23/10/2026
.
یکم آبان روز بزرگداشت ابوالفضل بیهقی
خواجه بوالفضل ای روانت شاد در خرّم‌بهشت
که روانمان زین کراسه (۱) هر دمی شادان کنی
کاروان مصر بستی زین کراسه‌یْ دلپذیر
تا هماره نرخ شکّر در جهان ارزان کنی
یا که گوهرهای محمود از فتوح سومنات
ریختی بر آستین تا بر ورق افشان کنی
یا نه خود عمّانِ گوهرزایت اندر ناطقه
که عبارت را ازو پر لؤلؤ و مرجان کنی
یا مگر فردوس‌گوهر لعبتان را آشکار
از بهشت آری برون تا در سخن پنهان کنی
باغی افکندی چو مینو از شکفته‌گلبنان
بس به روی هر گلی بر، شبنمی غلتان کنی
خسروانی‌پرنیانی بافی از گفتار خوب
پس به یاقوت و گهر آموده(۲)اش دامان کنی
می‌ندانم سرّ این دستان که بهر داستان
کاغذی گیری به دست و روضۀ رضوان کنی
وه چه شیرین‌منطق و خوش‌لهجتی آنجا که تو
مدحت خواجه‌یْ کلان بونصرِ بنْ مشکان کنی
گوهر جان را همی‌ماند نتیجه‌یْ کلک تو
تو مگر آب دویت از چشمۀ حیوان کنی
کو ابواسحق و کو ابن‌العمید و کو بدیع
تا بر ایشان روز روشن چون شب تاران کنی
هندسه‌یْ تألیف الفاظ آن‌چنان دانی درست
که قلیدس را درین ره خیره و حیران کنی
خط نشانی از برون‌سو بر دو نقطه از محیط
ور شغب آرد مجادل، تو دوصد برهان کنی
در شکر غلتد چو طوطی هرکه خواند این کتاب
هین بخوان ای خواجه تا بر قول من ایقان کنی
ادیب پیشاوری
(۱) دفتر و کتاب.
(۲) پر و مملو.
[ای زبان پارسی...، به کوشش دکتر میلاد عظیمی، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، چاپ دوم ۱۴۰۲، ج ۳، ص ۱۵۷۵-۱۵۷۶]
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی
