01/08/2025
लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे यांना जयंतीनिमित्त विनम्र अभिवादन!
अण्णा भाऊ साठे यांचे साहित्य हे सामाजिक परिवर्तनाला दिशा व चालना देणारे ठरले आहे. महाराष्ट्राच्या एकूण जडणघडणीत आणि सामाजिक क्रांतीत त्यांच्या साहित्याचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. आजही अनेक विद्यार्थी आणि अभ्यासक त्यांच्या साहित्याचा संशोधनात्मक अभ्यास करत आहेत.
संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीला लोकमानसात रुजविण्याचे महत्त्वाचे कार्य शाहीर अण्णा भाऊ साठे, शाहीर अमर शेख आणि शाहीर द. ना. गव्हाणकर यांनी केले. लाल बावटा कलापथकाच्या माध्यमातून त्यांनी मुंबई, मराठवाडा, विदर्भ, कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र आणि सीमाभागातील अनेक गावांमध्ये कार्यक्रम सादर करून जनजागृती घडवून आणली.
स्वातंत्र्यानंतरही जेव्हा भारतात सामाजिक विषमता आणि वर्गभेद कायम होते, तेव्हा अण्णा भाऊ साठे यांनी त्या विरोधात आवाज उठवला. १६ ऑगस्ट १९४७ रोजी मुंबईत त्यांनी वीस हजार लोकांचा मोर्चा काढला. त्या मोर्च्यातील घोषणा होती –
"ये आझादी झूठी है, देश की जनता भूखी है!"
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांवर चालत अण्णा भाऊ साठे दलित चळवळीशी जोडले गेले. त्यांनी दलित व श्रमिक वर्गाच्या दुःखद अनुभवांना आपल्या कथांमधून प्रभावीपणे मांडले. १९५८ मध्ये मुंबईत आयोजित पहिल्या दलित साहित्य संमेलनात उद्घाटन करताना त्यांनी ठामपणे सांगितले –
"ही पृथ्वी शेषनागाच्या मस्तकावर नाही, तर दलित व कामगारांच्या तळहातावर तरलेली आहे!"
अण्णा भाऊ साठे हे साहित्यिकदृष्ट्या अत्यंत समृद्ध होते. त्यांनी मराठीत तब्बल ३५ कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यामध्ये **फकिरा** (१९५९) ही विशेष उल्लेखनीय कादंबरी असून तिला इ.स. १९६१ मध्ये राज्य शासनाचा सर्वोत्कृष्ट कादंबरी पुरस्कार मिळाला.
त्यांच्या १५ लघुकथा संग्रह, नाटके, रशियातील प्रवासवृत्तांत, १२ पटकथा, तसेच पोवाडा शैलीतील १० क्रांतीकारी गीते हे त्यांच्या बहुआयामी साहित्यिक योगदानाचे साक्षीदार आहेत.
अशा या थोर साहित्य सम्राट, लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे यांना त्यांच्या जयंतीनिमित्त विनम्र अभिवादन!
आम्ही ललकार साथी ~
जिंदाबाद ✊🏻