30/09/2026
ΑΥΤΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ
Σήμερα είναι ημέρα μνήμης Εθνικών Ευεργετών.
Οι Βλάχοι ανέδειξαν σπουδαίους λόγιους, αγωνιστές αλλά κυρίως Εθνικούς Ευεργέτές όπως οι Γεώργιος Αβέρωφ, Κωνσταντίνος και Ευάγγελος Ζάππας, Μιχαήλ Τοσίτσας, Νικόλαος Στουρνάρας, Απόστολος Αρσάκης, Ποστολάκας Δημήτριος, Σίμωνας Σίνας, Στέργιος Δούμπας και Γεώργιος Σταύρου. Δεν είναι καθόλου υπερβολή να πούμε ό,τι όλοι οι μεγάλοι Εθνικοί Ευεργέτες πλην του Συγγρού ήταν Βλάχοι.
Οι Βλαχόφωνοι που πρόκοψαν στην Ευρώπη γύρισαν στην πατρίδα και την προίκισαν με κτίρια και ιδρύματα, με μνημεία αθάνατα. Είναι οι μεγάλοι εθνικοί ευεργέτες που στόλισαν την Ελλάδα και της χάρισαν την ψυχή και την καρδία τους. Έτσι ίδρυσαν και έκτισαν πανέμορφα και μεγάλα κτίρια, κατασκεύασαν κοινωφελή έργα και στόλισαν την Αθήνα με τα μεγαλύτερα, τα ωραιότερα και τα πιο μνημειακά κτίρια.
Χαρακτηριστικά αναφέρουμε τα πιο γνωστά ιδρύματα-μνημεία των Βλάχων Εθνικών Ευεργετών:
Καλλιμάρμαρο Παναθηναϊκό Στάδιο Αθηνών. Κτίστηκε το 1895 από τον Γεώργιο Αβέρωφ, που πρόσφερε 2.000.000 χρυσά φράγκα. Όπου το 1896 τελέστηκαν οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες.
Αβερώφειος Σχολή Ευελπίδων. ¨Όλο το συγκρότημα των κτιρίων έγινε με δωρεά του Γεωργίου Αβέρωφ (1889-1894). Σήμερα στεγάζονται τα Δικαστήρια Αθηνών.
Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθηνών. Έργο των Μετσοβιτών Γεωργίου Αβέρωφ, του Νικολάου Στουρνάρα και του Μιχαήλ Τοσίτσα, με σχέδια του Λύσανδρου Καυτατζόγλου (1878).
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Ιδρύθηκε από τον Γεώργιο Σταύρου, που μαζί με τον φιλέλληνα Ιωάννη Εϋνάρδο συνέβαλαν περισσότερο στη θεμελίωση της (1841).
Αρσάκειο Μέγαρο. Ελληνικό εκπαιδευτήριο θηλέων, Έγινε με δωρεά του Απόστολου Αρσάκη. Σήμερα είναι η έδρα του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Ζάππειο Μέγαρο Αθηνών. Κτίστηκε από τον Κωνσταντίνο Ζάππα που ήταν ο εκτελεστής του κληροδοτήματος του Ευαγγέλου Ζάππα, με σχέδια Ευαγγέλου Ζάππα, Φρανσουά Μπουλανζέ, Θεόφιλου Χάνσεν και Ματόν (1874-1888. Ξεπέρασε τα 2.000.000 δραχμές).
Ακαδημία Αθηνών. Κτίστηκε αποκλειστικά από τον Σίμωνα Σίνα πάνω σε σχέδια του Θεόφιλου Χάνσεν (1859-1887).
Αστεροσκοπείο Αθηνών. Κτίστηκε με έξοδα του Σίμωνα Σίνα και με αρχιτέκτονα το Θεόφιλο Χάνσεν (1842)
Τοσίτσειο Παρθεναγωγείο Αθηνών. Ίδρυμα που κατασκευάστηκε από κληροδότημα του Μιχαήλ Τοσίτσα.
Εθνική Βιβλιοθήκη. Από τους ιδρυτές της και πρώτος ευεργέτης της ήταν ο Δημήτριος Ποστολάκας. Το 1836 δώρισε στην βιβλιοθήκη 1995 τόμους με πολλά αρχέτυπα και πολλές πρώτες εκδόσεις.
Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Δωρίθηκαν τεράστια ποσά από τους Δούμπα Στέργιο και Μιχαήλ Τοσίτσα για τη λειτουργία του. Το Πανεπιστήμιο γι’αυτό το λόγο τους ανακήρυξε ευεργέτες του.
Επίσης οι Βλάχοι ευεργέτες δεν περιορίστηκαν σε ευεργεσίες μόνο στην Αθήνα αντίθετα προίκισαν με ιδρύματα και τα υπόλοιπα κέντρα του Ελληνισμού. Συγκεκριμένα στην Αλεξάνδρεια ιδρύθηκαν η Τοσίτσειος Σχολή και το Αβερώφειο Γυμνάσιο ενώ στην Κωνσταντινούπολη τα φημισμένα Ζάππεια Εκπαιδευτήρια τα οποία λειτουργούν υπό την επίβλεψη του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Καλημέρα σας
