10/10/2026
ΜΟΛΥΒΔΙΝΑ ΣΚΑΓΙΑ: ΤΙ ΛΕΕΙ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ Ο ΚΥΝΗΓΟΣ
Η απόφαση για τον περιορισμό των μολύβδινων σκαγιών έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις στους κυνηγούς. Διαβάζοντας τα σχόλια, βλέπουμε από βάσιμες ανησυχίες μέχρι υπερβολές, ειρωνείες και συγκρίσεις που δεν βοηθούν να καταλάβουμε την πραγματική διάσταση του ζητήματος.
Ας δούμε, λοιπόν, τι γνωρίζουμε.
Ο μόλυβδος είναι φυσικό στοιχείο. Δεν είναι, όμως, ακίνδυνος. Το ότι υπάρχει στη φύση δεν σημαίνει ότι η ανεξέλεγκτη διασπορά του είναι χωρίς συνέπειες. Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει τεκμηριώσει ότι τα πουλιά μπορούν να καταπιούν σκάγια που έχουν μείνει στο έδαφος ή στον πυθμένα των υγρότοπων, θεωρώντας τα τροφή ή μικρά πετραδάκια που βοηθούν στην πέψη. Ο μόλυβδος μπορεί να απορροφηθεί από τον οργανισμό και να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις πάπιες και στους υγρότοπους. Αφορά επίσης χερσαία πουλιά, όπως πέρδικες και φασιανούς, αλλά και αρπακτικά ή πτωματοφάγα είδη που τρέφονται με τραυματισμένα θηράματα, κουφάρια και υπολείμματα κυνηγιού.
Επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2019 στο περιοδικό Ambio εκτίμησε ότι στην Ευρώπη περίπου ένα εκατομμύριο υδρόβια πουλιά πεθαίνουν κάθε χρόνο από δηλητηρίαση με μόλυβδο, ενώ τουλάχιστον άλλα τρία εκατομμύρια υφίστανται επιπτώσεις χωρίς να πεθαίνουν άμεσα. Παράλληλα, μελέτη του 2022 σε περισσότερα από 3.000 αρπακτικά από 13 ευρωπαϊκές χώρες ανέδειξε ότι η δηλητηρίαση από μόλυβδο επηρεάζει και τους πληθυσμούς αυτών των ειδών.
Αυτά είναι σοβαρά επιστημονικά ευρήματα. Δεν είναι, όμως, αριθμοί που αφορούν αποκλειστικά την Ελλάδα ούτε αποδεικνύουν ότι κάθε κυνηγετική περιοχή επιβαρύνεται στον ίδιο βαθμό.
Από την άλλη πλευρά, οι ανησυχίες των κυνηγών δεν είναι αβάσιμες.
Η μετάβαση σε εναλλακτικά σκάγια δεν είναι απλώς αλλαγή ενός υλικού με ένα άλλο. Το ατσάλι έχει διαφορετικές ιδιότητες από τον μόλυβδο, και η ασφαλής χρήση του εξαρτάται από το όπλο, την κάννη, το τσοκ και το φυσίγγι. Ιδίως για παλαιότερα όπλα, απαιτούνται σαφείς οδηγίες και κατάλληλες εναλλακτικές. Το βισμούθιο μπορεί να αποτελέσει λύση σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά και εδώ χρειάζεται έλεγχος συμβατότητας.
Επομένως, ούτε είναι σωστό να λέμε ότι όλα τα όπλα θα καταστραφούν ούτε να υποτιμούμε το κόστος, την επάρκεια των νέων φυσιγγίων και τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας κυνηγός. Η προσαρμογή πρέπει να γίνει με πραγματικά διαθέσιμα, αξιόπιστα και οικονομικά προσιτά προϊόντα.
Ακούγεται επίσης ότι κάθε φυσίγγι θα κοστίζει δύο ή τρία ευρώ. Χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία για τις τιμές και την αγορά, αυτό δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως δεδομένο. Είναι, ωστόσο, απολύτως θεμιτό να απαιτούμε να εξεταστεί σοβαρά το οικονομικό βάρος που θα επωμιστούν οι κυνηγοί.
Και τι γίνεται με τις άλλες πηγές ρύπανσης;
Οι ανεμογεννήτριες, τα φυτοφάρμακα, τα πλαστικά και τα πολεμικά πυρομαχικά δημιουργούν και αυτά περιβαλλοντικά προβλήματα. Η αντιμετώπισή τους πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι επιλεκτική. Δεν αποτελούν, όμως, επιστημονικό επιχείρημα για να αγνοήσουμε τις επιπτώσεις του μολύβδου. Το ένα πρόβλημα δεν αναιρεί το άλλο.
Αντίστοιχα, δεν μπορούμε να αποδώσουμε κάθε περιβαλλοντική καταστροφή σε μία μόνο αιτία ούτε να υιοθετούμε ισχυρισμούς περί τοξικότητας ή καρκινογένεσης χωρίς αξιόπιστα στοιχεία.
Τι σημαίνει, τελικά, η ευρωπαϊκή απόφαση;
Σύμφωνα με την ενημέρωση της FACE στις 8 Οκτωβρίου 2026, εξασφαλίστηκε μεταβατική περίοδος επτά ετών και εξαιρέθηκαν τα βλήματα και τα μονόβολα από το συγκεκριμένο μέτρο. Η δημοσίευση του κανονισμού στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ αναμενόταν τις επόμενες εβδομάδες.
Η FACE αποδέχθηκε το αναθεωρημένο κείμενο, εκτιμώντας ότι μια νέα διαδικασία θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυστηρότερους όρους. Αυτό εξηγεί τη στάση της, αλλά δεν σημαίνει ότι λύθηκαν όλα τα πρακτικά προβλήματα για τους κυνηγούς.
Ως κυνηγοί, έχουμε υποχρέωση να προστατεύουμε το περιβάλλον μέσα στο οποίο δραστηριοποιούμαστε. Έχουμε, όμως, και δικαίωμα να ζητάμε τεκμηριωμένες αποφάσεις, σωστή ενημέρωση, επαρκή χρόνο προσαρμογής και λύσεις που δεν μεταφέρουν όλο το κόστος στους ίδιους.
Δεν ωφελεί ούτε να αρνούμαστε τα επιστημονικά δεδομένα ούτε να αντιμετωπίζουμε κάθε περιβαλλοντικό μέτρο ως αυτονόητα σωστό, χωρίς να εξετάζουμε τις συνέπειες και την εφαρμογή του.
Η ουσία δεν είναι να σωθεί ο πλανήτης με ένα μέτρο, ενώ όλα τα υπόλοιπα προβλήματα παραμένουν. Είναι να μειώνονται πραγματικά οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, με συνέπεια, επιστημονική τεκμηρίωση και δίκαιη αντιμετώπιση όλων όσοι καλούνται να προσαρμοστούν.
Αυτό απαιτούμε και αυτό οφείλουμε να συζητάμε ως κυνηγετική οικογένεια
Οι βασικές πηγές που στηρίζουν την ανακοίνωση
Pain, Mateo & Green (2019), Ambio — Effects of lead from am******on on birds and other wildlife. Εκτενής επιστημονική ανασκόπηση για δηλητηρίαση, επιπτώσεις στην άγρια πανίδα και εκτιμήσεις για τα υδρόβια πουλιά.
Green et al. (2022) — The impact of lead poisoning from am******on sources on raptor populations in Europe. Μελέτη για τη θνησιμότητα αρπακτικών και τις εκτιμώμενες πληθυσμιακές επιπτώσεις.
FACE, 8 Οκτωβρίου 2026 — EU lead shot restriction moves towards adoption. Ενημέρωση για την επταετή μεταβατική περίοδο και το στάδιο της ευρωπαϊκής διαδικασίας.
Browning — Οδηγίες για τη χρήση ατσάλινων σκαγιών. Παράδειγμα κατασκευαστή που εξηγεί ότι η συμβατότητα διαφέρει ανάλογα με το όπλο και το τσοκ
