14/04/2026
📢 Ολοκληρώθηκε η διαβούλευση για το νέο νομοσχέδιο υποβάθμισης της φύσης
Σήμερα στις 10 π.μ. ολοκληρώθηκε η "δημόσια διαβούλευση" για το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, το οποίο τιτλοφορείται «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας».
Παρότι ο τίτλος παραπέμπει κυρίως στις ΑΠΕ, στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα πολυθεματικό νομοσχέδιο που επηρεάζει ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων:
⚡ Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)
🌿 Περιοχές Natura 2000
🌲 Δάση και αναδασωτέες εκτάσεις
🏗️ Πολεοδομία και χωροταξία
⛏️ Μεταλλεία και λατομεία
⚖️ Διοικητικές και θεσμικές ρυθμίσεις
Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος, με επικεφαλής την Μαρία Καραμανώφ, κατέθεσε έναν κρίσιμο σχολιασμό στη διαβούλευση, αποδομώντας συνολικά τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου και θέτοντας σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, δημοκρατίας και περιβαλλοντικής προστασίας.
⚖️ 1. “Νομοσχέδιο-συνονθύλευμα” και αντισυνταγματικότητα
Το Επιμελητήριο τονίζει ότι το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει 110 άρθρα και καλύπτει 6 διαφορετικά αντικείμενα, εισάγοντας άσχετες μεταξύ τους ρυθμίσεις (ΑΠΕ, Natura, δάση, μεταλλεία, πολεοδομία, διοίκηση). Αυτό παραβιάζει ευθέως το Σύνταγμα, καθώς δεν επιτρέπεται η εισαγωγή άσχετων διατάξεων σε ένα ενιαίο νομοσχέδιο.
⏱️ 2. Διαβούλευση-παρωδία
Δόθηκαν μόλις 2 εβδομάδες για την διαβούλευση, μέσα σε περίοδο Πάσχα, για ένα κείμενο 300+ σελίδων. Σαν αποτέλεσμα, οι πολίτες δεν μπορούσαν να ενημερωθούν ουσιαστικά και η συμμετοχή ήταν τυπική και όχι πραγματική. Το Επιμελητήριο μιλά ξεκάθαρα για ευτελισμό της διαβούλευσης, προσχηματική διαδικασία και παραβίαση της αρχής της συμμετοχικής δημοκρατίας (ευρωπαϊκό δίκαιο).
⚖️ 3. Αφαίρεση δικαστικής προστασίας από τους πολίτες
Ένα από τα πιο σοβαρά σημεία είναι ότι το νομοσχέδιο ρυθμίζει κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα με νόμο αντί για διοικητικές πράξεις (π.χ. Προεδρικά Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις). Οι πολίτες όμως δεν μπορούν να προσβάλουν άμεσα έναν νόμο στα δικαστήρια, συνεπώς μειώνεται δραστικά η πρόσβασή τους στη δικαιοσύνη.
🌲 4. Καταστρατήγηση προστασίας δασών και αναδασώσεων
Το Επιμελητήριο επισημαίνει μια ιδιαίτερα επικίνδυνη διάταξη: Αν μια περιοχή είχε άδεια επέμβασης για κάποιο έργο και μετά καεί, η αναδάσωση μπορεί να ανακληθεί υποχρεωτικά (!) Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι τα καμένα δάση χάνουν την προστασία τους και δημιουργείται ισχυρό κίνητρο για αλλαγή χρήσης γης. Παράλληλα, στο νομοσχέδιο παρατείνεται η νομιμοποίηση αυθαιρέτων και αναστέλλονται κατεδαφίσεις και πρόστιμα.
⚡ 5. ΑΠΕ χωρίς περιβαλλοντικό έλεγχο
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η κριτική για τις “περιοχές επιτάχυνσης ΑΠΕ”, που δρομολογούνται από το νομοσχέδιο. Στις περιοχές αυτές τα έργα θα εξαιρούνται από περιβαλλοντική αδειοδότηση! Το Επιμελητήριο επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό για τις ΑΠΕ, και για αυτό έχει καταδικαστεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι οι περιοχές Natura δεν έχουν επαρκές καθεστώς προστασίας. Συνεπώς, η επιτάχυνση των ΑΠΕ γίνεται χωρίς επιστημονική βάση και σε σύγκρουση με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
🏭 6. Συνολική εικόνα: Η ύπαιθρος γίνεται εξορυκτική και ενεργειακή βιομηχανία - η αυθαίρετη δόμηση ενθαρρύνεται
Το βασικό συμπέρασμα του Επιμελητηρίου είναι ξεκάθαρο:
👉 Όλες οι ρυθμίσεις, παρότι φαινομενικά άσχετες, έχουν κοινό στόχο την χαλάρωση των υφιστάμενων περιορισμών, τη διευκόλυνση επενδύσεων χωρίς επαρκή έλεγχο και την υποβάθμιση προστασίας της φύσης. Δεν πρόκειται απλώς για ένα “κακό νομοσχέδιο”. Αποτελεί μια συστημική αλλαγή από την
προστασία περιβάλλοντος και τις θεσμικές εγγυήσεις προς την
επιτάχυνση επενδύσεων με περιορισμένη δημοκρατία και έλεγχο.
Σε σχόλιο παραθέτουμε όλο το σχολιασμό του Επιμελητηρίου.
Στην εικόνα ανεμογεννήτριες στη Νότια Εύβοια.