23/05/2026
Διαμαρτυρία της Ένωσης Ελληνικού Ντοκιμαντέρ για τον Κινηματογράφο ΠΑΛΑΣ Παγκρατίου.
Η Ένωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ διαμαρτύρεται έντονα για την απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεοτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού να μην χαρακτηρίσει Κινηματογράφο ΠΑΛΑΣ Παγκρατίου ως μνημείο και να μη θέσει υπό την προστασία του Νόμου ολόκληρο το κτίριο που φιλοξενούσε τη χειμερινή και τη θερινή αίθουσα. Με την απόφαση που πήρε ομόφωνα το ΚΣΝΜ στις 14 Μαΐου ανοίγει ο δρόμος για τη μετατροπή του ιστορικού κινηματογράφου σε super market. Κι αυτό παρά την πρόσφατη ψήφιση του νόμου 5271/2026 του ΥΠΠΟ, ο οποίος περιλαμβάνει το Άρθρο 14 για την προστασία και ενίσχυση των “Ιστορικής σημασίας κινηματογράφων.”
Το ΠΑΛΑΣ είναι ο δεύτερος εναπομείνας παλαιότερος κινηματογράφος που λειτουργούσε στην Αθήνα μετά το Αττικόν και εγκαινιάστηκε το 1925. Το 1933 ανακαινίστηκε πλήρως από τον σημαντικό αρχιτέκτονα Βασίλη Κασσάνδρα και λειτούργησε ανελλιπώς μέχρι το θάνατο του ιδιοκτήτη του Ματθαίου Πόταγα το 2021. Είναι από τους ελάχιστους κινηματογράφους με διπλή λειτουργία, ως χειμερινός και ως θερινός.
Το παράδοξο της απόφασης του ΚΣΝΜ έγκειται ότι παρά την άρνηση του να διασωθεί το κτίριο του ΠΑΛΑΣ, ο θερινός κινηματογράφος στην ταράτσα του κτιρίου έχει χαρακτηριστεί διατηρητέος από το Υπουργείο Πολιτισμού και προστατεύεται ως προς τη χρήση του βάσει του νόμου ΥΑ 20768/4198/9-7-1997.
Η διάσωση του ΠΑΛΑΣ ως ιστορικού κινηματογράφου υποστηρίχθηκε σθεναρά από κατοίκους του Παγκρατίου, φορείς της Αθήνας για την Προστασία της Πολιτιστικής και της Αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της, καθώς και από το Δήμο Αθηναίων με ομόφωνη έκδοση ψηφίσματος του Δημοτικού Συμβουλίου στις 27 Μαΐου 2024.
Η ΕΕΝ και η κινηματογραφική κοινότητα παρατηρούμε με έντονη ανησυχία τη συρρίκνωση των κινηματογραφικών αιθουσών στην Αθήνα και την αλλαγή χρήσης τους. Ιστορικοί κινηματογράφοι του κέντρου της πρωτεύουσας και των γειτονιών μετατρέπονται σε ξενοδοχεία, super market ή θέατρα. Η ήδη προβληματική διανομή των κινηματογραφικών ταινιών, και ιδιαίτερα των ντοκιμαντέρ πιέζεται ακόμα περισσότερα από την έλλειψη αιθουσών. Δίπλα στα μεγάλα προβλήματα παραγωγής του ελληνικού ντοκιμαντέρ προστίθενται τα προβλήματα της διανομής και προβολής του. Όλα αυτά παρά την συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας για την ανάπτυξη και προαγωγή της τέχνης (άρθρο 16. Παρ.1. του Συντάγματος) και του νόμου του ΥΠΠΟ 3905/2010 περί «ενίσχυσης και ανάπτυξης της κινηματογραφικής τέχνης και άλλες διατάξεις».
Η ΕΕΝ ζητά την άμεση παρέμβαση της Υπουργού Πολιτισμού για τη διάσωση και επαναλειτουργία του κινηματογράφου ΠΑΛΑΣ. Να μην υπογράψει την απαράδεκτη απόφαση του ΚΣΝΜ, να ξεκινήσει διάλογο με τους κατοίκους, του φορείς, την κινηματογραφική κοινότητα, το Δήμο Αθηναίων και να κάνει προτάσεις για την προστασία και τη λειτουργία του ΠΑΛΑΣ χωρίς αλλαγή της χρήσης του. Διαφορετικά η Αθήνα θα χάσει ένα σημαντικό πολιτιστικό κομμάτι της ιστορίας της και ο ελληνικός κινηματογράφος θα χάσει οριστικά ένα σημαντικό χώρο προβολής των ταινιών του στο μέλλον.
