24/03/2026
मानव्य' संस्थेच्या संस्थापिका कै. विजयाताई लवाटे यांच्या २१ व्या स्मृतिदिनानिमित्त ११ फेब्रुवारी २०२६ रोजी एस. एम. जोशी हॉल येथे नुकताच एक अविस्मरणीय कार्यक्रम संपन्न झाला. विजयाताईंनी एचआयव्ही (HIV) सह जगणाऱ्या मुलांसाठी आणि महिलांसाठी जे कार्य उभे केले, ते आज एका मोठ्या वटवृक्षाच्या रूपात आपल्यासमोर आहे.
या कार्यक्रमात सादर करण्यात आलेली 'एक सफर आनंद की ओर' ही नृत्य नाटिका खरोखरच अंगावर शहारे आणणारी आणि समाजाला अंतर्मुख करणारी आहे. या नृत्य नाटिकेद्वारे एचआयव्ही (HIV) बाबतचा सामाजिक दृष्टिकोन बदलण्याचा एक प्रामाणिक प्रयत्न करण्यात आला आहे.
या नृत्य नाटिकेमधील काही महत्त्वाचे पैलू खालीलप्रमाणे आहेत:
• संकल्पना आणि दिग्दर्शन: या नृत्य नाटिकतेचे लेखन, दिग्दर्शन आणि सादरीकरण डॉ. अश्विनी देशपांडे यांनी केले आहे. त्यांनी योग, अष्टांग योग आणि भरतमुनींच्या नाट्यशास्त्रातील 'अष्टनायिका' यांच्या माध्यमातून मानवी मनाच्या विविध अवस्थांचे चित्रण केले आहे
• कथानक: यात 'तन्वी' नावाच्या एका लहान मुलीची गोष्ट मांडली आहे, जिला नृत्य शिकण्याची ओढ आहे. मात्र, तिला एचआयव्ही असल्याचे निदान झाल्यावर समाजाकडून तिला मिळणारी वागणूक आणि तिचा संघर्ष यात प्रभावीपणे दाखवला आहे
• सामाजिक संदेश:
o एचआयव्ही हा स्पर्श केल्याने, सोबत जेवल्याने किंवा डास चावल्याने पसरत नाही, हा महत्त्वाचा संदेश नृत्याच्या माध्यमातून दिला आहे
o गर्भवती मातेने योग्य वेळी तपासणी आणि औषधोपचार घेतल्यास होणारे बाळ एचआयव्ही मुक्त होऊ शकते, याची जाणीव करून दिली आहे
o नियमित औषधोपचार, आहार आणि योगाभ्यास यांच्या जोरावर एचआयव्ही बाधित व्यक्तीही सामान्य आणि सन्मानाचे आयुष्य जगू शकते
• कलाकार आणि सहभाग: यात मानव्य संस्थेच्या विद्यार्थिनींनी अतिशय सुंदर नृत्य सादर केले आहे. या प्रवासाला विनया देसाई यांच्या धीरगंभीर आवाजाने आणि मार्गदर्शनाने एक वेगळीच उंची प्राप्त करून दिली आहे.
तसेच अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाचे अध्यक्ष आणि प्रसिद्ध व्याख्याते श्री. मिलिंद जोशी यांचे मुख्य व्याख्यान झाले.
• परिचय: कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला श्री. मिलिंद जोशी यांचा परिचय करून देण्यात आला आहे. ते केवळ साहित्य क्षेत्रातील दिग्गजच नाहीत, तर एक सिव्हिल इंजिनिअर देखील राहिले आहेत, ज्यांनी शब्दांच्या माध्यमातून समाज घडवण्याचे महत्त्वाचे कार्य केले आहे.
• व्याख्यानाचा सार: त्यांनी "प्रश्न आजचे - उत्तर संत साहित्याचे" या विषयावर आपले विचार मांडले. त्यांच्या मते, आजच्या धावपळीच्या आणि गुंतागुंतीच्या जीवनशैलीत निर्माण होणाऱ्या समस्यांचे समाधान आपल्या प्राचीन संत साहित्यात दडलेले आहे.
• मानवता आणि अध्यात्म: त्यांनी या गोष्टीवर भर दिला की, एका हातात तंत्रज्ञान आणि दुसऱ्या हातात तत्वज्ञान घेऊन चालल्यानेच विश्वकल्याण शक्य आहे. त्यांनी विजयाताई लवाटे यांच्या कार्याचा उल्लेख 'कर्मयोग' आणि 'संत स्वरूप' असा केला.
व्हिडिओ लिंक :
एक सफर आनंद की ओर': https://youtu.be/5pGFpzRw56s
प्रश्न आजचे - उत्तर संत साहित्याचे' https://youtu.be/iaHbKBlPoD8
