https://www.rashtrasevadal.org/

Rashtra Seva Dal, Shinhgad Road, Hingane Home Colony, Karve Nagar, Pune 411052, Pune (2026)

11/08/2026

राष्ट्र सेवा दलाचे महात्मा फुले विचार संमेलन नोव्हेंबरमध्ये पुण्यात
-----------
२७,२८,२९ नोव्हेंबर दरम्यान तीन दिवसांचा विचार, साहित्य, संस्कृती महोत्सव

राष्ट्र सेवा दलाच्या पुढाकाराने राष्ट्रीय पातळीवरील महात्मा फुले विचार साहित्य संमेलन पुण्यात दि .२७,२८,२९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी होणार आहे.या संमेलनात देशभरातील विचारक,भाष्यकार, अभ्यासक,संशोधक,लेखक,कवी,संपादक,पत्रकार,प्राध्यापक,कलाकार,कृतीवंत,जेन झी आंदोलनातील देशभरातील विविध विद्यापीठांचे विद्यार्थी यांचा सहभाग असेल.राष्ट्र सेवा दलाचे महाराष्ट्र राज्य अध्यक्ष राजा कांदळकर यांनी पत्रकाद्वारे ही माहिती दिली.

महात्मा फुले जन्म द्विशताब्दी, महाड चवदार तळ्याची शताब्दी, मनुस्मृती दहन शताब्दी आणि राजर्षी शाहू महाराजांनी दिलेल्या आरक्षणाची १२५ वर्षे या निमित्ताने राष्ट्र सेवा दल वर्षभर विषमता निर्मूलन निर्धार वर्षे देशभर साजरे करत आहे. त्याचा भाग म्हणून हे विचार,साहित्य, संस्कृती संमेलन होत आहे.

संमेलनात पुस्तक प्रदर्शन,जेन झी आंदोलनातील तरुणांच्या पोस्टरचे प्रदर्शन,तरुण व्यंगचित्रकारांच्या व्यंगचित्रांचे लाईव्ह प्रदर्शन,संविधान दालन,विविध विषयांवर टॉक शो, मुलाखती,व्याख्याने,नाटक,गाणी, कविता सादर होतील.लेखक,कवी आपल्या भेटीला हा विशेष उपक्रम प्रकाशकांच्या पुस्तक दालनात लक्ष वेधून घेईल.

या संमेलनासाठी संमेलन समिती स्थापन करण्यात आली आहे. त्यात लक्ष्मीकांत देशमुख, भारत सासणे, राजन गवस, प्रवीण बांदेकर, नीरज हातेकर, अलीम वकील, अरुण म्हात्रे, ज्ञानेश महाराव, निशिकांत कोलगे, आशालता कांबळे, विनोद शिरसाठ, लक्ष्मण यादव, हुबनाथ पांडे, प्रकाश दुबे, प्रदीप दाते, किशोर ढमाले, सुबोध मोरे, प्रतिमा परदेशी, सोमनाथ रोडे, सरफराज अहमद, सूरज येंगडे,जयवंत पाटील, अजित शिंदे ,राजा कांदळकर तर विशेष निमंत्रित म्हणून कपिल पाटील, सुभाष वारे, अंजली आंबेडकर, अभिजित वैद्य, नितीन वैद्य यांचा समावेश आहे.पुण्यातील संमेलन स्थळाची माहिती लवकरच जाहीर करण्यात येणार आहे.

हे संमेलन कसे असावे याबद्दल काही सूचना असल्यास पुढील मोबाईल नंबरवर व्हॉट्स अप करून कळवावे,असे आवाहन करण्यात आले आहे.संमेलनात सहभाग नोंदवण्यासाठी आणि अधिक माहितीसाठी रोहित ढाले 9869819878, सागर भालेराव 9967055630, प्रशांत इंगळे 9420889862, अभिजित आंब्रे 8605400373 या दूरध्वनी क्रमांकावर संपर्क साधता येईल.
--

Ajit Shinde
#राष्ट्रसेवादल #विषमतानिर्मूलननिर्धारवर्षे #महात्माफुलेविचारसंमेलन

09/08/2026

०९ ऑगस्ट | जागतिक आदिवासी दिन

वैविध्यपूर्ण संस्कृती • समृद्ध परंपरा • स्वाभिमानी जीवनमूल्ये

जल, जंगल आणि जमिनीशी नाते जपत, आपल्या समृद्ध संस्कृतीचे आणि परंपरांचे जतन करत निसर्गाचे वर्षानुवर्षे रक्षण करणाऱ्या समस्त आदिवासी बांधवांना जागतिक आदिवासी दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

आदिवासी समाज हा आपल्या देशाच्या सांस्कृतिक वैविध्याचा आणि निसर्गाशी सुसंवादी जीवनपद्धतीचा महत्त्वपूर्ण वारसा आहे.
आदिवासी संस्कृतीचा सन्मान, त्यांच्या हक्कांचे संरक्षण आणि निसर्गाचे संवर्धन ही आपली सामूहिक जबाबदारी आहे.

समता • स्वातंत्र्य • बंधुता • सामाजिक न्याय
यांच्या मूल्यांवर आधारित समाजनिर्मितीसाठी आपण कटिबद्ध राहूया.

जागतिक आदिवासी दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा !
Ajit Shinde
#राष्ट्रसेवादल
#जागतिकआदिवासीदिन #राष्ट्रसेवादल

09/08/2026

ऑगस्ट क्रांती दिन — ‘चले जाव’चा निर्धार आणि जनतेच्या क्रांतीची सुरुवात !

८ ऑगस्ट १९४२ रोजी राष्ट्रीय काँग्रेसने ‘चले जाव’चा ऐतिहासिक प्रस्ताव पारित केला. त्याच दिवशी मध्यरात्रीनंतर ब्रिटिश सरकारने देशभरातील प्रमुख नेत्यांच्या अटकसत्राला सुरुवात केली. ९ ऑगस्ट १९४२ रोजी ब्रिटिश सरकारने महात्मा गांधींसह काँग्रेसच्या प्रमुख नेत्यांना अटक करून चळवळ दडपण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, नेतृत्वाला तुरुंगात डांबून स्वातंत्र्याची आस दडपता येणार नव्हती.

अरुणा आसफ अली यांनी ग्वालिया टँक मैदानावर तिरंगा फडकावून या संघर्षाला नवी ऊर्जा दिली. त्यांच्या या धाडसी कृतीने संपूर्ण देशातील जनतेला प्रेरणा मिळाली.

जनता क्षुब्ध होऊन रस्त्यांवर उतरली. शाळा-महाविद्यालयांवर बहिष्कार पडला, कामगार संपावर उतरले, वाहतूक व्यवस्था विस्कळीत झाली. रेल्वेचे रूळ उखडले गेले, स्थानके जाळली गेली आणि ब्रिटिश सत्तेला जनतेच्या प्रचंड असंतोषाची जाणीव झाली. गतकाळातील कोणत्याही आंदोलनापेक्षा हे आंदोलन अधिक व्यापक आणि उग्र ठरले.

याच काळात बंगालमधील मिदनापूर, उत्तर प्रदेशातील बलिया आणि आझमगड, बिहारमधील भागलपूर आणि पूर्णिया तसेच महाराष्ट्रातील सातारा येथे ‘प्रति सरकार’ स्थापन झाली.

या जनआंदोलनात राष्ट्र सेवा दलाचे कार्यकर्तेही आघाडीवर होते. राष्ट्र सेवा दलाच्या सैनिकांचा मुख्य उद्देश राष्ट्रसेवा हा होता. राष्ट्रीय संघर्षाच्या या निर्णायक टप्प्यावर शिस्तबद्ध, निर्भय आणि समाजाभिमुख कार्यकर्त्यांची गरज होती. हेच ध्येय समोर ठेवून सेवा दलाचे असंख्या कार्यकर्ते कार्यरत होते. देशभर स्वातंत्र्याचे वादळ उठले असताना सेवा दलाचे कार्यकर्ते शांत बसणार नव्हते.

सरकारने अटकसत्र सुरू करताच सेवा दलाचे अनेक साहसी युवा नेते भूमिगत झाले. जे पकडले गेले, त्यांना तुरुंगात डांबण्यात आले. मात्र, अटक, तुरुंग आणि कठोर शिक्षेची भीती त्यांच्या राष्ट्रसेवेच्या निर्धाराला डगमगवू शकली नाही.

एस. एम. जोशी — ‘इमाम अली’ बनून जनजागृती....
सेवा दलप्रमुख एस. एम. जोशी यांनी पोलिसांच्या हाती न लागता जनतेमध्ये राहून जनजागृतीचे काम करण्याचा निर्णय घेतला. आपली ओळख लपवून ते ‘इमाम अली’ या नावाने भूमिगत कार्य करू लागले. त्यांना उत्तम उर्दू बोलता येत असल्यामुळे त्या वेशात त्यांना ओळखणे सोपे नव्हते. तंजावरपर्यंत जाऊन त्यांनी जनतेमध्ये स्वातंत्र्याची ज्योत जागवण्याचे काम केले. या काळात त्यांनी सेवा दलाच्या अनेक कार्यकर्त्यांच्या भेटी घेतल्या आणि त्यांना कार्याची प्रेरणा दिली.

भूमिगत आंदोलन आणि सेवा दल.....
समाजवादी नेते अच्युतराव पटवर्धन संपूर्ण भारतभर पसरलेल्या भूमिगत आंदोलनाचे नेतृत्व करत होते. महाराष्ट्रात या आंदोलनाला गती देण्याचे काम क्रांतिकारकांमध्ये अनेक वर्षे कार्यरत राहिलेले सेवा दलाचे सैनिक शिरूभाऊ लिमये यांनी केले. एस. एम. जोशी त्यांना सर्वतोपरी मदत करत होते.

सेवा दलाचे ना. ग. गोरे त्या काळात हैदराबादच्या निजामाच्या तुरुंगात होते. तुरुंगातून मुक्त झाल्यानंतर तेही या आंदोलनाशी जोडले गेले. सेवा दलाच्या शेकडो युवा कार्यकर्त्यांनी या काळात आपला जीव मुठीत घेऊन काम केले. अनेकांनी पोलिसांना चकवा देत ग्रामीण भागात जाऊन जनजागृती केली. सरकारला पेचात टाकणारे अनेक धाडसी उपक्रम त्यांनी राबवले.

पकडले गेल्यावर कठोर शिक्षा भोगल्या पण ना सरकारची माफी मागितली, ना आपल्या अंगीकारलेल्या कार्यापासून ते मागे हटले. सेवा दलाचे संस्कार या कार्यकर्त्यांच्या जणू रक्तातच भिनले होते. दरम्यान जयप्रकाश नारायण, डॉ. राम मनोहर लोहिया, अच्युतराव पटवर्धन, सुचेता कृपलानी यांसारख्या अनेक कार्यकर्त्यांनी भूमिगत राहून आंदोलनाची धुरा सांभाळली.

भूमिगत रेडिओ, गुप्त पत्रके आणि संदेशव्यवस्थेच्या माध्यमातून ब्रिटिशांच्या सेन्सॉरशिपला छेद देण्यात आल.

भारत छोडो आंदोलनाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे नेतृत्वाला अटक झाल्यानंतरही आंदोलन थांबले नाही.
हे आंदोलन केवळ काही नेत्यांचे नव्हते. हे आंदोलन सामान्य माणसाच्या स्वातंत्र्याच्या आकांक्षेचे होते. हे आंदोलन विद्यार्थी, कामगार, शेतकरी, युवक, महिला आणि असंख्य सामान्य भारतीयांनी आपल्या धैर्याने पुढे नेले. आणि या संघर्षात राष्ट्र सेवा दलाच्या शिस्तबद्ध, निर्भय आणि राष्ट्रनिष्ठ कार्यकर्त्यांनीही आपली महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.

राष्ट्र सेवा दलाचा इतिहास म्हणजे स्वातंत्र्य, लोकशाही, समता, बंधुता आणि समाजसेवेच्या संस्कारांचा इतिहास आहे.

ऑगस्ट क्रांती दिन चिरायू होवो !

Ajit Shinde
#राष्ट्रसेवादल #भारतछोडोआंदोलन #चले_जाव #ऑगस्टक्रांती #ऑगस्टक्रांतीदिन

08/08/2026

“भारतीय असल्याचा मला अभिमान आहे. मी त्या अखंड एकतेचा एक भाग आहे, जिला भारतीय राष्ट्रीयत्व म्हणतात. या भव्य संरचनेचा मी एक घटक आहे आणि माझ्याशिवाय ही शानदार संरचना अपूर्ण आहे.”
— मौलाना अबुल कलाम आझाद

भारताची ओळख कोणत्याही एका धर्माची, जातीची किंवा भाषेची नसून विविधतेतून निर्माण झालेल्या अखंड भारतीयत्वाची आहे.

मौलाना अबुल कलाम आझाद यांचा हा विचार आजही तितकाच महत्त्वाचा आहे. प्रत्येक भारतीय हा या महान राष्ट्ररूपी संरचनेचा अविभाज्य घटक आहे. एकता, बंधुता, धर्मनिरपेक्षता आणि मानवता हीच भारतीय राष्ट्रीयत्वाची खरी ताकद आहे.

याच सर्वसमावेशक भारतीयत्वाचा विचार पुढे नेण्यासाठी राष्ट्र सेवा दल सातत्याने कार्यरत आहे.

भारत जोडूया… माणसं जोडूया… भारतीयत्व मजबूत करूया !

Ajit Shinde
#राष्ट्रसेवादल #मौलानाआझाद #भारतीयत्व

07/08/2026

थोर साहित्यिक, कवी, शिक्षणतज्ञ आणि मानवतावादी तत्त्वज्ञ गुरुदेव रवींद्रनाथ टागोर यांना स्मृतिदिनानिमित्त विनम्र अभिवादन.

रवींद्रनाथ टागोर यांच्या मते देशभक्ती, राष्ट्रवाद आणि राष्ट्रसेवा या केवळ राजकीय संकल्पना नव्हत्या, तर त्या मानवतेशी जोडलेल्या जीवनमूल्यांचा अविभाज्य भाग होत्या. त्यांनी संकुचित, आक्रमक आणि द्वेषावर आधारित राष्ट्रवादाला ठाम विरोध केला. त्यांच्या दृष्टीने राष्ट्रावर प्रेम करणे म्हणजे इतरांविषयी द्वेष नव्हे, तर संपूर्ण मानवजातीच्या कल्याणाचा विचार करणे होय.

"चित्त जेथा भयशून्य" या कालजयी कवितेत त्यांनी अशा भारताचे स्वप्न मांडले, जिथे प्रत्येक व्यक्ती भयमुक्त असेल, विचार स्वतंत्र असतील, ज्ञान सर्वांसाठी खुले असेल आणि विवेकाला सर्वोच्च स्थान असेल. त्यांच्या मते राजकीय स्वातंत्र्याइतकेच सामाजिक, बौद्धिक आणि नैतिक स्वातंत्र्यही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

शिक्षण, स्वावलंबन आणि ग्रामीण विकासाच्या माध्यमातून समाज सक्षम झाल्याशिवाय खरे स्वातंत्र्य प्राप्त होऊ शकत नाही, या विश्वासातून त्यांनी श्रीनिकेतनसारखे उपक्रम उभारले. त्यांच्या विचारांमध्ये शिक्षण, समानता, विवेक, मानवता आणि सामाजिक न्याय हाच राष्ट्रनिर्मितीचा खरा पाया होता.

जगातील ते एकमेव कवी आहेत, ज्यांच्या दोन रचना दोन स्वतंत्र राष्ट्रांची राष्ट्रगीते ठरल्या भारताचे "जन गण मन" आणि बांगलादेशचे "आमार सोनार बांग्ला".

आजच्या असहिष्णुता, द्वेष आणि ध्रुवीकरणाच्या काळात टागोरांचे विचार अधिकच समकालीन वाटतात. मानवता, विवेक, शिक्षण, शांतता आणि सर्वसमावेशक राष्ट्रनिर्मितीचा त्यांचा संदेश आजही आपल्याला दिशा देणारा आहे.

गुरुदेव रवींद्रनाथ टागोर यांच्या स्मृतींना अभिवादन !

Ajit Shinde

#रवींद्रनाथ_टागोर

06/08/2026

"माझ्या संमतीशिवाय झालेल्या लग्नात मी नांदणार नाही. मला तुरुंगवासाची शिक्षा झाली तरी चालेल, ही माझी ठाम भूमिका आहे." - डॉ. रखमाबाई राऊत

ही केवळ एका स्त्रीची घोषणा नव्हती, तर भारतीय स्त्रीमुक्तीच्या इतिहासातील क्रांतिकारी आवाज होता.

देशातील पहिल्या प्रॅक्टिसिंग महिला डॉक्टर डॉ. रखमाबाई राऊत यांनी बालविवाह, स्त्रियांच्या संमतीचा अधिकार आणि घटस्फोटाच्या प्रश्नांवर निर्भीड लढा दिला. त्यांच्या संघर्षामुळे स्त्रियांच्या संमती, विवाह आणि अधिकारांबाबतच्या कायद्यांमध्ये बदल घडवून आणण्याची चळवळ उभी राहिली आणि त्याचा प्रभाव स्त्री-अधिकारांच्या चर्चेवर पडला.

डॉ. रखमाबाई राऊत यांचा संघर्ष आजही प्रत्येक स्त्रीच्या स्वातंत्र्य, समता आणि सन्मानाच्या लढ्याला प्रेरणा देणारा आहे.

Ajit Shinde
#डॉ_रखमाबाई_राऊत #स्त्रीस्वातंत्र्य #राष्ट्रसेवादल

05/08/2026

"अरे, मूर्खनो! स्त्रिया जातिनिशी लाजाळू, नाजूक व उपजत मूर्ख; आणि तुम्ही काय उपजत शौर्यवान, धैर्यवान, पैलवान? मग मातेच्या सुवर्णकुचकमंडलातील अमृताचा घोटही त्या स्त्रियांना का दिला नाही? त्यांना निर्बल, मूर्ख, अविचारी अशी विशेषणे देऊन कायम गृहतुरुंगात कैद करून ठेवले आणि स्वतः मात्र श्रेष्ठत्वाचा डंका पिटत राहिलात."

— ताराबाई शिंदे

स्त्री-पुरुष समानतेचा विचार हा सामाजिक परिवर्तनाच्या लढ्यातून उभा राहिलेला विचार आहे. ताराबाई शिंदे यांनी पितृसत्ताक व्यवस्थेवर केलेली ही परखड टीका आजही तितकीच विचार करायला भाग पाडणारी आहे.

समता • स्वातंत्र्य • बंधुता • मानवता

Ajit Shinde
#राष्ट्रसेवादल #स्त्रीपुरुषसमानता

04/08/2026

"भारतीय स्वातंत्र्य आंदोलनातील त्याग आणि तपस्वी जीवनांतून प्रेरणा घेऊन येणाऱ्या पिढ्यांना आपले प्रश्न सोडवता येतील."
— मधू लिमये

भारतीय स्वातंत्र्य आंदोलनातील त्याग, संघर्ष आणि तपस्वी जीवनातून समाजाला एक दिशा मिळाली. आजही आपल्या समोरील सामाजिक, आर्थिक आणि लोकशाहीच्या प्रश्नांची उत्तरे त्या मूल्यांमध्येच दडलेली आहेत.

ही प्रेरणा जपणे, लोकशाही मूल्यांचे रक्षण करणे आणि सामाजिक बांधिलकीने कार्य करणे हीच खरी राष्ट्रसेवा.

Ajit Shinde
#राष्ट्रसेवादल #मधूलिमये

03/08/2026

"शिक्षणाने मनुष्यत्व येते, पशुत्व हटते पहा."

— क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले

शिक्षण हे केवळ ज्ञान मिळवण्याचे साधन नाही, तर माणसाला विवेक, समता आणि मानवतेची जाणीव करून देणारी परिवर्तनाची शक्ती आहे.

क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांच्या या विचाराचा वारसा जपत, शिक्षण, समता आणि सामाजिक न्यायाच्या मूल्यांसाठी कटिबद्ध राहूया.

#राष्ट्रसेवादल #सावित्रीबाईफुले

02/08/2026

॥ अखंड ॥
सत्य सर्वांचे आदी घर, सर्व धर्मांचे माहेर.
जगामाजी सुख सारे, खास सत्याचीच ती पोटे.

सत्य सुखाला आधार, बाकी सर्व अंधःकार.
आहे सत्याचा बळ मोठे, भंडाचा तो नीर फोडे.

सत्य आहे ज्याचे मूळ, करी धूर्ताची राळ.
बळ सत्याचे पाहुनी, बहुरूपी जळे मनी.

खरे सुख नटात नाही, सत्य ईशा वर्जू पाहे.
जोती प्रार्थी सर्व लोकां, व्यर्थ दंभा पेटू नका.

— महात्मा जोतिराव फुले

महात्मा जोतिराव फुले यांनी आपल्या 'अखंड' या रचनेत सत्य, समता आणि मानवतेचा अमूल्य संदेश दिला आहे. सत्य हेच सुखाचे अधिष्ठान आहे. असत्य, दंभ आणि अन्याय यांचा शेवट निश्चित आहे. समाजपरिवर्तनाचा खरा मार्ग सत्य आणि विवेकातूनच जातो.

Ajit Shinde
#महात्माजोतिरावफुले #राष्ट्रसेवादल

Rashtra Seva Dal

11/08/2026

09/08/2026

09/08/2026

08/08/2026

07/08/2026

06/08/2026

05/08/2026

04/08/2026

03/08/2026

02/08/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request