Dr. Kameran Mentk

Dr. Kameran Mentk This page belongs to Dr. Kameran Mentk, Professor of Contemporary Political History and Philosophy of International Relations

ئاشتی و راستكردنەوەی چەمكەكاند. كامەران مەنتك5\9\2026ئەوەی سەردانی هەرێم بكات، هەست بەوە دەكات هەرێم لە ئاشتی و سەقامگیر...
05/09/2026

ئاشتی و راستكردنەوەی چەمكەكان
د. كامەران مەنتك
5\9\2026
ئەوەی سەردانی هەرێم بكات، هەست بەوە دەكات هەرێم لە ئاشتی و سەقامگیرییەكی گەورەدایە، هێزە بەناو دەسەڵاتدارەكانیش هەمیشە لافی ئەوە لێدەدەن، كە توانیویانە ئاسایش و سەقامگیری ئەو هەرێمە بپارێزن، لەراستیدا ئەو جۆرە بیركردنەوەیە دەرهاویشتەی ئەو تێگەیشتنە كلاسیكییەیە بۆ ئاشتی و سەقامگیری، كە پێی وایە مادام شەڕی راستەوخۆ نییە، كەواتە ئاشتی لە ئارادایە!
جارێكی تر ئەگەر لە روانگە كلاسیكییەكەوە سەیری شەڕو ئاشتی بكەین، دەگەینە هەمان ئەو سەر ئەنجامەی، كە خەڵك لە سەیركردنێكی سەر پێییەوە دەیبینێت و بۆی دەردەكەوێت، بەڵام ئەگەر لە روانگەی سیاسەتی ئەمڕۆی دنیاو ئەو گۆڕانكاریانەوە سەیری چەمكەكانی شەڕو ئاشتی، ئارامی و سەقامگیری بكەین، ئەوە رێك پێچەوانەی ئەو بۆچوونانەمان بۆ دەردەكەوێت و بەئاسانی لەوە تێدەگەین ئەوەی لە هەرێم دەگوزەرێت ئەو ئاشتی و سەقامگیرییە نییە، كە كۆمەڵگە تیایدا گەشە دەكات و بەرەو پێشەوە دەچێت، بەڵكو ئەو تەسلیمبوونەیە، كە زەمینەیەكی لە بار بۆ دوژمنەكانی دەڕەخسێنێت بۆئەوەی بە شێنەییەوە سیاسیەتەكانی خۆیان جێبەجێبكەن!
راستە هەرێم لەناو شەڕێكی سەربازی زەمینی راستەوخۆدا نییە، ئەگەرچیی رۆژانە درۆنەكان لە ئاسمانی هەرێمدا تەراتێن دەكەن، بەڵام سەرباری ئەمە بۆتە گۆڕەپانی چەندین شەڕی ترسناكی تر، كە زۆر لەشەڕە سەربازییەكە ترسناكترن، لەوانە شەڕی بایۆلۆژی، كە ئێستا باشووری كردۆتە نەخۆشخانەیەكی گەورەو وەبەرهێنان لەسەر بڵاوكردنەوەی نەخۆشییەكان دەكرێت، شەڕی بەهاكان، كەبەشێنەیی هەموو ئەو بەهایانە هەڵدەوەشێنرێنەوە، كە ئەو ئەستوندەیەن تایبەتمەندیەكانی كوردیان وەكو نەتەوەیەك لەسەر وەستاوە، شەڕی هزری، كە مۆركی كوردبوون خەریكە لەهزری تاكەكان دەسڕێتەوەو توانای بیركردنەوەیان لێدەسەنرێتەوە، بەكورتی لە پەنای بە ناو دەسەڵاتی كوردیدا، كە ئەگەر بەوردی سەرنج بدەیت و لێیبكۆڵیتەوە هیچ دەسەڵاتێك نابینی مۆركی كوردبوونی پێوە بێت، بۆمان دەردەكەوێت هەرێم وەك زەمینەیەك بەتەواوی ئامادەكراوە بۆ سەربڕینی قوربانییەكە، كە میللەتی كوردە، ئەو قوربانیكردنەش پێویستی بە كەشێكی ئارام و ئاشتییەكی فریودەر هەیە.
بۆیە ئەوەی لەهەرێمى كوردستان دەگوزەرێت مەترسیدارترین ئاشتیەو قۆناغێکە لە قۆناغەکانى شەڕێکى نادیار, کە، دوژمنە دەرەكییەكان خەریكی جێبەجێكردنی ستراتیژە ترسناكەكانی خۆیانن و دوژمنە ناوەخۆییەكانیش، كە ناوی حیزب و سەركردەو دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆنیان لەخۆیان ناوە، ئەركی گەمژەكردن و فریودان و سەركوتكردنی خەڵكی باشووریان پێسپێردراوە! ئەوانەی ئەمڕۆ بەناوی دەسەڵاتی كوردییەوە خەڵك دەچەوسێننەوە هیچ پەیوەندییەكیان بەكورد نەبووەو نەماوەو كاری ئەوان تەنیا بازرگانیكردن بووەو بازرگانیكردنە بە میللەتی كورد، ئەمە وا دەکات وەک حەتمەتێکى مێژوویی پێویست بکات، خاڵێك بۆ چەمكە كۆنەكان و ئەو خوێندنەوە نا تەندروستانە دابنرێت، كە تا ئێستا ئەوانە وەك سەركردەو حیزب و هێزی كوردی پێناسە دەكات، دەبێت ئاڕاستەیەكی تر دروست بكرێت، كە ئەو بۆچوونانە فڕێ بداتە ناو شوێنی شیاوی خۆی لەمێژوو، ئیتر كاتی ئەوە هاتووە، ئەو قۆناغە بەكۆتا بێت و قۆناێكی نوێ دەست پێبكات، كە رەنگدانەوەی هزری راستەقینەی كوردی و ئاوێنەی بەرژەوەندییە ستراتیژییەكانی ئەو بێت.

بۆئەوەی بابەت و نووسینەكانت راستەوخۆ بگاتە دەست، سەبسكرایبی ئەو كەناڵەی تێلیگرام و یوتوب بكە: https://t.me/kameranmentk1
بۆ بینینی كەناڵی یوتوب: :https://www.youtube.com//videos

بەڕێزان ئەم دوو وتارەم لەساڵی 2024 و 2025 نووسی، دەربارەی دۆخی رۆژئاوا، لەبەرگرنگیان بە پێویستمزانی جارێکی تر بڵاوی بکەم...
04/09/2026

بەڕێزان ئەم دوو وتارەم لەساڵی 2024 و 2025 نووسی، دەربارەی دۆخی رۆژئاوا، لەبەرگرنگیان بە پێویستمزانی جارێکی تر بڵاوی بکەمەوە

https://www.facebook.com/share/p/1PGnMSujWu/

https://www.facebook.com/share/p/1JSW9Yd4kx/

مەترسییەكانی شەڕی حەلەب
د. كامەران مەنتك
29\11\2024

لەرووی ستراتیژییەوە شاری حەلەب و دەوروبەری گرنگییەكی زۆری بۆ رۆژئاوای كوردستان هەیە، تاكە دەروازەیەكە كە ئەو ناوچانەی دەوروبەری عەفرین وەك شەهباو ناوچەكانی تر، بەناوچەكانی تری رۆژئاوای كوردستان ببەستێتەوە، لەكاتی داگیركاری توركیا بۆ عەفرین زۆر بایەخ بەو ناوچەیە دەدراو شەڕڤانان دەیانتوانی لەرێگەی شەهباوە بگەنە حەلەب و دواتر بۆ ناوچەكانی تر، داگیركردنی ئەو شارە لەلایەن بەكرێگیراوەكانی توركیا، دەتوانین بڵێین یەكێك لە دەرهاویشتەكانی سەرهەڵدانی جوولانەوەی داعشێكی نوێیە، كە نەك مەترسی بە تەنیا بۆ رۆژئاوای كوردستان بگرە باشووریش دەخاتە مەترسییەوە!.
بەگوێرەی رۆژئاوای كوردستان ناوچەكانی ئەلباب و منبج و ئەعزازو دواتریش كۆبانێ و رەقەو ئەو ناوچانەی دەوروبەری عەفرین، كە تا ئێستا لەژێر دەستی شەڕڤاناندا ماون دەخاتە مەترسییەوە، دەكرێت ئەم هێرشەی ئێستا سەرەتایەك بێت بۆ پەلامارێكی گەورە بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان، هەرچەندە رژێمی سوریا هەڕەشە دەكات و بەناو سوپا دەنێرێت، بەڵام دوور نییە جۆرە سیناریۆیەك بێت، كە توركیا سوریا لەو رێگەیەوە بەیەكەوە هەوڵ بدەن، هەمان سیناریۆی عەفرین دووبارە بكەنەوەو ئەزموونی كورد لە رۆژئاوای كوردستان لەناو بەرن، هەرچەندە هێشتا زووە بۆ پێشبینی لەو شێوەیە، چونكە تاوەكو ئێستا دیمەنەكان زۆر روون نیبن.
بەڵام تەنیا بەسەیركردنی نەخشەی حەلەب و ئەدلب و ناوچەكانی دەوروبەری، گومانی گەورە دروست دەبێت، دەكرێت هەمان سیناریۆی 2014 بەڵام بەشێوەیەكی تر دووبارە بێتەوە، دەبێت ئەوە بزانین كەمپی هۆل و بەندكراوانی داعش لای شەڕڤانانی رۆژئاوا، ئێستا لە هەموو كاتێك مەترسیدارترە و دەكرێت وەك هێزێكی نووستوو لەپڕ واگا بهێنرێن و بەكاربهێنرێن، كە ئەمە ناوچەكە بەرەو فەوزایەكی گەورەو شەڕێكی ترسناك دەبات، بۆیە كورد لە هەموو كاتێك زیاتر ێویستی بە هوشیاری و یەكگرتنە، مەبەستم لەیەكگرتنی هێزە سیاسییەكان نییە، بە تایبەتی هێزە سیاسییەكانی باشوور، كە بەهیچ شێوەیەك ئیرادەیان لەدەست خۆیاندا نەماوە، بەڵكو مەبەستم خەڵكی كوردستانە بەگشتی، كە دەبێت بەهەموو شێوەیەك هەوڵی پاراستنی ئەزموونی رۆژئاوای كوردستان بدەن و لەكاتی هێرشێكی لەو شێوەیە پاڵپشتی بكەن.
چونكە لەو گۆڕانكارییە نوێیانە وا پێدەچێت وەك سەرەتا بەپلەی یەكەم ئەوان بە ئامانج دەگیرێن، ئینجا دواتر وەك یاری دۆمینۆ هەموو پولەكانی تریش لەدوای ئەودا لەجێگەی خۆیاندا بكەون، ئەگەری ئەوە هەیە، كە ئەو هەوڵە سەرەتایەك بێت بۆ زیندووكردنەوەی داعش لە ئێراق بە فۆرمێكی نوێ، وەك هەوڵێك بۆ لێدانی میلشیا شیعەكان لە ئێراق گەڕاندنەوەی سوننە بۆ سەر دەسەڵات، كە ئەمەش رێگە بۆ دەسەڵاتێكی ناوەندی بەهێزی وا دروست دەكات، كە تەڕو وشك بەیەكەوە بسوتێنێت، ئەگەر شەڕی حەلەب پەرە بسێنێت و هێزە توندڕەوەكانی توركیا سەركەوتنی واخێراو گەورە بەدەست بێنن، ئەوا ئاسۆ لەبەردەم زۆر سیناریۆی مەترسیدار دەكرێتەوە، كە جارێكی تر هەموو ناوچەكە بەرەو ئاژاوەیەكی فراوان ببات!.
بۆئەوەی بابەت و نووسینەكانت راستەوخۆ بگاتە دەست، سەبسكرایبی ئەو كەناڵەی تێلیگرام بكە
https://t.me/kameranmentk1

رۆژئاوا, سەرەتاى قۆناغێکى ترد. كامەران مەنتكبەشی سێیەم و كۆتایی3\9\2026دیارە دروستكردنی هەسەدە پڕۆژەیەكی شكستخواردووی ئە...
03/09/2026

رۆژئاوا, سەرەتاى قۆناغێکى تر
د. كامەران مەنتك
بەشی سێیەم و كۆتایی
3\9\2026
دیارە دروستكردنی هەسەدە پڕۆژەیەكی شكستخواردووی ئەمریكا بوو. ئەمریكا هەوڵیدا لە رێگەی ئەو هێزەوە گوشار بخاتە سەر توركیا و ملكەچی داواكانی خۆی بكات، هاوكات كاری بۆ ئەوە دەكرد، هەموو هێزە ئەتنیكییەكان لە چوارچێوەی ئەو هێزەدا كۆبكاتەوە. بەر لەوەی هەسەدە دابمەزرێت، ئەمریكا هەڕەشەی لە توركیا كرد، كە هێزێكی ٣٠ هەزار كەسی لە كورد، عەرەب و نەتەوەكانی تر پێكدەهێنێت بۆ ئەوەی سنوورەكانیان پێ بپارێزێت. ئەمە توركیای هێندەی تر تووڕە كرد، بۆیە دوای ئەوە گەرمتر دەكەوێتە وێزەی كورد. شایەنی ئاماژەپێكردنە، لەو كاتەوەی هەسەدە دروستبووە، كێشەی كورد لە رۆژئاوای كوردستان لە شكستێكەوە بۆ شكستێكی تر هەنگاوی ناوە. زۆربەی سەركەوتنەكان لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ تاوەكو ٢٠١٤ بوون، لە دوای ئەوەوە شكستەكان دەستپێدەكەن!
ئەمریكا بازرگانی و ئاڵوگۆڕی بەو هێزە دەكرد؛ لە كاتێكدا رێگەی دا شاری رەققە كۆنتڕۆڵ بكات و لە باغۆز كۆتایی بە داعش بهێنێت، لە هەمان كاتدا دوای ئەوە دەرگەی بۆ توركیا كردەوە شاری عەفرین داگیر بكات. هەروەك چۆن لە باشوور كوردیان بۆ شەڕی داعش بەكارهێنا و دوای نەمانی داعشیش بینیمان نیوەی هەرێمی كوردستان درایەوە دەست بەغدا، هەمان سیناریۆ لە رۆژئاواش دووبارە بووەوە؛ دوای بە كۆتاهاتنی داعش، زۆربەی ناوچە ستراتیژییە گرنگەكان لە كورد سەندرانەوە. بۆیە نابێت كورد لە هەڵوەشاندنەوەی هەسەدە نیگەران بێت، كە لە كاتی هاتنی شەڕدا زۆربەی هێزە عەرەبییەكان سەنگەرەكانیان گواستەوە ناو ئەو حكومەتە و لە كورد هەڵگەڕانەوە.
ئێستا دەبێت كورد زیاتر پشت بە خۆی و دیپلۆماسییەتی خۆی ببەستێت، لەبری ئەوەی پشت بە هێزە دەرەكییەكان ببەستێت، كە دوای ئەوەی بەكاری دەهێنن، گورگانخواردووی دەكەن. دەبێت بگەڕێتەوە بۆ پێكهاتن لەگەڵ ئەو نەتەوانەی لەگەڵیاندا دەژیت. راستە ئەوانیش ئیرادەی سیاسیی خۆیان لەدەست خۆیاندا نییە، بەگوێرەی گەمە سیاسییە هەرێمی و جیهانییەكان بەكاردەهێنرێن و دژی كورد هان دەدرێن، بەڵام ئەوە چارەنووسی كوردە، گەڕانەوە بۆ رێككەوتن لەگەڵ ئەو وڵاتانەی تێیاندا دەژی، بژاردەیەكی گونجاوترە. یاخود بە لایەنی كەمەوە بۆ ماوەیەك خۆی لە بزووتنەوەی چەكداری (بە شێوەیەكی ئاشكرا) بەدوور بگرێت و پەنا بۆ خەباتی رۆشنبیری و سیاسی ببات، تا ئەو كاتەی دەتوانرێت ستراتیژێكی باڵای نیشتمانی دابنڕێت كە هەموو بەشەكان لە دووتوێیدا كۆبكاتەوە، بۆ ئەوەی خۆی لە قڕكردن و رەشەكوژی بەدوور بگرێت.
ئایا خۆگونجاندن لەگەڵ ئەو نەتەوانەی لەگەڵیاندا دەژیت، سەرەڕۆیی نییە؟ ئەو نەتەوانە هی ئەوەن پشتیان پێ ببەسترێت؟ بێگومان نەخێر. لە سیاسەتدا پشتبەستن نییە، دەبێت خۆت كار بۆ ئەوە بكەیت ببیتە خاوەنی ئیرادە و هێزی خۆت. بەڵام ئەمە لە ناو بژاردەكاندا باشترینیانە، چونكە زلهێزەكان دێن و دەڕۆن، هاوسەنگیی هێزی هەرێمی و جیهانیش بەردەوام لە گۆڕاندایە. ناكرێت كورد گرەو لەسەر ئەو هێزانە بكات و چارەنووسی خۆی بخاتە نێو بەرداشی ئەو ململانێ سەخت و ئاڵۆزەوە. بەڵێ هەوڵەكانی خۆگونجاندن هیچ گرەنتییەكیان تێدا نییە، بەڵام بە لایەنی كەمەوە وەكو تاكتیك باشترینیانە. هەر نەبێت دەتوانێت خاكەكەی خۆی بپارێزێت و دەربەدەر نەبێت. بۆیە ئەو هەوڵەی رۆژئاوا، كە لەژێر فشاری گۆڕانی هاوسەنگیی هێزدایە، باشترین بژاردەیە. هەوڵدان بۆ گەڕانەوەی ئاوارەكان بۆ ناوچەكانی خۆیان، رێگە لە گۆڕینی دیمۆگرافیای كوردستان دەگرێت. خوێندن بە زمانی كوردی دەرفەتێك بۆ رۆشنبیركردن و هۆشیاركردنەوەی تاكی كورد دەڕەخسێنێت. لە هەمووی گرنگتر، پڕۆژەی پشتێنەی ئارامی توركیا هەڵدەوەشێنێتەوە، ئەگەرچی لەژێر سایە و دەسەڵاتی توركیا خۆیشیدا بێت.
راستییەك هەیە نابێت فەرامۆشی بكەین؛ گۆڕانكارییەكانی سیستەمی جیهانی لە بەرژەوەندیی كورددا نین. سیستەمی تاكجەمسەری، كە كوردی لەوە رزگار كرد وەك ناوچەیەكی تامپۆنی (Buffer zone) لە نێوان دوو بلۆكدا بمێنێتەوە و هەموو دەروازەكانی بەڕوودا دابخرێت، بووە هۆی ئەوەی هەرێمی كوردستان ئەو گۆڕانكارییانە بەرهەم بهێنێت كە لە دوای ساڵی ١٩٩١ روویاندا تاوەكو ئێستا. بەڵام ئێستا ئەو سیستەمە لە كۆتا قۆناغەكانیەتی و جارێكی تر خەریكە كوردستان دەبێتەوە ناوچەیەكی تامپۆنی و دەروازەكانی لەبەردەمدا دادەخرێن. بۆیە هەرچییەك بەدەست بهێنێت، ئەگەر زۆر كەمیش بێت بە بەراورد بەو هەموو قوربانیانەی داویەتی، باشترە لەوەی هیچ بەدەست نەهێنێت و لە هاوكێشەكان بخرێتە دەرەوە. دەبێت لە قۆناغی نوێدا كورد هەوڵ بدات لە چوارچێوەی ئەو وڵاتانەدا كار بكات كە تێیاندا دەژی، ركابەری لەگەڵ جیۆپۆلەتیك ناكرێت. لە جیاتی ئەوەی سنوورێك لەبەردەم خۆی دروست بكات، هەوڵ بدات بەرەو پێشەوە بڕوات، لەبری ئەوەی ناوچە و خاكی زیاتر لەدەست بدات، بە لایەنی كەمەوە ئاسۆی مانەوە و فراوانبوونەكەی خۆی فراوانتر بكات.
دەبێت بزانین، چۆن لە ساڵی ٢٠١٧، واتە دوای ١٦ی ئۆكتۆبەر شكستەكان لە باشوورەوە پەڕینەوە بۆ رۆژئاوا (واتە داگیركردنی عەفرین لە ساڵی ٢٠١٨، ئێستا خەریكە دۆخەكە لە رۆژئاواوە دەگوازرێتەوە بۆ باشوور. بە روونی دەبینین رۆژ بە رۆژ باشوور رووبەڕووی شكستی گەورەتر دەبێتەوە و ئێستا هەموو كوردایەتییەكەی بووەتە پاڕانەوە لە بەردەم قاپیی بەغدا بۆ مووچە و بەنزین. دەبێت چاوەڕوانی دۆخێكی هاوشێوەی رۆژئاوا لە باشوور بكەین، لەبەرئەوەی ئەو بایەی هەڵیكردووە بە دڵی كەشتییەكانی كورد نییە. باشترین رێگە ئەوەیە بتوانێت ئەوەی پێی دەكرێت بیپارێزێت و زیانەكانی كەم بكاتەوە. سەرباری هەموو ئەو رەخنانەی لە سیاسەتی ئەم دواییەی رۆژئاوا گیرا، هێشتا دۆخی ئەوان لە باشوور باشترە، بە لایەنی كەمەوە جڵەوی ئەم بەشە لەدەست خەڵكەكەی خۆیەتی و وەك یەك هێز دانوستان دەكەن، بە پێچەوانەی باشوور كە دوو بنەماڵەی دەرەبەگ بەڕێوەی دەبەن، كە تەنیا لە خەمی گیرفانی خۆیاندان و هەموو متمانەیەكی خەڵكییان لەدەستداوە!

بۆئەوەی بابەت و نووسینەكانت راستەوخۆ بگاتە دەست، سەبسكرایبی ئەو كەناڵەی تێلیگرام و یوتوب بكە: https://t.me/kameranmentk1
بۆ بینینی كەناڵی یوتوب: :https://www.youtube.com//videos

رۆژئاوا, سەرەتاى قۆناغێکى ترد. كامەران مەنتكبەشی دووەم31\8\2026ئایا دەبوو رۆژئاوا بەرامبەر پلانێكی لەم شێوەیەدا چی بكات،...
30/08/2026

رۆژئاوا, سەرەتاى قۆناغێکى تر
د. كامەران مەنتك
بەشی دووەم
31\8\2026
ئایا دەبوو رۆژئاوا بەرامبەر پلانێكی لەم شێوەیەدا چی بكات، وەكو عەفرین و گرێسپی و سەرێكانی شەڕ بكات و رووبەڕوو بێتەوە، یاخود هەوڵبدات ئەوەی ماوە رزگاری بكات؟
بەرلەهەموو شتێك بۆ ئەوەی لەم دۆخە تێبگەین، دەبێت ئەو راستییە بزانین، كە رووداوەكانی سوریاو رۆژئاوای كوردستان، سەركەوتنی پڕۆژەی ئۆڕاسیای روسیاو چینە، پڕۆژەی ئۆڕاسیای روسیا، كە دەیەوێت لەرێگەی دروستكردنی كۆمەڵێك هاوپەیمانیەوەو پڕۆژەی ئۆڕاسیای چین، كە لەرێگەی پڕۆژەی رێگای ئاوریشمەوە هەوڵدەدات هەژموونی خۆی بەسەر ئەو ناوچەیەدا بسەپێنێت، ئەوەی ئێستا لە رۆژئاوا روودەدات، جێبەجێكردنی ئەو دوو پڕۆژەیەیە، كە دەیەوێت سیستەمی تاكجەمسەری بگۆڕێت و سیستەمی نێودەوڵەتی وەك خۆی بمێنێتەوە، بەڵام بە كۆمەڵێك گۆڕانكاری، كە تیایدا مافی رۆشنبیری و سەرەتاییەكانی ئەو نەتەوانە بپارێزێت، كە لەو سیستەمەدا جێگەیان بۆ نەكراوەتەوە، بۆیە ئەوەی ئێستا لە رۆژئاوای كوردستان روودەدات، رێكەوتنی هەردوو پڕۆژەی ئۆڕاسیای سەركەوتوو و جیهانگەرایی شكستخواردووە لەسەر داڕشتنەوەی نەخشەی سیاسی ناوچەكە، بە واتایەكی تر لەسەر پینەكردنەوەو بەهێز كدرنەوەی نەخشەی ویستقالیا. جێگەی داخە كورد لەم ماوەیەدا نەیتوانی بپەڕێتەوە سەدەی نوێ و بە هەمان شێوەی سەدەی بیستەم وەك داردەستێك بەكارهێنرا، نەیتوانی هێزێك دروست بكات و وەك هێزێكی سەربەخۆ رۆڵێكی ئەرێنیانە لەم ململانێیەدا ببیبینێت، بۆیە هێزە رەكابەرە جیهانی و هەرێمییەكان، تاوەكو ئێستا چۆنیان بوێت، لەرێگەی كۆمەڵێك دەسكەلای خۆیان و لەپەنای بزووتنەوەی نەتەوەیی و رزگاریخوازییەوە، بەم شێوەیە كارتی كوردی بەكاردەهێنن!
كۆتایی گۆرانكارییەكان بەوە گەیشت، وەك ئاماژەی پێكرا رۆژئاوا لەهەموو لایەكەوە ئابڵووقەدرا و خنكێنرا، بۆیە دوو بژاردەی لەبەردەم مایەوە، یا دەبوایە وەكو ساڵی 1975 باشووری كوردستان، خۆی بەدەستەوە بدات و چەكدارەكانی بنێرێتە ماڵەوە، كە ئەمە لەلایەك ئیرادەی كوردی لەم بەشە بە تەواوی تێكدەشكاندو برەوی زیاتری بە تەسلیمبوون و زۆربوونی جاشایەتی و كرێگرتەیی بۆ دوژمن دەدا، یاخود دەبوایە، وەك ئەزموونەكانی پێشووتر، شەڕو بەرەنگاربوونەوە هەلبژێرن، كە دیارە ئەمە كارتێكی دۆڕاو بوو و دوژمنانی كورد بۆ ئەوە كاریان دەكرد بەم ئاڕاستەیە هەنگاوبنێن، وەكو لەساڵانی پێشووتردا بینیمان لە عەفرین و ناوچەكانی تر ئەم رێگەیەیان هەڵبژارد ئەنجامەكەشی چی بوو! یاخود دەبوو لەنێوان تەسلیمبوون و بەدیهێنانی خەونە گەورەكەدا، دارەكە لە ناوەڕەستەوە بگرن و خۆیان لەگەڵ گۆرانكارییەكاندا بگونجێنن، كە ئەم بژاردەیە لە فەرهەنكی سیاسی كوردیدا، بژاردەیەكی نامۆ بوو! دیارە ئەوان بژاردەی سێیەمیان هەڵبژارد، ئەمەش بژاردە راستەكە بوو، لەبەرئەوەی كوردی لەو هاوسەنگییە هیزە رزگاركرد، كە وەك گورگێك بەرانبەر حكومەتە ناوەندییەكان بەكاربهێنرێت، واتە كوردی تا رادەیەكی باش لەم بەكارتبوونە دوورخستەوەو گەڕاندییەوە سەر ئەو هێڵەی، كە سەد ساڵ پێشتر دەبوایە بەم ئاڕاستەیە دا كاربكات!
واتە لەبری ئەوەی مل لەبەر ملی حكومەتە ناوەندەكان بنێت و بە هەڵەپاسی و نەزانییەوە بخڕێتە خزمەت ئەجێندا دەرەكییەكان، لەكۆتایشدا دەستكەوتەكەی وڵاتێكی وێران و كۆمەڵێك سەركردەی دروستكراوی ملئەستووری گەمژە بێت، كە مێژووێكی ساختەیان لە پەنای شۆڕش و بزووتنەوەی رزگاریخوزای كوردییەوە بۆ نووسرایەوە! وەك ئەوەی بەدرێژایی سەددەی بیستەم روویدا، كە باشتر وابوو، خۆیان لەگەڵ دۆخەكە بگونجێنن، وەك لاوتزو رێبەری تاوییەكان دەڵێ، خۆگونجاندن و هەزمكرنی دۆخەكە تەسلیمبوون نییە، بەڵكو گۆڕینی هاوكێشەكەیە، لەجیاتی ئەوەی خۆت بدەیتە بەر شەپۆلەكەو سەرەڕۆیی بكەیت، كە ئەنجامەكەی خنكان و تونەبوونە، ببە هاوڕیی شەپۆلەكان و لەگەڵ ئەواندا بلەرێوە، بەم شێوەیە شكستەكان دەگۆڕی بە سیمفۆنیای ئاوازێكی سەركەوتنی زۆر هێمنانە، واتە لەجیاتی ئەوەی ئامێرەكانی موزیك ئازار بدەیت و گەرووی خۆت بتەقێنی، بەنەڕەو هاواری گەمژانە، بەهێمنی مامەڵە لەگەڵ شەپۆڵەكەدا بكەیت و لەناو شەپۆڵەكەدا، بەبێئەوەی دەرفەت بۆ دوژمنەكانت بڕەخسێنێت رووبەڕووت ببنەوەو لەناوت بەرت بەرن، شان بەشانی ئەوان كار لەسەر دروست كردن و بونیاتنانی خۆت بكەیت، ئەگەرچی لەم حالەتەدا بونیاتنانەكەی هێمن و لەسەرخۆ دەبێت كاتی زیاتری دەوێت، بەڵام بەلایەنی كەم لە لەناوچوون و خاك لەدەستدان و وڵات وێرانكردن دوورت دەخاتەوەو دەتپارێزێت!
ئایا راستە هەڵوەشانەوەی هەسەدە وەك شكست و ئاشبەتاڵێك پێناسە بكرێت، یاخود وەك وانە وەرگرتنێك لە ئەزموونێكی نا سەركەوتوودا سەیربكرێت و وەك هەوڵێك بۆ راستكردنەوەی رێڕەوەكە خوێندنەوەی بۆ بكرێت!
ماویەتی....
بۆئەوەی بابەت و نووسینەكانت راستەوخۆ بگاتە دەست، سەبسكرایبی ئەو كەناڵەی تێلیگرام و یوتوب بكە: https://t.me/kameranmentk1
بۆ بینینی كەناڵی یوتوب: :https://www.youtube.com//videos

رۆژئاوا, سەرەتاى قۆناغێکى ترد. كامەران مەنتكبەشی یەكەم28\8\2026دواى ئەوەى بەهارى عەرەبی گەیشتە سوریا، رۆژئاوا وەك ژیلەمۆ...
28/08/2026

رۆژئاوا, سەرەتاى قۆناغێکى تر
د. كامەران مەنتك
بەشی یەكەم
28\8\2026
دواى ئەوەى بەهارى عەرەبی گەیشتە سوریا، رۆژئاوا وەك ژیلەمۆیەك گڕی گرت و بەخێرایی تەشەنەی كردو بڵاوبووەوە، ئەو ژیلەمۆیە لە ماوەیەكی كەمدا توانی مۆدێلێكی نوێی بەڕێوەبردن دابمەزرێنێت، سەرەتا چەند كانتۆنێكی دامەزراند( جزیرە، كۆبانێ، عەفرین)، دوای ئەوە هەوڵیدا ئەو كانتۆنانە بەیەكتر ببەستێتەوە، كاتێك هەوڵیدا عەفرین تێپەڕێنێت و بگاتە دەریا، خاڵی سوری بۆ دانرا، لەلایەن ئەو هێزانەی دژی پڕۆژەی جیهانگەرایی ئەمریكی بوون، لەبەرئەوەی پڕۆژەی جیهانگەرایی هەوڵیدەدا نەخشەیی سیاسی ناوچەكە لەسەر بنەمای قەوارەی سیاسی بچووك دابڕێژێتەوە، تا بتوانێت هەمان ئەو گۆڕانكاریانە بەسەر سیستەمی نێودەوڵەتیدا بێنێت، كە لە ساڵی 1991 بەسەر سیستەمی جیهانی داهێناو تاكجەمسەری راگەیاند، بە واتایەكی تر دەیویست سیستەمی ویستڤالیا هەڵوەشێنێتەوەو سیستەمێكی تری نێودەوڵەتی دابمەزرێنێت، كە رەنگدانەوەی سیستەمی تاكجەمسەری بێت و لەگەڵ پڕۆژە ستراتیژییەكەی ئەودا بگونجێت.
هەڵوەشانەوەی سیستەمی ویستڤالیا واتای هەڵوەشانەوەی ئەو دەوڵەتانە بوو، كە دوای جەنگی یەكەمی جیهانی لەسەر بنەمای ئەو سیستەمە دامەزرابوون، ئەمەش لەبەرژەوەندی ئەو نەتەوانەدا بوو، كە لە داڕشتنەوەی نەخشەی جیهانیدا بێبەش و دابەشكرابوون، واتە ئەو گۆڕانكاریانە رێك لەبەرژەوەندی كورد دابوو، بۆیە لەباشوور كورد گەیشتە بن دیوای چیای حەمرین، كە بەسنووری سروشتی خۆی دەزانی و لە رۆژئاواش وەك ئاماژەی پێكرا خەریك بوو عەفرین تێپەڕێنێت.
ئەمە بەرژەوەندی زلهێزە ئۆڕاسییەكانی وەك چین و روسیا، بەپلەی یەكەمیش روسیای خستە مەترسییەوە، چونكە گەیشتنی كورد بە دەریا راستەوخۆ ئابڵووقەی بەرژەوەندییەكانی ئەو وڵاتەی دەداو دەروازەی گەیشتن بەبنكە سەربازی و هەواڵگرییەكانی لەسەر دەریای سپی ناوەڕاست، واتە لە سوریا لێدادەخست، كە ئەمە هاوكات بوو، لەگەڵ هەوڵی ئەوروپییەكان بۆ داخستنی دەروازەی دەریای رەش بەرووی ئەو وڵاتە، لەرێگەی وەرگرتنی ئۆكرانیا لە یەكێتی ئەوروپا، ئەم هەنگاوە روسیای ناچاركرد لە ساڵی 2014 لە رێگەی راپرسییەكی دروستكراوەوە دەست بەسەر دورگەی كریم دابگرێت، وەك سەرەتایەك بۆ ئەو هەنگاوەی دواتر، لەساڵی 2022 نای بۆ داگیركردنی دەروازەی ئەوروپاش لەرێگەی داگیركردنی حەوزی دەریای رەش و ئەو ناوچانەی لە ئۆكرانیا دەرگای ئەوروپای بۆ دەكەنەوە.
لەمەدا بەرژەوەندی روسیا لەگەڵ بەرژەوەندی ئەو زلهێزە هەرێمییانە یەكیگرتەوە، كە كوردستانیان بەسەر دابەش كرابوو، بۆیە هەر لەو ساڵەدا(2014) توركیا سیناریۆی داگیركردنی كۆبانێی هێنایەوە پێشەوە، دوای ئەوەی شكستی هێنا، لەساڵی 2016 بە رێكەوتن لەگەڵ روسیا و ئەمریكا، لەرێگەی پڕۆسەی قەڵغانی فوراتەوە، ئەو ناوچەیەی داگیركرد، كە سنوورەكانی توركیا بە ناوچەی ئەدلب دەبەستێتەوە، بەمەش عەفرینی لاتەریك كردو بنكەیەكی سەربازی بۆ خۆی لە گرنگترین شوێنی ستراتیژی سوریا كۆنتڕۆڵكرد، كە دواترر بینیمان لە ساڵی 2024 هێزەكانی شەرع لەو ناوچەیەوە هێرشییان دەستپێكردو رژێمی بەشار ئەسەدیان رووخاند، دۆخەكە هەر بەمەشەوە نەوەستا ساڵێك دواتر، واتە رێك دوای ئەوەی موسڵ لەژێر دەستی داعش دەرهێنرا و كارییان بەكورد نەما، لەرێگەی راپرسییەكی ساختەو گوماناوییەوە نیوەی باشووری كوردستانیان لەهەرێم دابڕی، لە رۆژئاواش، دوای ئەوەی داعش لە باهۆز تێكشكاو بە فەرمی دەوڵەتی ئیسلامی لە ئێراق و شام بەكۆتاهات، توركیا بەرێكەوتن لەگەڵ ئەمریكاو روسیا، پەلاماری عەفرینی داو داگیری كرد، هەر بەمەشەوە نەوەستاو پاشان بەرەو گرێ سپی و سەرێكانی هەنگاوی ناو ئەو ناوچانەشی داگیر كرد، واتە رۆژئاوای كوردستانی خستە نێو بەرداشی دوو هێزەوە، هێزەكانی رژێمی سوریا لە باشوورەوە و هێزەكانی توركیا لە باكوورەوە، دیارە لە رۆژهەڵاتیش لەژێر فشاری توركیا هەرێمی كوردستان خەندەقی لەسەر ئەو تاكە دەروازە كوردستانییە داخست، كە ئومێدی رۆژئاوا بوو، بەم شێوەیە هێزەكانی رۆژئاوا لە هەموو لایەكەوە ئابڵووقەدران!
لەشەڕەكانی گرێسپی و سەرێكانی، واتە كاتێك ئەمریكا بەرێكەوتن لەگەڵ توركیا هێزەكانی خۆی لە رۆژئاوا كشاندەوە، هێزەكانی رۆژئاوا لەوە گەیشتن، كە لەرێگەی هێزی چەكدارییەوە ناتوانن بگەنە ئامانجەكانیان، چونكە هیچ هاوسەنگییەكی هێز لە نێوان ئەوان دوژمنەكانیاندا نەبوو، بۆیە دەبینین بەر لە هێرشی توركیا بۆ سەر ناوچە سنووریەكان، هەرچەندە لەسەر داوای ئەمریكاو روسیا هێزەكانیان لەسەر سنووری توركیا كشاندەوەو بنكە سەربازییەكانیان بۆ مەودای زیاتر لە 15 كیلۆمەتر لەسەر سنوورەكان دوورخستەوە، لەگەڵ ئەوەشدا توركیا پەلاماری گرێسپی و سەرێكانیدا، ئەمەش روونیكردەوە، كە ئەو هێرشانە جێبەجێكردنی رێككەوتنێكی جیهانییە و سەرەتایەكی بۆ سەپاندنەوەی نەخشەی سیاسی ناوچەكە!
دوای ئەوە دۆخەكە بەم شێوەیە مایەوە تاوەكو لە ساڵی 2024 هەموو لایەنەكان لەسەر یەكپارچەیی خاكی سوریاو بەهێزكردنەوەی دەوڵەتی ناوەند رێێكەوتن، روسیا وەك پەناهەندەیەك باوەشی بۆ بەشار ئەسەد كردەوە، بەم شێوەیە رژێمی ئەسەد رووخا، ئیتر رۆژئاوا كەوتە بەردەم دۆخێكی نوێ، هێشتا شەرع جێپێ خۆی خۆش نەكردبوو، كاتێك لەژێر فشاری توركیا پەلاماری هەردوو گەڕەكی كوردنشینی (شێخ مەسودو ئەشرەفیە) لە شاری حەلەب داو رەشەكوژییەكی گەورەی تیا ئەنجامدا، دیارە ئەمە سەرەتایەك بوو بۆ سڕینەوەی رۆژئاوای كوردستان و دەركردنی كورد بە یەكجاری لەو بەشەی كوردستان، كۆتایی هێنان بەو ناوچەیەی پێی دەگوترێت رۆژئاوای كوردستان. لێرەدا هێزەكانی رۆژئاوا بەناچاری ئەو حالەتە دیفاكتۆیەیان قبووڵ كرد و لەژێر فشاردا كەوتنە دانوستان لەگەڵ رژێمەكەی شەرع.
ئەو گۆڕانكارییانە هاوەشان بوو لەگەڵ گەڕانە دواوەی باڵادەستی ئەمریكا، بۆیە ئەگەر سەرنج بدەینە رۆژئاوای كوردستان، بۆمان دەردەكەوێت، كە گەڕانە دواوەی هەژموونی جیهانی ئەمریكا و شكستی پڕۆژەی جیهانگەرایی لەم خاڵەدا دەست پێدەكات، كە تا ئێستاش بەردەوامەو رەنگ لەئێراندا بە كۆتا بێت!
ماویەتی

بۆئەوەی بابەت و نووسینەكانت راستەوخۆ بگاتە دەست، سەبسكرایبی ئەو كەناڵەی تێلیگرام و یوتوب بكە: https://t.me/kameranmentk1
بۆ بینینی كەناڵی یوتوب: :https://www.youtube.com//videos

هێڵی گەرمی كەڵەك و ململانێ لەسەر ناوچەكەد. كامەران مەنتك24\8\2026توركیا لە چەند شوێنێكەوە هەرێمی كوردستانی داگیركردووە، ...
24/08/2026

هێڵی گەرمی كەڵەك و ململانێ لەسەر ناوچەكە
د. كامەران مەنتك
24\8\2026
توركیا لە چەند شوێنێكەوە هەرێمی كوردستانی داگیركردووە، بەشێوەیەكی راستەوخۆ بنكەی سەربازی و هەواڵگری تیایدا جێگیركردووە، هەوڵدەدات لەرێگەی موسڵ و هەولێرەوە لەكەركوك نزیك بێتەوە، تەنانەت دەیەوێت دزە بكاتە دەڤەری سەوزیش، كە لە ژێر هەژموونی ئێراندایە، لە كەس شاراوە نییە، كە لەناوچەكانی سەر سنوور دەیان بنكەی سەربازی دامەزراندووە، بەڵام ئەوەی ئێمە دەمانەوێت لێرەدا شیكردنەوەی بۆ بكەین، هاتنە خوارەوەی ئەو وڵاتەیە بەرەو شارە
گەورەكان، بۆئەوەی لە هەر دەرفەتێكدا برەخسێت راستەوخۆ كۆمەڵیك شاری گەورەو ستراتیژی راستەوخۆ بەخۆیەوە بلكێنێت، لەبەرئەوەی ماوەیەكی زۆرە بەشێوەیەكی ناراستەوخۆ هەژموونی خۆی بەسەر هەموو ناوچەكانی دەڤەری زەرد تەنانەت شارە گرنگەكانیش سەپاندووە، تەنانەت هەوڵی دزەكردنی بۆ دەڤەری سەوزیش داوە!
ئەوەی تاوەكو ئێستا وایكردووە راستەوخۆ دەست بەسەر ئەو ناوچانەدا نەگرێت، ئەوە بووە كە ئەو شێوە داگیركارییە ناڕاستەوخۆیە زیاتر خزمەتی بەرژەوەندییەكانی ئەو كردووەو دەكات.گرنگترین بنكەی سەربازیش، كە بۆ ئەم مەبەستە سوودێكی زۆری لێوەردەگرێت، بنكەی بەعشیقەیە، كە راستەوخۆ رۆژئاوای فورات، كە رۆژئاواو بەشێكی گەورەی باشووری كوردستانیش دەگرێتەوە، بەیەكەوە دەبەستێتەوە، لە بنكەی سەرەكی لە شاری هەولێر، بۆیە هەر گرژییەك لەسەر ئەو هێڵە دروست بێت، بە بیدووڵی بەشێوەیەكی راستەوخۆو ناڕاستەوخۆ هێز بۆ دامركاندنەوەی بەكاردەهێنێت. بۆنمونە دەتوانین رووداوەكانی ئەم دواییەی خەبات، كە تا ئێستا بەردەوامەو دانەمركاوەتەوە، بەم هاوكێشەیەوە ببەستینەوە. لەبەرئەوەی ئەو شارۆچكەیە راستەوخۆ بنكەی سەربازی بەعشیقە بە هەولێرو مەخمور دەبەستێتەوە، بە واتایەكی ئەو نیوكەوانەیە، كە ئابڵووقەی كەركوك دەدات!
توركیا توانیویەتی لەرێگەی وەبەرهێنان لە وێستگەی كارەی كەلەك و كاركردن بۆ دروستكردنی كارگەی تر، جێ پێی خۆی لەو شارە بەهێزتر بكات، بۆیە نایەوێت هیچ هێزێك هەڕەشە لەو ناوچەیە بكات، تەنانەت ئەگەر ئەو هێزە لە لایەن ئێراقیشەوە پاڵپشتی بكرێت، چونكە یەكێك لە رەهەندەكانی ئەم ناسەقامگیرییە، رەنگ بێت ململانێی نێوان ئێراق و توركیا بێت لەسەر ئەم ناوچە ستراتیژییە! بۆیە ئەگەری ئەوە زۆر بەهێزە ئەو شارۆچكەیە لە ئایندەیەكی نزیكدا ببێتە هۆی دروستبوونی قەیرانی گەورەو تەقینەوەی جەماوەری، كە دەكرێت تەشەنە بسەنێت و زۆر ناوچەی تری هەرێمی كوردستان بگرێتەوە.
بۆ زیاتر تێگەیشتن لەم وتارە سەیری ئەم نەخشەیەی خوارەوە بكە:
بۆئەوەی بابەت و نووسینەكانت راستەوخۆ بگاتە دەست، سەبسكرایبی ئەو كەناڵەی تێلیگرام و یوتوب بكە: https://t.me/kameranmentk1
بۆ بینینی كەناڵی یوتوب: :https://www.youtube.com//videos

پەرەگرافێك لەكتێبی:گۆدۆكراسیسیستەمی فەرمانڕەوایی گەوادەكانتوێژینەوەیەك لە پارادایمی سیستەمێكی سیاسی دەمامكدارد. كامەران ...
18/08/2026

پەرەگرافێك لەكتێبی:
گۆدۆكراسی
سیستەمی فەرمانڕەوایی گەوادەكان
توێژینەوەیەك لە پارادایمی سیستەمێكی سیاسی دەمامكدار
د. كامەران مەنتك
بە پێچەوانەی گەوادە ئاساییەكان، بەكارهێنانی سێكس لای گەوادە سیاسییەكان بە تەنیا لەرێلادانێكی ئەخلاقی نییە، بەڵكو پلانێكی بەرنامە بۆ داڕێژراوە، خزمەت بە ژێرخانی سیستەمی گۆدۆكراسی دەكات و دەخرێتە خزمەت مانەوەی فەرمانڕەوا گەوادەكانەوە، سێكس لە سیستەمی گۆدۆكراسیدا یەكێكە لەترسناكترین چەكەكانی دەست گەوادە سیاسییەكان، كە جەستە و سیاسەت و شەرمە و بەدەستهێنانی زانیاری و ملپێكەچكردنی ركابەرەكانیان تێكەڵ دەكەن و لەو رێگەیەوە كار بۆئەوە دەكەن تاك و كۆمەڵگە بەیەكەوە وێران بكەن!
گەوادەسیاسییەكان لە سیستەمی گۆدۆكراسیدا خۆیان لە پەنای پلەو پۆستەكاندا دەشارنەوە، وەك كەسانی هێمن و بەڕێز نمایش دەكەن، تەنانەت گەوادی وەك خەبات و نیشتمان پەروەری و خزمەتیش هەژماردەكەن و شانازی پێوەدەكەن، بۆیە هەمیشە لەبەرچاوی كامیراكان دێن و دەچن و میدیاكان داگیر دەكەن! گەوادی كاتیك تێكەل بەسیاسەت دەبێت، بە تەنیا لە قاوغی بەرژەوەندییە داراییەكاندا نامێنێتەوە، بەڵكو وەك ئامرازێك بۆ بەدەستهێنانی پاڵپشتی و لە هەندێك كاتدا سەفەقات و بەهێزكردنی پەیوەندییەكانیان، بەتایبەت لەگەڵ دەسەڵاتداراندا لەپێناو گەیشتن بە دەسەڵات و دواتریش مانەوە لە دەسەڵاتدا بەكاردەهێنرێت. بۆیە گەوادەكان لەو قۆناغەدا زۆر چاوچنۆكتر و ترسناكتر دەبن، بەتێپەڕبوونی كات ئەو جۆرە گەوادییە سیاسەتی ناوەخۆ تێدەپەڕێنێت و دەچێتە ناو سیاسەتی نێودەوڵەتانەوە، گەوادەكان پێگەی سیاسی هەستیار وەردەگرن و بە دوای هێزی دەرەكیدا دەگەڕێن پاڵپشتیان بكات، لە هەمان كاتدا هێزە گەورەكانیش بە دوای گەوادە سیاسییەكاندا دەگەڕێن، تا وەك ئامرازێك بۆ دەست بەسەرداگرتن و داگیركردنی وڵاتەكانیان بەكاریان بهێنن، بەم شێوەیە چەمكی گەوادی لە چەمكێك، كە پەیوەندی بە بازرگانی جەستەی مرۆڤەوە هەیە دەگۆڕێت بۆ جۆرێكی تر لەگەوادی، كە پەیوەندی بە بازرگانیكردن بە جەستەی خاك ونیشتمان و دەسەڵاتەوە هەیە. بۆیە ئەو وڵاتانەی لەژێر دەستی ئەو سیستەمەدا دەناڵێنن، وڵاتێكی داگیركراوی دەمامكدارن، داگیركەران لەرێگەی ئەو سیستەمەوە و لەژێر بچم و دێوجامەی دەسەڵاتی نەتەوەیی و نیشتمانییەوە، وڵاتەكە بەڕێوە دەبەن و زۆر دڕنداتە تر دەكەونە وێزەی خەڵكەكەی! بەشێوەیەك هەتكی دەكەن، كە هەرگیز لەرێگەی داگیركردنی راستەوخۆدا بوێری ئەوەیان نابێت بەم جۆرە مامەڵە لەگەڵ ئەو وڵاتانەدا بكەن، كە داگیرییان كردووە، بۆیە داگیركاری لەرێگەی سیستەمی گۆدكراسی و فەرمانڕەوا گەوادەكانەوە، ترسناكترین جۆری داگیركارییە لە سەردەمی نوێدا.

دیمەنێكی تراژیدی ئامێزگەمە لەنێو وەهم و گەڕەلاوژەیەكی ترسناكداد. كامەران مەنتك15\8\2026ئەگەر لە گۆشەنیگایەكی گشتگیرەوە س...
15/08/2026

دیمەنێكی تراژیدی ئامێز
گەمە لەنێو وەهم و گەڕەلاوژەیەكی ترسناكدا
د. كامەران مەنتك
15\8\2026

ئەگەر لە گۆشەنیگایەكی گشتگیرەوە سەیری هەرێمی كوردستان بكەین، دیمەنێكی زۆر سەیر و سەرنجڕاكێشمان بەرچاو دەكەوێت؛ میللەتێك زیاتر لە 100 ساڵ لە مێژووی نوێ و هاوچەرخدا كرایە قوربانی، ئێستا هەموو ئاواتێكی ئەوەیە، كە هەواڵێكی ئەرێنیی مووچەی بۆ بێت، یاخود نرخی بەنزین دابەزێت، یاخود... هتد. واتە لە خەونی سەربەخۆیی و دامەزراندنی قەوارەی كوردی، بووەتە خەونی وەرگرتنی مووچە و بەدەستهێنانی بەنزین. سەیر لەوەدایە، رۆژانە دەیان هەزار دۆلار لە میدیاكاندا خەرج دەكرێت، كە بانگەشە بۆ هاتن یاخود نەهاتنی مووچە دەكرێت، كە ئەگەر تەنیا ئەو پارەیەی بۆ ئەو بانگەشەیە تەرخان دەكرێت بە باشی بەكار بهێنرێت، لایەكی بودجەی مووچە دابین دەكات!
میدیا لە هەرێم وای لە خەڵك كردووە بیر لە هەموو شتێك بكاتەوە، هەموو شتێك ببینێت، تەنیا راستییەكان نەبێت. میدیاكانی دەسەڵات لە كاتێكدا بانگەشەی پاراستنی قەوارەی هەرێم دەكەن، خۆیان لە ژێرەوە هەرێم هەڵدەتەكێنن و ریسوای دەكەن. میدیاكانی ئۆپۆزسیۆنیش، یاخود هەندێك لەوانەی وەك شێوازێك لە شێوازەكانی میدیای ئازاد خۆیان نمایش دەكەن، كار و پیشەیان بووەتە پیاهەڵدانی بەغدا، لە كاتێكدا بەغدا خۆی لە قووڵترین قەیراندا دەژی. سەیر لەوەدایە، گەورەترین چالاكیی ئۆپۆزسیۆن لە بەغدا بووەتە ئەوەی وێنەیەك لەتەك وەزیری دارایی بگرێت، پاڕانەوە و خۆریسواكردنەكانی خۆی وەك خەبات و چالاكی بە خەڵك بفرۆشێتەوە.
ئەمڕۆ كۆمەڵگەی كوردی لە باشوور تا ئەوپەڕی ریسوایی ریسوا دەكرێت، كەچی ئەو ریسواكردنە وەك خزمەتكردن و خەبات و كوردایەتی پێدەفرۆشرێتەوە. باس هەر باسی پارتی و یەكێتییە؛ ئەو شتانەی دەربارەی پارتی و یەكێتی دەگوترێن، ئەگەر هەمووشیان راست نەبن، زۆرینەیان بە زیادەوە راستە، بەڵام كێشەكە لەوەدایە، كاتێك دوو حیزب دەگەنە ئەو ئاستەی باس دەكرێت، ئایا راستە كۆمەڵگە وا ئاراستە بكرێت كە هەمیشە چاوی لە دەستی ئەو حیزبانە بێت و لەوان زیاتر هیچی تر نەبینێت!؟ ئایا جەختكردنەوە بەو رادەیە و بۆ ئەو ماوە درێژە، لەسەر گەندەڵییەكانی یەكێتی و پارتی، خۆی لەخۆیدا ئەوە ناگەیەنێت كە ئەوانەی ئەو بانگەشەیە دەكەن، یان لە ژێرەوە خۆیان داردەستی ئەو دوو حیزبەن و بەو شێوەیە ئاراستە دەكرێن كە لێیان داوا دەكرێت، یاخود ئەوانیش هیچیان پێ نییە، بۆیە هەمیشە كاوێژ لەسەر ئەو بابەتە دەكەن و كۆمەڵگەی پێ بێهیوا دەكەن؟ ئایا كاتی ئەوە نەهاتووە كۆمەڵگەی كوردی كەمێك هێور بكرێتەوە و وای لێ بكرێت بە شێنەییەوە سەیری خۆی و قەیرانەكانی خۆی بكات!؟
ئەو گەڕەلاوژەیەی بە شێوەیەكی پلان بۆداڕێژراو هەرێمی داگیر كردووە، وایكردووە ئەگەر لە دوورەوە سەیری كۆمەڵگەی كوردی لە باشوور بكەی، دەبینیت وەك كاغەزێكی بۆش لەگەڵ درۆ و دەلەسەی حیزبەكاندا دەجووڵێتەوە. ئەو هەموو كێشە و قەیرانەی لەم سێ شارۆچكەیەی هەرێم دروستكراون و دروست دەكرێن، بەشی ئیمپراتۆریایەكی گەورە دەكات بۆ ئەوەی لەباریەكی هەڵوەشێنێتەوە. خەونی گەورەی هەموو خەڵك كراوەتە لەتێك نان، ئەوەی خەون بە لەتێك نان و چۆڕێك بەنزینەوە ببینێت، ناتوانێت بەرگری لە ئازادییەكانی خۆی بكات، چونكە ئامانجی تەنیا نانەكە دەبێت و هەركاتێك ئەو لەتە نانەی خرایە بەردەم، ئازادییەكان تووڕ هەڵدەدات و لێیان رادەكات. ئەمەش بە شێوەیەك لە شێوەكان بابەتێكی ترسناكمان بۆ روون دەكاتەوە، ئەویش ئەوەیە كە كۆمەڵگەی كوردی لە باشوور خەریكە لە مرۆڤبوون دادەماڵرێت.
ئەو بەهایانەی كۆمەڵگەیەكی نوێ رادەگرن و رێگەی سەركەوتن و پێشوەچوونی دەخەنە بەردەم، وردە وردە لە بەریەك هەڵدەوەشێنرێنەوە. بە ئەنقەست كۆمەڵێك بووكەشووشەی ساختە لەو كۆمەڵگەیەدا لەژێر ناوی پسپۆڕ، دەستەبژێر، ئەكادیمی، پیاوی ئایینی و سیاسەتمەدار و... هتد، دروستكراون. ئەگەر بە وردی لێیان بكۆڵیتەوە، كاری سەرەكیی ئەوانە لەم قۆناغەدا پێشڕەوایەتیكردنی كۆمەڵگە و رزگاركردنی نییە، بەڵكو وێرانكردن و شێواندنییەتی، لەبەرئەوەی رۆڵی تاكەكان لەم كۆمەڵگەیەدا شێوێنراوە. ئەوانەی لەژێر ئەم ناو و نازناوانە كاردەكەن، بەشێكی هەرەزۆریان شایەنی ئەو جلە نین و بە زۆر كراوەتە بەریان، كە ئەمەش مەترسییەكانی زیاتر كردووە، تەنانەت ئاشتیی كۆمەڵایەتی و ئاسایشی نەتەوەیی و نیشتمانیی خستووەتە مەترسییەوە. ئەو گەڕەلاوژەیەش بۆ ئەوە دروستكراوە تاوەكو تاكی كورد بەم شتە بچووكانەوە خەریك بكرێت، بۆ ئەوەی لە پشت دەرگا ژەنگاوییەكان و لە ژوورە تاریك و گوماناوییەكاندا، بازرگانی بە خاك و نیشتمان و وڵاتەكەیەوە بكرێت!
سەیر بكەن، لە كاتێكدا كۆمەڵگەی باشوور لەم بێهیوایی و داڕمانەدا دەژیت، دەوڵەتە هەرێمییەكان بە هۆشیارییەوە ستراتیژییەكانی خۆیان جێبەجێ دەكەن، خەریكن جارێكی تر كوردستان دابەش دەكەن و لەسەر بنەمای گۆڕینی دیمۆگرافیا دایدەڕێژنەوە. ئەمە هەڕەشەیەكی زۆر گەورەیە لەسەر بوونی كورد وەكو نەتەوەیەك، ئەو زیانانەی لەم قۆناغەدا لە رۆژێكدا بەری دەكەوێت، زۆر گەورەترە لەوەی لە رابردوودا بە سەد ساڵ بەری دەكەوت. بۆیە ناكرێت لەم قۆناغە هەستیارەدا چیتر كۆمەڵگەی كوردی لە باشوور خەمەكانی تەنیا بكرێتە خەمی ورگ و بەهاكانی لێ بسەنرێتەوە. نان گرنگە، بەڵام ناكرێت هەموو مەسەلەكان لە ناندا چڕ بكرێنەوە و رێگە بدرێت نان وەك ئامرازێك بۆ ریسواكردن و تێكشكاندنی ئەو كۆمەڵگەیە بەكار بهێنرێت. كاتی ئەوە هاتووە خەمخۆرانی ئەو وڵاتە بە جددییەوە بیر لەم بابەتە بكەنەوە و بە لایەنی كەمەوە، كۆنگرەیەكی نائاسایی بۆ گفتوگۆكردن لەسەر ئەو بابەتە رێك بخەن، تاوەكو سەرەتای هەنگاوێكی نوێ دەست پێبكات، ستراتیژێكی باڵا بۆ ئایندە دابنرێت و ئەوەی ماوە رزگار بكرێت.

بۆئەوەی بابەت و نووسینەكانت راستەوخۆ بگاتە دەست، سەبسكرایبی ئەو كەناڵەی تێلیگرام و یوتوب بكە: https://t.me/kameranmentk1
بۆ بینینی كەناڵی یوتوب: :https://www.youtube.com//videos

بەم زوانە، ئەم کتێبەم دەکەوێتە بازاڕ
11/08/2026

بەم زوانە، ئەم کتێبەم دەکەوێتە بازاڕ

پەرەگرافێک لە كتێبی:گۆدۆكراسیسیستەمی فەرمانڕەوایی گەوادەكانتوێژینەوەیەك لە بارادایمی سیستەمێكی سیاسی دەمامكدارد. كامەران...
09/08/2026

پەرەگرافێک لە كتێبی:
گۆدۆكراسی
سیستەمی فەرمانڕەوایی گەوادەكان
توێژینەوەیەك لە بارادایمی سیستەمێكی سیاسی دەمامكدار
د. كامەران مەنتك

لە سیستەمی گۆدۆكراسیدا، فەرمانڕەوا گەوادەكان بەرلەوەی دەسەڵاتیان بدرێتە دەست، وەكو شۆڕشگێڕێك و فەرماندەیەكی سیاسی و سەربازی نیشان دەدرێن، ئەگەرچی كەسانی زۆر ترسنۆكن و هەرگیز بوێری ئەوەیان نییە لە گۆڕەپانی شەڕەكاندا نزیكببنەوە، لەگەڵ ئەوەشدا سەركردایەتیكردن و قارەمانییەتی شەڕەكان هەمیشە بەناوی ئەوانەوە تۆمار دەكرێت، ئەگەر لە شەڕەكان سەركەوتن، قارەمانییەتیەكە بۆ ئەوان دەنووسرێت و ئەگەر شكستیشیان هێنا، دەیان بڕو بیانگەیان بۆ دەهێنرێتەوە، ئەو كەسە دڵسۆزانە تاوانبار دەكرێن و بە هۆكاری شكستەكان لە قەڵەم دەدرێن، كە بەدڵسۆزییەوە بۆ رزگاركردنی میللەتەكەیان خەبات دەكەن. ئەمە رێگەیان بۆ خۆشدەكات شكستەكانیشیان بكەنە ئامرازێك بۆ لەناوبردنی ئەو قارەمانانەی ترسی ئەوەیان لێدەكرێت لە دواڕۆژدا كێشە بۆ مانەوەیان لە دەسەڵات دروستبكەن. تەنانەت ئەو دەوڵەتانەی فەرمانڕەوا گەوادەكان بەرهەمدەهێنن، زانیاری چۆنیەتی پاكتاوكردنی ركابەرەكانیشیان پێدەدەن و چەندین خولی هەواڵگرییان لەمبارەیەوە بۆ دەكەنەوە. بۆیە لە مێژووی بزووتنەوە شۆڕشگێڕییەكاندا هەمیشە گوێمان لەمە دەبێت، كە ئەوانەی لە ریزی پێشەوە شەڕ دەكەن و قارەمانانە رووبەڕووی دوژمنەكانیان دەبنەوە، لە دواوە تەقەیان لێدەكرێت و تیرۆر دەكرێن!

Address

Kurdistan Region-Erbil
Irbil
00964

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr. Kameran Mentk posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Dr. Kameran Mentk:

Shortcuts

Share