕП ЖАТАБЫЗ
Үлүш жердеги жүгөрү өсүмдүгүн Ак-Сай айылындагы «Силостук жүгөрү өстүрүү» тобу айдаган. Алар Түркиядан алынган үрөндү эгишкен жана учурда бир кылка тегиз өсүп, көздү кубантууда. Фермер аялдар тобунун лидери Гүлбара Үмөталиева чыктуу тоют алуу жана силос даярдоо боюнча тажрыйба топтоо максатында жүгөрүнү биринчи жолу айдашканын айтат. Анткени тоюттук жүгөрү айдаган фермерлердин саны өсүп жатат.
- Быйыл жүгөрүнү биринчи жолу колубуз менен кармап көрүп өстүрүп жатабыз. Мурда өскөнүн деле көргөн эмеспиз. Эми түшүмдүүлүгүн көрөлү, малга кандай жагат, ал жагын байкап көрөлү деп ушул ишти баштадык. Азыр заман талабына ылайык, баары малды чыктуу тоют менен бакканга аракет кылып жатышат. Биз да ошону өздөштүрөлү деп ойлоп жатабыз, - дейт Ак-Сай айылынын тургуну, топтун лидер Гүлбара Үмөталиева.
Чет өлкөлүк үрөндөргө басым жасайбыз
Топ мүчөлөрү жүгөрүнү чогуу айдап, түшүмүн жыйнап, биргеликте силос кылып жабууну пландоодо. Ал эми силос даяр болгондо өз ара бөлүштүрүп алышмакчы. Азырынча алар жүгөрүнүн түбүн жумшартуу, отоо, сугаруу жумуштарын аткарышты. Фермер аялдар иш үстүндө жергиликтүү сортторго караганда жүгөрүнүн Түркиядан алынган сорту жакшы өсүп жатканын байкашкан. Андыктан кийинки жылдары чет өлкөлүк үрөндөрдү алууну ойлоп жатышат. Ошол эле учурда топ мүчөлөрү 3 жыл катары менен иштеп келген жашылча өстүрүү ишин ийгиликтүү улантууда.
Бул долбоор Эл аралык үрөнчүлүк фонду (SPI - Seed Programs International) тарабынан каржыланып, АВЕП коомдук фонду ишке ашырылууда.
*************************************
«Мы учимся заготавливать качественный корм для скота»
На долевом участке в селе Ак-Сай женщины из группы «Выращивание силосной кукурузы» впервые посадили эту культуру. Для посева использовали семена, привезённые из Турции. Сейчас зелёные ряды кукурузы радуют глаз своей ровностью и быстрым ростом.
Гульбара Уметалиева, лидер женской фермерской группы, рассказывает- целью этого начинания стало получение качественного корма и приобретение опыта в приготовлении силоса. -- В этом году мы впервые собственными руками выращиваем кукурузу. Раньше даже не видели, как она растёт. Теперь хотим узнать, какой будет урожайность и насколько эта культура придётся по вкусу нашему скоту и понаблюдать за этим аспектом. Сейчас, в соответствии с современными требованиями, все стараются кормить животных органическими кормами и мы тоже хотим этому научиться».
Мы ориентируемся на зарубежные семена
Участницы группы планируют вместе собрать урожай и заготовить силос, который затем разделят между собой. Пока же они заняты уходом за посевами: рыхлением почвы, прополкой и поливом. В процессе работы женщины заметили, что турецкий сорт кукурузы растёт лучше по сравнению с местными. Поэтому в будущем они намерены делать упор на приобретение иностранных семян. При этом группа продолжает и свою привычную деятельность — вот уже третий год женщины успешно выращивают овощи.
Данный проект финансируется Международным Семенным Фондом (SPI – Seed Programs International), а реализуется общественным фондом АВЕП.
**************************
"We are learning to prepare high-quality feed for livestock"
On a shared plot in the village of Ak- Sai, women from the group "Growing silage corn" planted this crop for the first time. For sowing, they used seeds brought from Turkey. Now the green rows of corn are pleasing to the eye with their evenness and rapid growth.
Gulbara Umetalieva, leader of the women's farming group, says that the goal of this initiative was to obtain high-quality feed and gain experience in making silage. - - This year, for the first time, we are growing corn with our own hands. We had never even seen it grow before. Now we want to know what the yield will be and how much our livestock will like this crop and observe this aspect. Now, in accordance with modern requirements, everyone is trying to feed animals with organic feed and we also want to learn how to do this ."
We focus on foreign seeds
The group members plan to harvest the crops together and make silage, which they will then divide among themselves. In the meantime, they are busy tending the crops: loosening the soil, w**ding and watering. During their work, the women noticed that the Turkish variety of corn grows better than the local ones. Therefore, in the future, they intend to focus on purchasing foreign seeds. At the same time, the group continues its usual activities - for the third year now, the women have been successfully growing vegetables.
This project is financed by the Seed Program International (SPI) and is implemented by the public fund AVEP.

18/08/2025

КУЛПУНАЙДАН КӨЧӨТ ӨСТҮРҮП КӨБӨЙТҮП АЛАБЫЗ
Тоӊ районунун Төрткүл айылындагы фермер айымдардын «Жашылча өстүрүү» тобу 2025-жылы кулпунай өстүрүүгө өтүштү. Алар долбоордун колдоосунда топтун лидери Шайгүл Бектурованын огородуна 500 түп кулпунай көчөтүн тигишкен. Андыктан топ мүчөлөрү убактысы менен келип, көрсөтмөлүү тилкедеги кулпунайды отоо, мурутчаларын кыркуу сыяктуу жумуштарды чогуу аткарышат. Ошол эле учурда, кичинекей идиштерге көчүрүп көбөйтүүгө аракет кылышат. Айыл тургуну Венара Эсеналиева да топтун катарында ушул иштерге дайыма катышып турат.
- Биз 3 жылдан бери жашылча, жүгөрү өстүрүү боюнча чогуу иштеп келе жатабыз. Быйыл биргеликте Шайгүлдүн жерине кулпунай тиктик. Кудай буюрса, кичинеден түшүм бере баштады. Көбөйтүү үчүн мурутчаларды чөйчөктөргө салып койдук, эми тамырлагандан кийин акырындап көчөт ала баштайбыз. Азыр өсүшү жакшы, долбоордун колдоосу менен кулпунайга тамчылатып сугаруу тутуму коюлган - деп айтып берди фермер айым Венара Эсеналиева.
Топ мүчөлөрү жаздан бери кулпунайды өстүрүү боюнча тренингдерге катышып жатышат. Фермер айымдар ал окуулардан кулпунайды отургузуу, отоо, сугаруу, азык берүү жана көчөт өстүрүп алуу ыкмаларын үйрөнүштү. Алар бул өсүмдүктү мындан ары өз алдынча багып өстүрүп кетүүгө даяр болуп калышты. Ошону менен бирге топ мүчөлөрү жашылча жана силостук жүгөрү өстүрүүнү дагы калтырбай улантып келет.
Бул долбоор Эл аралык үрөнчүлүк фонду (SPI - Seed Programs International) тарабынан каржыланып, АВЕП коомдук фонду ишке ашырылууда.
***********************************

МЫ МОЖЕМ ВЫРАЩИВАТЬ И РАЗМНОЖАТЬ РАССАДУ КЛУБНИКИ.
Женщины села Торткуль Тоңского района доказали: если объединить усилия и знания, можно освоить даже самые смелые идеи. Группа женщин-фермеров «Тепличное хозяйство» в селе Торткуль Тонского района перешла на выращивание клубники в 2025 году. При поддержке проекта на участке лидера группы Шайгуль Бектуровой было высажено 500 кустов клубники. Для участниц это не просто работа, а совместное дело: они регулярно собираются на участке, чтобы вместе ухаживать за растениями — пропалывать, обрезать усы, пересаживать их в стаканчики для размножения. Жительница села Венара Эсеналиева также регулярно участвует в этих мероприятиях в составе группы.
– «Мы уже три года работаем вместе. В этом году решили попробовать новое — посадили клубнику. И, слава Богу, она уже начала давать первые плоды. Усы мы помещаем в стаканчики, и как только они укоренятся, начнём получать собственную рассаду . Растения отлично растут, а при поддержке проекта для клубники установили систему капельного орошения-и это также огромная поддержка для нас»– рассказала фермер Венара Эсеналиева.
С весны женщины посещают тренинги, где изучают всё о клубнике: от правильной посадки до ухода, питания и размножения. Теперь они чувствуют себя уверенно и готовы самостоятельно расширять свои участки, занимаясь этой культурой. При этом группа не забывает и о других направлениях — продолжает выращивать овощи и силосную кукурузу.
Данный проект финансируется Международным Семенным Фондом (SPI – Seed Programs International), а реализуется общественным фондом АВЕП.
*********************************

WE CAN GROW AND PROPAGATE STRAWBERRY SEEDLINGS.
Women from the village of Tortkul in the Tonsky district have proven that if you combine your efforts and knowledge, you can master even the most daring ideas. The group of women farmers "Greenhouse Farm" in the village of Tortkul in the Tonsky district switched to growing strawberries in 2025. With the support of the project, on the plot of the group leader Shaigul Bekturova planted 500 strawberry bushes. For the participants, this is not just work, but a joint undertaking: they regularly gather at the site to care for the plants together - w**d, trim the runners, transplant them into cups for propagation. Venara Esenalieva, a resident of the village, also regularly participates in these activities as part of the group.
– “We have been working together for three years now. This year we decided to try something new – we planted strawberries. And, thank God, they have already started to bear their first fruits. We place the runners in cups, and as soon as they take root, we will start to get our own seedlings “ The plants are growing well, and with the support of the project, a drip irrigation system was installed for the strawberries - and this is also a huge support for us ,” said farmer Venara Esenalieva.
Since spring, women have been attending trainings where they learn everything about strawberries: from proper planting to care, nutrition and propagation. Now they feel confident and are ready to independently expand their plots, working with this crop. At the same time, the group does not forget about other areas - they continue to grow vegetables and silage corn.

This project is financed by the Seed Program International (SPI) and is implemented by the public fund AVEP.

14/08/2025

«Бадыраӊдан бир чарадан түшүм алып жатабыз»
Көк-Мойнок-1 айылынын тургуну Бурул Мамбетакунова быйыл өз үйүнүн короосундагы чакан жер тилкесине бадыраӊ, помидор, кызылча, салат, сабиз, калемпир, пияз сыяктуу жашылча өсүмдүктөрүн айдаган. Учурда алар жакшы өсүп, кээ бир жашылчалар түшүм бере баштады. Фермер айым ушул тапта күн алыс бир чарадан бадыраӊ жыйнап жатат. Ал эми помидор өсүмдүгү жаӊыдан мөмө байлады.
- Мен айылдык фермер айымдар менен «Жашылча өстүрүү» тобунда иштеп жатам. Анын алкагында окууларга катышып, зыянкечтерге каршы күрөшүүнү, жашылчаларды дарылаганды үйрөндүк. Сода, уксус, отундун күнүн колдонуп жатабыз. Жашылчаларды формалоону, өсүмдүктөрдүн арасын суюлтуп отургузганды үйрөндүк. Курт түшкөн жалбырактарды жөн эле ыргытып жибербей, дароо өрттөп жок кылабыз, -дейт Көк-Мойнок-1 айылынын тургуну Бурул Мамбетакунова.
Фермер айым учурда бадыраӊдын түшүмүнөн кышкы салат жасай баштады. Мындан тышкары, кызылча, сабиз, салат жалбырактары сатууга жарап калды. Ал быйыл жашылча өстүрүүдөн жакшы тажрыйба топтоп, кийинки жылы үлүш жердеги айдоо аянтына жашылча түрлөрүн кеӊейтип айдоону жана кулпунай, бүлдүркөн, малина сыяктуу мөмө-жемиш өсүмдүктөрүн отургузууну ойлоп жатат.
Бул долбоор Эл аралык үрөнчүлүк фонду (SPI - Seed Programs International) тарабынан каржыланып, АВЕП коомдук фонду ишке ашырылууда.
******************************************
«Мы уже собираем первые урожаи огурцов»
Жительница села Кок-Мойнок-1, фермер Бурул Мамбетакунова, в этом году посадила на своём небольшом приусадебном участке огурцы, помидоры, свёклу, салат, морковь, перец и лук. Сейчас овощи хорошо растут, и некоторые уже начали приносить плоды. В данный момент Бурул через день собирает урожай огурцов, а помидоры только начинают завязывать плоды.
– «Я работаю вместе с сельскими женщинами-фермерами в группе “Выращивание овощей”. В рамках этого проекта мы проходили обучение по борьбе с вредителями и обработке растений. Сейчас используем народные средства — соду, уксус, золу. Мы научились правильно формировать растения и прореживать посадки. Если на листья попадают вредители, то не просто выбрасываем повреждённые листья, а сразу их сжигаем», — рассказывает Бурул Мамбетакунова, жительница села Кок-Мойнок-1.
Бурул уже начала делать из огурцов зимний салат. Также свёкла, морковь и салатные листья готовы для продажи. В этом году она приобрела хороший опыт в выращивании овощей и планирует в следующем сезоне расширить посевные площади на своей долевой земле, также она хочет посадить такие плодовые культуры, как клубника, ежевика и малина.
Данный проект финансируется Международным Семенным Фондом (SPI – Seed Programs International), а реализуется общественным фондом АВЕП.
***************************************

“We are already harvesting the first cucumbers”
Resident of the village of Kok-Moinok-1, farmer Burul Mambetakunova planted cucumbers, tomatoes, beets, lettuce, carrots, peppers and onions on her small garden plot this year. The vegetables are growing well now, and some have already begun to bear fruit. Burul is currently harvesting cucumbers every other day, and the tomatoes are just beginning to set fruit.
– “I work together with rural women farmers in the “Vegetable Growing” group. As part of this project, we were trained in pest control and plant treatment. Now we use folk remedies – soda, vinegar, ash. We have learned how to properly shape plants and thin out plantings. If pests get on the leaves, we don’t just throw away the damaged leaves, we burn them right away,” says Burul Mambetakunova , resident of the village of Kok-Moinok-1.
Burul has already started making winter salad from cucumbers. Beets, carrots and lettuce are also ready for sale. This year she has gained good experience in growing vegetables and plans to expand the sowing area on her shared land next season, and she also wants to plant fruit crops such as strawberries, blackberries and raspberries.
This project is financed by the Seed Program International (SPI) and is implemented by the public fund AVEP.

07/08/2025

«Жер иштетүүнүн өзгөчө маданиятын өздөштүрдүк»
Анара Баталаева дыйканчылыкты жакшы көргөн инсан. Ал 3 жылдан бери Кара-Коо айылында фермер айымдардын «Жашылча өстүрүү» тобунун ишине үзгүлтүксүз катышып келет. Башында топтун катарында долбоор аркылуу жашылча үрөндөрүн алган. Анаранын үй-бүлөсү өздүк керектөө үчүн жашылчаларды короого өстүрүп алат, андан ашканын айылдаштарына сатышат. Мындан тышкары короосуна күнөскана да куруп алышкан.
- Негизи адам бир ишке кызыкса аны сөзсүз алып кетет. Биздин үй-бүлөдө башынан эле дыйканчылыкты жакшы көрүшөт. Биз мурда жашылчаларды эгип, суу куюп койчубуз. Биз «АВЕП» коомдук уюму аркылуу «Жашылча өндүрүү» долбоорунан көптү үйрөндүк. Бизде помидордун он чакты сорту, бадыраӊдын 2-3 түрү бар. Күнөсканада болгар калемпири, бадыраӊ өсөт. Короодо сабиз, кызылча, салат, пияз, капустанын бир нече түрү бар, – дейт Кара-Коо айылынын тургуну Анара Баталиева.
Конкурс, фестивалдар жыл сайын агротехниканы жаӊыртып турууга өбөлгө түзөт
Фермер айымдын айтымында, долбоордон эӊ негизгиси - жер иштетүүнүн маданиятын үйрөнүштү. Алар окуулардан жерди даярдоо, жер семирткич берүү, уруктарды дарылоо, зыянкечтерге каршы биологиялык каражаттар менен күрөшүү жолдорун окушту. Ошондой эле, түшүмдү жыйноо, аларды таӊгактоого чейинки иш ыкмаларын үйрөнө алышты. Мындан тышкары, конкурс, фестивалдарга барганда дыйканчылык ишке байланыштуу түрдүү тажрыйбаны өздөштүрүп жатышат. Бул жыл сайын агротехника иш ыкмаларын жаӊыртып турууга өбөлгө түзүүдө. Албетте короодогү түйшүгү түмөн жашылча өстүрүү ишине Анаранын өмүрлүк жолдошу дагы колдоосун көрсөтүп келет.
Бул долбоор Эл аралык үрөнчүлүк фонду (SPI - Seed Programs International) тарабынан каржыланып, АВЕП коомдук фонду ишке ашырылууда.

« Мы переняли особую культуру земледелия»
Анара Баталаева – женщина, которая с душой занимается фермерством. На протяжении трёх лет она активно участвует в работе группы женщин-фермеров по выращиванию овощей в селе Кара-Коо. Вначале, благодаря проекту, она получила семена овощей как член этой группы. Семья Анары выращивает овощи во дворе для собственного потребления, а излишки продаёт односельчанам. Кроме того, они построили у себя на участке теплицу.
– «Если человек чем-то увлечён, он непременно добьётся успеха, – говорит Анара. – В нашей семье всегда любили заниматься фермерством. Раньше мы просто сажали овощи и поливали их, но теперь, благодаря проекту “Разведение овощных культур” реализуемое ОФ «АВЕП» мы узнали и освоили многое новое». Сейчас у нас растёт около десяти сортов томатов, несколько сортов огурцов. В теплице – болгарский перец и огурцы, а на грядках – морковь, свёкла, салат, лук и несколько видов капусты» – рассказывает жительница села Кара-Коо Анара Баталиева.

Конкурсы и фестивали способствуют ежегодной модернизации сельскохозяйственной техники.
По словам Анары, самое важное в проекте — это знакомство с освоением культуры обработки земли. На обучающих занятиях они изучали подготовку почвы, внесение удобрений, обработку семян, а также методы борьбы с вредителями с помощью биологических средств. Кроме того, они научились собирать урожай и правильно его упаковывать.
Помимо этого, посещая конкурсы и фестивали, они перенимают разнообразный опыт, связанный с сельским хозяйством. Всё это способствует ежегодному обновлению и совершенствованию агротехнических навыков.Разумеется, в нелёгком труде по выращиванию множества овощей Анаре помогает её супруг, оказывая поддержку в работе на участке.
Данный проект финансируется Международным Семенным Фондом (SPI – Seed Programs International), а реализуется общественным фондом АВЕП.

“ We have adopted a special culture of agriculture »
Anara Batalaeva is a woman who is passionate about farming. For three years, she has been actively involved in the work of a group of women farmers growing vegetables in the village of Kara- Koo . Initially, thanks to the project, she received vegetable seeds as a member of this group. Anara's family grows vegetables in the yard for their own consumption and sells the surplus to fellow villagers. In addition, they built a greenhouse on their plot.
- "If a person is passionate about something, he will certainly succeed, " says Anara . " Our family has always loved farming. Before, we just planted vegetables and watered them, but now, thanks to the project " Growing Vegetable Crops " "We have learned and mastered many new things thanks to the project implemented by the AVEP Foundation ." We currently have about ten varieties of tomatoes and several varieties of cucumbers growing. In the greenhouse there are bell peppers and cucumbers, and in the beds there are carrots, beets, lettuce, onions and several types of cabbage," says Anara Batalieva, a resident of the village of Kara-Koo.

Competitions and festivals contribute to the annual modernization of agricultural machinery.
According to Anara , the most important thing in the project is familiarization with the development of the culture of land cultivation. During training sessions, they learned about soil preparation, fertilization, seed treatment, and methods of pest control using biological means. In addition, they learned how to harvest and pack it correctly.
In addition, by attending competitions and festivals, they gain a variety of agricultural experience. All this contributes to the annual renewal and improvement of agricultural skills . Of course, Anara 's husband helps her in the difficult work of growing many vegetables , providing support in the work on the plot.
This project is financed by the Seed Program International (SPI) and is implemented by the public fund AVEP.