2026/09/23
BÙNG NỔ M&A HAI CHIỀU VIỆT NHẬT - Cơ hội lớn cho doanh nghiệp và người lao động
Trong hai cuộc gặp cách nhau không lâu, tôi nhận được hai câu hỏi mà nếu đặt cạnh nhau, có lẽ chúng mô tả khá rõ tương lai của thị trường M&A Việt–Nhật.
Một lãnh đạo doanh nghiệp Nhật hỏi tôi:
“Trong ngành này, ở Việt Nam có công ty nào chúng tôi có thể mua không?”
Còn một doanh nhân Việt Nam lại hỏi:
“Chị Hoa, nếu chúng tôi muốn mua một công ty Nhật thì có khả thi không?”
Mười năm trước, câu hỏi thứ nhất còn chưa phổ biến; câu hỏi thứ hai gần như rất ít xuất hiện. Nhưng hôm nay, chúng đang dần gặp nhau, báo hiệu quan hệ kinh tế Việt–Nhật bước khỏi mô hình một chiều quen thuộc - Nhật Bản mang vốn và công nghệ sang Việt Nam - để tiến tới một thị trường M&A hai chiều, nơi doanh nghiệp hai nước mua lại, đầu tư và sở hữu lẫn nhau.
Năm 2025, thương mại Việt–Nhật lần đầu vượt 51,43 tỷ USD, tăng hơn 11%, cho thấy quy mô gắn kết giữa hai nền kinh tế đã lớn hơn rất nhiều so với trước đây. Nhưng theo tôi, con số đáng chú ý hơn lại nằm ở những gì sẽ diễn ra trong 10–20 năm tới. (Bộ Công Thương)
Trong 10 năm tới, làn sóng chủ đạo vẫn sẽ là Nhật Bản mua doanh nghiệp Việt Nam.
Nhật Bản đang đối mặt với dân số giảm, thị trường nội địa khó tăng trưởng và áp lực nâng cao hiệu quả sử dụng vốn; trong khi Việt Nam lại sở hữu những thứ doanh nghiệp Nhật đang cần: một thị trường còn mở rộng, sức mua tăng, lực lượng lao động trẻ và một thế hệ doanh nghiệp tư nhân đã dành 15–20 năm để xây dựng khách hàng, thương hiệu, hệ thống phân phối và đội ngũ quản lý.
Thay vì mất nhiều năm tự xây business từ con số 0, doanh nghiệp Nhật có thể mua một doanh nghiệp Việt Nam đang vận hành tốt, qua đó mua luôn thị trường, con người và thời gian.
Nhưng 10 năm sau đó, tôi tin chiều ngược lại sẽ phát triển mạnh hơn: doanh nghiệp Việt Nam mua doanh nghiệp Nhật Bản.
Với những tập đoàn Việt Nam đã tích lũy đủ vốn và năng lực quản trị, mua lại một doanh nghiệp Nhật sẽ là cách nhanh nhất để sở hữu công nghệ, nhân lực, uy tín và quyền tiếp cận thị trường. Thương vụ FPT mua 100% NAC tại Nhật, đồng thời tiếp nhận năng lực của gần 300 kỹ sư, chính là một tín hiệu sớm của xu hướng này. (Báo cáo thường niên FPT 2024)
Sự bùng nổ M&A hai chiều ấy sẽ mở ra cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp: doanh nghiệp Việt có thêm vốn, công nghệ và thị trường quốc tế; doanh nghiệp Nhật có thể mua tăng trưởng tại Việt Nam; còn những tập đoàn Việt đủ mạnh sẽ có con đường ngắn hơn để bước vào Nhật Bản.
Nhưng đây cũng là cơ hội nghề nghiệp của một thế hệ lao động mới.
M&A Việt–Nhật không chỉ cần chuyên gia tài chính hay luật sư. Thị trường sẽ cần những người vừa hiểu doanh nghiệp, vừa sử dụng được tiếng Nhật, biết nghiên cứu ngành, bán hàng B2B, phân tích tài chính, quản lý dự án, đàm phán và “dịch” được sự khác biệt trong tư duy kinh doanh giữa hai quốc gia.
Những người đang làm ngân hàng, tư vấn, kế toán, bất động sản, nhân sự, xuất khẩu lao động hoặc sales doanh nghiệp hoàn toàn có thể chuyển sang M&A nếu sẵn sàng học thêm về tài chính, chiến lược và quản trị doanh nghiệp.
10 năm tới, Nhật Bản sẽ mua tăng trưởng của Việt Nam.
20 năm tới, doanh nghiệp Việt Nam sẽ mua công nghệ, thương hiệu và thị trường của Nhật Bản.
Và cùng với dòng vốn hai chiều ấy, một thế hệ chuyên gia M&A Việt–Nhật mới cũng sẽ được hình thành.
Tôi tin chúng ta mới chỉ đang đứng ở đầu của một chu kỳ rất dài.