17/09/2026
വിശ്വകർമ ജയന്തി – വിശ്വാസം, ആചരണം, യാഥാർത്ഥ്യം
ഓം ശ്രീ നാരായണ്യൈ നമഃ
ഓം ശ്രീ വിരാട് വിശ്വകർമ്മണേ നമഃ।
വിശ്വകർമൻ ദേവശില്പിയും ദിവ്യ വാസ്തുശില്പിയും സൃഷ്ടിപരമായ കർമ്മശക്തിയുടെ ദൈവിക പ്രതീകവുമായാണ് വേദ – പുരാണ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ദേവാലയങ്ങൾ, ദിവ്യപുരങ്ങൾ, രഥങ്ങൾ, ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാതാവായും ദേവന്മാരുടെ ശില്പാചാര്യനായും വിശ്വകർമനെ ആദരിക്കുന്നു.
ഭാരതത്തിൽ വിശ്വകർമാരാധനയ്ക്ക് വ്യത്യസ്ത പാരമ്പര്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ ഭാദ്രപദ ശുക്ലപക്ഷ പഞ്ചമി (ഋഷിപഞ്ചമി) ദിനത്തോടനുബന്ധിച്ചും, മറ്റു പല പ്രദേശങ്ങളിൽ സൂര്യന്റെ കന്നി സംക്രാന്തിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിശ്വകർമ പൂജയായും ഈ ആചരണം നിലനിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ പ്രദേശഭേദമനുസരിച്ച് ആചാരരീതിയിലും ദിനനിർണയത്തിലും വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്.
ഈ ദിനത്തിൽ തൊഴിൽ, ശില്പം, വിജ്ഞാനം, സാങ്കേതികവിദ്യ, നിർമ്മാണം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപകരണങ്ങളും യന്ത്രങ്ങളും ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അന്തർലീനമായ സന്ദേശം തൊഴിൽ ദൈവികമാണ്, സൃഷ്ടിപരമായ കർമ്മം ഒരു യജ്ഞമാണ് എന്നതാണ്.
നമ്മുടെ ദർശനത്തിൽ ആത്മീയതയും ലൗകികതയും രണ്ടല്ല, ഒന്നാണ്. ഒരു നാണയത്തിന്റെ രണ്ട് വശങ്ങൾ പോലെ, ജീവിതത്തിന്റെ പൂർണതയ്ക്ക് ആത്മീയമൂല്യങ്ങളും ലൗകികകർമ്മങ്ങളും ഒരുപോലെ ആവശ്യമാണ്.
അതുകൊണ്ട് തൊഴിലും വിജ്ഞാനവും ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ധർമ്മബോധത്തോടെയും ലോകക്ഷേമദർശനത്തോടെയും പ്രയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് വിശ്വകർമാരാധനയുടെ യഥാർത്ഥ സാരാംശം സഫലമാകുന്നത്.
വിശ്വാസം മനുഷ്യനെ മൂല്യങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കട്ടെ.
ആചരണം ജീവിതത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കട്ടെ.
യാഥാർത്ഥ്യബോധം സമൂഹത്തിൽ ഐക്യവും പരസ്പര ബഹുമാനവും വളർത്തട്ടെ.
മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ.
ലോകാഃ സമസ്താഃ സുഖിനോ ഭവന്തു॥
ഓം ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ॥
സ്വാമി നിജാനന്ദ സരസ്വതി