29/10/2025
*🔴 पोलिसांची तक्रार कोठे आणि कशी नोंदवावी.?*
*✍️ लेखक : कामेश घाडी*
*🟠 लोकशाहीत पोलिसांचं उत्तरदायित्व का महत्त्वाचं आहे*
लोकशाहीत पोलिस हे जनतेच्या सुरक्षेसाठी असतात, भीती दाखवण्यासाठी नाही.
परंतु काहीवेळा काही पोलिस अधिकारी त्यांच्या अधिकारांचा गैरवापर करतात – अशा वेळी नागरिकांनी गप्प बसू नये.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार, पोलिसांविरुद्ध तक्रारींचं निवारण करण्यासाठी स्वतंत्र पोलिस तक्रार प्राधिकरण (Police Complaints Authority) स्थापन करण्यात आलं आहे.
महाराष्ट्र हे असे प्राधिकरण स्थापणारे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे.
*⚖️ पोलिसांविरुद्ध तक्रार करता येणाऱ्या बाबी*
1. धमकी देणे किंवा जबरदस्ती करणे.
2. अधिकारांचा गैरवापर किंवा खोटे गुन्हे दाखल करणे.
3. पोलिस कोठडीत मृत्यू होणे.
4. लाच, खंडणी किंवा भ्रष्टाचार करणे.
5. दाखलपत्र (FIR) नोंदवण्यास नकार देणे.
6. मारहाण, अत्याचार, अपमान किंवा छळ करणे.
7. जमीन/घर बळकावणे किंवा जबरदस्तीने सही घेणे.
8. विनाकारण अटक किंवा कोठडी देणे.
9. बलात्कार किंवा त्याचा प्रयत्न करणे.
10. राजकीय दबावाखाली तपास करणे.
11. तपासात जाणूनबुजून विलंब करणे.
12. स्त्रियांशी किंवा दुर्बल घटकांशी अनुचित वर्तन करणे.
*🏛️ तक्रार नोंदवण्याचे अधिकृत मार्ग*
*🔹 १. राज्य पोलिस तक्रार प्राधिकरण (Mumbai)*
*📍 पत्ता:*
अध्यक्ष, राज्य पोलिस तक्रार प्राधिकरण
४ था मजला, कुपरेज टेलिफोन एक्सचेंज इमारत,
महर्षी कर्वे रोड, नरिमन पॉईंट, मुंबई – 400021
📞 दूरध्वनी: 022-22820045 / 46 / 47
📧 ई-मेल: [email protected]
➡️ अध्यक्ष : ए. व्ही. पोद्दार (निवृत्त न्यायाधीश)
➡️ सदस्य : आर. आर. सोनकुसरे, प्रेम किशन जैन, रामाराव
या प्राधिकरणाला दिवाणी न्यायालयाचे अधिकार दिलेले असून, ते साक्षीदारांना समन्स पाठवू शकतात, तपास करू शकतात आणि प्रतिज्ञापत्रावर साक्ष घेऊ शकतात.
*🔹 २. विभागीय पोलिस तक्रार प्राधिकरण (औरंगाबाद)*
*📍 पत्ता:*
साई ट्रेड सेंटर (पहिला मजला), रेल्वे स्टेशन चौक,
छत्रपती संभाजीनगर (Aurangabad) – 431001
📞 फोन: 0240-2991235
*🔹 ३. इतर पर्याय*
✅ लाचलुचपत प्रतिबंधक विभाग (ACB)
✅ राज्य मानवाधिकार आयोग
✅ भारतीय दंड संहिता कलम 166 ते 171 अंतर्गत गुन्हा दाखल करणे
✅ स्थानिक न्यायालयात तक्रार दाखल करणे
✅ RTI द्वारे संबंधित तपशील मागवणे
*📄 तक्रार देताना लक्षात ठेवा*
तक्रारीसोबत खालील माहिती अवश्य द्या –
👉 आपले नाव, पत्ता व संपर्क क्रमांक
👉 घटनेची तारीख व ठिकाण
👉 जबाबदार पोलिस अधिकारी/कर्मचारी यांचे नाव
👉 पुरावे (फोटो, व्हिडिओ, साक्षीदारांचे तपशील)
👉 ओळखपत्राची झेरॉक्स
*⚖️ कायदेशीर अधिकार*
राज्य पोलिस तक्रार प्राधिकरणाला तपास आदेश देण्याचे, साक्षीदारांना बोलावण्याचे आणि कारवाईसाठी शिफारस करण्याचे अधिकार आहेत.
जर विभागाने कारवाई केली नाही तर प्राधिकरणाला त्याबाबत लेखी स्पष्टीकरण मागण्याचा अधिकार आहे.
*🗣️ आरटीआय ह्यूमन राइट्स एक्टिविस्ट असोसिएशन चं आवाहन*
👉 अन्याय सहन नका करू —
तक्रार करा, तुमचा हक्क जपा.
*👉 RTI Human Rights Activist Association नागरिकांच्या हक्कांसाठी सतत कार्यरत आहे.*
भ्रष्टाचार, अन्याय आणि अधिकारांचा गैरवापर थांबवण्यासाठी कायदेशीर मार्गाने आवाज उठवा.
*ब्लॉग लिंक :* https://rtihumanrightsassociation.com/where-to-register-a-complaint-against-the-police/
*📞 संपर्कासाठी*
🌐 www.rtihumanrightsassociation.com
📧 [email protected]
*✍️श्री. कामेश घाडी*
राष्ट्रीय संस्थापक अध्यक्ष
आरटीआय ह्यूमन राइट्स एक्टिविस्ट असोसिएशन, रिडबुक फाउंडेशन
संपादक : आरटीआय टाइम्स
=============================
पोस्ट लाईक, शेअर, कमेंट करा आणि कॉपी-पेस्ट करून वेगवेगळ्या व्हॉट्सअॅप ग्रुपमध्ये जास्तीत जास्त व्हायरल करा. तसेच, कायदेविषयक आणि इतर उपयुक्त माहिती मिळवण्यासाठी आमचे पेज जास्तीत जास्त लाईक आणि शेअर करा.
==============================
आरटीआय ह्यूमन राइट्स एक्टिविस्ट असोसिएशन
RTI Human Rights Activist Association
Member Registration From link / सदस्य नोंदणी लिंक -
https://rtihumanrightsassociation.com/join-us/
👉 FOLLOW US :
• Website : www.rtihumanrightsassociation.com
• page : https://www.facebook.com/RTIHumanRightsActivistAssociation
• WhatsApp Chanel link :
https://whatsapp.com/channel/0029VaAfrskL2AU7Eb0XOj2Q
• Facebook Group : https://www.facebook.com/groups/RTIhumanrightsAssociation
• Instagram : https://www.instagram.com/rtihumanrightsassociation
• Twitter : https://twitter.com/RTIHumanRights
• Teligram Group : https://t.me/RTIHumanrights
• Telegram Channel : https://t.me/RTIHumanrightsAssociation
=============================