Ελαιοτριβείο Μουσείο Βρανά

Ελαιοτριβείο Μουσείο Βρανά Ελαιοτριβείο Μουσείο

Το κτιριακό συγκρότημα του ελαιοτριβείου ανεγέρθηκε το 1887, είναι συνολικής επιφάνειας 900 τ.μ., περιβάλλεται νότια από κτήμα έκτασης 3 ½ στρεμμάτων και είναι από τα πρώτα ελαιοτριβεία που ανοικοδομήθηκαν στο Αιγαίο με την έναρξη της Βιομηχανικής Επανάστασης. Η μελέτη αποτύπωσης εκπονήθηκε το 1999 και εκείνη της αναστύλωσης και μετατροπής του σε Μουσείο το 2005. Το αναστηλωτικό έργο διάρκεσε περί

που τρία χρόνια 2006-2009 και χρηματοδοτήθηκε από το Κοινοτικό Πρόγραμμα ΟΠΑΑΧ (Οργανωμένα Προγράμματα Ανάπτυξης Αγροτικών Χώρων), την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (ΕΤΕ), το ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, την ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΛΛΑΔΑΣ (ΑΤΕ), την COSMOTE, το ΥΦΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, το ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. Η Αρχιτεκτονική σύνθεση του πετρόκτιστου συγκροτήματος, κατασκευασμένο από τοπική μαρμαρόπετρα με την λυτή μορφολογία των επιμέρους όγκων του παραπέμπει σε μοναστηριακού τύπου κτίσματα. Τα εννέα εφαπτόμενα επιμέρους κτίρια με την μακρόστενη επιμελημένη κεντρική όψη επί της δημοτικής οδού, δημιουργούν ένα εσωτερικό αίθριο - αυλή σε σχήμα Π που δεσπόζει η μεγαλοπρεπής τσιμινιέρα (καμινάδα). Δεν διασώζονται οι αποθήκες (μπατές) του ελαιοκάρπου που υπήρχαν δεξιά της εισόδου όπου βρίσκεται το σημερινό παρκινγκ. Τα δυο επίσης σωζόμενα ισόγεια κτίρια έναντι της κεντρικής εισόδου ανήκαν μέχρι το 1983 στο ελαιοτριβείο και χρησιμοποιούνταν για γραφείο του ιδιοκτήτη το ένα και για αποθήκευσης πυρήνας το άλλο. Οι διεθνώς παραδεκτοί κανόνες για την αναστύλωση ενός μνημείου προτάσσουν τον σεβασμό της πρωτογενούς κατασκευαστικής τεχνικής και οι όποιες νεώτερες παρεμβάσεις – αλλαγές, οφείλεται να είναι ορατές. Οι δυο αυτές προϋποθέσεις τηρήθηκαν αποφεύγοντας ωραιοποιήσεις και εξεζητημένες σύγχρονες τεχνικές και διατηρήθηκαν αυτοτελείς οι αρχικές χρήσεις κάθε χώρου και το αναστηλωτικό έργο περιορίσθηκε στην πρωτογενή αποκατάσταση του συγκροτήματος. Οι επεμβάσεις αποκατάστασης στις εννέα επιμέρους κτιριακές ενότητες κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: Πρώτη: Η ακριβής αποκατάσταση του κελύφους κάθε ενότητας που η εδώ και δεκαετίες κατάρρευση των στεγών οδήγησε στην αποσάθρωση μεγάλου μέρους της τοιχοποιίας. Ο λιθόκτιστος φέροντας οργανισμός του συγκροτήματος - αφού καθαιρέθηκαν τα σαθρά τμήματα του - , ανακατασκευάστηκε όπου απαιτείτο, και ενισχύθηκαν με ενέματα τα υπόλοιπα τμήματα της λιθοδομής. Στην στέψη των λιθοδομών κατασκευάστηκε σενάζ είτε από ξύλινα στοιχεία είτε από οπλισμένο σκυρόδεμα. Η λιθοδομή εσωτερικά και εξωτερικά αρμολογήθηκε με κονίαμα ίδιας τεχνικής με το αρχικό. Οι ξύλινες κεραμοσκεπείς στέγες κατασκευάσθηκαν στο σύνολό τους εξαρχής με τήρηση επακριβώς της αρχικής μορφής τους, όπως π.χ. στο κεντρικό κτίριο της παραγωγής του ελαιοτριβείου όπου τοποθετήθηκαν δοκάρια από πεύκο κυλινδρικής διατομής.. Τα ξύλινα κουφώματα - θύρες, παράθυρα, φεγγίτες - κατασκευάσθηκαν επίσης σύμφωνα με την αρχική τους μορφή, ενώ οι με σιδηροκατασκευή υπάρχουσες πόρτες, παράθυρα και φεγγίτες των δυο ελαιοαποθηκών συντηρήθηκαν και επανατοποθετήθηκαν ως έχουν. Στην εσωτερική αυλή η καμινάδα από συμπαγές τούβλο συντηρήθηκε εσωτερικά και εξωτερικά καθώς και η μεγάλη δεξαμενή νερού και το παρακείμενο πηγάδι. Οι μόνοι χώροι στους οποίους υπήρξαν συγκεκριμένες μετατροπές είναι το σπίτι του φύλακα - καφενείο όπου τοποθετήθηκε πάγκος για την ικανοποίηση των σημερινών αναγκών, ο χώρος του Μουσείου – γραφείου όπου δημιουργήθηκε άνοιγμα ανάμεσα στο ισόγειο και τον όροφο, την μετατροπή της μικρής λαδαποθήκης που εφάπτεται του μουσείου σε WC, καθώς και της μικρής αποθήκης στο εσωτερικό του κεντρικού κτηρίου που διαμορφώθηκε σε WC για ΑΜΕΑ. Δεύτερη: Δεδομένης της ολοσχερούς αποψίλωσης - καταστροφής από την δεκαετία του εβδομήντα του πρωτογενούς μηχανολογικού εξοπλισμού, ο οποίος είχε κατασκευαστεί εξ’ ολοκλήρου στη Μυτιλήνη από το μηχανουργείο των ΛΟΥΚΑ - ΚΑΡΑΜΗΤΣΌΠΟΥΛΟΥ, οδήγησε στην αναζήτηση και εντέλει αγορά όμοιου εξοπλισμού ο οποίος μεταφέρθηκε στο Βιομηχανικό Μουσείο της Ερμούπολης στη Σύρο για συντήρηση. Ο αποκτηθείς νεοτοποθετημένος μηχανολογικός εξοπλισμός είναι του διάσημου εργοστασίου των Αφων ΙΣΗΓΟΝΗ της Σμύρνης και προέρχεται από το εγκαταλελειμμένο ελαιοτριβείο του Πολιχνίτου ιδιοκτησίας ΧΙΩΤΕΛΛΗ – ΕΡΕΣΙΩΤΗ και είναι της ίδιας περίπου εποχής με τον αρχικό. Αποτελείται από ένα μύλο άλεσης ελαίων, τρία πιεστήρια, τρεις αντλίες, άξονας μετάδοσης κίνησης, αντλίας ελαίου, σύστημα διαχωρισμού De Laval, μια ντιζελομηχανή κατασκευής 1930-1935 μάρκας TANGYE κατασκευασμένη στο Μπέρμιγχαμ της Αγγλίας και σύμφωνα με τον υπεύθυνο μηχανολόγο του έργου είναι μια από τις επτά ομοίου τύπου ντιζελομηχανές που διασώζονται παγκοσμίως. Ο χώρος του λεβητοστασίου που στεγαζόταν το καζάνι που έκαιγε πυρήνα με τον λέβητα που παρήγαγε τον ατμό για την κίνηση της μηχανής, είχε ολοσχερώς καταστραφεί. Διασώθηκε μόνο ο «καθρέπτης» του λέβητα, ο οποίος συντηρήθηκε και τοποθετήθηκε στην αρχική του θέση. Συντηρήθηκε επίσης ο από συμπαγές τούβλο αγωγός που οδηγούσε τον ατμό στην καμινάδα. Με ειδική κατασκευή οδηγούνται στην καμινάδα οι εξατμίσεις της σημερινής ντιζελομηχανής. Από το σύνολο του μηχανολογικού εξοπλισμού θα μπορούν να τεθούν σε πλήρη λειτουργία η πετρελαιομηχανή, ο άξονας με τους ιμάντες μεταφοράς, ο δυτικός αλεστικός μύλος, η μια αντλία και το ένα πιεστήριο, προκειμένου να δίνεται η δυνατότητα στον επισκέπτη να αποκτήσει ολοκληρωμένη εικόνα του παραδοσιακού τρόπου παραγωγής λαδιού στη Λέσβο. Τρίτη: Την όσο το δυνατόν πιο διακριτική παρουσίαση των χώρων και των εκθεμάτων με δυο ειδών πινακίδες όπου επεξηγείται κατά ενότητα η χρήση κάθε χώρου καθώς και επεξηγήσεις της χρήσης των επιμέρους μηχανημάτων, των κινητών αντικειμένων όπως πλάστιγγες, αντλίες κ.α. καθώς και την προέλευση τους.

26/02/2025
26/02/2025

Address

Παπάδος Γέρας
Pappádos
81106

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Ελαιοτριβείο Μουσείο Βρανά posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Ελαιοτριβείο Μουσείο Βρανά:

Share