22/12/2025
സന്ദേശം സിനിമയിലെ "പോളണ്ടിനെപ്പറ്റി നീ ഒരക്ഷരം മിണ്ടരുത്" എന്ന ഡയലോഗ് മലയാളികൾക്കിടയിൽ ഇന്നും ചിരി പടർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. 1991-ൽ സത്യൻ അന്തിക്കാട് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിൽ ശ്രീനിവാസൻ അവതരിപ്പിച്ച കോട്ടപ്പള്ളി പ്രഭാകരൻ എന്ന ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും സഹോദരനായ പ്രകാശനും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിനിടയിലാണ് ഈ പരാമർശം കടന്നുവരുന്നത്. ലോകമെമ്പാടും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടങ്ങൾ തകർച്ച നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. പ്രകാശൻ "എന്താ പോളണ്ടിൽ സംഭവിച്ചത്?" എന്ന് ചോദിക്കുമ്പോൾ ഉത്തരം മുട്ടുന്ന പ്രഭാകരൻ, ആ വിഷയം സംസാരിക്കാൻ താല്പര്യമില്ലാതെ ഒഴിഞ്ഞുമാറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
യഥാർത്ഥത്തിൽ പോളണ്ടിൽ സംഭവിച്ചത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭവും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവുമാണ്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു പോളണ്ട്. എന്നാൽ 1980-കളോടെ രാജ്യത്ത് സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാവുകയും വിലക്കയറ്റം കൊണ്ട് ജനങ്ങൾ പൊറുതിമുട്ടുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ ഗ്ദാൻസ്ക് കപ്പൽശാലയിൽ ലെ ലാവലേസയുടെ (L**h Wałęsa) നേതൃത്വത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ പണിമുടക്ക് ആരംഭിച്ചു. ഈ സമരത്തിൽ നിന്നാണ് 'സോളിഡാരിറ്റി' (Solidarity) എന്ന സ്വതന്ത്ര ട്രേഡ് യൂണിയൻ രൂപം കൊണ്ടത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ബ്ലോക്കിലെ ആദ്യത്തെ സ്വതന്ത്ര തൊഴിലാളി സംഘടനയായിരുന്നു ഇത്.
തുടക്കത്തിൽ ഭരണകൂടം പട്ടാളനിയമം ഉപയോഗിച്ച് ഈ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും ലാവലേസ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരെ ജയിലിലടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ജനരോഷം ശക്തമായതോടെ 1989-ൽ സർക്കാർ ചർച്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാവുകയും സ്വതന്ത്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സോളിഡാരിറ്റി വൻ വിജയം നേടുകയും ലെ ലാവലേസ പോളണ്ടിന്റെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇത് കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടങ്ങളുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആശയങ്ങൾ മുറുകെ പിടിക്കുന്ന സിനിമയിലെ പ്രഭാകരന്, പോളണ്ടിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കുണ്ടായ ഈ തിരിച്ചടി അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ടാണ് പോളണ്ടിനെപ്പറ്റി സംസാരിക്കാൻ എനിക്കിഷ്ടമല്ല എന്ന് അദ്ദേഹം ദേഷ്യത്തോടെ പറയുന്നത്.
