18/04/2026
రాజనీతిజ్ఞుడు అహింస దురంధరుడు "కాకాని వెంకటరత్నం"
దురదృష్ట వశాత్తూ కాకాని లాంటి వ్యక్తులు ఆదర్శంగా ఉండాల్సింది పోయి.
1980 కి ముందు బెజవాడ లో పచ్చగా ఒకరికి ఒకరు సహకరించుకుంటూ, ఒకరి ఉన్నతి లో మరొకరు సహకరించుకుంటూ సన్మార్గంలో నడిచారు, సమాజాన్ని శాంతియుత వాతావరణం లో నడిపించారు..
కాకాని లాంటి వ్యక్తి అస్తమయం
కాకాని వెంకటరత్నం గారు కృష్ణా జిల్లా రాజకీయాల్లో ఒక అజేయమైన శక్తిగా ఎదిగారు.
ఆయన నాయకత్వం కేవలం పదవులకు పరిమితం కాకుండా, ప్రజల హృదయాల్లో "ఆంధ్ర ఉక్కుమనిషి" (Iron Man of Andhra) గా ముద్ర వేసుకుంది.
ఆయన రాజకీయ ప్రస్థానం స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ కాలంలోనే ప్రారంభమైంది
1923లో విజయవాడలో జరిగిన చారిత్రాత్మక కాంగ్రెస్ సభలో ఆయన క్రియాశీలక పాత్ర పోషించారు. ఈ సభకు గాంధీజీ స్వయంగా హాజరయ్యారు, తర్వాతి కాలంలో ఆ ప్రదేశానికి "గాంధీ నగర్ మున్సిపల్ గ్రౌండ్స్" అని పేరు వచ్చింది.
గాంధీజీ ఆకునూరు గ్రామాన్ని సందర్శించినప్పుడు, ఆయన వెంట ఉండి పర్యటనను విజయవంతం చేసిన ఘనత కాకాని గారిది. ఖాదీ ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేయడంలో ఆయన కృషి చిరస్మరణీయం.
వ్యవసాయ మరియు పాడి పరిశ్రమ రంగాల్లో విప్లవాత్మక మార్పులు
కాకాని వెంకటరత్నం గారిని కేవలం రాజకీయ నాయకుడిగా మాత్రమే కాకుండా, ఒక దార్శనికుడిగా పరిగణించాలి.
కృష్ణా జిల్లాలో పాడి పరిశ్రమ మరియు వ్యవసాయం నేడు ఈ స్థాయిలో ఉన్నాయంటే దానికి ఆయన వేసిన పునాదులే కారణం..
కృష్ణా జిల్లాలో పాడి రైతులను మధ్యవర్తుల దోపిడీ నుండి రక్షించడానికి ఆయన సహకార రంగాన్ని బలోపేతం చేశారు.
నేడు మనం చూస్తున్న "సంగం డెయిరీ" ఆవిర్భావంలో ఆయన పాత్ర కీలకమైనది. కృష్ణా, గుంటూరు మరియు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల పాడి రైతుల విరాళాలతో భూమిని సేకరించి,
దక్షిణ భారతదేశంలోనే మొట్టమొదటి పాలు పొడి చేసే కర్మాగారాన్ని (Milk Powder Factory) విజయవాడలో స్థాపించడంలో ఆయన అగ్రభాగాన నిలిచారు.
ఈ కర్మాగారం నేడు ఆయన పేరుతోనే (కాకాని వెంకటరత్నం మిల్క్ పౌడర్ ఫ్యాక్టరీ) పిలువబడుతోంది.
ఆయన కృషి వల్ల పాడి పరిశ్రమ ఒక వ్యవస్థీకృత రంగంగా మారి, వేలాది మంది గ్రామీణ రైతులకు జీవనోపాధిని కల్పించింది.
అందుకే ఆయనను "అజాత శత్రువు" అని, గ్రామీణ ప్రజల పక్షపాతి అని కొనియాడుతారు..
జై ఆంధ్ర ఉద్యమం మరియు కాకాని గారి త్యాగం
1972లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ముల్కీ నిబంధనల వివాదంతో అట్టుడుకుతున్న సమయంలో కాకాని వెంకటరత్నం గారు జై ఆంధ్ర ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించారు.
ఈ ఉద్యమం కేవలం రాజకీయ పదవుల కోసం కాకుండా, కోస్తా ఆంధ్ర మరియు రాయలసీమ ప్రాంత ప్రజలకు జరుగుతున్న అన్యాయాలకు వ్యతిరేకంగా సాగింది.
సమాంతర ప్రభుత్వం మరియు రాజకీయ సంక్షోభం
ముల్కీ నిబంధనలను సుప్రీంకోర్టు సమర్థించడంతో, ఆంధ్ర ప్రాంత నాయకులు తీవ్ర అసంతృప్తికి లోనయ్యారు. అప్పటి పి.వి. నరసింహారావు ప్రభుత్వం నుండి ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన మంత్రులందరూ రాజీనామా చేశారు.
కాకాని వెంకటరత్నం గారు ఈ తిరుగుబాటుకు ప్రధాన సూత్రధారిగా నిలిచారు.
విజయవాడ కేంద్రంగా ఒక "సమాంతర ప్రభుత్వం" (Parallel Government) ఏర్పాటైంది, ఇందులో బి.వి. సుబ్బారెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా, కాకాని వెంకటరత్నం గారు ఉప ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఇది అప్పటి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఒక పెద్ద సవాలుగా మారింది
1972 డిసెంబర్ 24న విజయవాడలో సమైక్యవాదులు మరియు ప్రత్యేక రాష్ట్ర వాదుల మధ్య జరిగిన ఘర్షణలు హింసాత్మక రూపం దాల్చాయి.
పోలీసుల కాల్పుల్లో ఎనిమిది మంది యువకులు మరణించారు. ఈ వార్త విన్న కాకాని వెంకటరత్నం గారు తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి లోనయ్యారు.
తన కళ్ళముందే యువత ప్రాణాలు కోల్పోవడాన్ని ఆయన తట్టుకోలేకపోయారు.
ఆ బాధతోనే 1972 డిసెంబర్ 25 తెల్లవారుజామున ఆయన గుండెపోటుతో కన్నుమూశారు.
కాకాని గారు వ్యవస్థలను నిర్మిస్తే,
కాకాని వెంకటరత్నం గారు స్థాపించిన సంగం డెయిరీ మరియు మిల్క్ పౌడర్ ఫ్యాక్టరీ నేటికీ వేలాది మందికి అన్నం పెడుతున్నాయి.
ఆయన స్మారక చిహ్నాలు నేటి రాజకీయ నాయకులకు ఒక దిక్సూచిగా నిలుస్తున్నాయి.
నేటి తరం రాజకీయాల్లో ఈ ఫ్యాక్షన్ ధోరణులు తగ్గినప్పటికీ, ఆ నాటి కుల సమీకరణలు మరియు ముఠా తగాదాల నీడలు ఇంకా పూర్తిగా తొలగిపోలేదు.
ఈ నాడు పవన్ కళ్యాణ్ లాంటి నికార్సైన నాయకుడు తెలుగుదేశానికి తోడు అవ్వ బట్టే..
తరాల వైరం తగ్గింది అని చెప్పక తప్పదు.. సమాజంలో విలువలు పెంచుకోవాలి.. విధేయత అలవర్చుకోవాలి
కాకాని మనం స్ఫూర్తిగా తీసుకోవాలి..