18/06/2026
"Η ημερίδα αυτή αποτελεί το αποκορύφωμα μιας χρονιάς εργασίας, μελέτης, ερωτημάτων και ανταλλαγής γύρω από ένα από τα πιο θεμελιώδη ζητήματα της ψυχαναλυτικής κλινικής: το ζήτημα των δομών.
Η νεύρωση, η ψύχωση και/ή η διαστροφή δεν αποτελούν απλώς διαγνωστικές κατηγορίες ούτε τρόπους ταξινόμησης των υποκειμένων. Για την ψυχανάλυση, οι δομές συνιστούν διαφορετικούς τρόπους εγγραφής του υποκειμένου στη γλώσσα, στη σχέση του με τον Άλλο, την επιθυμία, την απόλαυση και το Πραγματικό. Η αγάπη τίθεται ως ερώτημα για κάθε δομή, καθώς είναι συνδεδεμένη με τη γλώσσα και άρα με τη σχέση του υποκειμένου με την επιθυμία. Πώς τοποθετείται λοιπόν η κάθε δομή απέναντι στο ερώτημα της αγάπης;
Σε μια εποχή όπου οι ταξινομήσεις πολλαπλασιάζονται και οι κλινικές κατηγορίες συχνά αποσυνδέονται από τη μοναδικότητα του υποκειμένου, η ψυχαναλυτική κλινική εξακολουθεί να θέτει στο κέντρο το ερώτημα της δομής, όχι ως ετικέτα αλλά ως εργαλείο προσανατολισμού της ψυχαναλυτικής πράξης και της κατεύθυνσης της θεραπείας.
Με αυτό το σκεπτικό, οι Κλινικές Εκπαιδεύσεις διατηρούν ανοιχτό τον χώρο της μελέτης, της συζήτησης και της κλινικής διερεύνησης, μεταδίδοντας όχι μια έτοιμη γνώση αλλά μια επιθυμία για εργασία πάνω σε ό,τι η εμπειρία της ανάλυσης μας διδάσκει.
Αν η αγάπη υπόσχεται τη συνάντηση, η ψυχανάλυση μας διδάσκει ότι η συνάντηση αυτή δεν είναι ποτέ πλήρης. Ο Λακάν το διατυπώνει με διάφορους τρόπους: "Αγαπώ σημαίνει να δίνω αυτό που δεν έχω" (Σεμινάριο VIII), "Αυτό που λείπει στον έναν δεν είναι αυτό που είναι κρυμμένο στον άλλο" (Σεμινάριο VIII), και αργότερα, "Δεν υπάρχει σεξουαλική σχέση" (Σεμινάριο XX). Ίσως λοιπόν η αγάπη να είναι ακριβώς το όνομα που δίνουμε στην προσπάθεια να γεφυρωθεί ένα χάσμα που δεν γεφυρώνεται. Και ίσως κάθε κλινική δομή να μας διδάσκει έναν διαφορετικό τρόπο με τον οποίο το υποκείμενο συναντά αυτό το αδύνατο. Γι' αυτό και φέτος οι Κλινικές Εκπαιδεύσεις επέλεξαν να προσεγγίσουν τη δομή από το σημείο όπου η αγάπη σκοντάφτει."
Σοφία Παπανικολάου
Εκπρόσωπος του Φόρουμ της Αθήνας 2025-26