19/06/2026
«Μέσα σε μια μέρα έχασα τα πάντα. Το σπίτι μου. Τη δουλειά μου. Μέλη της οικογένειάς μου. Τη χώρα μου.»
Με αυτά τα λόγια η Ayda Hussein Omer Mustafa, προσφύγισσα από το Σουδάν, περιέγραψε τον πόνο του να αναγκάζεται κανείς να εγκαταλείψει ξαφνικά όχι μόνο το σπίτι του, αλλά και έναν ολόκληρο κόσμο γεμάτο μνήμες, ανθρώπους και μια ζωή που έχτισε με κόπο.
Kαθώς η έκθεση Memory & Courage στο πλαίσιο του Refugee Week Greece ολοκληρώνεται σήμερα, ανατρέχουμε στις στιγμές και τις ανθρώπινες ιστορίες που βρέθηκαν στο επίκεντρό της. Στα εγκαίνια είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τέσσερις ανθρώπους με προσφυγική εμπειρία να μοιράζονται τις διαδρομές τους από τη δεκαετία του 1970 έως και τη σημερινή ανθρωπιστική κρίση στο Σουδάν.
Ο Huy Tang Nguyen αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Βιετνάμ σε νεαρή ηλικία. Μίλησε για τον πόνο που νιώθει όποιος αφήνει πίσω την πατρίδα του, αλλά και για την ελπίδα που δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Με επιμονή, σκληρή δουλειά και την υποστήριξη ανθρώπων που τον υποδέχθηκαν με σεβασμό, κατάφερε να χτίσει μια νέα ζωή στην Ελλάδα και να γινει πετυχημένος επιχειρηματίας, έχοντας πάντα ως στόχο να προσφέρει στην κοινωνία που τον αγκάλιασε.
Ο Rizgar Kantir, πολιτικός μηχανικός στο Ιράκ και σήμερα συνάδελφός μας στην Ύπατη Αρμοστεία, θυμήθηκε την άφιξή του στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990. Ανάμεσα στις πιο ζωντανές αναμνήσεις του παραμένουν οι ελληνικές οικογένειες που επισκέπτονταν τα Σαββατοκύριακα τις κατασκηνώσεις του Αγίου Ανδρέα, όπου διέμεναν τότε προσφυγικές οικογένειες, για να παίξουν με τα παιδιά και να τους δείξουν έμπρακτα ότι δεν ήταν μόνοι.
Ο Muhammadi Yonous, απόφοιτος ιατρικής στο Αφγανιστάν και σήμερα διευθυντής του Greek Forum of Refugees, μίλησε για τις στιγμές που σηματοδοτούν την αποκατάσταση της αξιοπρέπειας ενός ανθρώπου που αναγκάστηκε να φύγει. Τη στιγμή που αποκτά άσυλο. Τη στιγμή που βρίσκει εργασία. Τη στιγμή που μπορεί να ταξιδέψει ελεύθερα. Τη στιγμή που αισθάνεται ξανά ότι έχει τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες ευκαιρίες με όλους τους ανθρώπους.
Η Ayda Hussein Omer Mustafa, χειρουργός και καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο, είδε τη ζωή της να ανατρέπεται από τον πόλεμο στο Σουδάν. Σήμερα, στην Ελλάδα, αντλεί δύναμη από την κόρη της και από την ελπίδα ότι θα μπορέσει να χτίσει ξανά το μέλλον.
Οι ιστορίες τους μας υπενθύμισαν ότι πίσω από κάθε προσφυγική διαδρομή υπάρχει ένας άνθρωπος με όνειρα, γνώσεις, οικογένεια και φιλοδοξίες. Και ότι το κουράγιο δεν είναι μόνο η δύναμη να επιβιώνεις αλλά και να συνεχίζεις να ελπίζεις και να προχωράς μπροστά.
«Αν το κουράγιο ήταν χρώμα, τι χρώμα θα ήταν;» ήταν το ερώτημα που τέθηκε τους καλλιτέχνες του Diaspora Artists Commission Alina Kash*tsyna, Safaa Odah και Christopher Lappas, Hamza Matyaqubov και Άγγελο Μπαράι, τα έργα των οποίων παρουσιάζονται στην έκθεση με την υποστήριξη του ACCMR. «Πολύχρωμο, γιατί χωρά όλες τις εμπειρίες και όλες τις φωνές· βαθύ κόκκινο, σαν τη γη και τον πηλό, το χρώμα της δημιουργίας, της ζωής και της δύναμης που μας βοηθά να συνεχίζουμε», ήταν η απάντηση.
Ευχαριστούμε θερμά τη χορωδία مسار Μασάρ που έκλεισε τη βραδιά των εγκαινίων με τον πιο όμoρφο τρόπο και όλες τις ομάδες και τους ανθρώπους που τίμησαν με την παρουσία τους την έκθεση και τις παράλληλες δράσεις της.
Η έκθεση διοργανώθηκε από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, το ACCMR και το We Are Community και φιλοξενήθηκε στο Εκθεσιακό Κέντρο του Ιδρύματος Στέλιος Χατζηιωάννου - Stelios Philanthropic Foundation το οποίο ευχαριστούμε θερμά για όλη τη συνεργασία και υποστήριξη.