04/04/2026
4 Απριλίου. Μια ημερομηνία αφιερωμένη στα ζώα που ζουν στους δρόμους, καθιερωμένη ως Παγκόσμια Ημέρα για τα λεγόμενα «αδέσποτα». Μα ακόμη και αυτή η λέξη αξίζει να επανεξεταστεί.
Τα ζώα που βλεπουμε να περιφέρονται καθημερινά στις γειτονιές, στα πεζοδρόμια, στα πάρκα, τα βαφτίσαμε αδέσποτα λες και κουβαλούν μια ταυτότητα που τα ορίζει μέσα από την απουσία αφέντη. Σαν η ύπαρξή τους να αποκτά νόημα μόνο μέσα από την ιδιοκτησία, ξεχνώντας πως τα ζώα αποτελούν αυτόνομες ζωές, με συναισθήματα, ανάγκες, μνήμη, ικανότητα για δεσμό και αγάπη.
Κατά την ταπεινή μου άποψη, η λέξη «άστεγα» αποκαλύπτει την πραγματική τους κατάσταση. Μιλά για την έλλειψη σπιτιού, για τη στέρηση φροντίδας, για τη μοναξιά που βιώνει ένα πλάσμα που αναζητά ασφάλεια. Ένα άστεγο ζώο στερείται οικογένειας, καθημερινής προστασίας, σταθερότητας. Αυτή η λέξη μεταφέρει την ευθύνη εκεί όπου ανήκει. Στην κοινωνία και τους ανθρωπους που τα εγκατέλειψαν ή τα αγνόησαν.
Η γλώσσα χτίζει αντιλήψει και ο όρος «αδέσποτο» αφήνει χώρο στην αδιαφορία, σαν να πρόκειται για μια φυσική κατάσταση. Ο όρος «άστεγο» φωτίζει μια πληγή που ζητά λύση. Δείχνει μια ανάγκη που μπορεί να καλυφθεί και δημιουργεί κινητοποίηση.
Η σημερινή ημέρα αποκτά βαθύτερο νόημα όταν συνοδεύεται από αυτή τη μετατόπιση. Από την ιδέα της «μη ύπαρξης αφέντη» προς την ανάγκη για σπίτι. Από την παθητική παρατήρηση προς την ενεργή φροντίδα.
Κάθε άστεγο ζώο χρειάζεται κάτι απλό και θεμελιώδες. Χρειάζεται ένα σπίτι, μια αγκαλιά, μια καθημερινότητα με τροφή, περίθαλψη και σεβασμό. Χρειάζεται ανθρώπους που το βλέπουν ως ισότιμη ζωή, που το αντιλαμβάνονται ως συγκάτοικο και μέλος της οικογένειας.
Η 4η Απριλίου μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από μια υπενθύμιση. Μπορεί να γίνει αφετηρία αλλαγής. Για μια κοινωνία που επιλέγει να ονομάζει σωστά και να πράττει ακόμη πιο σωστά. Για έναν κόσμο όπου κάθε ζώο βρίσκει τη θέση του μέσα σε μια οικογένεια που που το αγαπά.
Η δύναμη των λέξεων ως αφετηρία ευθύνης, φροντίδας και αλλαγής για τα ζώα που αναζητούν σπίτι και οικογένεια
