28/06/2026
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್: ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಅರೆಸ್ತನಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ವಿಚಿತ್ರ ಪಕ್ಷಿ
ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನೋಡಿದವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಇದರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಾತುಕೋಳಿಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತೆ ಅಗಲವಾದ ರಚನೆ ಇದೆ. ಅದರ ಬಾಲ ಬೀವರ್ನ ಬಾಲದಂತೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಲರಿಯಂತಿರುವ ಚರ್ಮವಿದೆ. ಅದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತದೆ, ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ, ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇದು ಹಕ್ಕಿಯೇ? ಸ್ತನಿಯೇ? ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಅಲ್ಲದ ವಿಚಿತ್ರ ಜೀವಿಯೇ? ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಅದೇ-ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್.
ವಿಕಾಸದ ದೀರ್ಘ ಹಾದಿ
ಅದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಾವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತೇವೆ. ಜೀವಿಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಪಾಠ ಪುಸ್ತಕದ ಸರಳ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಜೀವಿಯೇ ಅನೇಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಅನ್ನು ಆರ್ನಿಥೋರಿಂಕಸ್ ಅನಾಟಿನಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಟಾಸ್ಮೇನಿಯಾದ ತಾಜಾ ನೀರಿನ ನದಿಗಳು, ಹರಿವುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅರ್ಧ-ಜಲಚರ ಸ್ತನಿ. ಇದು ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಿ.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನ್ನು ವಿಕಾಸವಾದದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಅದು ಸ್ತನಿಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಮೋನೋಟ್ರೀಮ್ ಎಂಬ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಸ್ತನಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಗುಂಪು ಇತರ ಸ್ತನಿಗಳಾದ ಮಾರ್ಸುಪಿಯಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸೆಂಟಲ್ ಸ್ತನಿಗಳಿಂದ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಚೀನ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವಿಕೆ, ಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆ, ಜಲನಿರೋಧಕ ಕೂದಲು, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂವೇದನೆಯ ಕೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಗಂಡಿನ ವಿಷಮುಳ್ಳು ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದಿಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ ಆದರೆ ಅಸಹಜವಲ್ಲ. ಅದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿಕಾಸ, ಪರಿಸರದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ನದಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಫಲ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ವಿಕಾಸವು ಸರಳ ರೇಖೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ಅನ್ನು ಕೇವಲ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಸ್ತನಿಗಳ ವಿಕಾಸದ ಹಳೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಿಸುವ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸರಿಯಾದುದು. ಮೋನೋಟ್ರೀಮ್ಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಇತರ ಸ್ತನಿಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 166 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ವಿಕಾಸದ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ತನಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ಃ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಅರೆಸ್ತನಿ ಪಕ್ಷಿ
ಸ್ತನಿ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುವ, ಹಾಲುಣಿಸುವ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೂದಲು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಿರುವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ತನಿ ಆಗಿದ್ದರೂ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾ ಸೇರಿ ಮೋನೋಟ್ರೀಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಪರೂಪದ ಸ್ತನಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿರುವ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಸ್ತನಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ತನಿ ಅಲ್ಲ. ಇದೊಂದು “ಅರ್ಧ ಹಕ್ಕಿ, ಅರ್ಧ ಸ್ತನಿ” ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಈ ವಿವರಣೆ ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಸ್ತನಿ ಆದರೆ ಪಕ್ಕಾ ಬೆಳೆದ ಸ್ತನದ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಮೋನೋಟ್ರೀಮ್ ವಿಕಾಸ ಕೊಂಡಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇದೊಂದು "ಅರೆಸ್ತನಿ ಪಕ್ಷಿ" ಎನ್ನಬಹುದು. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಜೀವವಿಕಾಸದ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವಂತ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಹೆಣ್ಣು ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ಗೂಡು ಬಿಲವನ್ನು ತೋಡುತ್ತದೆ. ಆ ಬಿಲದ ಒಳಗೆ ಮೃದುವಾದ ಸಸ್ಯದ ತುಂಡುಗಳು, ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಗೂಡು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆ ಕಠಿಣ ಚಿಪ್ಪು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಮೃದುವಾದ ಚರ್ಮದಂತಿರುವ ಹೊರಪದರ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ತಾಯಿ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ತನ್ನ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ ಆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಹೊರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು, ಮಣ್ಣು, ಚಳಿ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಅಪಾಯಗಳಿದ್ದರೂ, ಬಿಲದ ಒಳಗೆ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮರಿಗಳ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹಾಲು ಇದೆ-ಆದರೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಇಲ್ಲ
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಸ್ತನಿ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಕೆಲವರಿಗೆ ಭಾಸವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಅದನ್ನು ಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ತನಿಗಳಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮೊಲೆ ತೊಟ್ಟುಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಯ ದೇಹದ ವಿಶೇಷ ಹಾಲು ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಹಾಲು ಚರ್ಮದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮಗಳ ನಡುವೆ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಹಾಲು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮರಿ ಆ ಹಾಲನ್ನು ಚಪ್ಪರಿಸಿ ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೊಲೆ ತೊಟ್ಟುಗಳಿಲ್ಲ. ಈ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಮನ್ವಯವೇ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್. ಇದನ್ನು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಹಾಲು ಇತರ ಸ್ತನಿಗಳ ಹಾಲಿನಂತಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆಯೇ?
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಹಾಲು ಇತರ ಸ್ತನಿಗಳ ಹಾಲಿನಂತೆಯೇ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಸು ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರ ಹಾಲಿನಂತೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಮೋನೋಟ್ರೀಮ್ ಸ್ತನಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೋನೋಟ್ರೀಮ್ಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮರಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ತಾಯಿಯ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ರವಿಸುವ ಹಾಲನ್ನು ಚಪ್ಪರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರೋಗಾಣುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಜೀವಾಣು ನಿರೋಧಕ ಗುಣಗಳಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಹಾಲು ಹಸು ಅಥವಾ ಮಾನವನ ಹಾಲಿನಂತೆಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಲು ಅಲ್ಲ. ಅದರ ಸಂಯೋಜನೆ ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಪರಿಪಕ್ವ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಘನಾಂಶ ಸುಮಾರು 39% ವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು. ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಬ್ಬು 3–4%, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸುಮಾರು 3.5% ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಸುಮಾರು 5% ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಸ್ವರೂಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಫ್ಯೂಕೋಸ್ ಸಮೃದ್ಧ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಬಾತುಕೋಳಿಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಸಂವೇದಕ
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನ ಮುಖದ ಭಾಗವೇ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅಗಲವಾದ, ಮೃದುವಾದ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಿರುವ ರಚನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಬಾತುಕೋಳಿ ನೆನಪಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಿರುವ ಆಕಾರವಲ್ಲ. ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದಕ ಅಂಗ.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಅದು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ? ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ-ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂವೇದನೆ.
ನೀರಿನ ತಳದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಜಲಜ ಜೀವಿಗಳು, ಕೀಟಗಳ ಲಾರ್ವಾ, ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಏಡಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ನಾಯು ಚಲನೆಯಿಂದ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನ ಕೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಸಂವೇದಕಗಳು ಆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕವೂ ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ನದಿಯ ತಳದ ಬೇಟೆಗಾರ
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ದೊಡ್ಡ ಬೇಟೆಗಾರನಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ತನ್ನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಜೀವಿ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲಜ ಕೀಟಗಳ ಲಾರ್ವಾ, ಹುಳುಗಳು, ಸಣ್ಣ ಏಡಿಗಳು, ಕುರ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾದ ಬೇಟೆ ಹುಡುಕುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕತ್ತಲೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡೇ, ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ತನ್ನ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಜೀವಂತ ಆಹಾರದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತದೆ.
ನೀರಿನೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿ, ತಳದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ತನ್ನ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನುಂಗದೆ, ಗಲ್ಲದ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬಂದು ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ಗೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಲ್ಲ. ಹಲ್ಲಿನ ಬದಲು ಬಾಯಿಯೊಳಗಿನ ಕಠಿಣ ಕೇರಟಿನ್ ಪದರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಅರೆದು ನುಂಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದರೂ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ನದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ದೇಹ
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅದು ನದಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ದೇಹ ಚಪ್ಪಟೆ, ಉದ್ದ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಂಭಾಗದ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಲರಿಯಂತಿರುವ ಚರ್ಮವಿದ್ದು, ಅವು ಈಜಲು ಮುಖ್ಯ ಪಂಕಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಹಿಂಬದಿ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲ ದಿಕ್ಕು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಾಲ ಕೇವಲ ದಿಕ್ಕು ತಿರುಗಿಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಕೊಬ್ಬು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹ ಉಪಯುಕ್ತ. ಆಹಾರ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೊಬ್ಬಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಬಹುದು. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ, ಜಲನಿರೋಧಕ ಕೂದಲು ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ತಂಪಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊರಗೆ ನೋಡಲು ಸರಳವಾದ ಕೂದಲುಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ರಚನೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ತಂಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಉಷ್ಣ ಕವಚವಾಗಿದೆ.
ವಿಷಮುಳ್ಳು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ತನಿ
ಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಆದರೆ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ. ಗಂಡು ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನ ಹಿಂಬದಿ ಕಾಲಿನ ಕಣಕಾಲು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಮುಳ್ಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಮುಳ್ಳು ವಿಷಗ್ರಂಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ವಿಷವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಯುಧವಲ್ಲ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವನಿಗೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಣಕಾರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತೀವ್ರ ನೋವು, ಊತ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು.
ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುವಾಗ ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಂತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಹೊರನೋಟ ಮಾತ್ರ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಬಾತುಕೋಳಿ, ಬೀವರ್ ಮತ್ತು ಒಟರ್ಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಲ್ಲ. ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಕಾಸದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ತನಿ.
ಅದರ ಬಾತುಕೋಳಿ ತರದ ಕೊಕ್ಕು ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಸಂವೇದಕ. ಅದರ ಜಾಲರಿ ಕಾಲುಗಳು ಈಜಲು. ಅದರ ಬಾಲ ಕೊಬ್ಬಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ. ಅದರ ದಟ್ಟ ಕೂದಲು ತಂಪು ನೀರಿನ ವಿರುದ್ಧ. ಅದರ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವಿಕೆ ಮೋನೋಟ್ರೀಮ್ ವಂಶದ ಲಕ್ಷಣ. ಅದರ ಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆ ಸ್ತನಿತ್ವದ ಮೂಲ ಗುರುತು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲಕ್ಷಣವೂ ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅದು ಬದುಕುಳಿಯುವ ವಿಜ್ಞಾನ.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಬದುಕು ನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಹರಿವು, ಮಣ್ಣಿನ ತೀರ, ಬಿಲ ತೋಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ದಡ, ತಳದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಜಲಜ ಜೀವಿಗಳು- ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಬದುಕಿಗೆ ಅಗತ್ಯ.
ನದಿಯ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ದಡಗಳು ಕುಸಿದರೆ, ನೀರು ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಜಲಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಅತಿಯಾದ ನೀರು ಬಳಕೆ, ನಗರೀಕರಣ, ಕೃಷಿ ಹರಿವು, ಬರ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಯ ತೀರದ ಹಾನಿ ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ವಾಸಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಅಲ್ಲ. ಅದು ತಾಜಾ ನೀರಿನ ನದಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು. ನದಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಉಳಿದರೆ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಉಳಿದರೆ ಆ ನದಿಯ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯದ ಕಥೆಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ನ ಕೆಲವು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯಗಳು;
• ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಸ್ತನಿ.
• ಹೆಣ್ಣು ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೊಲೆ ತೊಟ್ಟುಗಳಿಲ್ಲ.
• ವಯಸ್ಕ ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ಗೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಲ್ಲ.
• ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಕೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂವೇದಕಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅದು ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗಂಡು ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಹಿಂಬದಿ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಷಮುಳ್ಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
• ಅದರ ದಟ್ಟ ಜಲನಿರೋಧಕ ಕೂದಲು ತಂಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
• ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯ ಎಷ್ಟು ವಿಶಾಲವೋ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಸ್ತನಿಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಶಾಂತ ನದಿಯ ಜೀವಿ. ಅದು ಗರ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ ವಿಕಾಸದ ಆಳವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕೊಕ್ಕು ಸಂವೇದನೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೊಟ್ಟೆ ಸ್ತನಿಗಳ ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಾಲು ತಾಯಿ ಆರೈಕೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ವಿಷಮುಳ್ಳು ಅಪರೂಪದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ಜಲನಿರೋಧಕ ಕೂದಲು ನದಿ ಜೀವನದ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ನಮಗೆ ಒಂದು ಸರಳ ಆದರೆ ಆಳವಾದ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೀವವನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿ ತನ್ನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಟಿಪಸ್ ಅಂತಹ ಒಂದು ಉತ್ತರ-ಶಾಂತ, ವಿಚಿತ್ರ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ.
ಡಾ: ಎನ್.ಬಿ.ಶ್ರೀಧರ
ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು
ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಷಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ
ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ
