30/05/2026
ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಕರಾಳ ದಂಧೆ: ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಗೆ ಕೊಡಲಿ ಏಟು..!
"ಜ್ಞಾನವೇ ಶಕ್ತಿ" ಎಂಬುದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣದ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಆದರೆ, ಇಂದು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೇವೆಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿವೆ. ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಕನಸನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಆ ಕನಸನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ 'ಕರಾಳ ದಂಧೆ' ಇಂದು ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಧೋಗತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಅನುದಾನ ರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರವೇಶಾತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ, ಬೆದರಿಸಿ ಅಥವಾ ಆಸೆ ತೋರಿಸಿ ದುಬಾರಿ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು (Donation) ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾಲೆಯು ತನ್ನ ನೋಂದಣಿ ಪತ್ರ, ಮಾನ್ಯತೆಯ ಅವಧಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶೂಗಳಂತಹ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆದೇಶವು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಹಗರಣವಾಗಿದೆ. ಹೊರಗಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1,500 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗೆ, ಶಾಲೆಯವರು ತಮ್ಮದೇ ಲೋಗೋ ಬಳಸಿ 6,000 ರಿಂದ 8,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ವರೆಗೆ ದೋಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪೋಷಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಧಮ್ಕಿ ಹಾಕುವುದು ಇವರ ಅಹಂಕಾರದ ಪರಮಾವಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTE) ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಯ್ದೆ-1983 ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ದಂಧೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಶಾಮೀಲು ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಮಿಷನ್ ಆಸೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಪರಿಣಾಮ, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಕಾನೂನಿಗೆ ಹೆದರದೇ ನಿರಂಕುಶವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಾಹನಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಚಾಲಕರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೀವದೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡಿದಂತೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಅಣಬೆಯಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮಂಕಾಗಿವೆ. ಪೋಷಕರಲ್ಲಿರುವ "ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ" ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮದ ಕಡೆಗಿನ ವ್ಯಾಮೋಹವನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಶಾಲೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಬೀದಿಪಾಲು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಾರಾಟದ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಹೊಲ, ಮನೆಗಳನ್ನು ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಓದಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಮನಕಲಕುವಂತಿದೆ. ಈ ಕರಾಳ ದಂಧೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಕೇವಲ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ನಿಯಮ ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಶಾಲೆ ನಡೆಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.
ಪೋಷಕರೂ ಕೂಡ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಕೇವಲ ಅಬ್ಬರದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗದೆ, ಶಾಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ, ಶುಲ್ಕದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸುಲಿಗೆಕೋರರ ಕೈಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು, ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದ ಜೊತೆಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವೂ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬೇಕಿದೆ. ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದುವರೆಯುವುದು...
=====================
ರಚನೆ : ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಕುಂದರಗಿ
ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತೆ ವಿಷಯ ಸಂಶೋಧಕರು
