28/05/2026
कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील उदय वेलणकर या शेतकऱ्याने सोनचाफ्याच्या शेतीतून एक नवा इतिहास घडवला. पारंपरिक पद्धतीने सोनचाफा लावला तर झाडाला दहा-बारा वर्षांनी फुलं येतात, त्यामुळे शेतकऱ्यांचा संयम सुटतो. पण उदय वेलणकर यांनी कलम पद्धतीने खास ‘वेलणकर सोनचाफा’ विकसित केला. या कलमांना फक्त दोन वर्षांतच फुलं येतात आणि पुढची ३०-३५ वर्षे सतत सुगंधी बहर देतात.
आज त्यांच्या या प्रयोगामुळे हजारो शेतकरी सोनचाफ्याकडे वळले आहेत. मुंबई, पुणे, नागपूर, कोल्हापूरसारख्या शहरांत सोनचाफ्याची प्रचंड मागणी आहे. शंभर फुलांचा एक बॉक्स साधारण शंभर रुपयांना विकला जातो, तर सणासुदीच्या काळात याच बॉक्सची किंमत पाचशे ते सातशे रुपयांपर्यंत जाते. एका एकरातून लाखोंचे उत्पन्न मिळवणारे शेतकरी आज यशस्वी झाले आहेत.
सिंधुदुर्गमधील काही शेतकरी रोज दहा ते अकरा हजार फुलं बाजारात पाठवतात. योग्य ऊन, पाणी, छाटणी आणि रोगनियंत्रण केले तर हे झाड वर्षानुवर्षे शेतकऱ्यांना स्थिर उत्पन्न देतं. त्यामुळे सोनचाफा शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थैर्याचा आधार बनला आहे.
उदय वेलणकर यांची मोठी खासियत म्हणजे त्यांनी हे यश फक्त स्वतःपुरते मर्यादित ठेवलं नाही. त्यांनी कलम विक्रीद्वारे इतर शेतकऱ्यांना मदत केली आणि या व्यवसायात त्यांनाही सामील केलं. आज महाराष्ट्राबरोबरच कर्नाटक, केरळ, मध्यप्रदेश अशा राज्यांतही ‘वेलणकर सोनचाफा’ची लोकप्रियता वाढली आहे.
सोनचाफ्याचा गंध जसा मन मोहवतो, तसाच उदय वेलणकर यांचा हा प्रयोग शेतकऱ्यांच्या आयुष्यात सुवासिक यश घेऊन आला आहे. पारंपरिक झाडाला नवं वैज्ञानिक रूप देऊन त्यांनी सिद्ध केलं की, योग्य विचार आणि मेहनत केली तर शेतीतून सोनं उगवू शकतं.
#सोनचाफा #उदयवेलणकर #यशोगाथा #फुलांचाबिझनेस