09/03/2026
В рамках проекта по внедрению энергетических инноваций в сельском хозяйстве прошли практические тренинги по капельному орошению.
Обучающие мероприятия состоялись в Бишкеке и Оше, где фермеры, специалисты аграрного сектора и представители бизнеса смогли познакомиться с современными технологиями водосбережения и повышения эффективности сельского хозяйства.
Во время тренингов участники получили практическую информацию о применении системы капельного орошения, её экономических преимуществах и возможностях использования в условиях дефицита водных ресурсов.
Эксперт по капельному орошению Насыр Канатбеков поделился своим профессиональным мнением о развитии и преимуществах этой технологии.
Эксперт: Насыр Канатбеков
В целом информации о системе капельного орошения в интернете достаточно много, и её преимущества широко описаны. Эта технология применялась ещё в советский период, однако тогда она не получила широкого распространения. В 2010–2012 годах началась активная кампания по её внедрению. В то время многие фермеры считали, что достаточно полива по арыкам.
Однако в период с 2018 по 2022 годы стали проявляться признаки дефицита воды. Именно нехватка водных ресурсов стала одним из факторов, подтолкнувших фермеров к более активному использованию системы капельного орошения.
Сегодня часть комплектующих поставляется из Турции, Ирана, Израиля и Италии. В то же время магистральные и микротрубки начали производиться и в Кыргызстане, что делает систему более доступной с экономической точки зрения. Если бы всё оборудование импортировалось полностью, стоимость была бы значительно выше.
С усилением проблемы водного дефицита фермеры начали более рационально обрабатывать землю и осваивать новые культуры. Например, выращивание малины и клубники без системы капельного орошения практически невозможно для получения качественного урожая. Освоение новых культур способствовало дальнейшему распространению этой технологии.
Изменение климата и вовлечение новых земель в оборот усиливают нагрузку на водные ресурсы. В этом году Министерство сельского хозяйства также предупреждает о возможной нехватке воды. В таких условиях главным преимуществом системы капельного орошения является экономия воды.
Кроме того, система значительно снижает трудозатраты. Если раньше на полив одного гектара требовалось до двух дней, то сейчас один человек может выполнить эту работу за 2–3 часа. Это сокращает потребность в рабочей силе.
Система также позволяет подавать удобрения непосредственно к корневой системе растений, что делает их использование более эффективным и экономичным.
На начальном этапе были случаи неправильной эксплуатации, из-за чего система иногда выходила из строя. Однако со временем фермеры приобрели необходимый опыт и стали использовать её более грамотно.
Основные преимущества системы:
экономия воды
сокращение трудозатрат
эффективное использование удобрений
снижение роста сорняков
рациональное использование земель
Система капельного орошения открыла фермерам возможности для освоения новых земель и выращивания новых культур. Сегодня фермеры всё больше ценят своё время, уделяют внимание здоровью и активно внедряют инновационные технологии.
🇰🇬 кыргызчасы
Айыл чарбасында энергетикалык инновацияларды киргизүү долбоорунун алкагында тамчылатуу сугаруу системасы боюнча практикалык тренингдер өткөрүлдү.
Окутуулар Бишкек жана Ош шаарларында өтүп, анда фермерлер, агрардык сектордун адистери жана ишкерлер суу үнөмдөөчү технологиялар жана айыл чарбасын натыйжалуу жүргүзүү боюнча маалымат алышты.
Тренингдин жүрүшүндө катышуучулар тамчылатуу сугаруу системасын колдонуу, анын экономикалык артыкчылыктары жана суу тартыштыгы шартында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрү тууралуу практикалык маалыматтарды алышты.
Тамчылатуу сугаруу боюнча эксперт Насыр Канатбеков бул технологиянын өнүгүшү жана артыкчылыктары тууралуу өзүнүн адистик көз карашын бөлүштү.
Эксперт: Насыр Канатбеков
Негизи тамчылатуу сугаруу системасы жөнүндө маалымат интернет булактарында көп. Анын артыкчылыктары кеңири жазылган. Бул система совет мезгилинде да колдонулган, бирок кеңири жайылган эмес. 2010–2012-жылдары аны жайылтуу боюнча активдүү кампания башталган. Ал учурда көпчүлүк фермерлер “арык менен эле сугарабыз” деген түшүнүктө болушкан.
2018–2022-жылдары суунун тартыштыгы байкала баштагандан кийин тамчылатуу сугаруу системасына кызыгуу артты. Суунун жетишсиздиги фермерлерди бул технологияны көбүрөөк колдонууга түрткү берди.
Бүгүнкү күндө системанын айрым тетиктери Түркиядан, Ирандан, Италиядан, Израильден келет. Ошол эле учурда магистралдык жана микротүтүктөр Кыргызстанда да өндүрүлө баштады. Бул экономикалык жактан пайдалуу, анткени жабдууларды толугу менен чет өлкөдөн алып келүү кыйла кымбат болмок.
Суунун тартыштыгы күчөгөндөн бери фермерлер жерди туура иштетүүнү, жаңы бак дарактарды жана өсүмдүктөрдү өстүрүүнү үйрөнө башташты. Мисалы, малина, бүлдүркөн сыяктуу өсүмдүктөрдү тамчылатуу сугаруу системасысыз өстүрүү кыйын. Жаңы өсүмдүктөрдүн көчөттөрүн өздөштүрүү менен бул система кеңири жайылууда.
Климаттын өзгөрүшү жана жаңы жерлердин иштетилиши суунун тартыштыгын күчөтүүдө. Быйыл да Айыл чарба министрлиги суу тартыштыгы болушу мүмкүн экенин эскертип жатат. Мындай шартта тамчылатуу сугаруу системасынын негизги артыкчылыгы — сууну үнөмдөө.
Мындан тышкары, бул система эмгек чыгымдарын азайтат. Мурда бир гектар жерди эки күн бою сугарууга туура келсе, азыр бир адам 2–3 сааттын ичинде эле сугарып коё алат. Бул жумушчу күчүн үнөмдөйт.
Тамчылатуу сугаруу системасы аркылуу жер семирткич түздөн-түз өсүмдүктүн тамырына берилет. Бул жер семирткичти натыйжалуу жана үнөмдүү пайдаланууга шарт түзөт.
Башында айрым фермерлер системаны туура колдонбой, иштебей калган учурлар болгон. Азыр тажрыйба топтолуп, аны туура колдонуу көбөйдү.
Эң негизги артыкчылыктары:
сууну үнөмдөө
эмгек күчүн азайтуу
жер семирткичти натыйжалуу колдонуу
отоо чөптөрдүн өсүшүн азайтуу
жерди рационалдуу пайдаланууга шарт түзүү
Тамчылатуу сугаруу системасы фермерлерге жаңы жерлерди иштетүүгө жана жаңы өсүмдүктөрдүн түрүн өстүрүүгө мүмкүнчүлүк ачты. Бүгүнкү күндө фермерлер убакытты баалап, инновациялык технологияларды активдүү колдоно башташты.
