30/10/2026
Όταν μια γυναίκα που καταγγέλλει βιασμό βρίσκεται τελικά η ίδια καταδικασμένη για «ψευδή καταμήνυση», δεν βλέπουμε μια μεμονωμένη δικαστική κρίση, αλλά το αποκορύφωμα της συστηματικής θεσμικής κακοποίησης που ασκεί η ποινική δικαιοσύνη στα θύματα σεξουαλικής βίας.
Σύμφωνα και με τις επισημάνσεις της Επιτροπής GREVIO (2022, 2023), μια καταγγέλλουσα βιασμό στην Ελλάδα έχει να αντιμετωπίσει:
▪ Το αναχρονιστικό νομικό πλαίσιο & την εμμονή στη σωματική βία:
Το ποινικό σύστημα διατηρεί ορισμούς που απαιτούν τη χρήση σωματικής βίας ή εξαναγκασμού αντί να προστατεύουν τη σεξουαλική αυτοδιάθεση, που βασίζεται στην καταφατική συναίνεση.
▪ Τη δικονομική ανεπάρκεια και την απουσία έμφυλης οπτικής:
Δικαστές, εισαγγελείς και αστυνομικές αρχές στερούνται εξειδικευμένης εκπαίδευσης. Η δικαιοσύνη χαρακτηρίζεται από χαμηλά επίπεδα ευαισθητοποίησης, βαθιά εμπεδωμένα στερεότυπα και έλλειψη εξειδικευμένων πρωτοκόλλων, που καταλήγουν σε πλημμελή θεμελίωση των υποθέσεων.
▪ Την πατριαρχική μετάθεση της ευθύνης στην επιζώσα:
Τα εμπεδωμένα παραδοσιακά μοντέλα βασίζονται στην ιδέα ότι οι γυναίκες είναι οι θεματοφύλακες των «ηθικών προτύπων» της κοινωνίας, καλλιεργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο οι δράστες σεξουαλικής βίας απαλλάσσονται.
Πάνω σε αυτό το ναρκοπέδιο, μια επιζώσα βιασμού καλείται να ξαναζήσει μέσα στο δικαστήριο την τραυματική εμπειρία της, περιγράφοντας επανειλημμένα όσα υπέστη, αλλά και να υπερασπιστεί την αξιοπιστία της, να αποδείξει ότι δεν συναίνεσε, να περάσει από τη βάσανο της ενοχοποίησης ότι κατήγγειλε τον βιασμό για να εκδικηθεί τον δράστη.
Η θεσμική αυτή αμφισβήτηση αποκτά ακόμη πιο ανησυχητικές διαστάσεις όταν η αθώωση ΛΟΓΩ ΑΜΦΙΒΟΛΙΩΝ ενός κατηγορουμένου για βιασμό μετατρέπεται σε αφετηρία ποινικής δίωξης της ίδιας της καταγγέλλουσας.
Πρέπει να είμαστε σαφείς: η αδυναμία απόδειξης του βιασμού δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ψευδούς καταγγελίας!
Όταν μια γυναίκα καταδικάζεται γιατί κατήγγειλε, το μήνυμα που εκπέμπεται σε κάθε επιζώσα είναι βαθιά αποτρεπτικό: «Αν καταγγείλεις, κινδυνεύεις να βρεθείς εσύ κατηγορούμενη». Ένα μήνυμα που ενισχύει τη σιωπή, αποθαρρύνει τις επιζώσες από την αναζήτηση δικαιοσύνης και αναπαράγει την ατιμωρησία της σεξουαλικής βίας.
Διαβάστε όλο το Δελτίο Τύπου του Κέντρου Διοτίμα στο σχόλιο. @ακόλουθοι