Όμιλος Φίλων Αστρονομίας

22/10/2026

Το Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε το 3ο Πανελλήνιο ESERO Greece Symposium 2026, με θέμα «Το Διάστημα για Όλους». Το Συμπόσιο περιείχε πληθώρα δράσεων, ομιλιών και συζητήσεων, με πλήθος κόσμου να παρευρίσκεται στην Αίθουσα Τελετών του Α.Π.Θ. και στον αύλειο χώρο καθ’ όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης.

Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας έδωσε για ακόμη μία φορά το «παρών» στο Πανελλήνιο ESERO Greece Symposium, όπως είχε κάνει και πριν από δύο χρόνια, στο 1ο Συμπόσιο. Στο πλαίσιο της παρουσίας του, τα μέλη και οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν τον Ήλιο με τη βοήθεια ειδικού ηλιακού τηλεσκοπίου, ενώ ο Όμιλος προσέφερε, στο πλαίσιο της κλήρωσης της διοργάνωσης, δύο ετήσιες συνδρομές ως δώρα στους συμμετέχοντες.

Ιδιαίτερα σημαντική στιγμή της φετινής διοργάνωσης αποτέλεσε η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του Γραφείου ESERO Greece και του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας. Πρόκειται για το δεύτερο κατά σειρά Μνημόνιο που υπογράφει ο ΟΦΑ και αποτελεί την επίσημη επισφράγιση της ήδη υπάρχουσας και διαρκούς συνεργασίας του με το Γραφείο ESERO Greece, η οποία ξεκίνησε από τις πρώτες ημέρες λειτουργίας του.

21/10/2026

Ωριωνίδες: τα απομεινάρια του κομήτη του Χάλεϊ φωτίζουν τον ουρανό

Οι Ωριωνίδες είναι μια ετήσια βροχή διαττόντων, οι οποίοι οφείλουν την εμφάνισή τους στα σωματίδια σκόνης που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης του Χάλεϊ.

Η δραστηριότητά τους εκτείνεται από τις 2 Οκτωβρίου έως τις 7 Νοεμβρίου, με την κορύφωση να σημειώνεται τη νύχτα της 21ης προς την 22α Οκτωβρίου.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.ofa.gr/orionids-2026/

20/10/2026

Το Νεφέλωμα του Πέπλου (Veil Nebula – Cygnus Loop)

Το Νεφέλωμα του Πέπλου (Veil Nebula), γνωστό και ως Cygnus Loop, αποτελεί ένα εκτεταμένο υπόλειμμα υπερκαινοφανούς αστέρα (supernova remnant), το οποίο δημιουργήθηκε από την έκρηξη ενός μαζικού άστρου πριν από περίπου 5.000–10.000 χρόνια, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για την ηλικία του.
Βασικά χαρακτηριστικά

Τοποθεσία: Βρίσκεται στον αστερισμό του Κύκνου (Cygnus).
Απόσταση: Απέχει περίπου 2.400 έτη φωτός από τη Γη, σύμφωνα με νεότερες εκτιμήσεις.

Φαινόμενο μέγεθος: Καταλαμβάνει μια τεράστια περιοχή του ουρανού, με συνολική έκταση περίπου 3 μοίρες, δηλαδή περίπου έξι φορές τη φαινόμενη διάμετρο της Πανσελήνου.

Προέλευση: Προέρχεται από την έκρηξη ενός μαζικού άστρου, το οποίο εκτιμάται ότι είχε αρχική μάζα περίπου 20 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου.

Ανακάλυψη: Το νεφέλωμα ανακαλύφθηκε από τον αστρονόμο Γουίλιαμ Χέρσελ (William Herschel) το 1784.

Κύρια τμήματα του Νεφελώματος

Λόγω της μεγάλης έκτασής του, το Νεφέλωμα του Πέπλου περιλαμβάνει αρκετές διακριτές περιοχές, οι οποίες έχουν καταγραφεί σε αστρονομικούς καταλόγους με διαφορετικές ονομασίες.

Η Σκούπα της Μάγισσας (Witch’s Broom Nebula – NGC 6960): Βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του υπολείμματος, κοντά στο άστρο 52 Cygni, και παρουσιάζει λεπτές, νηματοειδείς δομές αερίων.

Ανατολικό Νεφέλωμα του Πέπλου (Eastern Veil Nebula – NGC 6992/6995): Αποτελεί το ανατολικό τμήμα του συμπλέγματος και είναι γνωστό για τις περίπλοκες, δαντελωτές δομές του.

Τρίγωνο του Πίκερινγκ (Pickering’s Triangle – NGC 6979): Μια εντυπωσιακή περιοχή νηματοειδών σχηματισμών ανάμεσα στα κύρια τμήματα του νεφελώματος.

Το Νεφέλωμα του Πέπλου αποτελεί έναν ιδιαίτερα εντυπωσιακό στόχο για την αστροφωτογραφία, καθώς οι λεπτές νηματοειδείς δομές του αναδεικνύονται μέσα από τη φωτογράφιση σε συγκεκριμένα μήκη κύματος, όπως εκείνα του υδρογόνου-άλφα (Hα) και του διπλά ιονισμένου οξυγόνου (O III).

Τηλεσκόπιο red cat 51, Nikon d 780, στήριξη Sky watcher heq5 syn scan pro, Zwo asiair plus, zwo 120mm guiding camera, svbony 160 guiding scope. 31×300sec lights χωρίς calibration frames.
ISO 400, f/4.9
Η λήψη έγινε στην Τορώνη Χαλκιδικής στις 17/09/2026 ( bortle 4)

Κείμενο και εικόνα: Δημήτρης Ζηδιανάκης, μέλος της Ομάδας Παρατήρησης του ΟΦΑ

20/10/2026

Ένα «κυνήγι» δορυφόρων στο διάστημα.

Ένα ανησυχητικό παιχνίδι γάτας και ποντικιού εκτυλίχτηκε γύρω από τη Γη.

Ο ρωσικός στρατιωτικός δορυφόρος KOSMOS 2612, που εκτοξεύτηκε τον Απρίλιο του 2026, πλησίασε τον ICEYE-X36, έναν αμερικανικό δορυφόρο ραντάρ (SAR), ο οποίος σύμφωνα με πληροφορίες χρησιμοποιείται από την Ουκρανία.

Την καταγραφή των κινήσεων έκανε ο Marco Langbroek, ερευνητής του Πολυτεχνείου του Ντελφτ και διαχειριστής του σταθμού παρακολούθησης SatTrackCam Leiden στην Ολλανδία.

Αρχικά ήταν επιφυλακτικός, καθώς θεωρούσε ότι η ομοιότητα των τροχιών ίσως ήταν τυχαία. Η άποψή του άλλαξε στις 30 Σεπτεμβρίου, όταν ο KOSMOS 2612 άρχισε μια σειρά ελιγμών, που επαναλήφθηκαν στις 12, 15 και 16 Οκτωβρίου. Οι ελιγμοί αυτοί φαίνεται να σχεδιάστηκαν ώστε ο δορυφόρος να πλησιάσει τον ICEYE-X36 και να συγχρονίσει το ύψος, την εκκεντρότητα και την περίοδο της τροχιάς του με τη δική του, καταναλώνοντας παράλληλα μεγάλη ποσότητα των καυσίμων του.

Στις 17 Οκτωβρίου οι δύο δορυφόροι απείχαν μόλις 1 με 2 χιλιόμετρα ή και λιγότερο. Τα νεότερα τροχιακά στοιχεία δείχνουν ότι η στενότερη προσέγγιση σημειώθηκε γύρω στη 04:35 της 18ης Οκτωβρίου, σε απόσταση από μερικές εκατοντάδες μέτρα έως, πιθανώς, πολύ μικρότερη.

Ο ακριβής υπολογισμός είναι δύσκολος, αφενός λόγω των αβεβαιοτήτων των τροχιακών στοιχείων (tle) και αφετέρου επειδή ο KOSMOS 2612 πραγματοποιούσε μικρούς ελιγμούς.

Νέος ελιγμός καταγράφηκε το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, και δεν είναι σαφές αν στόχευε στην απομάκρυνση ή στην προετοιμασία νέας προσέγγισης.

Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, ο ρωσικός δορυφόρος απομακρύνεται σταδιακά.

Το βαθύτερο πρόβλημα, όπως τονίζει ο Langbroek, είναι η απόδοση ευθύνης. Ακόμη και αν ένας δορυφόρος σταματούσε ξαφνικά να λειτουργεί μετά από μια τέτοια προσέγγιση, θα ήταν πολύ δύσκολο να αποδειχθεί ότι φταίει ο δορυφόρος που τον πλησίασε.

Η ίδια η προσέγγιση, πάντως, δεν έγινε με τη συναίνεση του άλλου μέρους και αφορά δορυφόρο μιας χώρας που βρίσκεται σε πόλεμο με τη χώρα του δορυφόρου που τον πλησιάζει.

Timelapse των δύο δορυφόρων: s2a systems . Αριστερά ο ICEYE-X36, δεξιά ο KOSMOS 2612

19/10/2026

Το καλοκαίρι του 2027, για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας μας, ένας Έλληνας αστροναύτης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) ταξιδεύει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) για να διεξάγει έρευνα. Το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος σου δίνει την ευκαιρία να προτείνεις την ιδέα σου για το όνομα της αποστολής.

Ο Adrianos Golemis - Αδριανός Γολέμης θα πετάξει το καλοκαίρι του 2027, στο πλαίσιο της αποστολής VAST-PAM-1. Θα παραμείνει στον ISS για δύο εβδομάδες, εκτελώντας ελληνικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά πειράματα.

Η αποστολή χρειάζεται ένα όνομα! Βοηθήστε μας με τις ιδέες σας να βρούμε το ιδανικό!

https://www.ofa.gr/name-greek-mission/

19/10/2026

Ξεκινά η αποστολή MMX που θα φέρει στη Γη δείγματα από τον Φόβο.

Η αποστολή MMX (Martian Moons eXploration) ξεκινά σήμερα το ταξίδι προς τον Άρη, με στόχο να πετύχει κάτι που δεν έχει πραγματοποιήσει ποτέ άλλη διαστημική αποστολή: να μεταφέρει στη Γη δείγματα από έναν από τους δορυφόρους του.

Η αποστολή θα επικεντρωθεί στον Φόβο, τον μεγαλύτερο από τους δύο φυσικούς δορυφόρους του Άρη, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιήσει και σειρά κοντινών διελεύσεων από τον δεύτερο δορυφόρο, τον Δείμο.

Το διαστημικό σκάφος MMX θα αναπτύξει στην επιφάνεια του Φόβου ένα τετράτροχο ρόβερ, εξοπλισμένο με επιστημονικά όργανα και συσκευή διάτρησης. Στη συνέχεια, το κύριο σκάφος θα επιχειρήσει να προσεδαφιστεί στον δορυφόρο, ώστε να συλλέξει δείγματα από το έδαφός του.

Στόχος είναι η συλλογή τουλάχιστον 10 γραμμαρίων επιφανειακού υλικού, το οποίο μετά την ολοκλήρωση των παρατηρήσεων και των διελεύσεων από τον Δείμο, θα μεταφερθεί στη Γη με μια κάψουλα επιστροφής.
Η κάψουλα προγραμματίζεται να προσεδαφιστεί το 2031 στη Νότια Αυστραλία.

Η αποστολή MMX αναμένεται να προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τη σύσταση και την προέλευση των δύο μικρών δορυφόρων του Άρη, συμβάλλοντας στην καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης του συστήματος του Κόκκινου Πλανήτη.

JAXA will livestream the launch of the Martian Moons eXploration (M...

19/10/2026

ΑΝΟΙΧΤΗ ΒΡΑΔΙΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ Α.Π.Θ.

Την Τρίτη 20 Οκτωβρίου στις 20:30, το Αστεροσκοπείο ΑΠΘ ανοίγει τις πόρτες του στο κοινό για μια βραδιά γνωριμίας με τον νυχτερινό ουρανό. .

ΑΝΟΙΧΤΗ ΒΡΑΔΙΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ Α.Π.Θ.

Την Τρίτη 20 Οκτωβρίου στις 20:30, το Αστεροσκοπείο ΑΠΘ ανοίγει τις πόρτες του στο κοινό για μια βραδιά γνωριμίας με τον νυχτερινό ουρανό.

Εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, θα πραγματοποιηθεί παρατήρηση της Σελήνης και του Κρόνου.

Σας περιμένουμε!

Για λόγους ασφαλείας, ο θόλος μπορεί να φιλοξενήσει έως 30 άτομα κάθε φορά, επομένως θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Η δράση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του προγράμματος PICO New Horizons με την υποστήριξη της ευρωπαϊκής ένωσης.

19/10/2026

Χαρίστε ένα όνομα την πρώτη ελληνική αποστολή αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό!

18/10/2026

Κι αν τα αστέρια κατέβαιναν για λίγο μέσα στο Μουσείο; Κι αν, ανάμεσα στα αρχαία αντικείμενα του Μουσείου, μπορούσαμε να συναντήσουμε πλανήτες, να ανακαλύψουμε αστερισμούς και να ταξιδέψουμε με τη φαντασία μας μέχρι τον ουρανό;

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης - Archaeological museum of Thessaloniki και ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας σε ένα διαφορετικό ταξίδι εξερεύνησης! Πλανήτες και αστερισμοί έγιναν οι οδηγοί μας και μας ταξίδεψαν στο απέραντο Σύμπαν ακολουθώντας μια ξεχωριστή διαδρομή με αφετηρία τις συλλογές του Μουσείου.

Για μια ημέρα, το Μουσείο έγινε το μέρος όπου η Γη συνάντησε τον ουρανό, η αρχαιολογία την αστρονομία και το παιχνίδι την ανακάλυψη!

Οδηγός μας σε αυτό το ταξίδι-εξερεύνηση η Ζωή Τσιβιλτίδου, μέλος του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας.
Στην υλοποίηση της δράσης συμμετείχαν η Αγνή Αποστολίδου και η Μελίνα Χατζή, από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.