Chya NGO

29/12/2025

بانگەوازێک بۆ هاووڵاتییانی مەریوان:
با پێکەوە دارەکانی شارەکەمان بپارێزین

هاووڵاتییانی بەڕێز و خەمخۆری مەریوان

بەهۆی بەفربارینی چڕی ئەم دواییە، بارێکی قورس لە بەفر، لەسەر لق و پۆپی دارەکانی شار نیشتووە. ئەمەش مەترسیی شکانی لقەکان و زیان گەیشتن بە سەرمایە سروشتییەکەمانی دروست کردووە. ئەگەر بەپەلە فریای نەکەوین، سیمای سەوزی شارەکەمان ڕووبەڕووی زیانێکی بەرچاو دەبێتەوە.
لەم سۆنگەیەوە، کومیتەی قەیرانی ئەنجومەنی سەوزی "چیا"دەستیکردووە بە ڕێکخستنی تیمە خۆبەخشەکانی بۆ "تەکاندنی بەفری سەر دارەکان" لە سەرانسەری شاردا، تا ڕێگری لەم زیانە ژینگەییە بگیرێت.
دارەکان بەشێکی زیندووی شوناس و جوانیی مەریوانن و لەم کاتەدا پێویستییان بە هەوڵی یەک بە یەکمان هەیە. داوا لە گەنجان، ژینگەپارێزان و تەواوی هاووڵاتییانی دڵسۆز دەکەین، کە ئاگاداری دارەکانی دەوروبەری ماڵ، کۆڵان و شوێنە گشتییەکان بن. تکایە بە تەکاندنی بەفری سەر لقەکان، یارمەتیدەر بن لە پاراستنیان.
دڵنیاین کە هاوکاری و بەشداریی ئێوە لەگەڵ هەوڵەکانی ئەنجومەنی سەوزی چیا، ڕۆڵی سەرەکی دەبینێت لە پاراستنی سەوزایی شارەکەمان و کەمکردنەوەی زیانەکانی ئەم شەپۆلی بەفربارینە.

لەگەڵ ڕێز و پێزانینێکی زۆردا

ئەنجومەنی سەوزی چیا – مەریوان
٨ی بەفرانباری ١٤٠٤

29/12/2025

فراخوان مشارکت شهروندان مریوان
برای حفاظت از درختان شهری در شرایط بحرانی برف

شهروندان گرامی مریوان،
در پی بارش سنگین و مداوم برف در روزهای اخیر و انباشته شدن آن بر شاخه‌ها و تاج درختان سطح شهر، خطر شکستگی شاخه‌ها و آسیب‌دیدگی درختان شهری به‌طور جدی افزایش یافته است؛ وضعیتی که در صورت بی‌توجهی می‌تواند خسارت‌های قابل توجهی به فضای سبز شهری وارد کند.
در همین راستا، کمیته‌ی بحران انجمن سبز «چیا» با هدف پیشگیری از آسیب‌های زیست‌محیطی ناشی از بارش برف، فرایند برنامه‌ریزی، سازماندهی و هماهنگی تیم‌های داوطلب مردمی را برای تکاندن برف از شاخه‌های درختان در سطح شهر آغاز کرده است.
درختان به‌عنوان بخشی از سرمایه‌های طبیعی و هویتی مریوان، در شرایط بحرانی نیازمند مراقبت جمعی و مسئولانه شهروندان هستند. از جوانان، فعالان محیط‌زیست و همه‌ی شهروندان دغدغه‌مند درخواست می‌شود هر یک متناسب با توان و امکانات خود، نسبت به مراقبت از درختان کوچه‌ها، خیابان‌ها و فضاهای عمومی اطراف محل زندگی‌شان اقدام کرده و با تکاندن به‌موقع برف از شاخه‌ها، از آسیب‌دیدگی آن‌ها جلوگیری کنند.
بی‌تردید، همراهی آگاهانه و همدلانه شهروندان در کنار اقدامات کمیته‌ی بحران انجمن سبز چیا، می‌تواند نقش مؤثری در حفظ فضای سبز شهری و کاهش خسارت‌های ناشی از این شرایط جوی ایفا کند.

انجمن سبز چیا – مریوان
٨ دی‌ماە ١٤٠٤

27/12/2025

🔴هشدار کمیته جستجو و نجات فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی
(در پی هشدار هواشناسی و ناپایداری شرایط جوی)

در پی هشدارهای صادره از سوی سازمان هواشناسی کشور مبنی بر کاهش محسوس دما، بارش برف، وزش باد شدید، مه‌گرفتگی و ناپایداری شرایط جوی در ارتفاعات، فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی با تأکید بر اصل «ایمنی مقدم بر صعود»، از کلیه کوه‌نوردان، سرپرستان برنامه‌ها و باشگاه‌های کوه‌نوردی درخواست می‌کند پیش از هرگونه فعالیت و صعود زمستانی، نکات زیر را با دقت مدنظر قرار دهند:

🔹پرهیز جدی از صعود انفرادی
صعود انفرادی در شرایط زمستانی بسیار خطرناک و گاه مرگ‌آفرین است. حضور در تیم‌های منسجم با سرپرست باتجربه و آشنا به اصول امداد و نجات کوهستان ضروری است.

🔹خطر بهمن و مناطق بهمن‌خیز
از عبور و توقف در شیب‌های بالای ۳۰ درجه، دهلیزها، یال‌های بادگیر و زیر نقاب‌های برفی جداً خودداری شود. بررسی گزارش‌های بهمن، وضعیت لایه‌های برف و سوابق منطقه پیش از صعود الزامی است. حمل تجهیزات ایمنی بهمن برای برنامه‌های زمستانی توصیه می‌شود.

🔹خطر صاعقه
در صورت ناپایداری جوی، وقوع رعدوبرق و شکل‌گیری ابرهای کومولونیمبوس، صعود باید متوقف و بازگشت انجام شود. از قرارگیری روی خط‌الرأس‌ها، قله‌ها و نقاط مرتفع در این شرایط خودداری شود.

🔹سرما، باد شدید و بوران
کاهش دما و وزش باد شدید می‌تواند منجر به هیپوترمی و سرمازدگی شدید شود. بررسی دمای حسی (Wind Chill) و پیش‌بینی دما در ارتفاع پیش از صعود الزامی است. در صورت تشدید باد و بوران، بازگشت یک تصمیم هوشمندانه است، نه شکست.

🔹مه، کاهش دید و گم‌شدن مسیر
مه‌گرفتگی شدید احتمال انحراف از مسیر و وقوع سقوط را افزایش می‌دهد. استفاده از GPS، نقشه، قطب‌نما و آشنایی کامل با مسیر ضروری است. در شرایط دید صفر، ادامه صعود به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

🔹پوشاک و تجهیزات تخصصی زمستان
استفاده از پوشاک لایه‌ای استاندارد، کفش زمستانی مناسب، گتر، دستکش فنی، عینک کولاک، باتوم، کرامپون و کلنگ الزامی است. همراه داشتن لباس اضافه، غذای کافی، آب گرم، هدلامپ، جعبه کمک‌های اولیه و تجهیزات ارتباطی فراموش نشود.

🔹صعود با باشگاه‌ها و تیم‌های رسمی
صعودهای زمستانی ترجیحاً با باشگاه‌های دارای مجوز، سرپرست فنی و برنامه‌ریزی‌شده انجام شود. ثبت برنامه، اعلام مسیر و زمان بازگشت به افراد مطمئن ضروری است.

🔹توصیه‌های تکمیلی ایمنی
بررسی دقیق پیش‌بینی هوا تا آخرین ساعات پیش از صعود، تعیین زمان و نقاط بازگشت (Turn Around Time)، مدیریت زمان و پرهیز از گرفتار شدن در تاریکی، خودداری⬇️⬇️⬇️

26/12/2025

بالاخره پس از سال‌ها پیگیری و دغدغه‌مندی، یک اقدام منطقی، درست و در راستای اهداف محیط‌زیستی انجمن سبز چیا برای حفظ و حراست از تپه بازرگان صادر شد. در طول سال‌های اخیر، اعضای این انجمن همواره نسبت به غارت منابع طبیعی و اراضی ملی در این منطقه ابراز نگرانی کرده و بارها با هشدارهای مکرر، موضوع را به نهادهای ذی‌ربط گوشزد کرده بودند.
برگزاری برنامه‌های فرهنگی و محیط‌زیستی همچون زاگروسانه( سال چهارم؛ ۱۴۰۱) کاشت دانە و نهال درختان جنگلی در تپه بازرگان و تلاش برای افزایش حساسیت عمومی، همگی در راستای جلوگیری از تخریب بیشتر و مقابله با دست‌اندازی سودجویان و غارتگران به اراضی ملی انجام گرفت. همچنین طی دو سال اخیر، انجمن سبز چیا با ارائه پیشنهادهای مکتوب و شفاهی به شهرداری و اداره منابع طبیعی، نسبت به خطر جدی زمین‌خواری در این تپه که در ضلع شرقی شهر واقع شده و چشم طمع زمین‌خواران را به خود جلب کرده است، هشدار داده بود.
خوشبختانه در نهایت، تصمیمی بجا و آگاهانه اتخاذ شد و قرار بر آن شد به پارکی جنگلی برای شهروندان مریوانی تبدیل گردد، و در این راستا تپه بازرگان برای احداث این پارک جنگلی به شهرداری مریوان واگذار گردید.
انجمن سبز چیا همچنان ناظر بر پیشرفت این طرح امیدوار است در مراحل واگذاری و اجرای آن، و در فرآیند تبدیل تمامی مساحت تپه مذکور به پارک جنگلی و فضای تفریحی عمومی، هیچ‌گونه سوء‌استفاده‌ای صورت نگیرد و این سرمایه طبیعی به شکلی اصولی و پایدار در خدمت شهر و شهروندان باقی بماند.

25/12/2025

ژینایی ئەم نیشتمانە بە سەوزایی زاگرۆسەوەیە

هەڵمەتی ناشتنی دنکە بەڕوو لە لایەن گرووپی شاخەوانی هاوڕێیانی چیا بە مەبەستی بوژاندنەوە و بەرگری لە داگیرکاری و تیمارکردنی دارستانە سووتاوەکان و ساڕێژکردنی بەشێکی بچووک لە زامی زاگرۆسی نیشتمان.

#زاگرۆسانه

24/12/2025

کومیتەی منداڵانی ئەنجومەنی سەوزی چیا بەڕێوه دەبات:

ناشتنی دنکەبەڕوو بۆ ژینایی نیشتمان و بەرنامەگەلی جۆراوجۆری منداڵانه و کێبەرکێیەک له چەشنی ژینگەپارێزی و بەڕێوەبردنی ڕێوەڕەسمی شەوچله.

هاتن بۆ هەموو منداڵانی نیشتمانه.

شوێنی کۆبوونەوه/کات: پێنجشەممه ٤ی بەفرانباری ٢٧٢٥، کاتژمێر ١ له یارانکۆ(باوەڕەشی)

23/12/2025

ڕاپۆرتەوێنەیەک له بەڕێوەچوونی هەڵمەتی زاگرۆسانە له شاری شەقڵاوا له هەرێمی کوردستان.

#زاگرۆسانە

16/12/2025

ڕاپۆرتەوێنەیەک له بەڕێوەچوونی حەوتەمین ساڵی چالاکیی زاگرۆسانە، بە بەشداری بەرفراوانی ئەندامانی ماندوونەناسی ئەنجومەنی سەوزی چیا، ڕێکخراوە مەدەنییەکان، گرووپە شاخەوانییەکانی نێو شاری مەریوان و گرووپی وەرزشی شانۆی مەریوان و دیکەی چالاکوانان.

٢١ی سەرماوەزی ٢٧٢۵؛ دارستانەکانی نێوان کاڵ و درگاشێخان

#زاگرۆسانه
#مەریوان

10/12/2025

10/12/2025

هم‌میهنان گرامی!
دوستداران ژینایی وطن!

بر پایهٔ آیین سال‌های گذشتە، همانگونە که اطلاع دارید، پس از بارش بارانهای موسمی پاییز، کاشت دانە، بذر، هستە، بوته‌، نهال و گونه‌های جنگلی‌ــ‌مرتعی نواحی گوناگون زاگروس، با عنوان «زاگروسانه»، از سوی انجمن‌های محیط‌زیستی، گروه‌های مردمیِ حامی طبیعت، گروه‌های کوهنوردی، ورزشکاران، کنشگران مدنی و دیگر همراهان برگزار می‌شود. در کنار بحران‌هایی نظیر تغییرات اقلیمی و افزایش دما ــ که بنیان زیستی این پهنه را سخت در تنگنا نهاده است ــ با فاجعه‌های دیگری نیز روبه‌رو بوده‌ایم: آتش‌زدن عمدی جنگل‌ها، تصرف و تخریب پهنه‌های طبیعی برای سود فردی، شیوع بیماری‌ها و آفات جنگلی، ساخت سد، کارگاه و معدن در دشت‌ها و دامنه‌ها، خشکاندن چشمه‌ها، نابودی تالاب‌ها، انتقال نابەجای آب و انحصار سرچشمه‌ها به نواحی دیگر و ده‌ها آسیب هم‌سنخِ مشابه، این سرزمین را تا آستانەی پرتگاه و نابودی پیش برده‌اند. از همین‌رو، پویش «زاگروسانه» با هدف آگاه‌سازی جامعه نسبت به این فاجعه‌ها، همراه‌کردن مردم با مسیر درست حفاظت و نگهداری محیط‌زیست‌، و نیز پیوند و هم‌افزایی میان همهٔ گروه‌ها و انجمن‌های فعال این پهنه برای صیانت و پایش بهتر از طبیعت و احیای بخشی هرچند کوچک از زیست‌بوم این سرزمین شکل گرفته است. بنا بر این، همچون سال‌های گذشته، از گروه‌های مردمیِ حامی طبیعت، انجمن‌های مردم‌نهاد، دوستداران محیط‌زیست، گروه‌های کوهنوردی، ورزشکاران و کنشگران مدنی دعوت می‌کنیم که در روزهای اعلام‌شده، متناسب با جغرافیا و ویژگی‌های اقلیمی هر بخش از زاگروس، در گردآوری و سپس کاشت بذرها، هستەها و دانه‌های بلوط، بادام، بَنە(چاتلانقوش)، داغداغان، تنگرس، سُرخدار، اَرژَن، گَوَن و بذر و هستە و دانە و نهال دیگر گونه‌های بومی مناطق، مشارکت کنند و روند فراگیر «زاگروسانه» را تداوم بخشند.

٢٠ آذرماه الی ۵ دی‌ماه ۱۴۰۴

#زاگروسانە

10/12/2025

Welatiyên hêja!

Hezkiriyên jiyana welat!

Wekî ku hûn dizanin, li gorî nerîta salên berê, piştî payîzê, çalakiyên veşartin û berhevkirina tov û tovên daran, li deverên cûrbecûr ên daristan û çêregehan, di bin navê "Zagrosane" de ji hêla encumenên jîngehê, komên çiyageriyê, çalakvanên sivîl ve têne kirin. tev krîzên wekî guherîna avhewayê û bilindbûna germahiyê, krîzên çêkirî yên wekî şewitandina daristanan a bi zanebûn, birîna daristanan, nexweşiyên daran û destwerdana di çêkirina bendav, kargeha keviran de hene. Di navbera daristan û deviyan de, kişandina kaniyan, zuwabûna Urmiyê, veguhestina bi dehan çem û robaran bo derveyî herêmê û deverên din ên ne guncaw û bi dehan wêrankirin bi vî rengî, welat wêran bûye; Ji ber vê yekê, banga Zagrosê armanc d**e ku di nav mirovan de li ser van karesatan hişyar bike û tevlî tevgera rastîn a jîngehê bibe, û her weha di navbera hemî kom û rêxistinan de di vê herêmê de têkiliyan ava bike û her weha ji bo parastin û vejînek çêtir û başkirina beşek piçûk ji birînên vî welatî. Li gorî vê yekê, îsal, wekî salên berê, em bang li hemî welatiyan - rêxistinên çiyageriyê - çalakvanên jîngehê û sivîl dikin; Di rojên ku li jor hatine behs kirin de, çalakiyên çandin û berhevkirina tov û tovên berû, qezwan, badam, tayle, tangz, hercin, û cûrbecûr tov û dexl, li gorî erdnîgarî û şeklê herêmên cuda yên Zagrosê, pêvajoya Zagrosê birêve bibin.

10/12/2025

هاووڵاتیەیل هێژا!

ئەویندارەیل ژینایی وڵات!

هەرئەوجوورە ک ئاگادارین وە هکاتی ساڵەیل لە یە ئەو وەر ، وەرجلە پەڵەێ پایز، چاڵاکی کاڵین تۊیەم ناوچەیل جوورواجوور دارسان و جی لەەوەڕەگان، لە ژێر ناو «زاگرۆسانە» لەاێ ئەنجومەنەیل پارێزەر ژینگە، گرووهەیل شاخەوانی، چاڵاکەونەیل مەدەنی و ... وە ڕێەو چوود.
وە بوونی قەێرانەیلێگ چۊ گۊیەڕانکاری کەش‌وهەوا و زێا بۊن پلەێ گەر ( ک وەرقەو ژینایی ئەێ وڵاتە گردێیە) قەێرانەیل ئەنقەس چۊ: سزانن ئەنقەس دارسانەگان، داوڕین چرووەگان و تاڵان کاری ئڕەێ نەف تاکەکەسی، نەخوەشیەیل دار و دارسان و دەسکاریەیل و خاس کردن سەد، مادەن کوچگ لە ناو دووڵ و دارسان،هەڵکیشانن کیەنیەگان، وشک کردن دەریاچەگان و جیواز کردن چەمەگان ئڕەێ جیەیل دەیشت  ناوچەیل نەگونجاو تر و ماڵ وێرانیەیل هاوشێوە، وڵات خسەسە هناز تاڵان و خاپۊر بۊن؛ وەێ بوونیەو  تەقلاێ گشتی زاگروسانە ئڕەێ ئاگادار کردن کوومەێ مەردم لە بارەێ ئێ کارساتەیل و دەس ئەو دەس یەک دان وە شێواز ڕاسگانی پارێزانن ژینگە و هەروەها خاس کردن  پەێوەند ناوەێن سەرجەم گرووهەگان و ئەنجومەنەیل ئێ هەنە و ئڕەێ پێش گرتن خاس تر و ساڕێژ کردن بەش بۊچگێ لە زامەیل ئەێ نیشتمانەسە.
وەێ بوونیەو وە شێوازئەو ساڵەگان، داوا کەیم لە. گشت هاووڵاتیەیل -ئەنجومەنەیل شاخەوانی- چاڵاکەوەنەیل ژینگەپارێز و مەدەنی؛ لە ڕووژەیل ئاماژە کریاێ وە یەکەو چاڵاکی کاڵین دانەیل بەڕۊ، ونەوشک، باێەم، تایلە، تەنگز، ئەرجن و تۊیەم دارەیل جووروایجوور و ... ئەوجوورە گ سازێار جوغرافیا و شێوەبووم ناوچەیل. ناوچەیل جیاواز زاگروسە، پرۆسەی زاگروسانە وە ڕێیەو بووەن.

20ی سەرماوەز تا 5ی بەفرانباری 2725

#زاگرۆسانە