12/08/2026
سۆرانی/ Kurmanci
ڕێکخراوی ئازادیی لاوانی کوردستان ڕۆژی جیهانی لاوان پیرۆزدەکات.
لە دونیای ئەمڕۆدا، لاوان تەنها بەمە پێناسە ناکرێن کە داهاتووی کۆمەڵگەن، بەڵکوو هێزی ئەمڕۆی گۆڕانکاری و زادەی بنیاتنەری ئایندەی هەر کۆمەڵگەیەکن. لە سەردەمێکدا کە جیهان بەگشتی بەنێو کۆمەڵێک گۆڕانکاریی خێرا و ڕیشەیی گوزەر دەکات، لاوانیش وەک هەر توێژێکی تر کۆمەڵگە، بەر دیاردەکانی بێکاری، کەمبوونی دەرفەتەکان، ناڕوونیی لە داهاتوو و گۆڕانکارییە خێراکانی جیهانی تەکنۆلۆژیا دەکەون، بۆیە وا پێویستە دەکات زیاتر لە هەر کاتێک پشت بە بیرۆکە و تواناکانیانی لاوان ببەسترێت.
لەگەڵ ئەوەی لاوانی کوردستانیش ڕووبەڕووی کۆمەڵێک ئاڵنگاری و کێشەی هەنووکەیی بوونەتەوە، کە خۆیان دەبیننەوە لە گلۆبالیزم و گۆڕانکارییە کولتوورییەکان، خۆگونجاندن لەگەڵ جیهانی ئەمڕۆ و ژیریی دەسکرد، بەدەستهێنانی دەرفەتەکانی خوێندن و کار، بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا لاوان هێشتا سەرچاوەیەکی گەورەی وزە و داهێنانی نێو کۆمەڵگەی کوردین.
ئێمە وەک ڕێکخراوی ئازادیی لاوان کوردستان وەک هەمیشە پێمان وایە یەکەم هەنگاو بۆ گەشەکردن و داهێنانی لاوان، فراوانترکردنی فەزای ئازادییە، ئازادی لە بیرکردنەوە، لە دەربڕین، لە هەڵبژاردن و بەشداریی کارای سیاسی، بەشدارییەک بەبێ ترس و سانسۆر. لە هەمان کاتدا پارێزگاریکردن لە بەهای چونیەکی (یەکسانی) کە لای ئێمە بنەمایەکی بەهێزی کۆمەڵگەیەکی دادپەروەرە، هەموو لاوێکی کوردستان پێویستە بەبێ جیاوازیکردن دەرفەتی یەکسانی بۆ خوێندن، کار، گەشەسەندن و بەشداریکردنی هەبێ لە کایەکانی کۆمەڵگە، بەتایبەتی ئەوانەی کە خاوەن بیرۆکەی تازەن و لە پەراوێزدا دەژین، بەڵام بێگومان تێگەیشتنی ئێمە وایە کە تەنها ئازادی و یەکسانی وەک دوو بەهای گرنگ، بەس نین بۆ گەشە و پێشکەوتنی لاوان، بەڵکوو ئەم دوو بەهایە کاتێک یەکتری تەواو دەکەن کە دەبن بە پڕاکتیک و چالاکیی، لاوان نابێت تەنها چاوەڕوانی گۆڕانکارییەکان بن، بەڵکوو دەبێت خۆیان بەشێکی سەرەکی بن لە گۆڕانکارییەکان، واتە دەستپێشخەر بن و هەماهەنگ بن، هاوکاری یەکتری بکەن بۆ ئەوەی دەنگی بەهێزیان بگاتە ناوەندەکانی بڕیاردان.
کاکڵی باوەڕی ئێمە بریتییە لە ئازادی لە بیرکردنەوە و دەربڕیندا، یەکسانی لە ماف و دەرفەتەکان، چالاکیی بەردەوام بە مەبەستی دروستکردنی گۆڕانکارییەکان، چونکە گەر لاوێک ئازادیخواز، یەکسانیخواز و چالاک بێت، تەنها داهاتوو بۆ خۆی بنیات نانێت، بەڵکوو هۆکارێکی گرنگ دەبێت بۆئەوەی کۆمەڵگەیەکی کراوە، دادپەروەر و پێشکەوتوو فەراهەم بێت. بۆیە بە بڕوای ئێمە ڕۆژی جیهانیی لاوان تەنها ڕۆژێک نییە بۆ یادکردنەوە و پیرۆزباییکردن، بەڵکوو دەرفەتێکە بۆئەوەی زیاتر بیر لە گیروگرفتەکانی ئێستا و پێویستییەکانی لاوان بکەینەوە، ئەمەش بە مەبەستی زیاتر هەنگاونانە بەرەو دۆزینەوە چارەسەر و گەشەسەندنی زیاتری تواناکانی لاوانی کوردستان.
ڕێکخراوی ئازادیی لاوانی کوردستان
١٢/٨/٢٠٢٦
Di Roja Cîhanî ya Ciwanan de
Di cîhana îro de, ciwan tenê bi wê yekê nayên pênasekirin ku paşeroja civakê ne, belkî hêza îro ya guherînê û avakerên pêşeroja her civakekî ne. Di serdemekê de ku cîhan bi giştî di nav rêzek guherînên lezgîn û bingehîn re derbas dibe, ciwan jî wek her beşekî din ê civakê, rastî diyardeyên bêkarî, kêmbûna derfetan, nezelaliya paşerojê û guherînên lezgîn ên cîhana teknolojiyê dibin. Ji ber wê pêwîst d**e ku ji her demê zêdetir pişt bi raman û behremendiyên ciwanan bê girêdan.
Her çend ciwanên Kurdistanê jî rastî rêzek dijwarî û pirsgirêkên rojane bûne, ku xwe di globalîzm û guherînên çandî, xweguncandina li gel cîhana îro û hişê çêkirî (AI), bi destxistina derfetên xwendinê û kar de dibînin, lê tevî vê yekê jî ciwan hêj çavkaniyeke mezin a enerjî û afirîneriya di nav civaka Kurdî de ne.
Em wek Rêxistina Azadiya Ciwanên Kurdistanê wek her dem pê bawer in ku gava yekem ji bo geşebûn û afirîneriya ciwanan firehtirakirina qada azadiyê ye; azadiya di ramanê de, di derbirînê de, di hilbijartin û beşdariya çalak a siyasî de, beşdariyek bê tirs û sansûr. Di heman demê de parastina nirxa wekheviyê ku li cem me bingehê bihêz ê civakeke dadperwer e, pêwîst e her ciwanekî Kurdistanê bêyî cûdakarî derfeta wekhev ji bo xwendinê, kar, geşebûn û beşdariyê di beşên civakê de h**e, bi taybetî ew kesên ku xwedî ramanên nû ne û di perawêzê de dijîn. Lê bêguman têgihiştina me ew e ku tenê azadî û wekhevî wek du nirxên giring bes nîn in ji bo geşebûn û pêşketina ciwanan, belkî ev du nirx wê demê hevdu temam dikin ku bibin pratîk û çalakî. Ciwan divê tenê li bendê guherînan nemînin, belkî divê bixwe beşekî sereke bin ji guherînan, anku destpêşxêr û hevaheng bin, alîkariya hevdu bikin da ku dengê wan ê bihêz bigehe navendên biryardanê.
Koka baweriya me pêk tê ji azadiya di raman û derbirînê de, wekhevî di maf û derfetan de, çalakiya berdewam bi mebesta çêkirina guherînan. Çunke eger ciwanek azadîxwaz, wekhevîxwaz û çalak be, tenê paşerojê ji bo xwe ava nake, belkî dibe sedemek giring ji bo ku civakeke vekirî, dadperwer û pêşketî pêk bê. Ji ber wê bi baweriya me Roja Cîhanî ya Ciwanan tenê rojek nîne ji bo pîrozkirinê, belkî derfetek e ji bo ku em zêdetir li ser pirsgirêkên heyî û pêdiviyên ciwanan bifikirin, ev jî bi mebesta avêtina gavên zêdetir ber bi dîtina çareseriyan û geşkirina zêdetir a behremendiyên ciwanên Kurdistanê.
Roja Cîhanî ya Ciwanan pîroz be.
Rêxistina Azadiya Ciwanên Kurdistanê.
12\8\2026