01/04/2026
महान आफ्रिकन पर्यावरणवादी नेत्या प्रोफेसर डॉ. वंगारी मथाई यांची आज जयंती. त्यानिमित्त त्यांना व त्यांच्या प्रेरणादायी कार्याला विनम्र अभिवादन.🌱🙏
त्यांच्याविषयी इंटरनेट वरील माहिती खालील प्रमाणे:
वांगारी माथाई (१९४०-२०११) या केनियन पर्यावरणवादी, स्त्रीवादी आणि राजकीय कार्यकर्त्या होत्या. त्यांनी १९७७ मध्ये 'ग्रीन बेल्ट मूव्हमेंट' स्थापन करून आफ्रिकेत ४० दशलक्षांहून अधिक झाडे लावली [३, ११]. शाश्वत विकास, लोकशाही आणि शांतीसाठी दिलेल्या योगदानाबद्दल २००४ मध्ये नोबेल शांतता पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या आफ्रिकन महिला आणि पर्यावरणवादी ठरल्या [१, ७].
वांगारी माथाई यांच्याबद्दल महत्त्वाचे मुद्दे:
शिक्षण आणि नेतृत्व: त्या पूर्व आणि मध्य आफ्रिकेतील डॉक्टरेट (पीएचडी) पदवी मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला होत्या [११]. नैरोबी विद्यापीठात त्या शरीरशास्त्र विभागाच्या पहिल्या महिला प्रमुख होत्या [२].
ग्रीन बेल्ट मूव्हमेंट: ग्रामीण महिलांना इंधन, लाकूड आणि स्वच्छ पाण्यासाठी मदत करण्याच्या उद्देशाने त्यांनी ही चळवळ सुरू केली. या चळवळीने महिलांना वृक्षारोपणासाठी प्रोत्साहित करून पर्यावरणासोबतच महिला सक्षमीकरणाचे काम केले [५, ८, १२].
राजकीय संघर्ष: केनियातील हुकूमशाही राजवटीविरुद्ध आणि लोकशाहीसाठी त्यांनी प्रखर लढा दिला [७].
पुरस्कार: २००४ मध्ये नोबेल शांतता पुरस्कार [१], तसेच २००५ मध्ये जवाहरलाल नेहरू पुरस्काराने त्यांना सन्मानित करण्यात आले होते [१].
पर्यावरण, मानवाधिकार आणि महिलांच्या हक्कांसाठी त्यांनी आयुष्यभर संघर्ष केला.
टीम वनार्थ तर्फे सुभाष पाडवी