Ente Nadu

07/04/2026

05/03/2026

കവ്വായി സമരം

1940-കളിൽ വടക്കേ മലബാറിൽ കുടിയൊഴിപ്പിക്കലിനെതിരെ നടന്ന കർഷക സമരങ്ങളിലൊന്നാണു് കവ്വായി സമരം

കാഞ്ഞങ്ങാട് നഗരത്തിനടുത്ത് ഇടനാടൻ ഭൂപ്രകൃതിയുള്ള ഒരു ഗ്രാമമാണു് കവ്വായി. ഒരു കുടിയാനായിരുന്ന അമ്പൂഞ്ഞി നായരെ കവ്വായിലെ ജന്മിയായിരുന്ന ചാത്തുകുട്ടി നായനാർ ഒഴിപ്പിച്ചു. കർഷകസംഘവും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും ഈ പ്രശ്നത്തിലിടപെട്ടുകൊണ്ടു് കൃഷിക്കാരെ സംഘടിപ്പിക്കുകയും കുടിയൊഴിപ്പിക്കലിനെതിരെ വലിയൊരു ജാഥ നടത്തുകയും പൊതുയോഗം ചേരുകയും ചെയ്തു. തുടർന്നു് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ട സമരത്തിന്റെ ഫലമായി ജന്മി തീരുമാനം മാറ്റാൻ നിർബ്ബന്ധിതനാവുകയും, അമ്പൂഞ്ഞി നായരെ കുടിയിൽ താമസിക്കാനനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമരഫലമായി, കാഞ്ഞങ്ങാട് ഭാഗത്തു് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സ്വാധീനം വളരെയേറെ വർദ്ധിച്ചു

15/08/2025

തെയ്യം
ച രിത്രം
തെയ്യം എന്ന അനുഷ്ഠാന കലയുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ചരിത്ര രേഖയായ കേരളോൽപ്പത്തി പറയുന്നു. കേരളത്തിന്റെ നാടിനെ രക്ഷിക്കാൻ സമുദ്രത്തെ നയിച്ച മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ആറാമത്തെ അവതാരമായ പരശുരാമൻ, വടക്കൻ മലബാർ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് കളിയാട്ടം, പുരവേല, ദൈവാട്ടം അല്ലെങ്കിൽ തെയ്യാട്ടം തുടങ്ങിയ ഉത്സവങ്ങൾ അനുവദിച്ചു. തെയ്യം ഉത്ഭവിച്ചത് കാളിയാട്ടത്തിൽ നിന്നാണ്. തെയ്യം അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം തദ്ദേശീയ ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളെ ഏൽപ്പിച്ചു. മലയർ, പാണൻ, വണ്ണാൻ, വേലൻ എന്നിവരായിരുന്നു ഈ ഗോത്രങ്ങൾ. തെയ്യം നർത്തകരിൽ ഒരാളായ വേലനെ സംഘ സാഹിത്യത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. പ്രണയത്തിലായ പെൺകുട്ടികളുടെ അമ്മമാർ വേലനെ അവരുടെ പെൺമക്കളിൽ നിന്ന് ദുഷ്ടാത്മാക്കളെ പുറത്താക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്ന് സംഘ പാരമ്പര്യങ്ങൾ പറയുന്നു. സംഘ കൃതികളിലും അവയുടെ വ്യാഖ്യാനങ്ങളിലും വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന എല്ലാ ആചാരങ്ങളും വേലനും മറ്റ് നൃത്ത സമൂഹങ്ങളും ആചരിച്ചുവരുന്നു. 1500 വർഷക്കാലമായി വേലൻ സമൂഹത്തിന്റെ നൃത്തം പുതിയ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയും ഇന്നത്തെ തെയ്യത്തിന്റെ ആരാധനയായി വികസിക്കുകയും ചെയ്തു. സംഘ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ ഈ തടസ്സമില്ലാത്ത തുടർച്ചയാണ് തെയ്യത്തെ വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖ മതവ്യവസ്ഥയാക്കുന്നത്.

നവീനശിലായുഗത്തിന്റെയും ചാൽക്കോലിത്തിക് ആവാസ വ്യവസ്ഥയുടെയും ആവിഷ്കാരത്തിന്റെയും ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഉത്ഭവിച്ചേക്കാവുന്ന സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ ഈ നാടോടി മതത്തിൽ ഉണ്ടെന്നതിന് തെളിവുകൾ ഉണ്ട്. പുരാതന കാലം മുതൽ ഗോത്ര സമൂഹങ്ങൾ ആചരിച്ചിരുന്ന ഒരു ഹിന്ദുമത രൂപത്തെയാണ് തെയ്യം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നമ്പൂതിരി ബ്രാഹ്മണർ അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന സാത്വിക ആചാരങ്ങൾ, മദ്യവും മാംസവും ദൈവത്തിന് അർപ്പിക്കുന്ന ഈ ഗോത്ര ആരാധനാരീതിയുമായി സഹവർത്തിച്ചു.

ഉയർന്ന വർഗ്ഗത്തിലെയും ഭരണവർഗ കുടുംബങ്ങളിലെയും അംഗങ്ങൾ തെയ്യം സ്പോൺസർ ചെയ്തിരുന്നെങ്കിലും അത് അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു ദ്രാവിഡ കലാരൂപമായിരുന്നു. തെയ്യം കലാകാരന്മാർ മലയൻ അല്ലെങ്കിൽ വാണൻ പോലുള്ള താഴ്ന്ന ജാതി സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരായതിനാൽ ഇതിന് പിന്നിൽ ഒരു വിപ്ലവകരമായ ആശയമുണ്ട്. ഉയർന്ന ജാതിയിലുള്ള ആളുകൾ പോലും തെയ്യത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ വരുന്ന ദൈവങ്ങളെ ആരാധിക്കേണ്ടിവരും, അവർ വംശീയ വിരുദ്ധ സ്വഭാവങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.

ഒരു മതപരവും സാമൂഹികവുമായ സ്ഥാപനമെന്ന നിലയിൽ, ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിൽ ഇതിന് ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. ആര്യന്മാരുടെ സ്വാധീനത്തിൽ തെയ്യത്തിന്റെ ആരാധനാക്രമം അതിന്റെ ഗോത്ര സ്വഭാവത്തോടൊപ്പം പുതിയ പ്രവണതകളും ഉപവിഭാഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തി ഗണ്യമായി മാറി. ചുരുക്കത്തിൽ, പ്രാകൃത ഗോത്ര മത ആരാധനയുടെ എല്ലാ പ്രമുഖ സവിശേഷതകളും തെയ്യം ആരാധനയുടെ ധാരയെ വിശാലമാക്കുകയും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു നാടോടി മതമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തുവെന്ന്ചരിത്രം

തെയ്യം
(മലയാളം: തെയ്യം‍) അല്ലെങ്കിൽ തെയ്യം അല്ലെങ്കിൽ തിറ എന്നത് കേരളത്തിലെ വടക്കേ മലബാറിലെ ഒരു ജനപ്രിയ ഹിന്ദു ആചാര ആരാധനാരീതിയാണ്. കോലത്തുനാട് പ്രദേശത്താണ് (ഇന്നത്തെ കാസർഗോഡ്, കണ്ണൂർ ജില്ലകൾ, വയനാട്ടിലെ മാനന്തവാടി താലൂക്ക്, കേരളത്തിലെ കോഴിക്കോട്ടെ വടകര, കൊയിലാണ്ടി താലൂക്കുകൾ എന്നിവ ഇതിൽ പ്രബലമാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷം പഴക്കമുള്ള പാരമ്പര്യങ്ങളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഉള്ള ഒരു സജീവ ആരാധനാലയമെന്ന നിലയിൽ, ഈ പ്രദേശത്തെ ഹിന്ദു മതത്തിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ ജാതികളെയും വർഗ്ഗങ്ങളെയും ഇത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. തെയ്യം അവതരിപ്പിക്കുന്നവർ തദ്ദേശീയ ഗോത്ര സമൂഹത്തിൽ പെട്ടവരാണ്, അവർക്ക് തെയ്യത്തിൽ ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. ഇത് സവിശേഷമാണ്, കാരണം കേരളത്തിൽ മാത്രമാണ് ഉയർന്ന ജാതി ബ്രാഹ്മണരും താഴ്ന്ന ജാതി ഗോത്രക്കാരും ഒരു പ്രധാന ആരാധനാരീതിയിൽ ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനം പങ്കിടുന്നത്. തെയ്യം എന്ന പദം ദേവന്റെയോ ദൈവത്തിന്റെയോ ഒരു ദുഷിച്ച രൂപമാണ്. ഈ ജില്ലകളിലെ ആളുകൾ തെയ്യത്തെ തന്നെ ഒരു ദൈവമായി കണക്കാക്കുകയും ഈ തെയ്യത്തിൽ നിന്ന് അനുഗ്രഹം തേടുകയും ചെയ്യുന്നു. അയൽ സംസ്ഥാനമായ കർണാടകയിലെ ഭൂത കോല എന്നറിയപ്പെടുന്ന തുളുനാട് പ്രദേശത്തും സമാനമായ ഒരു ആചാരം പിന്തുടരുന്നു.

വായനാട്ട് കുലവൻ
ഏറ്റവും ഉഗ്രവും അഭ്യാസപരവുമായ തെയ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായി വായനാട്ട് കുലവൻ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ക്രൂരമായ അവസ്ഥ ഹാസ്യാത്മകമായി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. തെയ്യം സാധാരണയായി കള്ള് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ മദ്യം ഉപയോഗിച്ചാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ശിവനും പാർവ്വതിയും വേട്ടക്കാരുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ചപ്പോഴാണ് വായനാട്ട് കുലവൻ ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഉത്ഭവത്തിന്റെ കഥ ശിവനും പാർവ്വതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ അവർ മധുവനം എന്ന വനത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്നു. മധു എന്നാൽ കള്ള് (മദ്യം), വനം എന്നാൽ കാട് എന്നാണ്. മരങ്ങളിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന കള്ള് ശിവൻ കുടിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു (അക്കാലത്ത്, മരങ്ങളുടെ അടിയിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന കള്ള്). പാർവ്വതിക്ക് ഈ ശീലം ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. ഒരു ദിവസം ശിവൻ കുടിക്കാൻ പോയപ്പോൾ, താഴെ നിന്ന് വീഴുന്ന കള്ള് മുകളിലേക്ക് പോകുന്നതായി കണ്ടെത്തി. ഇത് അദ്ദേഹത്തെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. ശിവൻ കോപാകുലനായി. വാസ്തവത്തിൽ ഈ തന്ത്രം ചെയ്തത് പാർവ്വതി ദേവിയാണ്. കള്ള് കൊണ്ടുവരാൻ, ശിവൻ ഒരു ദൈവത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു, അവന്റെ തുടയിൽ തട്ടി. ശിവന്റെ മകനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈ ദേവനെ, മരത്തിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് കള്ള് കൊണ്ടുവരാനുള്ള ചുമതല പുത്രന് ലഭിച്ചു. അവൻ മരത്തിന്റെ മുകളിൽ കയറി കള്ള് കഴിക്കാൻ തുടങ്ങി. മധുവനത്തിൽ നിന്ന് കള്ള് കഴിക്കരുതെന്ന് ശിവൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. മകൻ മുന്നറിയിപ്പ് അവഗണിച്ച് അത് തുടർന്നു. ഇതിൽ കോപിച്ച ശിവൻ മകനെ അന്ധനാക്കാൻ ശപിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന് "കള്ള കണ്ണുകൾ" നൽകി ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഭൂമിയിലേക്ക് അയച്ചു. ഭൂമിയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യം ഇറങ്ങിയ സ്ഥലം വയനാട്ടിലായിരുന്നു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തെ വയനാട് കുലവൻ അഥവാ വയനാട് കുലവൻ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. ശിവന് ധാരാളം അനുയായികളുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ കള്ള് കൊണ്ടുവരാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട വയനാട് കുലവൻ ഈ രീതിയിൽ ഉത്ഭവിച്ചതായി തോന്നുന്നു. ഉണങ്ങിയ തെങ്ങിൻ ഇല പന്തം (ചൂട്ട അല്ലെങ്കിൽ ചൂട്ട്) കത്തിച്ചുകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ രാത്രി സമയങ്ങളിലാണ് വയനാട്ട് കുലവൻ തെയ്യം സാധാരണയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. വയനാട്ട് കുലവൻ തെയ്യത്തിന്റെ ആദ്യ യാത്രയിൽ, പന്തം കത്തിക്കുകയും തെയ്യം പന്തവും വെള്ളിക്കണ്ണും (കള്ളക്കണ്ണ്) എറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. പന്തവും വെള്ളിക്കണ്ണും വീണ സ്ഥലം ഇപ്പോൾ ഒരു പുണ്യസ്ഥലമാണ്, സാധാരണയായി ഈ സ്ഥലത്ത് വർഷം തോറും വയനാട്ട് കുലവൻ തെയ്യം അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്. വയനാട്ട് കുലവൻ തെയ്യത്തിന്റെ പ്രകടനത്തിൽ വേട്ടയാടൽ അനിവാര്യമായ ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ്.

കതിവനൂർ വീരൻ OR മങ്ങാട് മന്നപ്പൻ

ഉത്ഭവത്തിന്റെ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്. കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മങ്ങാട്ട് സ്വദേശിയും തീയ ജാതിയിൽപ്പെട്ടവനുമായ മന്നപ്പൻ എന്ന വ്യക്തി പിന്നീട് ദൈവികനായി മാറുകയും കതിവനൂർ വീരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന തെയ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കുമാരപ്പൻ, ചക്കി ദമ്പതികളുടെ മകനായി ജനിച്ച മന്നപ്പന്റെ വികൃതി സ്വഭാവം അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബത്തിന് ഒരു തലവേദനയാക്കി. ഒരു ദിവസം മന്നപ്പൻ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുകയും ഇന്ന് കൂർഗ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൊടക് പ്രദേശത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതനാകുകയും ചെയ്തു.
സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം പോയെങ്കിലും അവർ അദ്ദേഹത്തെ ലഹരിയിലാഴ്ത്തി, അങ്ങനെ മന്നപ്പൻ ഒറ്റപ്പെട്ടു. ചെമ്മരത്തി എന്ന സ്ത്രീയുടെ സഹായത്തോടെ മന്നപ്പൻ കൂർഗിൽ തന്റെ ബന്ധുവിനെ കണ്ടെത്തി അവിടെ സ്ഥിരതാമസമാക്കി.

മന്നപ്പൻ അവിടെ കൃഷി ചെയ്ത് ജീവിക്കാൻ തുടങ്ങി, ഒരു കഴിവുള്ള യുവാവായി. വിവാഹത്തിനുള്ള സമയമായപ്പോൾ, കൂർഗിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ കണ്ടുമുട്ടിയ ചെമ്മരത്തി എന്ന സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. താമസിയാതെ അവർ വിവാഹിതരായി. കൃഷിപ്പണികൾക്കായി മണ്ണപ്പൻ ദീർഘദൂരം സഞ്ചരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. വീട്ടിലെത്താൻ വൈകിയപ്പോൾ ചെമ്മരത്തി ഭർത്താവുമായി വഴക്കിടാറുണ്ടായിരുന്നു.

ഒരു ദിവസം കുടക് പ്രദേശത്തെ യോദ്ധാക്കൾ ആ പ്രദേശത്തിനെതിരെ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. യോദ്ധാക്കളോട് പോരാടാനുള്ള മന്നപ്പന്റെ ശക്തിയെ ചെമ്മരത്തി വെല്ലുവിളിച്ചു. മന്നപ്പന് ഒരു യുദ്ധത്തിൽ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അവർ പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. മന്നപ്പൻ ഒരു കഴിവുള്ള യോദ്ധാവായിരുന്നു. അദ്ദേഹം യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു. പുറപ്പെട്ട സമയം മുതൽ തന്നെ ദുശ്ശകുനങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങിയിരുന്നു. ഇതെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, മന്നപ്പൻ യുദ്ധക്കളത്തിലേക്ക് പോയി. മന്നപ്പൻ തന്റെ എല്ലാ വിദഗ്ധരുമായും പോരാടി, ശത്രുക്കൾ ഓടിപ്പോയി. തിരികെ പോകുമ്പോൾ, തന്റെ ഒരു വിരലും മോതിരവും യുദ്ധക്കളത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. അവ നഷ്ടപ്പെട്ടത് അഭിമാനത്തിന് ഒരു തിരിച്ചടിയായിരുന്നു, അവരെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ മണ്ണപ്പൻ യുദ്ധക്കളത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. കുടക് യോദ്ധാക്കൾ യുദ്ധക്കളത്തിൽ ഒളിച്ചിരുന്നു, മണ്ണപ്പനെ കൊല്ലാൻ അവർ അന്യായമായ മാർഗങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. യുദ്ധക്കളത്തിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം അധാർമ്മികമായ രീതിയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. മന്നപ്പന്റെ ബന്ധുക്കൾ ഒത്തുകൂടി അവനെ ശ്മശാനത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. വിയോഗം സഹിക്കാൻ വയ്യാത്ത ചെമ്മരത്തി, മന്നപ്പന്റെ കത്തുന്ന ശരീരത്തോടൊപ്പം തന്റെ വംശാവലി നൽകി.

മന്നപ്പന്റെ ബന്ധുക്കൾക്ക് സ്വപ്നത്തിലൂടെ ദിവ്യജ്ഞാനം ലഭിച്ചു, അങ്ങനെ മന്നപ്പനെയും ചെമ്മരത്തിയെയും ദൈവികമായി കണക്കാക്കി തെയ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചു. കതിവനൂർ വീരൻ എന്നായിരുന്നു ഈ തെയ്യത്തിന് നൽകിയ പേര്. കതിവനൂർ വീരൻ തെയ്യം അതിന്റെ ശാരീരികവും അക്രോബാറ്റിക് പ്രകടനത്തിനും പരക്കെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. കതിവനൂർ വീരൻ തെയ്യം സാധാരണയായി രാത്രിയിലോ പുലർച്ചെയോ ആണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. കതിവനൂർ വീരൻ തെയ്യം അവതരിപ്പിക്കുന്ന മുറ്റം ചെമ്മരത്തി തറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക നിലവറ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കും. ഇതിനു മുകളിൽ വാഴത്തണ്ടിന്റെ തണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് ധാരാളം അലങ്കാരങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. കതിവനൂർ വീരൻ തെയ്യത്തിന്റെ വെള്ളാട്ടം ധാരാളം കളരി പടികൾ പ്രദർശിപ്പിക്കും.
കണ്ടനാർ കേളൻ
കണ്ടനാർ കേളൻ ഒരു പഴയകാല യോദ്ധാവായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ കണ്ടനാർ കേളൻ കാട്ടിൽ വേട്ടയാടാൻ പോയപ്പോൾ പെട്ടെന്ന് കാട്ടിൽ തീപിടിച്ചു എന്നാണ് കഥ. രക്ഷപ്പെടാൻ മറ്റ് മാർഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ അദ്ദേഹം ഒരു മരത്തിൽ കയറി. ഈ മരം രണ്ട് പാമ്പുകളുടെയും വാസസ്ഥലമായിരുന്നു. ആ മരത്തെയും പാമ്പുകളെയും കണ്ടനാർ കേളനെയും അഗ്നി ദഹിപ്പിച്ചു. മറ്റൊരു യോദ്ധാവായ കുലവൻ കത്തിക്കരിഞ്ഞ കാട്ടിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ചാരത്തിൽ കണ്ടനാർ കേളന്റെ രൂപം കണ്ടു. വില്ലുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം കണ്ടനാർ കേളനെ കണ്ടെത്തി ജീവൻ നൽകി. തെയ്യം കണ്ടനാർ കേളന്റെയും തന്നെ ദഹിപ്പിച്ചതിന് തീയോടുള്ള കോപം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിന്റെയും ഒരു രൂപമാണ്. തെയ്യത്തിൽ നെഞ്ചിൽ രണ്ട് പാമ്പുകൾ വരച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ തന്നോടൊപ്പം തീയിൽ നശിച്ച പാമ്പുകളെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. കണ്ടനാർ കേളൻ തന്റെ പട്ടു വസ്ത്രം ധരിച്ച് ലോഹ പാദസരങ്ങൾ ധരിച്ച് തീയിലൂടെ ഓടുന്നു, ഒരുപക്ഷേ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന ഒരേയൊരു തെയ്യമായിരിക്കാം ഇത്. ഉച്ചിത ഭഗവതി പോലെ തീയുമായി സംവദിക്കുന്ന ബാക്കിയുള്ള തെയ്യങ്ങൾ ഇളം തേങ്ങാ ഇലകൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുന്നത്. കണ്ടനാർ കേളൻ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ അഴീക്കോട് നമ്പ്യാർ മക്കുനി തറവാട്ടിൽ വർഷം തോറും നടത്തപ്പെടുന്ന ഒരു ആചാരമാണിത്. വായനാട്ട് കുലവൻ തെയ്യംകെട്ട് ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി കണ്ടനാർ കേളൻ തെയ്യം പതിവായി അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്. പഴയകാലത്ത് രസകരമായ ഒരു ആചാരമുണ്ടായിരുന്നു. നൂറുകണക്കിന് വേട്ടക്കാർ അടുത്തുള്ള കാട്ടിൽ പോയി ധാരാളം മൃഗങ്ങളെ പിടികൂടുമായിരുന്നു. വേട്ടയാടപ്പെട്ട മൃഗങ്ങളെ കണ്ടനാർ കേളൻ തെയ്യത്തിന് മുന്നിൽ വെച്ച് കഷണങ്ങളാക്കി മുറിക്കും. മരപ്പിലാർക്കൽ ആചാരം ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു. പിന്നീട് തെയ്യം ഒരു വലിയ ചിതയ്ക്ക് മുകളിലൂടെ ചാടിവീഴും

22/03/2025

ഓർമ്മിക്കപ്പെടേണ്ട വസ്തുതകൾ ഇവയെല്ലാമാണ്.
എല്ലാ വർഷവും മാർച്ച് 22 നാണ് ലോക ജലദിനം ആയി ആചരിക്കുന്നത്. ജലം ഓരോ തുള്ളിയും സൂക്ഷിച്ച് ഉപയോഗിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ലോകജനതയെ മനസ്സിലാക്കുകയാണ് ജലദിനാചരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.[1]. ലോക ജലദിനമെന്ന നിർദ്ദേശം ആദ്യമായി ഉയർന്നുവന്നത് 1992-ൽ ബ്രസീലിലെ റിയോവിൽ ചേർന്ന യു.എൻ. കോൺഫറൻസ് ഓൺ എൻവയൺമെന്റ് ആൻഡ് ഡവലപ്‌മെന്റിലാണ് (UNCED).[2] ഇതേ തുടർന്ന് യു.എൻ. ജനറൽ അസംബ്ലി 1993 മാർച്ച് 22 മുതൽ ഈ ദിനം ലോക ജലദിനമായി ആചരിക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചു..
ലോക ജലദിനാചരണ വിഷയം
ത
1994 - Caring for our Water Resources is Everybody's Business
1995 - Women and Water
1996 - Water for Thirsty Cities
1997 - The World's Water: Is there enough?
1998 - Groundwater – The Invisible Resource
1999 - Everyone Lives Downstream
2000 - Water for the 21st century (21-ാം നൂറ്റാണ്ടിനു വേണ്ടി ജലം)
2001 - Water for Health (ആരോഗ്യത്തിനു വേണ്ടി ജലം)
2002 - Water for Development (വികസനത്തിനു വേണ്ടി ജലം)
2003 - Water for Future (ഭാവിയ്കു വേണ്ടി ജലം)
2004 -Water and Disasters (ജലവും ദുരന്തങ്ങളും)
2005 - Water for Life 2005–2015 (ജീവിതത്തിനുള്ള വേണ്ട ജലം 2005-2015)
2006 -Water and Culture (ജലവും സംസ്കാരവും)
2007 -Coping With Water Scarcity
2008 - Sanitation (ശുചിത്വം)
2009 -Trans Waters
2010 - Clean Water for a Healthy World
2011 - Water for Cities: Responding to the urban Challenge
2012 - Water and Food Security: The World is Thirsty Because We are Hungry
2013 -Water Cooperation (ജല സഹകരണം)
2014- Water and Energy (ജലവും ഊർജ്ജവും)
2015 - Water and Sustainable Development (ജലവും സുസ്ഥിര വികസനവും)
2016 – Better Water, Better Jobs
2017 – Why Waste Water?
2018 – Nature for Water
2019 – Leaving No One Behin
2020 – Water and Climate Change
2021 - Valuing Water (ജലം അമൂല്യമാണ്)
ദേശീയ ജലദിനം
ഡോക്ടർ ബി.ആർ. അംബേദ്കറുടെ ജന്മദിനമായ ഏപ്രിൽ 14 ദേശീയ ജലദിനമായി ഇന്ത്യയിൽ ആചരിക്കുന്നു.[

21/12/2024

ദൈവം

ദൈവം എന്ന വാക്കിന് ഉടയമ്പുരാൻ എന്നും ഭാഗ്യം എന്നും പൊരുൾ ഉണ്ട്. ഇത് സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നും മലയാള മൊഴി കൈക്കൊണ്ട വാക്കാണ്. പൊതുവേ ദൈവം എന്ന സങ്കല്പം അബ്രഹാമിക മതങ്ങളുടെ സംഭാവനയാണ്. പാരിന്റെയും എല്ലാ പടയ്പ്പുകളുടെയും പടയ്ച്ചവനായി വിശ്വാസികൾ കണക്കാക്കുന്ന ശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കാനായി ദൈവം അല്ലേൽ ഉടയതമ്പുരാൻ (God) എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. സർവ്വശക്തൻ, സർവ്വജ്ഞൻ, കാരുണ്യവാൻ എന്നീ ഗുണഗണങ്ങൾ ദൈവത്തിനുണ്ടെന്നാണ് പൊതുവേ വിശ്വാസികൾ കരുതുന്നത്[1]. ഏകദൈവവിശ്വാസികൾ ഒറ്റയായ ദൈവത്തിൽ മാത്രം വിശ്വസിക്കുമ്പോൾ, ബഹുദൈവവിശ്വാസികൾ പല ദൈവങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആദിയോ അന്ത്യമോ ഇല്ലാത്ത ശക്തിയാണ് ദൈവം എന്ന് വിശ്വാസികൾ കരുതുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ അസ്തിത്വം, ഗുണഗണങ്ങൾ എന്നിവ പല മതങ്ങളിൽ പലമട്ടിൽ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു[2][3]. ദൈവം ഉണ്ടെന്നുള്ള വിശ്വാസമാണ് ഡീയിസം. എന്നാൽ ദൈവം പലപ്പോഴും പ്രപഞ്ചത്തിലെ കാര്യങ്ങൾ മാറ്റുകയോ മാറ്റുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. പ്രപഞ്ചം ദൈവമാണെന്ന വിശ്വാസമാണ് പാന്തീസം. അതേനേരം ദൈവങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നുള്ള വാദങ്ങളുടെ നിരാകരണമാണ് നിരീശ്വരവാദം.

ക്രിസ്തുമതം, ഇസ്ലാം, ആറ്റെനിസം, മൊണാഡ്, ബാലിനീസ് ഹിന്ദുമതം, സൊരാഷ്ട്രിയനിസം എന്നിവയിൽ (മുകളിൽ ഇടത്തുനിന്ന്) ദൈവത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനം (കലയുടെയോ ആരാധനയുടെയോ ഉദ്ദേശ്യത്തിനായി).
ചില മതങ്ങളിൽ ഒരേയൊരു ദൈവമേയുള്ളു. ഇതിനെ ഏകദൈവവിശ്വാസം എന്ന് പറയുന്നു. അബ്രഹാമിക് മതങ്ങൾ (ക്രിസ്തുമതം, യഹൂദമതം, ഇസ്ലാം), ബഹായി വിശ്വാസം എന്നിവയാണ് ചില ഏകദൈവ മതങ്ങൾ. മറ്റു മതങ്ങളിൽ പല ദൈവങ്ങളുണ്ട്. ഇതിനെ ബഹുദൈവാരാധന എന്ന് പറയുന്നു. ഹിന്ദുമതം, ഷിന്റോ, താവോയിസം, പഗനിസം, വിക്ക, ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ചില വകഭേദങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ചില ബഹുദൈവ മതങ്ങൾ.

ദൈവം സങ്കൽപ്പം വിവിധ മതങ്ങളിൽ

ഹിന്ദു മതത്തിൽ

ഹൈന്ദവ വിശ്വാസത്തിൽ സാധാരണഗതിയിൽ "പരബ്രഹ്മം", "ഈശ്വരൻ", "ഓംകാരം, "പരമാത്മാവ്", ആദിനാരായണൻ, വിഷ്ണു, ശിവൻ, പരമേശ്വരൻ, മഹേശ്വരൻ, ഭഗവാൻ, ഭഗവതി, ആദിപരാശക്തി, വിഘ്‌നേശ്വരൻ തുടങ്ങിയവ ദൈവത്തെ കുറിക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന പദങ്ങളാണ്. ത്രിമൂർത്തികളും ത്രിദേവിമാരും ഭഗവാന്റെ അല്ലെങ്കിൽ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടായവരാണ് എന്നാണ് ഹൈന്ദവ വിശ്വാസം. സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം എന്നിവയാണവരുടെ ധർമ്മം. ഇത് യഥാക്രമം ബ്രഹ്മാവിഷ്ണുമഹേശ്വരൻമാരായും അഥവാ മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി എന്നി മൂന്ന് ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവർ ഈശ്വരനെ തൂണിലും തുരുമ്പിലും വരെ കാണുന്നവരാണ്. ഇതിനെ വിശ്വദേവതാസങ്കൽപ്പം എന്നും പറയാം. ശൈവ-ശാക്തേയ- വൈഷ്ണവ മതങ്ങളുടെ ഒരു സങ്കലനമാണ് ഇന്നത്തെ ഹൈന്ദവ വിശ്വാസം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നു. വൈഷ്ണവർ "നാരായണൻ", ശൈവമതക്കാർ "പരമശിവൻ", ശാക്തേയർ "ആദിപരാശക്തി", ഗണപതേയ മതക്കാർ "വിഘ്നേശ്വരൻ" എന്നും ഈശ്വരനെ സംബോധന ചെയ്തിരുന്നു. മനുഷ്യനെയും ദൈവത്തെയും ഒന്നായി കാണുന്ന അദ്വൈത സങ്കൽപ്പവും ഇതിൽ കാണാം.

അദ്വൈത Archived 2024-07-17 at the Wayback Machine. വേദാന്തമെന്ന ഹിന്ദുമത പാരമ്പര്യത്തിൽ, ബ്രഹ്മൻ എന്നത് പരമമായ സത്യവും സകല സൃഷ്ടിയുടെ ഉറവിടവുമാണ്. അദ്വൈത വേദാന്തത്തിൽ മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്ന ബ്രഹ്മന്റെ 10 പ്രധാന സവിശേഷതകൾ ഇതാണ്:[4]

സത്-ചിത്-ആനന്ദം: ബ്രഹ്മൻ സത് (존재), ചിത് (ചിന്ത), ആനന്ദം (പരമാനന്ദം) എന്നിങ്ങനെ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
നിർഗുണം: ബ്രഹ്മൻ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും കവിഞ്ഞതും ഭൗതികമോ മാനസികമോ ആയ യാതൊരു ഗുണങ്ങളാലും പരിമിതപ്പെടുത്തപ്പെടാത്തതുമാണ്.
നിരാകാരം: ബ്രഹ്മൻ രൂപരഹിതവും എല്ലാ ഭൗതിക, ഗ്രാഹ്യരൂപങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തവുമാണ്.
നിത്യം: ബ്രഹ്മൻ നിത്യവും മാറ്റമില്ലാത്തതും കാലത്തിനും സ്ഥലത്തിനും അതീതവുമാണ്.
സ്വഗതo: ബ്രഹ്മൻ സ്വയംപര്യാപ്തവും സ്വതന്ത്രവുമാണ്, 외부 പിന്തുണയോ ഉപജീവനമോ ആവശ്യമില്ല.
അനന്തം: ബ്രഹ്മൻ അനന്തവും പരിധികളില്ലാത്തതുമാണ്, എല്ലാ അതിരുകളെയും പരിമിതികളെയും കടന്നുവെട്ടിക്കുന്നു.
സർവാത്മകo: ബ്രഹ്മൻ സർവ്വ സൃഷ്ടിയുടെയും ജീവജാലങ്ങളുടെയും ജഡവസ്തുക്കളുടെയും പരമമായ ഉറവിടവും എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതുമാണ്.
അപരോക്ഷo: ആത്മീയ അനുഭവത്തിലൂടെയും ആत्मബോധത്തിലൂടെയും ബ്രഹ്മനെ നേരിട്ട് അറിയാൻ കഴിയും.
അവ്യക്തം: ബ്രഹ്മൻ എല്ലാ ദ്വൈതങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തവും വിവേചനങ്ങളിൽ നിന്നും അതീതവുമാണ്, പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഐക്യത്തിന്റെയും ഏകത്വത്തിന്റെയും ഉറവിടമാണ്.
അദ്വൈതം: ബ്രഹ്മൻ അദ്വൈതമാണ്, വിഷയവും വസ്തുവും, ഞാനും മറ്റുള്ളവരും, സത്തയും അസത്തും എന്നിങ്ങനെയുള്ള എല്ലാ ദ്വൈതങ്ങളിൽ നിന്നും അതീതമാണ്.
ഈ സവിശേഷതകൾ അദ്വൈത വേദാന്തത്തിലെ ബ്രഹ്മന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു പരിചയം നൽകുകയും ഈ പാരമ്പര്യത്തിലെ പരമമായ അസ്തിത്വത്തിന്റെയും ദൈവത്വത്തിന്റെയും ഊന്നൽ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

ക്രിസ്തു മതത്തിൽ

യഹോവ എന്നും YHWH എന്ന ചതുരക്ഷരിയായും പുരാതന യഹൂദരും യഹോവയുടെ സാക്ഷികളും ദൈവത്തിനെ കുറിക്കുന്നു. അതേ പേരു തന്നെ ഒരു പറ്റം ക്രിസ്തുമതാനുയായികളും ദൈവത്തിനെ കുറിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ക്രിസ്തു മതത്തിൽ പൊതുവെ ദൈവത്തെ കുറിക്കാൻ "കർത്താവ്‌", "ക്രിസ്തു" അഥവാ "" (ഗ്രീക്കിൽ അഡൊണായ്‌); "പിതാവ്, പുത്രൻ, പരിശുദ്ധാത്മാവ് (ത്രീത്വം)" തുടങ്ങിയ സ്ഥാനപ്പേരുകളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

ഇസ്ലാം മതത്തിൽ

ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ഏകദൈവ വിശ്വാസം വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന മതമാണ് ഇസ്‌ലാം. ഈ ലോകത്തെ സൃഷ്ടിച്ച് നിയന്ത്രിച്ച് പരിപാലിച്ച് പോരുന്ന ഏകനായ ദൈവമുണ്ട്. ആ ദൈവത്തിന്റെ പേരാണ് അല്ലാഹു (الله). അല്ലാഹുവിനു മാതാപിതാക്കളോ സന്താനങ്ങളോ ഇല്ല. തുടക്കമോ ഒടുക്കമോ ഇല്ല, എന്നെന്നും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവൻ. എല്ലാ അർത്ഥത്തിലും ഏകനാകുന്നു അല്ലാഹു. അല്ലാഹു മാത്രമാകുന്നു (അല്ലാഹു അല്ലാത്ത) മുഴുവൻ ചരാചരങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചത്. അല്ലാഹു സൃഷ്ടാവ് മാത്രം, സൃഷ്ടിയല്ല. അവൻ പണ്ടേ ഉള്ളവനാണ്. അവനെ ആരും സൃഷ്ടിച്ചതല്ല.

മുഹമ്മദ് നബി അടക്കമുള്ള പ്രവാചകൻമാർ ആ അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ മാത്രമാണ്. അഥവാ മനുഷ്യരിൽപെട്ട സന്ദേശവാഹകർ മാത്രം. അപ്രകാരം മാലാഖമാരും അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ മാത്രമാണ്. ജിന്നുകളും അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ മാത്രം. അല്ലാഹുവിന്റെ (ദൈവത്തിന്റെ) ഭാഗമല്ല. അല്ലാഹു ഏകനാണ്, സർവ്വജ്ഞനാണ്, സർവ്വ ശക്തനാണ്. എല്ലാം കേൾക്കുന്നവനും എല്ലാം കാണുന്നവനും എല്ലാം അറിയുന്നവനുമാണ്. അതെസമയം സർവ്വവ്യാപിയല്ല. അഥവാ എല്ലാ ചരാചരങ്ങളിലും ദൈവത്തിന്റെ അംശമുണ്ടെന്ന വിശ്വാസം ഇസ്‌ലാമിലില്ല.

അല്ലാഹുവിനു അല്ലാഹു എന്നല്ലാത്ത മറ്റു ധാരാളം പേരുകളുമുണ്ട്. അർ റഹ്‌മാൻ (പരമകാരുണ്ണികൻ ), അർ റഹീം (കരുണാനിധി) എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ദൈവം, God എന്നീ പൊതുനാമങ്ങൾ കൊണ്ട് അല്ലാഹുവിനെ വിളിക്കാമെങ്കിലും മറ്റു മതസ്ഥരുടെ പ്രത്യേക ദൈവനാമങ്ങൾ ഇസ്‌ലാം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. യഹോവ, ഈശ്വരൻ, അഹുര മസ്ദ തുടങ്ങിയ മറ്റു മതസ്ഥരുടെ ദൈവനാമങ്ങൾ ഇസ്‌ലാം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.

ഈ ഏക ദൈവമായ അല്ലാഹുവിനെ മാത്രമേ ഇസ്‌ലാമിൽ ആരാധിക്കാൻ പാടുള്ളൂ. പ്രാത്ഥന ഒരു സുപ്രധാന ആരാധനയാണ്. അതുകൊണ്ട് അല്ലാഹുവിനോട് മാത്രമേ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ പാടുള്ളൂ. പ്രവാചകന്മാർ, മലക്കുകൾ, ഔലിയാക്കൾ (സജ്ജനങ്ങൾ) എന്നിവർ ആരാധനക്കർഹരല്ല.

മറ്റു വിശ്വാസങ്ങൾ

പ്രകൃതി പ്രതിഭാസങ്ങളോടുള്ള ആരാധന പിന്നീട് ബിംബരാധരയിലേക്കും ബഹുദൈവ ആരാധനയിലേക്കും വഴി തെളിയിച്ചു. ഭൂമിയിലെ വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ കണ്ട് വരുന്ന ദൈവവിശ്വാസങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്.. ഇവ പ്രദേശികവുമാണ്. ഒരു പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ആചാരങ്ങൾ സംസ്ക്കാരങ്ങൾ ആ നാട്ടിലെ ദൈവ വിശ്വാസത്തിലോ അവ അടങ്ങുന്ന മതങ്ങളിലോ പ്രതിഭലിക്കുന്നതായി നരവംശ ശാസ്ത്രജ്ഞരും പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രജ്ഞരും വിലയിരുത്തുന്നു. ലോകത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ദൈവ വിശ്വാസം ബഹുദൈവ വിശ്വാസം ആയിരുന്നു. ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ഗ്രീക്ക് , ഇന്ത്യൻ പ്രാചീന സംസ്ക്കാരങ്ങളിൽ ഈ ആശയം നിലനിന്നിരുന്നു.ഈജിപ്ത് ൽ നിന്നായിരുന്നു ഏക ദൈവ വിശ്വാസത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത് എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.

ചിലർ രോഗം, അപകടം തുടങ്ങിയ നിസ്സഹായ അവസ്ഥയിലും മറ്റു ചിലർ സ്വർഗമോഹം/ പറുദീസാ, നരകഭയം, മോക്ഷം, പരമപദപ്രാപ്തി, നിർവാണം തുടങ്ങിയവക്ക് വേണ്ടിയും ദൈവത്തെ ആരാധിക്കാറുണ്ട്. ചിലർ പ്രാചീന ദേവതാ സങ്കല്പങ്ങളിലൂടെ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കുന്നു. ദേവീദേവന്മാരുടെ രൂപ വൈഭവങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതും ദൈവിക സാന്നിധ്യം അപേക്ഷിച്ച് കൊണ്ടാണ്.

വിഭാഗങ്ങൾ

1. THEIST: പ്രപഞ്ചത്തെ സൃഷ്ടിച്ച് പരിപാലിക്കുന്നതോടൊപ്പം മനുഷ്യന്റെ ദൈനംദിന കാര്യങ്ങളിൽ അതീവ ജാഗ്രതയോടെ ശ്രദ്ധിക്കുകയും ഇടപെടുകയും രക്ഷാശിക്ഷകൾ നിർണയിച്ച് നടപ്പിലാക്കുകയും മറ്റും ചെയ്യുന്ന ഒരു സൃഷ്ടാവിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരെ ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുത്താവുന്നത്. മതങ്ങൾ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന അല്ലാഹു, യഹോവ ,ഈശ്വരൻ

2. DEIST: പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കുകയും പ്രകൃതിനിയമങ്ങൾ നിർണയിക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു ശക്തിയുണ്ടെന്നു മാത്രം വിശ്വസിക്കുന്നവർ ഈ വിഭാഗക്കാരാണ്. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ ദൈവത്തിനു പ്രത്യേക താൽപ്പര്യമൊന്നും ഉള്ളതായി ഇക്കൂട്ടർ കരുതുന്നില്ല.

3. PANTHEIST: പ്രകൃതിശക്തിയെ ദൈവമായിക്കരുതുന്നവരാണ് ഈ ഗണത്തിൽപ്പെടുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ പദാർത്ഥങ്ങളിലും ഒരു ചൈതന്യം ഒളി മിന്നുന്നതായി ഇക്കൂട്ടർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആ ചൈതന്യത്തെ സ്തുതിക്കുകയോ ആരാധിക്കുകയോ ചെയ്യണമെന്ന നിർബ്ബന്ധമൊന്നും പ്രകൃതിവാദികൾക്കില്ല. മനുഷ്യനെയും പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമായി ഇവർ കാണുന്നു. അദ്വൈതവാദികളെ ഈ കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്.

സ്വഭാവം
വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ ദൈവത്തിന് പല സ്വഭാവങ്ങളും കല്പിച്ചു നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ ഏറ്റവും സാധാരണമായവ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നവയാണ്.

സർവ്വജ്ഞാനിയായിരിക്കുക
സർവ്വശക്തനായിരിക്കുക
നന്മയുടെ മൂർത്തീഭാവമായിരിക്കുക
വിശുദ്ധമായിരിക്കുക
അനാദിയായിരിക്കുക
ദൈവം

യഹോവ
അല്ലാഹു
പരബ്രഹ്മം
ബ്രഹ്മാവ്‌
മഹാവിഷ്ണു
ആദിപരാശക്തി
വിഭാഗങ്ങൾ
തിരുത്തുക
ഏകദൈവ വിശ്വാസം

പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിചത് അനശ്വരനായ ഒരു ദൈവമാണെന്നും അവനാണ് എല്ലാവിധ ശക്തിയും, ഭാവിയും ഭൂതവും വർത്തമാനവും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അവനാണെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. ക്രൈസ്തവർ യഹോവ യിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഹൈന്ദവർ ഏകദൈവമായ പരബ്രഹ്മത്തത്തെ ആരാധിക്കുന്നു. "ഓം" അഥവാ ഓംകാരം ആണ് പരബ്രഹ്മത്തെ കുറിക്കുന്ന ചിഹ്നം. തൂണിലും, തുരുമ്പിലും വരെ ദൈവം ഇരിക്കുന്നു എന്നാണ് ഹൈന്ദവ വിശ്വാസം

21/12/2024

20/12/2024

രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ
ബംഗാളി കവിയും തത്ത്വ ചിന്തകൻ

ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും സാംസ്കാരികനായകനുമാണ് രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ. കൊൽക്കത്തയിൽ പീരലി ബ്രാഹ്മണ വംശത്തിൽ പിറന്ന ടാഗോർ എട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ തന്റെ ആദ്യ കവിത രചിച്ചു. പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ ടാഗോർ 'ഭാനുസിംഹൻ' എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ ആദ്യ കവിതാസമാഹാരം പുറത്തിറക്കി. 1877 -ൽ ചെറുകഥകളും നാടകങ്ങളും രചിച്ചുതുടങ്ങി. ചെറുപ്രായത്തിൽത്തന്നെ ധാരാളം യാത്രചെയ്ത ടാഗോർ തന്റെ പ്രാഥമികവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗം ഗൃഹത്തിൽ തന്നെയാണ്‌ നടത്തിയത്‌. ബ്രിട്ടീഷ്‌ നിയമങ്ങൾക്കോ പൊതുനടപ്പിനോ ഇണങ്ങും വിധം പെരുമാറാതിരിക്കുകയും പ്രായോഗികവാദിയും ആയിരുന്ന ടാഗോർ, ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തെയും ഗാന്ധിജിയെയും പൂർണ്ണമായി പിന്തുണച്ചിരുന്നു. ടാഗോറിന്റെ ജീവിതം ദുരന്തപൂർണ്ണമായിരുന്നു. തന്റെ കുടുംബത്തിലെ എല്ലാവരെയും നഷ്ടപ്പെട്ട ടാഗോർ ബംഗാളിന്റെ അധഃപതനത്തിനും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ടാഗോറിന്റെ കൃതികളും അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച വിശ്വഭാരതി സർവ്വകലാശാലയും ഇതെല്ലാം അതിജീവിച്ചു.[2]the

രവീന്ദ്രനാഥാ ടാഗോർ
രവീന്ദ്രനാഥാ ടാഗോർ
ജനനം
7 മേയ് 1861
കൊൽക്കത്ത, (ബ്രിട്ടീഷ്)ഇൻഡ്യ
മരണം
7 ഓഗസ്റ്റ് 1941 (പ്രായം 80)[1]
കൊൽക്കത്ത, (ബ്രിട്ടീഷ്)ഇൻഡ്യ
തൊഴിൽ
കവി, നാടകകൃത്ത്, തത്ത്വചിന്തകൻ, ഗാനരചയിതാവ്, ചിത്രകാരൻ
ദേശീയത
(ബ്രിട്ടീഷ്)ഇൻഡ്യൻ
Period
ബംഗാളി നവോത്ഥാനം
കയ്യൊപ്പ്

ടാഗോറിന്റെ കൃതികളിൽ നിരവധി നോവലുകൾ, ചെറുകഥകൾ, ഗാനസമാഹാരങ്ങൾ, നൃത്ത്യ-നാടകങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയവും വ്യക്തിപരവുമായ ലേഖനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിലെല്ലാം കണ്ടിരുന്ന താളമൊത്ത ഭാവഗാനസ്വഭാവമുള്ള വരികളും, വാമൊഴിയും, പ്രകൃതിമാഹാത്മ്യവാദവും, തത്ത്വചിന്തയും ലോകപ്രശസ്തി നേടിയിരുന്നു. ഒരു സാംസ്കാരികപരിഷ്കർത്താവായിരുന്ന ടാഗോർ, ബംഗാളി കലകളെ പൗരാണിക ഭാരതീയകലകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതായി ഒന്നും തന്നെയില്ലെന്നു വാദിച്ചു. ടാഗോറിന്റെ രണ്ട്‌ ഗാനങ്ങൾ ഇൻഡ്ന്ത്യ ടെയും ബംഗ്ലാദേശിന്റെയും ദേശീയഗാനങ്ങളാണ്-ജനഗണമനയും അമാർ ഷോണാർ ബാംഗ്ലയും[3].[4].

ആദ്യകാല ജീവിതം

ടഗോർ 1879ൽ, ഇംഗ്ലണ്ടിൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നപ്പോൾ
രബി(രവി) എന്ന വിളിപ്പേരുണ്ടായിരുന്ന ടാഗോർ കൊൽക്കത്തയിലെ കൊട്ടാര സദൃശ്യമായ ജോറസങ്കോ ഗൃഹത്തിൽ 1861 മെയ് 7നു ദേബേന്ദ്രനാഥ്‌ ടാഗോറിന്റെയും ശാരദാ ദേവിയുടെയും പതിനാലു മക്കളിൽ പതിമൂന്നാമനായി പിറന്നു. വീടിനടുത്തുള്ള പ്രാഥമിക വിദ്യാലയത്തിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയത്. അമ്മ ചെറുപ്പത്തിലേ മരിച്ചതിനാൽ വേലക്കാരാണ് ടാഗോറിനെ നോക്കിയത്. പിതാവ് കലാകാരൻമാരെ വീട്ടിൽ കൊണ്ടുവന്നു താമസിപ്പിക്കുകയും കുട്ടികളെ സംഗീതം പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ടാഗോറിന്റെ സഹോദരങ്ങളിൽ ദ്വിജേന്ദ്രനാഥ് കവിയും തത്ത്വചിന്തകനും ജ്യോതീന്ദ്രനാഥ് സംഗീതജ്ഞനും സത്യേന്ദ്രനാഥ് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോസ്ഥനും ആയിരുന്നു. സഹോദരി സ്വർണ്ണകുമാരി നോവലിസ്റ്റായിരുന്നു. പതിനൊന്നാംവയസിൽ (1873) വയസ്സിൽഉപനയനത്തിനുശേഷം ടാഗോർ തന്റെ പിതാവിനോടൊപ്പം മാസങ്ങൾ നീണ്ട ഭാരത പര്യടനത്തിന്‌ തിരിച്ചു. ഈ യാത്രയിൽ അവർ കുടുംബ തോട്ടമായ ശാന്തിനികേതനം, അമൃത്‌സർ വഴി ഹിമാലയ സാനുക്കളിലെ ഡൽഹൗസീ സുഖവാസ കേന്ദ്രത്തിലെത്തി. അവിടെ വച്ച്‌ ടാഗോർ ജീവചരിത്രങ്ങൾ, ചരിത്രം, അഗോള ശാസ്ത്രം, ആധുനിക ശാസ്ത്രം, സംസ്കൃതം, കാളിദാസ കൃതികൾ തുടങ്ങിയവ പഠിച്ചു. തിരിച്ചുവന്ന അദ്ദേഹം പിന്നെ സ്കൂളിൽ പോകാൻ താല്പര്യം കാണിച്ചില്ല...വീട്ടുകാർ രബീന്ദ്രനാഥിനെ സ്കൂളിൽ വിടേണ്ടെന്നു തീരുമാനിച്ചു. വീട്ടിലിരുത്തി പഠിപ്പിക്കാൻ അദ്ധ്യാപകരെയും ഏർപ്പാടാക്കി. 1877-ൽ ടാഗോർ തന്റെ കൃതികളുടെ ഒരു സമാഹാരം പുറത്തിറക്കുകയും അതിൽ മൈഥിലി ഭാഷയിലെഴുതിയ കവിത ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയുമുണ്ടായി. അവ ഭാനുസിംഹൻ എന്ന 17ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു വൈഷ്ണവ കവിയുടെ നഷ്ടപ്പെട്ട കൃതികളാണ്‌ എന്ന് ടാഗോർ തമാശയായി പലപ്പോഴും പറഞ്ഞിരുന്നു. ബംഗാളിയിലെ ആദ്യത്തെ ചെറുകഥയായ “ഭിഖാറിണി“ (ഭിക്ഷക്കാരി) ടാഗോർ 1877-ൽ രചിച്ചു. 1882-ൽ “സന്ധ്യ സംഗീത്‌“ എന്ന സമാഹാരത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ “ഉറക്കമുണർന്ന വെള്ളച്ചാട്ടം“ എന്ന കവിതയുമുൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

ടാഗോർ ഭാര്യ മൃണാളിനീ ദേവിയ്ക്കൊപ്പം 1883.
അഭിഭാഷകനാകണമെന്ന മോഹത്തോടെ 1878ൽ ടാഗോർ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ബ്രൈറ്റൺ സർക്കാർ വിദ്യാലയത്തിൽ ചേർന്നു. ലണ്ടൻ സർവ്വകലാശാല കലാലയത്തിൽ നിയമ വിദ്യാർത്ഥിയായി പഠനം ആരംഭിച്ചുവെങ്കിലും ബിരുദമെടുക്കാതെ 1880-ൽ ബംഗാളിലേക്കു മടങ്ങി. 1883 ഡിസംബർ 9-ൽ ടാഗോർ മൃണാളിനീ ദേവിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു (ഭാബതരിണി 1873-1902). ഇവർക്ക് അഞ്ചു മക്കൾ ജനിച്ചുവെങ്കിലും രണ്ടു പേർ പ്രായപൂർത്തിയാകും മുൻപ്‌ മരണമടഞ്ഞു.

1890ൽ ടാഗോർ ഇപ്പോൾ ബംഗ്ലാദേശിലുള്ള ഷിലൈധ എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള തന്റെ കുടുംബ സ്വത്ത്‌ ഏറ്റെടുത്തു. അവിടെ "പദ്മ" എന്ന പത്തേമാരിയിൽ താമസിച്ച ടാഗോർ നാട്ടുകാർക്കിടയിൽ "സമീന്ദാർ ബാബു" എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. ഈ കാലത്ത്‌ (1891-1895) ടാഗോറിന്റെ "സാധന" കാലഘട്ടം എന്നാണ്‌ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്‌. സാഹിത്യപരമായി ടാഗോറിന്റെ ഏറ്റവും ഫല പുഷ്ടിയുള്ള കാലമായിരുന്നു ഇത്‌. മൂന്നു വാല്യങ്ങളിലായി വിരോധാഭാസവും വികാരാധിക്യവും നിറഞ്ഞ എൺപത്തിനാലു കഥകളടങ്ങിയ "ഗൽപ്പഗുച്ച്‌ഛ" യുടെ പകുതിയും പൂർത്തിയാക്കിയത്‌ ഈ കാലത്താണ്‌. ഇതിൽ ടാഗോർ ഗ്രാമീണ ബംഗാളി ജീവിതങ്ങൾ വരച്ചു കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.

ശാന്തിനികേതനം
1901ൽ ടാഗോർ ഷിലൈധ വിട്ട്‌ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ശാന്തിനികേതനത്തിൽ താമസമാരംഭിച്ചു. അവിടെ തറയിൽ വെണ്ണക്കല്ല് പതിച്ച പ്രാർഥനാ മുറിയുള്ള ഒരു ആശ്രമവും പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു വിദ്യാലയവും, പുഷ്പ-വൃക്ഷ തോട്ടങ്ങളും, ഒരു വായനശാലയും അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഇവിടെ വച്ച്‌ ടാഗോറിന്റെ ഭാര്യയും(1902-ൽ) രണ്ട്‌ കുട്ടികളും മരണമടഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്‌ 19 ജനുവരി 1905ൽ മരണമടഞ്ഞു. ടാഗൂറിനു വ്യക്തിപരമായി അളവറ്റ ദുഃഖം ഉളവാക്കിയ പല ദുരിതങ്ങളും, അനുഭവിക്കേണ്ടിവന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ ക്ലേശകരമായ ഒരു പൊതുകാര്യ പ്രവർത്തനത്തിലും ഇദ്ദേഹത്തിനു മുഴുകേണ്ടതായി വന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഗവൺമെന്റ് ഏകപക്ഷീയമായി തീരുമാനിച്ചു നടപ്പിലാക്കിയ ബംഗാൾ വിഭജനത്തിന് എതിരായി 1905-ൽ ആരംഭിച്ച സംഘടിത പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ഇദ്ദേഹവും ഭാഗഭാക്കായി.

1878 മുതൽ 87 വരെ പ്രസിദ്ധീകൃതങ്ങളായ ആദ്യകാലകൃതികളെ തുടർന്ന്, മറ്റു പലതിനും പുറമേ 1888-ൽ മായാർഖേല, രാജാ ഓ റാണി എന്നീ നാടകങ്ങളും, 1903-ൽ ഛൊഖേർബാലി (വിനോദിനി), 1906-ൽ നൗകാ ഡൂബി (കപ്പൽ ച്ചേതം) എന്നീ നോവലുകളും എഴുതി. 1907-ൽ ആധുനിക സാഹിത്യ, പ്രാചീന സാഹിത്യ എന്നീ രണ്ടു സാഹിത്യചർച്ചാഗ്രന്ഥങ്ങളും തയ്യാറാക്കി. ആയിടയ്ക്കു പിൽക്കാലത്തു വിഖ്യാതി നേടിയ ഗോറ എന്ന നോവൽ രചിച്ചു തുടങ്ങുകയും 1910-ൽ അതു പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. അതേ വർഷം തന്നെ ബംഗാളിയിൽ ഗീതാഞ്ജലിയും പുറത്തുവന്നു. 1912-ൽ ഡാക് ഘർ (പോസ്റ്റോഫീസ്) എന്ന പ്രശസ്തനാടകവും വെളിച്ചം കണ്ടു.

അക്കൊല്ലംതന്നെ ടാഗൂർ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കു പോവുകയും അവിടെവച്ചു ഗീതാഞ്ജലിയുടെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കിടയിൽ പ്രശസ്ത ഇംഗ്ലീഷ് കവിയായ ഡബ്ള്യു. ബി. യേറ്റ്സിനെയും സി.എഫ്. ആൻഡ്രൂസിനെയും ഗീതാഞ്ജലി വായിച്ചു കേൾപ്പിക്കാൻ ടാഗോറിനു അവസരമുണ്ടായി. ഗീതാഞ്ജലിയുടെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയുടെ ടൈപ്പു ചെയ്ത കോപ്പിയുമായി താൻ സഞ്ചരിച്ചതും ട്രെയിനിലും ബസ്സിലും റെസ്റ്റാറന്റുകളിലും മറ്റും വച്ച് അത്യാർത്തിയോടെ താൻ അതു വായിച്ച് ആനന്ദതുന്ദിലനായതും ലോകപ്രശസ്ത ഇംഗ്ലീഷ് കവിയായ യേറ്റ്സ് ആ കൃതിയുടെ അവതാരികയിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ജീവിതകാലം മുഴുവൻ സ്വപ്നം കണ്ടുനടന്നതെല്ലാം ആ ഭാവഗീതങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള വായനയിൽ അനുഭവിച്ചു എന്നു യേറ്റ്സ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ആ കാവ്യത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ യേറ്റ്സ് അതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയ്ക്ക് ആമുഖം എഴുതാനും അത് അച്ചടിക്കാൻ ഏർപ്പാടു ചെയ്യാനും തയ്യാറായി. ടാഗോറിന്‌ ബംഗാളികൾക്കിടയിലും വിദേശികൾക്കിടയിലും വളരെയധികം ആരാധകരുണ്ടായിരുന്നു. ടാഗോർ തന്റെ ബംഗാളി കവിതകൾ ഛന്ദോബദ്ധമില്ലാത്ത പദ്യങ്ങളായി ആംഗലേയത്തിലേക്ക്‌ വിവർത്തനം ചെയ്തിരുന്നു ("നൈവേദ്യ" 1901, "ഖേയ" 1906). 1913 നവംബർ 14-ന്‌ ടാഗോറിന്‌ സാഹിത്യത്തിനുള്ള നോബേൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു എന്ന അറിയിപ്പുണ്ടായി.[5] സ്വീഡിഷ്‌ പണ്ഡിത സഭ പ്രകാരം ആ പുരസ്കാരം “ആദർശപരവും, പാശ്ചാത്യ വായനക്കാർക്ക്‌ ലഭിച്ച, അതിവിശാലമായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ, വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു ചെറിയ ഭാഗത്തിനുമാണ്‌ ലഭിച്ചത്‌“] (1912ൽ രചിച്ച ഗീതാഞ്ജലിയും ഇതിലുൾപ്പെടും). 1915 -ൽ ടാഗോർ ബ്രിട്ടീഷ്‌ രാജവംശത്തിൽ നിന്ന് നൈറ്റ്‌ പദവി സ്വീകരിച്ചു.[6]

ശാന്തിനികേതനത്തിനടുത്ത്‌ സുരുൾ ഗ്രാമത്തിൽ 1921ൽ കാർഷിക സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധനായിരുന്ന ലിയോണാർഡ്‌ എൽംഹേർസ്റ്റുമൊത്ത്‌ ടാഗോർ ഗ്രാമീണ പുനർനിർമ്മാണ പഠന സ്ഥാപനത്തിന്‌ രൂപം കൊടുത്തു.(പിൽക്കാലത്ത്‌ ഇത്‌ ശ്രീനികേതൻ എന്ന പേരിലേക്ക്‌ മാറ്റി). ഗാന്ധിയുടെ പ്രതിഷേധത്തിലൂന്നിയ സ്വരാജ്‌ മുന്നേറ്റത്തെ തള്ളിപ്പറഞ്ഞ ടാഗോർ അതിനെതിരെ ഇൻഡ്യയിലെ ഗ്രാമങ്ങളിലെ ജനതയുടെ നിസ്സഹായതയും അജ്ഞതയും അകറ്റുന്നതിനായി “വിജ്ഞാനത്തെ സജീവമാക്കുന്നതിന്” പല രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും പണ്ഡിതരേയും മനുഷ്യസ്നേഹികളെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരേയും വരുത്തി. 1930കളിൽ ഇൻഡ്യക്കാരിലെ അസാധാരണമായ ജാതി ബോധവും തൊട്ടുകൂടായ്മയും ടാഗോറിനെ അസ്വസ്ഥനാക്കി. അതിനെതിരായി പ്രഭാഷണ പരമ്പരകളും, ദളിതർ മുഖ്യ കഥാപാത്രങ്ങളാകുന്ന നാടകങ്ങളും കവിതകളും രചിച്ചു. ജാതിവ്യവസ്ഥ തീവ്രമായിരുന്ന കേരളത്തിലെ ഗുരുവായൂർ കൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദളിതരെ പ്രവേശിപ്പിക്കണമെന്ന് അധികാരികളോട്‌ ടാഗോർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.,

അവസാന കാലം 1932-1941
യാത്രകൾ
പ്രകടമായ സഞ്ചാര തൃഷ്ണയിൽ 1878നും 1932നും ഇടയിൽ ടാഗോർ അഞ്ചു ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെ മുപ്പതിലേറെ രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. ഈ യാത്രകൾ പലതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളെ വിദേശികൾക്ക്‌ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ‌ പ്രത്യേക പങ്ക്‌ വഹിച്ചു. 1912 -ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെത്തിയ ടാഗോറിന്റെ ചില കൃതികളുടെ വിവർത്തനം, ഗാന്ധി ആരാധകനായ ചാർൾസ്‌ എസ്‌ ആണ്ട്രൂഫ്സ്‌, ആംഗ്ലോ-ഐറിഷ്‌ കവി വില്യം ബട്ട്‌ലർ യേറ്റ്സ്, എർസ പൗണ്ട്‌, റോബർട്‌ ബ്രിജസ്‌, ഏണസ്റ്റ്‌ റൈസ്‌, തോമസ്‌ സ്റ്റർജ്‌ മൂർ തുടങ്ങിയ സാഹിത്യകാരന്മാർക്ക്‌ ഹൃദയഹാരിയായി. ഗീതാഞ്ജലിയുടെ ആംഗലേയ പതിപ്പിന്‌ ആമുഖമെഴുതിയത്‌ യീറ്റ്‌സ്‌ ആയിരുന്നു. 1917 ഏപ്രിൽ വരെ ടാഗോർ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും ഇംഗ്ലണ്ടിലും ഉടനീളം യാത്ര ചെയ്ത്‌ പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്തി. ജപ്പാനിലും അമേരിക്കയിലും നടത്തിയ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ അവരുടെ ദേശീയവാദത്തെ തള്ളിപ്പറഞ്ഞ്‌ പ്രശംസയും അപഹാസവും ഏറ്റുവാങ്ങി. തിരികെ ഇൻഡ്യയിലെത്തിയ ടാഗോർ 63ആം വയസ്സിൽ പെറു സർക്കാരിന്റെ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച്‌ അവിടം സന്ദർശിച്ചു. ഇതേ യാത്രയിൽ അദ്ദേഹം മെക്സിക്കോയും സന്ദർശിച്ചു. രണ്ട്‌ സർക്കാരുകളും ടാഗോറിന്റെ സന്ദർശനത്തിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം ഒരു ലക്ഷം ഡോളർ വീതം ശാന്തിനികേതനത്തിന്‌ സംഭാവന ചെയ്തു. 1924 നവംബർ 6-ന്‌ ടാഗോർ അർജന്റീനയിലെത്തി. 1925 ജനുവരിയിൽ ഇൻഡ്യയിലേക്കു യാത്ര തിരിച്ച ടാഗോർ, ഇറ്റലിയിലെ സ്വേച്ഛാധിപതിയായിരുന്ന ബെനിറ്റൊ മുസ്സോളിനിയെ സന്ദർശിച്ചു. 1926 ജൂലൈ 20-ന് ടാഗോർമുസ്സോളിനിക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ചതു വരെ അവർ തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന അടുപ്പം തുടർന്നു. 1927 ജൂലൈ 14-ന് ടാഗോർ നാലുമാസത്തെ തെക്കു കിഴക്കൻ ഏഷ്യ സന്ദർശനത്തിനു തിരിച്ചു. ആ യാത്രയിൽ അദ്ദേഹം ബാലി, ജാവ ദ്വീപ്‌, ക്വാല ലംപൂർ, മലാക്ക, പെനാങ്ങ്‌, സിയാം, സിംഗപ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങൾ‍ സന്ദർശിച്ചു. ഇതൊരു യാത്രാവിവരണമായി "ജാത്രി" എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി. 1930 ആദ്യത്തോടെ ടാഗോർ ബംഗാൾ വിട്ട്‌ ഒരു വർഷത്തോളം യൂറോപ്പിലും അമേരിക്കയിലും പര്യടനം നടത്തി. പാരീസിലും ലണ്ടനിലും ടാഗോറിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ‍ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം ബെർമിങ്ങ്‌ഹാമിലെ "റിലിജ്യസ്‌ സൊസൈറ്റി ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ്‌" എന്ന സ്ഥാപനത്തിൽ താമസിച്ച്‌ ഓക്സ്ഫർഡ്‌ സർവ്വകലാശാലയ്ക്കു വേണ്ടി ഹിബ്ബർട്‌ പ്രഭാഷണം തയ്യാറാക്കി.(അത്‌ പ്രധാനമായും ദൈവത്തിന്റെ മനുഷ്യ ഗുണങ്ങൾ അഥവാ അനശ്വരനായ മനുഷ്യന്റെ ദൈവ ഗുണങ്ങൾ എന്ന വിഷയത്തെ കുറിച്ചായിരുന്നു). ലണ്ടനിലെ "റിലിജ്യസ്‌ സൊസൈറ്റി ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ്‌" സമ്മേളനത്തിൽ ടാഗോർ ബ്രിട്ടീഷുകാരും ഇൻഡ്യക്കാരും തമിലുള്ള ബന്ധത്തെ കുറിച്ച്‌ സംസാരിക്കുകയും, അതിനെ "വളരെ ആഴമുള്ള ഇരുണ്ട ഗർത്തം" എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുകയും, ഇതേ വിഷയത്തിൽ രണ്ട്‌ വർഷത്തോളം പ്രഭാഷണങ്ങൾ തുടരുകയും ചെയ്തു. അതിനു ശേഷം ആഗാഖാൻ മൂന്നാമനേയും, തുടർന്ന് ഡെന്മാർക്ക്‌, സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്, എന്നീ രാജ്യങ്ങളും 1930 ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ മധ്യം വരെ ജർമ്മനിയും, പിന്നീട്‌ സോവിയറ്റ് യൂണിയനും സന്ദർശിച്ചു. പേർഷ്യൻ ദാർശനികനയിരുന്ന ഹഫീസിന്റെ ഇതിഹാസങ്ങളിലും കൃതിയളിലും അവഗാഹമുണ്ടായിരുന്ന ടാഗോറിനെ ഇറാനിലെ ഷാ ആയിരുന്ന റേസാ ഷാ പഹ്‌ലവി ഏപ്രിൽ 1932-ൽ തന്റെ പ്രത്യേക അതിഥിയായി സ്വീകരിച്ചു.

ടാഗോർ (ആദ്യനിരയിൽ വലതു നിന്ന് മൂന്നാമത്) ഇറാനി മജ്‌ലിസ് അംഗങ്ങൾക്കൊപ്പം ഏപ്രിൽ-മേയ് 1932.
ഇത്തരത്തിലുള്ള വിശാലമായ യാത്രാനുഭവങ്ങൾ ഹെന്രി ബെർഗ്സൺ, ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീൻ, റൊബർട്‌ ഫ്രോസ്റ്റ്‌, തോമസ്‌ മാൻ, ജോർജ്ജ് ബർണാർഡ് ഷാ, എച്‌. ജി വെൽസ്‌, റൊമൈൻ റോളണ്ട്‌ തുടങ്ങിയ മഹാന്മാരായ സമകാലീനരോട്‌ ഇടപഴകുവാൻ ടാഗോറിന്‌ സാധിച്ചു. ടാഗോറിന്റെ അവസാനത്തെ വിദേശ സഞ്ചാരം 1932-33ൽ പെർഷ്യ, ഇറാക്ക്‌, സിലോൺ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കായിരുന്നു. ഈ യാത്രയിലും, മനുഷ്യരുടെ ഭിന്നിപ്പിനെയും ദേശീയവാദത്തെയും പറ്റിയുള്ള തന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾക്ക്‌ ടാഗോർ രൂക്ഷത കൂട്ടി.

പ്രധാനകൃതികൾ

തടിയിൽ ടാഗോറിന്റെ പേരിന്റെ ആദ്യാക്ഷരങ്ങൾ “ര“ യും “ത“ യും മുദ്രയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്
ടാഗോറിന്റെ സാഹിത്യ ഖ്യാതിയെ അനുപാതമില്ലാതെ സ്വാധീനിച്ചത്‌ അദ്ദേഹമെഴുതിയ കവിതകളാണ്‌. എന്നാലും, ടാഗോർ അനേകം നോവലുകൾ, പ്രബന്ധങ്ങൾ, ചെറുകഥകൾ, യാത്രാ വിവരണങ്ങൾ, നാടകങ്ങൾ തുടങ്ങി അനേകായിരം ഗാനങ്ങളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഗദ്യ വിഭാഗത്തിൽ ടാഗോറിന്റെ ചെറുകഥകളാണ്‌ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്‌. ബംഗാളി ഭാഷയിൽ ചെറുകഥയ്ക്ക്‌ പ്രചാരം ലഭിക്കുവാൻ ടാഗോർ കഥകൾ വളരെ വലിയ പങ്ക്‌ വഹിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളിലെ താളമൊത്ത ഭാഷയും ശുഭപര്യവസായിയായ "അവിശിഷ്ട" വിഷയങ്ങളും സാധാരണക്കാർക്ക്‌ പ്രിയപ്പെട്ടതായി.[7]

നോവലുകളും അനുഭവ കഥകളും
സംഗീതവും ചിത്രകലയും

ടാഗോറിന്റെ "നൃത്തമാടുന്ന പെൺകുട്ടി", ink-on-paper രചന.
സംഗീതത്തിൽ ബാല്യകാലം മുതൽ തത്പരനായിരുന്ന രബീന്ദ്രനാഥ് ആ കലയിൽ കാലക്രമേണ കൂടുതൽ പ്രാവീണ്യം ആർജ്ജിച്ചു. തന്റെ കവിതകളും ഗാനങ്ങളും ആലപിക്കാൻ സവിശേഷമായ ഒരു സംഗീത ശൈലി തന്നെ ഇദ്ദേഹം ആവിഷ്കരിച്ചു. 'രബീന്ദ്ര സംഗീത്(রবীন্দ্র সংগীত) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ ഗാനശൈലി ബംഗാളികൾ ഇന്നും ഹൃദിസ്ഥമാക്കി സൂക്ഷിക്കുകയും അഭിമാനപൂർവ്വം പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്തുവരുന്നു. ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരുന്ന നദീജലത്തിനു മുകളിൽ ഒരു വള്ളത്തിൽ നിവർന്നു കിടന്ന് പ്രകൃതിപ്രതിഭാസങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് നദീജലത്തിന്റെ താളലയങ്ങൾക്ക് അനുഗുണമായ ഈണത്തിലും താളത്തിലും ഗാനങ്ങൾ ചമച്ച് ഇദ്ദേഹം സ്വയം ഉറക്കെ ചൊല്ലുകയും ആ ഗാനങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെയുള്ളവർ രേഖപ്പെടുത്തി വയ്ക്കുകയും ചെയ്യുക പതിവായിരുന്നു. പ്രത്യേക ശൈലിയിലുള്ള ഒരു ഗാന സഞ്ചയം ഇപ്രകാരം രൂപം കൊള്ളുവാനിടയായി. രബീന്ദ്ര സംഗീതം ഇന്നും സവിശേഷമായ ഒന്നായി ലോകമെങ്ങും ആസ്വദിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ടാഗോർ 2230-നടുത്ത്‌ ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹിത്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഗീതത്തെ വേർതിരിച്ചു കാണുവാൻ സാധിക്കാത്ത വിധം അവയെ സംയോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ബംഗാളിലെ നാടോടി സംഗീതം പ്രത്യേകിച്ച് ബാവുൾ സംഗീതം ടാഗോറിന്റെ കവിതയെ പക്വവും മൌലികവുമാക്കി.ലാലൻ ഫക്കീർ ‍ അദ്ദേഹത്തെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചു. ടാഗോറിന്റെ സാഹിത്യകൃതികളിൽ പലതും ഗാനങ്ങളുടെ വരികളായിട്ടുണ്ട്‌. അവയ്ക്ക്‌ പ്രാഥമികമായി ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിലെ തുമ്രി ശൈലിയുടെ സ്വാധീനം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്‌. പിൽക്കാലത്ത്‌ പ്രശസ്ത സംഗീതജ്ഞരായ വിലായത്ത്‌ ഖാൻ (സിത്താർ, സരോദ്‌), ബുദ്ദദേവ്‌ ദാസ്‌ ഗുപ്ത, അംജദ്‌ അലി ഖാൻ തുടങ്ങിയവരെ രബീന്ദ്ര സംഗീതം സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.[8]

ഹോളി ആഘോഷങ്ങൾക്കിടയിൽ ബൌൾ ഗായകർ .
അറുപതാം വയസ്സിൽ ചിത്രരചന ആരംഭിച്ച ടാഗോർ ‍, യൂറോപ്പിൽ പലയിടത്തും തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

Much of Tagore's artwork dabbled in primitivism, including this pastel-coloured rendition of a Malanggan mask from northern New Ireland.
നാടക സാഹിത്യം
പതിനാറാം വയസ്സു മുതൽ അഭിനയ പരിചയമുണ്ടായിരുന്ന ടാഗോർ, ഇരുപതാം വയസ്സിൽ രചിച്ച നാടകമാണ്‌ "വാല്മീകി പ്രതിഭ". തന്റെ നാടകങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത കീർത്തനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഇംഗ്ലിഷ്‌ ഐറിഷ്‌ നാടോടി ഗാന ശൈലികളും ലയിപ്പിച്ചു.

ഢാക്‌ ഘർ
വിസർജ്ജൻ (ബലി)
ചണ്ഡാലിക
രക്തകറവി(അരളി)
ചിത്രാംഗധ
രാജ
മയർ
ഖേല
(അപൂർണ്ണം)

രബീന്ദ്രനാഥിന്റെ കാവ്യജീവിതാരംഭം മുതൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു നാടകരചനയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന താത്പര്യത്തിനുള്ള സാക്ഷ്യപത്രമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തകൃതി വാല്മീകി പ്രതിഭ. വാല്മീകിയെക്കുറിച്ചുള്ള പുരാണകഥയിൽ അന്തർഭവിച്ചിരിക്കുന്ന സന്ദേശം നാടകീയമായി ആവിഷ്കരിക്കുന്ന കൃതിയാണത്. അതിൽ അദ്ദേഹം വാല്മീകിയായി അഭിനയിച്ചതിൽ നിന്നുതന്നെ ആ നാടകത്തോട് അദ്ദേഹത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്ന ആത്മബന്ധം പ്രകടമാകുന്നു. വാല്മീകിയെ എക്കാലത്തെയും ആദർശപുരുഷനായി ആർജ്ജവത്തോടുകൂടി ചിത്രീകരിക്കാനാണ് ഈ നാടകത്തിൽ കവി ഉദ്യമിച്ചിട്ടുള്ളത്. കുറേക്കൂടി പ്രശസ്തമായിത്തീർന്ന പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് എന്ന നാടകത്തിലാകട്ടെ, പ്രതീകാത്മകമായ ആവിഷ്കരണരീതി അവലംബിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിലെ മുഖ്യകഥാപാത്രമായ ബാലനും അവൻ കാത്തിരിക്കുന്ന പോസ്റ്റുമാനും അയാൾ കൊണ്ടുവരുമെന്നു ബാലൻ വിശ്വസിക്കുന്ന സന്ദേശവും ആ സന്ദേശത്തിന്റെ പ്രേഷകനായ രാജാവും പരസ്പരബദ്ധങ്ങളായ വസ്തുതകളെ വ്യംഗ്യാത്മകമായ രീതിയിൽ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. ഒരു മിസ്റ്റിക് അനുഭൂതിയുടെ നിഗൂഢത ഈ നാടകത്തിലെ പ്രമേയത്തിനുണ്ട്. അതേസമയം ഒരു ബാലന്റെ സങ്കല്പങ്ങളെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളോടു കൂട്ടിയിണക്കുന്ന ഒരു കുട്ടിക്കഥയുടെ മൂർത്തത, സരളത എന്നിവയും ഇതിനുണ്ട്. ഇവയ്ക്കുപുറമേ മായാർ ഖേൽ, വിസർജൻ, രാജാ ഓ റാണി, പ്രകൃതീർ പ്രതിരോധ്, മാലിനി, രക്തകരവി, ചിരകുമാരസഭാ എന്നീ വ്യത്യസ്ത രൂപഭാവങ്ങളോടു കൂടിയ പല നാടകങ്ങളും ടാഗൂർ രചിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തങ്ങളായ കൃതികളാണ് ചിത്രാംഗദ, ചണ്ഡാലിക എന്നീ നൃത്തനാടകങ്ങൾ. അവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകസങ്കല്പത്തിൽ അന്തർഭവിച്ചിരുന്ന വൈവിധ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു

നടീർപൂജ, ചണ്ഡാലിക എന്നീ നാടകങ്ങളിലെ ശ്രീമതിയും പ്രകൃതിയും സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ കഴിവും പൂർണതയും വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ നാടകത്തിലെ കഥ നടക്കുന്നത് അജാതശത്രു എന്ന രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലാണ്. ബുദ്ധന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയം കുറഞ്ഞ ശിഷ്യനായ ആനന്ദഭിക്ഷുവുമായി പൊടുന്നനെ പ്രേമത്തിലാവുന്ന ചണ്ഡാലകന്യകയാണ് ചണ്ഡാലികയിലെ പ്രകൃതി. ആശാന്റെ ചണ്ഡാലഭിക്ഷുകിയിൽ നിന്ന് ഏറെ ഭിന്നമാണ് ടാഗൂറിന്റെ ചണ്ഡാലിക.

ടാഗൂറിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ നാടകമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത് മുക്തധാരയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കെല്ലാം പരിഹാരമായി ഗാന്ധിജി ചർക്ക ഉയർത്തിക്കാട്ടിയപ്പോൾ അതിനോടു വിയോജിച്ച ആളാണ് ടാഗൂർ. പക്ഷേ, അതേ സമയം, യന്ത്രവത്ക്കരണം നമ്മെ മനുഷ്യത്വഹീനരാക്കുമെന്നു ടാഗൂറും വിശ്വസിച്ചു. വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ യന്ത്രവത്ക്കരണം എങ്ങനെ അപകടത്തിലാക്കുന്നു എന്നു കാണിക്കുകയാണ് ടാഗൂർ ഈ നാടകത്തിലൂടെ. നാടകം നൽകുന്ന സന്ദേശം ഇതാണ്: മാനുഷികമൂല്യങ്ങൾ പരമപ്രധാനമാണ്. ഈ സത്യത്തിന്റെ നേർക്കു കണ്ണടയ്ക്കുക ആത്മഹത്യാപരമാണ്.

ചെറുകഥകൾ

പ്രമാണം:The Hero Illustration.jpg
A drawing by Nandalall Bose illustrating Tagore's short story "The Hero", an English-language translation of which appeared in the 1913 Macmillan publication of Tagore's The Crescent Moon.
കാബൂളിവാല
അതിഥി
സ്ത്രീർ പത്ര (ഭാര്യയുടെ കത്ത്‌)
ഹൈമന്തി
മുസൽമാനീ ദീദി
ദർപഹരൺ
ജീബിതോ ഒ മൃതോ
(അപൂർണ്ണം)

കവിത
ഭാവഗീത ശൈലിയിലുള്ള കൃതികൾ രചിച്ചു കൊണ്ടാണ് ടാഗൂർ കാവ്യരംഗത്തു കടന്നുവന്നതെങ്കിലും പിന്നീടൊരിക്കലും ഇദ്ദേഹം ഒരു കാല്പനിക ഭാവഗായകൻ ആയിരുന്നിട്ടില്ല. ഒരേസമയം വികാരതീക്ഷ്ണത തുളുമ്പുന്നതും ആത്മാവിന്റെ നിഗൂഢാനുഭൂതികൾ ആവിഷ്കരിക്കുന്നതുമായ ഒരു പുതിയ കാവ്യധാരയ്ക്ക് ഇദ്ദേഹം രൂപം നൽകി. ടാഗൂറിന്റെ മിക്ക പിൽക്കാല കവിതകളിലും പ്രതീകാത്മകശൈലിയും മിസ്റ്റിക് സ്വഭാവവും ഉദാത്ത ഭാവാവിഷ്കരണവും ദൃശ്യമാണ്. എന്നാൽ പേർഷ്യയിലെ സൂഫിഗായകരുടെ മിസ്റ്റിസിസത്തെയോ ഫ്രാൻസിലെ പ്രതീകാത്മക കവിതാമാതൃകയെയോ ടാഗൂർ അനുവർത്തിച്ചു എന്നുപറയാനാവില്ല. ഭാരതീയമായ ദാർശനികതയും ഉദാത്ത ഭാവവും മൂർത്തഭാവനയും അവയിൽ സമ്മേളിക്കുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വിഖ്യാത കൃതിയായ ഗീതാഞ്ജലി ഇതിനു ദൃഷ്ടാന്തമാണ്. ആത്മസാക്ഷാൽക്കാര വ്യഗ്രതയിൽ നിന്ന് ഉറവെടുക്കുന്ന അനുഭൂതികളെ അനുഭവിച്ചറിയത്തക്ക മൂർത്ത ചിത്രങ്ങളായി ആവിഷ്കരിക്കുകയാണ് കവി ഇത്തരം കൃതികളിൽ ചെയ്യുന്നത്. ഗീതാഞ്ജലിക്കു പുറമേ ഇദ്ദേഹം രചിച്ച കാവ്യരൂപത്തിലുള്ള കൃതികളിൽ ഗീതിമാല്യ, സന്ധ്യാ സംഗീത്, പ്രഭാത സംഗീത്, ക്രുഡി ഓകോമൾ, മാനസി, നൈവേദ്യ എന്നിവ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.

ഗീതാഞ്ജലി ഗീതങ്ങൾ മുഖ്യമായും ഭാരതീയ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ചുള്ള ഭക്തി ഗീതങ്ങളാണ്. ആത്മാവിന്റെ ക്ഷേത്രമാണ് മനുഷ്യശരീരം, മനുഷ്യാത്മാവാകട്ടെ ദൈവത്തിന്റെ ക്ഷേത്രവും, ദൈവചൈതന്യം നിറയുമ്പോഴേ, മനുഷ്യാത്മാവ് ചൈതന്യ ധന്യമാവുകയുള്ളു. ഇത്തരം ആശയങ്ങൾ ഗീതാഞ്ജലി ഗീതങ്ങളിൽ സുലഭമാണ്. ഇതിലെ നൂറ്റിമൂന്നു ഗീതങ്ങളുടെയും ആശയസമന്വയമുണ്ടാകുമ്പോൾ അതിശക്തവും കാവ്യാർദ്രവുമായ ഒരർച്ചനാഗീതമായി ഗീതാഞ്ജലി നൂതനരൂപം പൂണ്ടുണരുന്നതു കാണാം.

"Where the mind is without fear and the head is held high (എവിടെ മനസ്സ് നിർഭയമായും ശിരസ്സ് ഉന്നതമായും നിൽക്കുന്നു) എന്നു തുടങ്ങുകയും "Into that heaven of freedom my Father (ആ സ്വാതന്ത്ര്യസ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് അല്ലയോ പിതാവേ എന്റെ രാജ്യത്തെ ഉണർത്തീടേണമേ) എന്ന് അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രാർത്ഥന എത്രയേറെ അർത്ഥസാന്ദ്രമാണെന്ന് എടുത്തു പറയേണ്ടതില്ല. ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ഗാനമായ "ജനഗണമനയുടെ കർത്താവ് ടാഗൂറാണെന്ന വസ്തുതയും ഇവിടെ ഓർക്കാം.

ടാഗൂറിന്റെ ഒരു പ്രസിദ്ധ കവിതയാണ് 'ഉർവശി'. 'ഉർവശി' എന്ന മിത്തിന്റെ പുനഃസൃഷ്ടിയായ ഇത് അപൂർവ കലാസൗഭഗമിയലുന്ന ഒരു കവിതയായി രൂപം പൂണ്ടിരിക്കുന്നു. ആദ്യം ഇതിദ്ദേഹം ഇംഗ്ലീഷിലാണെഴുതിയത്. പിന്നീട് ബംഗാളിയിലേക്കു മൊഴിമാറ്റം നടത്തി. 'ശിശുതീർഥ' (ഇംഗ്ലീഷിൽ 'ദ് ചൈൽഡ്') ഗാന്ധിജിയുടെ ദണ്ഡിയാത്ര അവലംബമാക്കി രചിച്ച ചിന്തോദ്ദീപകമായ ഒരു ശ്രേഷ്ഠ കവിതയാണ്. വിശ്വാസത്തിന്റെ മനുഷ്യനെ കപട പ്രവാചകൻ എന്നു മുദ്ര കുത്തി തീർഥാടകർ കൊല്ലുന്നതിൽ പത്തൊൻപതു വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം നടന്ന ഗാന്ധി വധത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പു കാണാൻ കഴിയുന്നു. കാൽവരിക്കുന്നു കയറുന്ന ഗാന്ധിജിയാണ് ഈ കവിതയിലെ പ്രതിപാദ്യം. ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ പിറവിയിലാണ് കവിത അവസാനിക്കുന്നത്. ഇതിൽ പ്രതീകാത്മകത പ്രകടമാണ്.

ഗീതാഞ്ജലിയിലെ ഗീതം VII (গীতাঞ্জলি 127)

আমার এ গান ছেড়েছে তার সকল অলংকার,
তোমার কাছে রাখে নি আর সাজের অহংকার।
অলংকার যে মাঝে পড়ে মিলনেতে আড়াল করে,
তোমার কথা ঢাকে যে তার মুখর ঝংকার।
তোমার কাছে খাটে না মোর কবির গর্ব করা,
মহাকবি তোমার পায়ে দিতে যে চাই ধরা।
জীবন লয়ে যতন করি যদি সরল বাঁশি গড়ি,
আপন সুরে দিবে ভরি সকল ছিদ্র তার।
Amar e gan chheŗechhe tar shôkol ôlongkar
Tomar kachhe rakhe ni ar shajer ôhongkar
Ôlongkar je majhe pôŗe milônete aŗal kôre,
Tomar kôtha đhake je tar mukhôro jhôngkar.
Tomar kachhe khaţe na mor kobir gôrbo kôra,
Môhakobi, tomar paee dite chai je dhôra.
Jibon loe jôton kori jodi shôrol bãshi goŗi,
Apon shure dibe bhori sôkol chhidro tar.
ഗീതാഞ്ജലിയിലെ ഗീതം VII ടാഗോറിന്റെ വിവർത്തനം:[9]

"My song has put off her adornments. She has no pride of dress and decoration. Ornaments would mar our union; they would come between thee and me; their jingling would drown thy whispers."
"My poet's vanity dies in shame before thy sight. O master poet, I have sat down at thy feet. Only let me make my life simple and straight, like a flute of reed for thee to fill with music."
"Klanti" (ബംഗാളി: ক্লান্তি; "Fatigue"), the sixth poem in Gitanjali:

ক্লান্তি আমার ক্ষমা করো,প্রভু,
পথে যদি পিছিয়ে পড়ি কভু।
এই যে হিয়া থর থর কাঁপে আজি এমনতরো,
এই বেদনা ক্ষমা করো,ক্ষমা করো প্রভু।।
এই দীনতা ক্ষমা করো,প্রভু,
পিছন-পানে তাকাই যদি কভু।
দিনের তাপে রৌদ্রজ্বালায় শুকায় মালা পূজার থালায়,
সেই ম্লানতা ক্ষমা করো, ক্ষমা করো প্রভু।।
Klanti amar khôma kôro, probhu
Pôthe jodi pichhie poŗi kobhu
Ei je hia thôro thôro kãpe aji êmontôro,
Ei bedona khôma kôro, khôma kôro probhu.
Ei dinota khôma kôro, probhu,
Pichhon-pane takai jodi kobhu.
Diner tape roudrojalae shukae mala pujar thalae,
Shei mlanota khôma kôro, khôma kôro, probhu.
ടാഗോറിന്റെ ചില കവിതകൾ താഴെപ്പെറയുന്നവയാണ്.

ആഫ്രിക
കമാലിയ
മാനസി
സോണാർ തോരീ
ബാലക
(സമാഹാരമായ) ഗീതാഞ്ജലി
(അപൂർണ്ണം)

Three-verse handwritten composition; each verse has original Bengali with English-language translation below: "My fancies are fireflies: specks of living light twinkling in the dark. The same voice murmurs in these desultory lines, which is born in wayside pansies letting hasty glances pass by. The butterfly does not count years but moments, and therefore has enough time."
From Tagore's hand, committed in Hungary, 1926: Bengali and English
ടാഗോർ സാഹിത്യം മലയാളത്തിൽ
മലയാള സാഹിത്യത്തെ ഗണ്യമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുള്ള ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരിലൊരാളാണ് ടാഗോർ. പ്രകൃത്യാരാധന, യോഗാത്മകത തുടങ്ങിയ ടാഗൂർക്കവിതകളുടെ പല ഭാവതലങ്ങളും ആധുനിക മലയാളകവിത സ്വാംശീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടാഗൂറിന്റെ കാവ്യപ്രതിഭ നേരിട്ടു സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുള്ള മലയാള കവികളിലൊരാൾ ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പാണ്[10]. "ടാഗൂറിനെപ്പോലെ എന്റെ ഭാവനാചക്രവാളവും ആദർശബോധവും വികസിപ്പിച്ച മറ്റൊരു കവിയില്ല എന്ന് ജി. തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ടാഗൂറിന്റെ കഥകളും മലയാള ചെറുകഥാലോകത്തെ വളരെയേറെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലഘുകഥ ഭാവഗീതത്തോളമുയർന്ന ഒരു കലാരൂപമാണെന്ന പാഠം മലയാളികൾക്കു പകരുന്നതിൽ ടാഗൂർക്കഥകൾക്കു വലിയ പങ്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്നു മിക്ക സാഹിത്യചരിത്രകാരന്മാരും സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്. ചില വിമർശകർ ഉറൂബിന്റെ കഥകളിൽ ടാഗൂർ കഥകളുടെ സ്വാധീനം പ്രകടമാണെന്ന് വിലയിരുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്.

ഒട്ടു മിക്ക മുഖ്യകൃതികളും വിവർത്തനം ചെയ്തുകൊണ്ട് മലയാളസാഹിത്യം ടാഗൂറിനെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവർത്തന സംരംഭങ്ങൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചത് സഞ്ജയൻ ആയിരുന്നു. എങ്കിലും, ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്, പുത്തേഴത്തു രാമൻ മേനോൻ, വി. ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ നായർ എന്നിവരിലൂടെയാണ് വിവർത്തനങ്ങൾ ഏറെയും പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഗീതാഞ്ജലിക്കു പദ്യത്തിലും ഗദ്യത്തിലുമായി ഒട്ടനവധി പരിഭാഷകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ജി. യുടെ കൃതിക്കാണ് ഏറെ സ്വീകാര്യത ഉണ്ടായത്. ഗീതാഞ്ജലി ആദ്യമായി പദ്യരൂപത്തിൽ വിവർത്തനം ചെയ്തു തുടങ്ങിയത് കെ. എം. നായർ ആയിരുന്നു. എൽ. എം. തോമസ് ആയിരുന്നു ഗീതാഞ്ജലിയുടെ പ്രഥമ ഗദ്യവിവർത്തകൻ. ഗീതാഞ്ജലിക്കുപുറമേ ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ് നൂറ്റൊന്നു കിരണങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ നൂറ്റിയൊന്നു ടാഗൂർക്കവിതകൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ടാഗൂറിന്റെ മറ്റൊരു പ്രസിദ്ധ കാവ്യമായ വിക്ടറി യുടെ സ്വതന്ത്ര പുനഃസൃഷ്ടിയാണ് ചങ്ങമ്പുഴയുടെ യവനിക.

1919-ൽ പുത്തേഴത്തു രാമൻ മേനോൻ രണ്ടു വാല്യങ്ങളിലായി ടാഗൂറിന്റെ പ്രധാന ചെറുകഥകൾ തർജ്ജമ ചെയ്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ടാഗൂർക്കഥകൾ എന്ന ആ കൃതിയാണ് മലയാളത്തിൽ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ടാഗൂർ വിവർത്തനം. പുത്തേഴത്ത് രാമൻ മേനോൻ ടാഗൂറിന്റെ ചതുരധ്യായ് എന്ന നോവൽ തർജ്ജമ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹവും കണ്ണമ്പ്ര കുഞ്ഞുണ്ണിമേനോനും കൂടെയാണ് രാജർഷി വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. പുത്തേഴത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയാണ് ടാഗോർ കണ്ട ഇന്ത്യ എന്ന ഗ്രന്ഥം. ടാഗൂറിന്റെ ഗദ്യകൃതികൾക്കുണ്ടായ മറ്റു മുഖ്യവിവർത്തനങ്ങൾ ഇവയാണ്; വീട്ടിലും പുറത്തും (ഘരേ ബാഹരേ) - ബി. കല്യാണിയമ്മ, യോഗായോഗ് - സി. ആർ. ശർമ, ഗോറ - വി. ആർ. പരമേശ്വരൻപിള്ള, വിനോദിനി (ചോഖേർ ബാളി) - വി. ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ നായർ. നൗകാ ഡുബി എന്ന നോവലിനു മൂന്നു പരിഭാഷകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അവ ഇവയാണ് - വിധിവിലാസം (ഏ. പി. പരമേശ്വരൻപിള്ള), മുഗ്ദ്ധരാഗം (മേനോക്കയ്മൾ വാസുദേവനുണ്ണിത്താൻ‍), സ്നേഹശിക്ഷ (ഡോ. കെ. എം. ജോർജ്). ഏതാനും ടാഗൂർ കഥകളുടെ വിവർത്തനമാണ് കുന്നത്തു ജനാർദ്ദനമേനോന്റെ കഥാരാമവും സി. ആർ. ശർമയുടെ കഥാരത്നങ്ങളും. കെ. സി. പിള്ളയാണ് ടാഗൂറിന്റെ കഥകൾ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുള്ള മറ്റൊരാൾ.

ടാഗൂറിന്റെ പ്രസിദ്ധ ലഘുനാടകങ്ങളിൽ പലതും പല വാല്യങ്ങളായി വി. ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ നായർ പരിഭാഷപ്പെടുത്തി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇദ്ദേഹം തന്നെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ തപാലാപ്പീസിന്റെയും ചിത്രാംഗദയുടെയും പരിഭാഷകൻ. ചിത്രാം ഗദയ്ക്കു എൻ. വി. കൃഷ്ണവാര്യരും ഒരു വിവർത്തനം നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കഥ, കവിത, നോവൽ, നാടകം എന്നിവയോടൊപ്പം ടാഗൂറിന്റെ പല പ്രബന്ധങ്ങളും മലയാളത്തിൽ തർജുമ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രാചീന സാഹിത്യസംബന്ധിയായ ടാഗൂറിന്റെ ലേഖനങ്ങൾ കെ. ദാമോദരൻ നമ്പ്യാർ പരിഭാഷപ്പെടുത്തി. പ്രധാന പ്രബന്ധങ്ങളിൽ പലതും ടാഗൂറിന്റെ പ്രബന്ധങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്.

ടാഗൂറിന്റെ ആത്മകഥയായ ജീവിതസ്മൃതി വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുള്ളതിനു (കെ. സി. പിള്ള) പുറമേ നിരവധി ജീവചരിത്രങ്ങളും മലയാളത്തിലുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിന്റെ ടാഗൂർ എന്ന കൃതിയും കൃഷ്ണ കൃപാലാനി എഴുതിയ ജീവചരിത്രത്തിന്റെ മലയാള പരിഭാഷയും അക്കൂട്ടത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്. മറ്റു ജീവചരിത്രകാരന്മാരിൽ എസ്. ഗുപ്തൻ നായർ, തായാട്ടു ശങ്കരൻ തുടങ്ങി പല പ്രമുഖരുമുണ്ട്.

കേരളത്തിൽ നിന്നു 'ഗീതാഞ്ജലിക്ക് ഒരു സംസ്കൃത വിവർത്തനവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എൻ. ഗോപാലപിള്ളയാണ് അതു നിർവഹിച്ചത്.

രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാട്‌
ടാഗോറിന്റെ വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടിൽ യൂറോപ്യരുടെ സാമ്രാജ്യത്തെ എതിർക്കുകയും ഇൻഡ്യൻ ദേശീയ വാദത്തെ അനുകൂലിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇൻഡ്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്‌ ലഭിച്ചിരുന്ന ജർമ്മൻ പിന്തുണയെപ്പറ്റി ടഗൊർ ബോധവാനായിരുന്നുവെന്നും, ജപ്പാന്റെ ഭരണാധികാരികളേയും അനുകൂലമാക്കുന്നതിനായി പ്രധാന മന്ത്രി തെരൗചി പ്രഭുവിനേയും മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഓകുമ പ്രഭുവിനേയും സമീപിച്ചിരുന്നത്രെ. സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനത്തെ "ചർക്കയുടെ മതമെന്ന" ലേഖനത്തിൽ (1925) ടാഗോർ പരിഹസിച്ചിരുന്നു. അതിനു പകരമായി അദ്ദേഹം ഭാരതീയ ജനതയെ അജ്ഞതയിൽ നിന്ന് ഉണർത്തുവാനും സ്വയം സഹായിക്കുവാനും ഉദ്ഘോഷിച്ചു. അർത്ഥമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസമാണ്‌ അന്ധമായ പ്രക്ഷോഭത്തിലും നല്ലത്‌ എന്ന വീക്ഷണം അദ്ദേഹം പ്രചരിപ്പിച്ചു. 1916ൽ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്ക്കോയിൽ വച്ച്‌ ടാഗോർ ഒരു വധശ്രമത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു. ജാലിയൻ‌വാലാബാഗ്‌ കൂട്ടക്കൊലയെ തുടർന്ന് ടാഗോർ തനിക്ക്‌ ലഭിച്ച നൈറ്റ്‌ പട്ടം ഉപേക്ഷിച്ചു.

സ്വാധീനം
ടാഗോറിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ലോകമെമ്പാടും നടത്തുന്ന ആഘോഷങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനം വിളിച്ചറിയ