01/06/2026
काल रात्री साधारण दहा वाजता काही स्थानिक तरुणांचा मला फोन आला. त्यांच्या आवाजात एक वेगळीच अस्वस्थता होती. ते म्हणाले, "दादा, एसटी स्टँडजवळ एक वृद्ध आजी खूप वाईट अवस्थेत पडली आहे." हे ऐकताच मी तात्काळ तिथे निघालो.
तिथे पोहोचलो आणि समोरचं दृश्य पाहून मन सुन्न झालं. कचऱ्याच्या ढिगाऱ्याशेजारी एका कोपऱ्यात नव्वदी ओलांडलेली एक अशक्त आजी पडली होती. अंगावर मांस नावालाच उरलं होतं. पोट पाठीला गेलं होतं. हातापायांच्या नसा स्पष्ट दिसत होत्या. चेहऱ्यावरच्या सुरकुत्या आणि वाकलेलं शरीर तिच्या आयुष्यभराच्या संघर्षाची कहाणी सांगत होतं.
त्या माऊलीकडे पाहताना मनात खूप प्रश्न उभे राहिले. ज्या आईने कुणाला तरी जन्म दिला असेल, वाढवलं असेल, आयुष्यभर कष्ट करून मोठं केलं असेल, त्या आईच्या वाट्याला शेवटी हा एकटेपणा आणि हा वनवास का आला असेल?
क्षणभर काय करावं तेच सुचत नव्हतं. पण स्वतःला सावरत मी तातडीने १०८ रुग्णवाहिकेला फोन केला. आजींना रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. डॉक्टरांनी उपचार सुरू केले आणि त्यांचा जीव सुरक्षित झाला. पण माझ्या मनात निर्माण झालेले प्रश्न मात्र अजूनही कायम आहेत.
आपण समाज म्हणून नेमके कुठे चाललो आहोत? ज्या आईने स्वतःच्या लेकरासाठी आयुष्य वेचलं, त्याच आईला तिच्या म्हातारपणात आधार देणारे हात का कमी पडत आहेत? पैसा, प्रतिष्ठा आणि स्वतःच्या आयुष्याच्या धावपळीत आपण इतके व्यस्त झालो आहोत का, की आपल्या जन्मदात्यांच्याच वेदना दिसेनाशा झाल्या आहेत?
ही घटना फक्त एका वृद्ध आजीची नाही. ही आपल्या समाजातील कमी होत चाललेल्या संवेदनशीलतेची जाणीव करून देणारी घटना आहे. आजीवर उपचार सुरू आहेत, पण अशा कितीतरी माऊल्या अजूनही रस्त्यावर, बसस्थानकात, मंदिराच्या आवारात किंवा एखाद्या कोपऱ्यात आधाराच्या प्रतीक्षेत आहेत.
आतिश कविता लक्ष्मण.....
संभव फाऊंडेशन, सोलापूर
९७६५०६५०९८
