MAHAN Trust, MAHAN Trust , "Karmgram", Melghat, Dharni (2026)

19/08/2026

एक ऐतिहासिक टप्पा: १५ वर्षांच्या संशोधनाचे/ अथक प्रयत्नांचे फळ - मेळघाटासाठी सरकारी धोरणात महत्त्वपूर्ण यश

महाराष्ट्र सरकारने मेळघाटातील २०० हून अधिक गावांमध्ये 'महान'च्या 'स्थानिक उपचारात्मक आहार' (LTF) मॉडेलचा वापर करून, 'तीव्र कुपोषणाचे व्यवस्थापन' करण्याची वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेली पद्धत स्वतंत्रपणे राबवण्याचा अधिकृत निर्णय घेतला आहे.

या कार्यक्रमाच्या अंमलबजावणीसाठी सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या प्रशिक्षणाला आम्ही अधिकृतपणे सुरुवात केली. 'महान ट्रस्ट'च्या समर्पित प्रयत्नांमुळे सरकारी धोरणात झालेला हा ५० वा बदल आहे. यापूर्वीच्या ४९ महत्त्वपूर्ण धोरणात्मक बदलांमुळे महाराष्ट्रातील १० लाखांहून अधिक वंचित आदिवासींचे जीवन सुरक्षित झाले आहे आणि त्यात सकारात्मक बदल घडले आहेत.

07/08/2026

तापीपलीकडे: दृष्टीचा दिवा
मेळघाटातील डॉ. कविता सातव यांच्या नेत्रसेवेच्या कार्यादरम्यानची एक अविस्मरणीय रात्र

ही घटना वीस वर्षांपूर्वीची आहे. मेळघाट — सातपुडा पर्वतरांगांमध्ये हरवलेला आणि घनदाट जंगलाने वेढलेला आदिवासी प्रदेश, जो अमरावतीपासून दीडशे किलोमीटर अंतरावर आहे. जेव्हा मी आणि माझी पत्नी डॉ. कविता यांनी इथे पहिले पाऊल टाकले, तेव्हा संपूर्ण भागात एकही मोठे रुग्णालय नव्हते. केवळ दोन प्राथमिक आरोग्य केंद्रे होती — एक धारणीला आणि दुसरे चिखलदऱ्याला. बाकी सर्वत्र केवळ अंधार होता — डोळ्यांचाही आणि समजुतींचाही.
आम्ही एका अतिदक्षता विभागासह (ICU) आणि एका सहाय्यकासह कामाला सुरुवात केली. पण खरे आव्हान कधीच वैद्यकीय उपकरणांचे नव्हते; तर लोकांच्या मनात खोलवर रुजलेल्या अंधश्रद्धेचे होते. "डोळ्यांचा डॉक्टर" अशी एखादी स्वतंत्र व्यक्ती असू शकते, ही कल्पनाच इथे अनोखी होती. लोकांचा असा समज होता की, वयाची चाळीशी ओलांडली की दृष्टी जाणार आणि अंधत्व येणारच — हा निसर्गाचा नियमच आहे. जेव्हा कविताने तिचे क्लिनिक सुरू केले, तेव्हा सुरुवातीला रुग्ण अजिबात येत नसत. शस्त्रक्रियेचा तर विचारही करणे शक्य नव्हते: गावोगावी अशा अफवा पसरल्या होत्या की डॉक्टर डोळा काढून घेतील आणि त्याजागी शेळीचा डोळा बसवतील.
आमचा मुलगा 'अथंग' नुकताच जन्मला होता — अवघा तीन-चार महिन्यांचा — त्याच काळात कविता म्हणाली: "जर रुग्ण रुग्णालयात येत नसतील, तर आपण त्यांच्याकडे जाऊया. आपण याच गोष्टीचे तर प्रशिक्षण घेतले आहे — या लोकांचे डोळे वाचवण्यासाठी आणि त्यांचे अंधत्व दूर करण्यासाठी." आणि मग एक नवीन दिनचर्या सुरू झाली. लहानग्या अथंगला एखाद्या झाडाला बांधलेल्या पाळण्यात ठेवून, कविता आठवड्यातील ठराविक दिवशी घरोघरी जाण्यासाठी निघायची. चालणेही कठीण करणाऱ्या त्या प्रखर उन्हात, ती गावन् गाव आणि घरन् घर फिरून लोकांच्या डोळ्यांची तपासणी करायची.
एक रात्र आजही माझ्या डोळ्यांसमोर जशीच्या तशी उभी राहते. त्या दिवशी कविता मध्य प्रदेशाच्या सीमेपलीकडील गावांमध्ये डोळ्यांची तपासणी करण्यासाठी गेली होती. तापी नदी महाराष्ट्र आणि मध्य प्रदेश यांना वेगळे करते — आणि त्या ठिकाणी नदीवर कोणताही पूल नाही. पलीकडील गावांपर्यंत पोहोचण्यासाठी नदीपात्रातूनच जावे लागत असे. रात्री साडेनऊच्या सुमारास माझा फोन वाजला. तो कविताचा फोन होता: "आशिष, आपली रुग्णवाहिका नदीत अडकली आहे. आम्ही आताच ट्रॅक्टर मागवला आहे." त्या घोर अंधाऱ्या रात्री, नदीच्या पात्रात रुग्णवाहिका अडकली होती — तरीही तिच्या आवाजात भीतीचा लवलेशही नव्हता; होता तो केवळ पुढे जाण्याचा दृढ निश्चय.
अशा असंख्य रात्री आणि असेच असंख्य रस्ते. घरोघरी जाऊन तिने जवळपास चार ते साडेचार लाख लोकांच्या डोळ्यांची तपासणी केली, एक ते दोन लाख मुलांची नेत्रतपासणी केली आणि छत्तीस हजारांहून अधिक लोकांची दृष्टी परत मिळवून दिली. ज्या समाजाने 'नेत्रतज्ज्ञ' नावाची गोष्ट कधी कल्पनेतही आणली नव्हती, तिथे विश्वास निर्माण करण्याचा एकच मार्ग होता — तो म्हणजे प्रत्यक्ष परिणाम दाखवणे; एकेका रुग्णाचे डोळे बरे करून.
आम्ही केवळ आजारांवर उपचार करत नाही, तर चुकीच्या समजुतींवरही शस्त्रक्रिया करतो. आणि हे सर्व शक्य झाले कारण अत्यंत कठीण प्रसंगांतही कविता माझ्या पाठीशी खंबीरपणे उभी राहिली. तिच्याच धैर्यामुळे आम्हाला मेळघाटात एवढे मोठे कार्य उभारता आले.
— डॉ. आशिष सातव
धन्यवाद, कविता.

19/07/2026

कोकमार : एक न मोडलेला धागा (2003-2004)
-----------------------------------------------------------------------
आजकाल महाराष्ट्रातील बहुतांश भागांमध्ये, मेळघाटसह, मुसळधार पाऊस पडत आहे. मेळघाटमध्ये MAHAN टीम आपले नियमित काम करत असताना, टीममधील एका सदस्याने कोकमार या दुर्गम गावाकडे जाताना मार्गात घडलेली एक जुनी घटना सर्वांसोबत शेअर केली
--------------------------------------------------------------------------

मेळघाटात पाऊस आला की तो मोजून-मापून येत नाही. तो कोसळतो. सलग दहा दिवस आकाश उघडलेलं नाही, आणि तीन दिवसांपासून तर पाऊस थांबायचं नावही घेत नाही. आठ वर्षांनी असा पाऊस मेळघाटाने पुन्हा पाहिला — डोंगर धुक्यात हरवलेले, वाटा गाळात बुडालेल्या, आणि गावांना जोडणारी प्रत्येक पाऊलवाट पाण्याखाली.
आणि याच पावसात, कोकमार या आतल्या गावात, काही लहान पोटं वाट पाहत होती.
ही पोटं कुपोषित मुलांची होती. ज्यांच्यासाठी एक दिवसाचा उशीरही खूप मोठा असतो. ज्यांच्या शरीरात इतका साठा नाही की ते उपासाचा एक दिवस सहज पचवू शकतील. त्यांच्यासाठी अन्न ही औषधासारखी गोष्ट असते — रोज, न चुकता, न उशीर करता पोहोचायला हवी.
पण कोकमारपर्यंत पोहोचायचा रस्ताच नदीने गिळला होता.
डॉ. आशिष सातव स्वतः या टीमच्या पुढे होते. मेळघाटात इतकी वर्षं काम करूनही, अशा प्रसंगी घरी बसून राहणं त्यांच्या स्वभावातच नाही — जिथे धोका असतो, तिथेच ते सर्वात आधी उभे असतात. टीमने दोन दुचाकी घेतल्या आणि निघाले. जिथे रस्ता संपला आणि पाणी सुरू झालं, तिथे गाड्यांवरून उतरून त्या ढकलत नेल्या. डोक्यावर आहाराची गाठोडी — कुपोषित मुलांसाठीचं अन्न — बांधून घेतली, आणि पायी नदीत उतरले. एक वेळ नाही, दोन वेळा नाही — पाच वेळा त्या दिवशी खंडू नदी ओलांडली गेली. पाणी कधी गुडघ्यापर्यंत, कधी कमरेपर्यंत. पाय घसरला की खाली फक्त वाहणारा प्रवाह.
मध्येच एक क्षण असा आला की टीमचं वाहन नदीच्या अगदी मधोमध अडकलं. इंजिन बंद, चाकाखाली गाळ, आणि सभोवताली वाढतं पाणी. अशा क्षणी घाबरून थांबणं सोपं असतं. पण थांबणं म्हणजे कोकमारमधल्या त्या मुलांपर्यंत अन्न न पोहोचणं — आणि हे टीमला मान्य नव्हतं. दोर टाकला गेला, एकमेकांना धरून, पाण्याचा अंदाज घेत, पाऊल-पाऊल पुढे सरकत त्यांनी तो प्रवाह पार केला. कुठलं जॅकेट नाही, कुठली औपचारिक सुरक्षा यंत्रणा नाही — फक्त एक दोर, एकमेकांवरचा विश्वास, आणि एक ठाम निर्धार.
गावात पोहोचल्यावर जे दिसलं, त्यासाठीच हा सगळा प्रवास होता — मातांच्या चेहऱ्यावरची ती शांतता, जी फक्त तेव्हाच येते जेव्हा त्यांना कळतं की आजही मूल उपाशी राहणार नाही. कोणतीही घोषणा नाही, कोणताही गाजावाजा नाही. फक्त एक गाठोडं हातात दिलं गेलं आणि एक वचन पुन्हा पाळलं गेलं.
हे वचन साधं आहे, पण जड आहे: एकही दिवस खंड नाही.
पावसाळ्याचे हे दिवस मेळघाटातल्या प्रत्येक कामाला किती जड जातात, हे इथेच राहून पाहिलेल्यांनाच कळतं. रस्ता, वाहन, वेळ — यातलं काहीही हातात नसताना, फक्त पाय, खांदे आणि जिद्द घेऊन काम पूर्ण करावं लागतं. हे वीरत्व नाही असं म्हणता येणार नाही — पण हे वीरत्व दाखवायचं नसून, ते टाळता यावं इतकी सक्षम यंत्रणा उभी करायची आहे, हे या घटनेने पुन्हा स्पष्ट केलं.
कारण खरी गोष्ट अशी आहे — या टीमने त्या दिवशी नदी ओलांडली नाही. त्यांनी एक मुलाचं आयुष्य ओलांडून पलीकडे नेलं.
आणि हीच गोष्ट मेळघाटातल्या प्रत्येक कामाची मुळाशी आहे — साधनं तुटपुंजी, वाटा अवघड, पाऊस अनंत — पण त्या मुलापर्यंत पोहोचायचा निर्धार कधीही न मोडणारा.
कोकमारची ही कथा एका गावाची नाही. ती मेळघाटातल्या त्या शेकडो गावांची आहे, जिथे प्रत्येक पावसाळ्यात हाच संघर्ष पुन्हा घडतो — आणि प्रत्येक वेळी, कुणी ना कुणी तो दोर हातात घेऊन नदीत उतरतंच.
-----------------------------------------------------------------------
वरील घटनेचा फोटो उपलब्ध नसल्यामुळे, त्यासारख्या एका घटनेचा फोटो शेअर करत आहोत. फरक इतकाच आहे की त्या वेळी दुचाकीऐवजी चारचाकी वाहन होते, परंतु आव्हान मात्र तेच होते. सर्व अडचणींवर मात करत डॉ. कविता आणि MAHAN टीम दुर्गम व वंचित भागातील लोकांपर्यंत पोहोचत होती.

12/07/2026

रमेश काका – एक आधुनिक संत, निष्काम निःस्वार्थ कर्मयोगी
डॉ. आशिष सातव यांची आदरांजली

आज माझे मन जड झाले आहे.

१० जुलै २०२६ रोजी आमचे प्रिय रमेश "काका" काचोलिया यांचे मुंबईतील लीलावती रुग्णालयात मेंदूतील रक्तस्रावामुळे निधन झाले. ते आता शरीराने आपल्यात नसले, तरी त्यांची करुणा, नम्रता आणि मूक सेवा पिढ्यानपिढ्या प्रेरणा देत राहील.

अनेक माणसे संपत्ती कमावतात, पण फार थोडेच ती संपत्ती गरिबातल्या गरिबांचे अश्रू पुसण्यासाठी समर्पित करतात. रमेश काका त्या दुर्मिळ आत्म्यांपैकी एक होते—एक आधुनिक संत आणि खरे निष्काम कर्मयोगी, ज्यांचा विश्वास होता की संपत्ती जेव्हा मानवतेची सेवा करते तेव्हाच तिचा सर्वोच्च हेतू साध्य होतो.

अकोले गावातील एका साध्या कुटुंबात जन्मलेल्या त्यांनी पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले, मुंबईत यशस्वी व्यवसाय उभारला आणि उल्लेखनीय समृद्धी मिळवली. तरीही बाबा आमटे यांच्याशी झालेल्या भेटीने त्यांचे आयुष्य कायमचे बदलून टाकले. त्या दिवसापासून त्यांचे ध्येय वैयक्तिक यश राहिले नाही, तर निःस्वार्थ सेवा बनले.

कोणतीही प्रसिद्धी किंवा ओळख न मिळवता, त्यांनी शांतपणे १०० हून अधिक सामाजिक संस्थांना पाठिंबा दिला, ज्यात महान, परिवार, स्नेहालय, मामून भाईंची संस्था आणि इतर अनेक संस्थांचा समावेश होता. अवघ्या दोन वर्षांपूर्वी त्यांनी विविध सामाजिक संस्थांना जवळपास ₹५५ कोटी देणगी दिली—एका अटीवर—त्यांचे नाव कधीही उघड केले जाऊ नये.

त्यांनी माणसांवर नियंत्रण न ठेवता त्यांच्यावर विश्वास ठेवला. एखाद्या संस्थेच्या प्रामाणिकपणाची खात्री पटल्यावर, ते तिच्या कार्यकर्त्यांना संपूर्ण स्वातंत्र्य देत, मनापासून तिच्या पाठीशी उभे राहत.

महानसाठी ते केवळ एक दाता नव्हते, त्याहून कितीतरी अधिक होते.

डच दाता हेन्री नोबेल (स्तिख्तिंग येरोन) यांच्यामार्फत ओळख झालेल्या छोटू भाऊ वरणगावकर यांच्यासोबत जेव्हा ते प्रथम मेळघाटातील आमच्या झोपडीसारख्या छोट्याशा रुग्णालयात आले, तेव्हा त्यांनी पाहिले की आमच्याकडे रुग्णवाहिका नाही. कोणतीही घोषणा न करता, त्यांनी केअरिंग फ्रेंड्समार्फत एक रुग्णवाहिका उपलब्ध करून दिली, ज्यामुळे नंतर असंख्य आदिवासींचे प्राण वाचले.

मेळघाटातील कुपोषण, बालमृत्यू आणि अकाली प्रौढ मृत्यू कमी करणाऱ्या कार्यक्रमांसाठी संसाधने उभी करण्यात त्यांनी मदत केली. एकदा मी उल्लेख केला की आमच्या कर्मचाऱ्यांसाठी भविष्य निर्वाह निधी (प्रॉव्हिडंट फंड) सुविधा सुरू करण्यासाठी आमच्याकडे निधी नाही, तर संपूर्ण रक्कम अगदी दुसऱ्याच दिवशी हस्तांतरित करण्यात आली.

त्यांनी केवळ संस्थांना निधी दिला नाही.
त्यांनी त्यांना सशक्त केले.

विकास आर्य (सीए, एमबीए फायनान्स), प्रकाश आपटे, निमेशभाई, के.के. झुनझुनवाला, सोहिनी, अर्पण फाउंडेशन, गिरीश सैवाय, आणि २० केअरिंग फ्रेंड स्वयंसेवी संस्था भागीदार यांसारख्या तज्ज्ञांना महानशी जोडून, त्यांनी मजबूत आर्थिक व्यवस्था आणि व्यावसायिक व्यवस्थापन उभारण्यास मदत केली.

माझी पत्नी डॉ. कविता सातव, माझे कुटुंब आणि माझ्यासाठी ते केवळ एक दानशूर नव्हते—ते कुटुंबच होते.

माझ्या शस्त्रक्रियेनंतर, ते जवळजवळ दररोज डॉ. कविताला फोन करत आणि फक्त एकच प्रश्न विचारत:
"आशिष पुरेशी विश्रांती घेतोय ना?"

जेव्हा जेव्हा आम्ही बोलत, तेव्हा ते आमचे स्वागत असे करत:
"राम..राम, जय श्रीकृष्ण."

भगवान कृष्णाचे निष्काम कर्माचे तत्त्वज्ञान आणि भगवान रामाची त्यागाची भावना त्यांच्या जीवनाच्या प्रत्येक पैलूत प्रतिबिंबित होत होती. प्रचंड संपत्ती असूनही ते मुंबईतील एका साध्या चार खोल्यांच्या सदनिकेत राहत असत. त्यांची पत्नी लता काकू आणि त्यांचे मुलगे आशिष व वैभव, सून सुषमा या सेवेच्या असामान्य प्रवासात कायम त्यांच्या पाठीशी उभे राहिले.

रमेश काकांशी माझी शेवटची भेट मुंबईतील त्यांच्या घरी झाली.

त्यांनी मला उबदार मिठी मारली आणि अभिमानाने आपल्या नातेवाईकांना माझी ओळख करून दिली, म्हणाले,
"आशिष माझा चांगला मित्र आहे. तो खूप चांगले सामाजिक कार्य करतोय."

पूर्णपणे बरे नसतानाही, त्यांनी स्वतः मला त्यांच्या उंच इमारतीतील सदनिकेपासून थेट तळमजल्यावरील गेटपर्यंत निरोप द्यायला सोबत केली.

तो प्रसंग मी कधीही विसरणार नाही.
जणू कृष्ण सुदाम्याला निरोप देत आहेत असे वाटले.

काही दिवसांनी, डॉ. कविता आणि मी पुन्हा लीलावती रुग्णालयात त्यांना भेटायला गेलो.
ते कोमात होते.
ते बोलू शकत नव्हते.
तरीही त्यांच्या चेहऱ्यावर विलक्षण शांती झळकत होती.
एक दिव्य तेज होते.
एक खोल समाधान होते.
जणू त्यांनी आपल्या आयुष्याचे ध्येय पूर्ण केले होते असे वाटत होते.

आम्ही वेळेत त्यांना भेटायला जाण्याचा निर्णय घेतला याबद्दल आम्ही मनापासून कृतज्ञ आहोत.

ते शेवटचे दर्शन...
तो शेवटचा स्पर्श...
ती शेवटची शांतता...
आमच्या आयुष्यातील सर्वात मौल्यवान आठवणींपैकी एक राहील.

रमेश काकांनी आम्हाला शिकवले की सर्वात मोठे दान ते आहे जे कोणतीही ओळख मागत नाही.
सर्वात मोठे नेतृत्व नियंत्रणावर नव्हे तर विश्वासावर उभे असते.
सर्वात मोठी संपत्ती ती आहे जी दुसऱ्याच्या दुःखाचे निवारण करते.
आणि सर्वात मोठा धर्म म्हणजे निष्काम कर्म.

आज महान परिवाराने केवळ एक दाता गमावला नाही.
आम्ही एक पिता, एक मार्गदर्शक, एक गुरू आणि आमच्या कुटुंबातील एक प्रिय सदस्य गमावला आहे.

पण संत कधीच खऱ्या अर्थाने निघून जात नाहीत.
ते आपल्या कार्यांतून जिवंत राहतात.

मेळघाटातील प्रत्येक निरोगी बालक...
प्रत्येक माता जिचे प्राण वाचले...
प्रत्येक हसणारे आदिवासी कुटुंब...
रमेश काकांचा मूक वारसा पुढे नेत आहे.

ॐ शांती.

— डॉ. आशिष सातव
महान ट्रस्ट, मेळघाट

17/05/2026

Appeal for CSR Supports:
MAHAN is continuously aiming to expand the work so as to benefit maximum tribals. Like most of the NGO, MAHAN depends on Funds/ Contribution/ Donations. Here we appeal company CSR bodies to support us. MAHAN is entitled to receive CSR grants as per below approval.

26/04/2026

डॉ. सुधीर भालेराव यांच्या IMA-PCB अध्यक्षपदाच्या पदग्रहण सोहळ्याच्या निमित्ताने (दिनांक ५ एप्रिल २०२६), माजी अध्यक्षा – IMA PCB, डॉ. माया भालेराव यांच्या फेसबुक पोस्टचा निवडक उतारा.
---------------
" We had invited special guest Dr Ashish Satav and Dr Kavita Satav from Melghat.
“साधू संत येती घरा तोचि दिवाळी दसरा” — या उक्तीचा प्रत्यक्ष अनुभव आम्हा सर्वांना या कार्यक्रमात आला.
देशसेवा ही फक्त सीमेवर जाऊनच करता येते असे नाही तर आपण जिथे आहोत तिथेही आपल्या ज्ञान आणि कौशल्याच्या जोरावर जी संकटे वर्षा न वर्षे दबा धरून बसलेले असतात त्यांचाही नायनाट करता येतो.
Dr. Ashish Satav आणि Dr. Kavita Satav यांनी मेळघाटात अनेक वर्षे कार्य करत कुपोषण, बालमृत्यू, अनिमिया आणि मातामृत्यू दर लक्षणीयरित्या कमी केला आहे. त्यांच्या या निस्वार्थ सेवाभावाचे आणि प्रेमभावनेतून सुरू असलेल्या कार्याचे वर्णन शब्दातीत आहे.
Medical field मध्ये हे दोघे खऱ्या अर्थाने ऋषितुल्य- तपस्वी आहेत. त्यांना भेटून आणि त्यांचे कार्य ऐकून संपूर्ण सभागृह अचंबित आणि स्तब्ध झाले…
प्रत्येकाला एक वेगळीच प्रेरणा मिळाली.
It was truly an enriching experience with their incredible work."
-------------------

~Dr. Maya Bhalerao Madam, we are thankful for encouraging words and hospitality offered.
~Best wishes to Mr. Sudhir Bhalerao sir as President IMA-PCB.
~It was really nice meeting so many doctors & knowing their interest in such work. We invite them to visit MAHAN Melghat.

25/04/2026

The Resurrection of Jamnu: A Melghat Miracle at MAHAN
supported by compassionate Wairagkar family.

In the deep forest shadows of Tarubandha, the story of Jamnu Dhikar was supposed to be a tragedy. At 45 years old, she had become a prisoner of her own body. What began as an old vertebral fracture had spiraled into a medical nightmare that left her paralyzed, gasping for air, and fading into the fog of sepsis.

When she arrived at MAHAN Trust’s Mahatma Gandhi Tribal Hospital, her condition wasn't just critical—it was a "medical impossible."

The Battle in the ICU
Jamnu entered the MAHAN Melghat ICU not with one illness, but with a systemic collapse. Under the unwavering leadership of Dr. Satav, the MAHAN staff faced a daunting checklist of despair**(See footnote)

In many places, Jamnu would have been considered a "terminal" case. But at MAHAN, the ICU staff doesn't see a terminal case; they see a mother, a neighbor, and a fighter.

The Science of Dedication
Day and night, the MAHAN staff lived in that ICU alongside Jamnu. The doctors and nurses meticulously dressed her ulcers, preventing the further spread of rot. Doctors balanced her electrolytes with surgical precision, while the respiratory team cleared her lungs of pneumonia.

This wasn't just medical intervention; it was extreme care. It was the result of a team that refuses to let poverty or geography dictate who lives and who dies.

A Sanctuary of Mercy: Shantinilayam
As Jamnu stabilized, her path to recovery was bolstered by the Shantinilayam Hospice. This sanctuary exists because of the profound empathy of the Wairagkar family. In a moment of personal grief following the loss of Sharadchandra Wairagkar, they chose to fund palliative care instead of a traditional ceremony.

Because of Dr. Niteen Wairagkar’s guidance and the financial support and insurance by MJPJAY, Jamnu had access to the high-level palliative care required to manage her paralysis and pain—ensuring her recovery was defined by dignity, not just survival.

The Return to Tarubandha
Today, the village of Tarubandha welcomes back a woman who has quite literally returned from the brink of the grave. Jamnu’s discharge is a badge of honor for the MAHAN Trust.

It stands as a testament to:

Dr. Satav’s Leadership: Transforming rural medicine into a world-class lifeline.

Staff Devotion: The countless hours of monitoring, cleaning, and healing performed by the ICU team.

Community Philanthropy: The Wairagkar family proving that one family’s kindness can save another family’s mother.

Jamnu Dhikar walked—spiritually and medically—out of the darkness of Melghat’s forests and back into the light of life. Her story is the heartbeat of MAHAN: Where there is a will to serve, there is a way to save.

Her husband kept in our hospital for more than 1 month first case seen in tribal family for palliative care.

**Footnote-(Total Paralysis
+
Systemic Failure: Her body was being eaten by Sepsis and Septic Shock, fueled by deep, infected bedsores
+
Respiratory Distress: Bilateral pneumonia made every breath a struggle.
+
Metabolic Chaos: Severe anemia and dangerously low levels of protein and essential salts (Hyponatremia & Hypokalaemia).
+
The Final Threshold: Encephalopathy had set in—her brain was shutting down under the weight of the infection.)

10/04/2026

कुपोषणाचे प्रमाण व बालमृत्यू कमी करण्याच्या उद्देशाने उच्च न्यायालयातसुरू असलेली जन हित याचिका :-

विविध समस्या हाताळताना, 'MAHAN' ही संस्था प्रत्यक्ष कार्यक्षेत्रातील (field-based) तथ्ये व आकडेवारीवर आधारित संशोधनाच्या बाबतीत अग्रेसर असते ; शिवाय, या संशोधनाचे निष्कर्ष प्रत्यक्षात अमलात आणण्यासाठी संबंधित संस्थांचा सातत्याने पाठपुरावा करते.
कुपोषणाचे प्रमाण व बालमृत्यू कमी करण्याच्या उद्देशाने सुरू असलेली जन हित याचिका महाराष्ट्राच्या माननीय उच्च न्यायालयात सुरू आहे.
या संदर्भात कोणती पावले उचलण्यात आली आहेत आणि महाराष्ट्रातील आदिवासी पट्ट्यांमधील लाखो आदिवासींना लाभ होईल अशा प्रकारे—म्हणजेच कुपोषण व कुपोषणामुळे होणारे मृत्यू कमी करून—या उपाययोजनांची राज्याच्या धोरणांचा एक भाग म्हणून अंमलबजावणी कशी केली जाईल, याची माहिती सादर करण्याचे निर्देश न्यायालयाने राज्य सरकारला दिले आहेत.

Detailed Court Order can be read by scanning below.

29/03/2026

डॉ. आशिष सातव यांची महाराष्ट्र राज्य आरोग्य धोरण तांत्रिक सल्लागार समितीचे सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.

MAHAN Trust

19/08/2026

07/08/2026

19/07/2026

12/07/2026

17/05/2026

26/04/2026

25/04/2026

10/04/2026

29/03/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Organization

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request