სამხედრო ჟურნალისტთა საერთაშორისო ასოციაცია

  • Home
  • Georgia
  • Tbilisi
  • სამხედრო ჟურნალისტთა საერთაშორისო ასოციაცია
Directions

სამხედრო ჟურნალისტთა საერთაშორისო ასოციაცია ასოციაციის დამფუძნებლები არიან: გიორგი ცხვიტავა, კობა ლიკლიკაძე და ირაკლი ალადაშვილი, გამგეობის წევრები: ზვიად თხელიძე და გიორგი მანჯავიძე.

საქართველოს სამხედრო ჟურნალისიტკის განვითარების ხელშეწყობა, სამოქალაქო საზოგადოების ინფორმირება სამხედრო-პოლიტიკური პროცესების შესახებ, საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრირების ხელშეწყობა, – ეს იმ მიზნების მოკლე ჩამონათვალია, რომელიც გაცხადებული აქვს არასამთავრობო ორგანიზაცია “სამხედრო ჟურნალისტთა საერთაშორისო ასოციაციას”.

არასამთავრობო ორგანიზაცია შეეცდება გააერთიანოს ყველა იმ კორესპონდენტი, რომელიც სამხედრო საკითხებზე მუშაობს და დაეხმარება სტუდენტებს ცოდნის გაღრმავებაში.

2008 წლის აგვისტოში რუსეთ-საქართველოს სამხედრო დაპირისპირების დროს გამოჩნდა, რომ საქართველოში ცხელ წერტილებში გაშუქების კვალიფიკაცია დაბალია.

🌐 შუა დერეფანი: ახალი გეოპოლიტიკური ფანჯარა და ლოგისტიკის გამოწვევებიჩრდილოეთისა და სამხრეთის გლობალური კრიზისების ფონზე...
21/09/2026

🌐 შუა დერეფანი: ახალი გეოპოლიტიკური ფანჯარა და ლოგისტიკის გამოწვევები
ჩრდილოეთისა და სამხრეთის გლობალური კრიზისების ფონზე, ევრაზიის სატრანსპორტო რუკა ძირფესვიანად იცვლება. რა რეალობაშია დღეს რეგიონი და რა შანსები აქვს საქართველოს?
ოპერაციული რისკების მრჩეველი დავით ძაგანია ჩვენს პოდკასტში მთავარ მიგნებებზე საუბრობს:
რკინიგზის დინამიკა: 2006 წლის ისტორიული პიკისა და შემდგომი ვარდნის შემდეგ, ბოლო წლების მასშტაბურმა ინვესტიციებმა ტვირთბრუნვა კვლავ ზრდისკენ შემოაბრუნა.
შიდა პოტენციალი: კახეთისა და ქვემო ქართლის მიმართულებების აქტიური ჩართვა ეკონომიკაში კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
სამხრეთის მარშრუტი: ირან-სომხეთი-საქართველოს დერეფნისა და კაჯარანის გვირაბის პროექტი ახალ კომერციულ პერსპექტივებს (ჯერ არც ისე ახლო) აჩენს, სადაც უსაფრთხოება მთავარი პირობაა.
რა გვჭირდება წარმატებისთვის? პოლიტიკური ხმაურის ნაცვლად - პროფესიონალების ჩართულობა, საოპერაციო რისკების ზუსტი მართვა და ფორმალურის ნაცვლად რეალური ტექნოლოგიური განახლებები.
ლოგისტიკა დღეს უბრალოდ ტვირთის გადაზიდვა არ არის - ეს ქვეყნის ეკონომიკური უსაფრთხოების ხერხემალია.
🎥 სრული ინტერვიუ იხილეთ აქ: https://www.youtube.com/watch?v=4uMw2eJ3PYg

სამოქალაქო საბჭო თავდაცვისა და უსაფრთხოების საკითხებში

...

რუსეთი AI-ით დამუშავებულ ვიდეოებს უკრაინის წინააღმდეგ კოგნიტურ ოპერაციებში იყენებსომის შესწავლის ამერიკული ინსტიტუტის (I...
11/09/2026

რუსეთი AI-ით დამუშავებულ ვიდეოებს უკრაინის წინააღმდეგ კოგნიტურ ოპერაციებში იყენებს

ომის შესწავლის ამერიკული ინსტიტუტის (ISW) შეფასებით, რუსული სამხედრო-პროპაგანდისტული წყაროები სულ უფრო და უფრო ხშირად იყენებენ AI-ით გენერირებულ ან დამუშავებულ ვიდეოებს უკრაინის ტერიტორიაზე არარსებული წარმატებების “დემონსტრირებისთვის”.

საინფორმაციო-ფსიქოლოგიური კამპანიის მიზანი ფრონტზე არსებული ვითარების აღქმის შეცვლა-დამახინჯება, ტაქტიკური წარმატებების ხელოვნურად წარმოჩენა და ისეთი სურათის შექმნაა, თითქოს რუსული ძალები ინიციატივას ინარჩუნებენ, წინ სწრაფად მიიწევენ და უკრაინელთა თავდაცვის ხაზი ფრონტის მთელ რიგ მიმართულებებზე ჩამოშლის პირასაა.

ამგვარი სურათის დასახატად რუსი სამხედრო ბლოგერები 2025 წლიდან იყენებდნენ დროშის აღმართვის რეალურ ვიდეოებს. რუსი სამხედროების მცირე ჯგუფი შედიოდა რომელიმე კონკრეტულ უკრაინულ დასახლებაში, აღმართავდა დროშას და პროპაგანდა მთელი დასახლების დაკავებას აცხადებდა.

2026 წლის ივნისიდან ეს მეთოდი შეიცვალა: რეალურ კადრებში AI-ის საშუალებით ხელოვნურად ხდება რუსი სამხედროებისა და დროშების დამატება. შედეგად იქმნება “ვიდეომტკიცებულება” ფრონტის იმ უბნების კონტროლისა, სადაც საოკუპაციო ძალებს სინამდვილეში ფეხიც კი არ დაუდგამთ.

2026 წლის 1-ლი ივნისიდან 30 აგვისტომდე ISW-მ მსგავსი საეჭვო შინაარსის მინიმუმ 35 ვიდეო გამოავლინა. კომერციულმა AI-დეტექტორებმა სულ მცირე 10 მათგანში AI-დამუშავება დაადასტურეს. საოკუპაციო ძალების “წარმატების დამადასტურებელი” შინაარსის ვიდეოების რეალური რაოდენობა, ცხადია, ბევრად მეტია.

ამ მეთოდის ერთ-ერთი თავისებურება ისაა, რომ გაყალბებული ვიდეო შესაძლოა რეალურ ტერიტორიაზე იყოს გადაღებული. ვიდეოს გეოლოკაცია სწორია, მაგრამ კადრში დამატებული სამხედროები - გენერირებულია. ამ მასალებში ფიქსირდება სამხედროების არაბუნებრივი პროპორციები, შეცვლილი ჩრდილები, დროშების დეფორმაცია ან მოულოდნელი გაქრობა კადრიდან, არალოგიკური მონტაჟური ჭრები და სპეციფიკური შეცდომები, რომლებსაც AI ვიდეოს გენერირებისას უშვებს.

სამხედრო წარუმატებლობის კომპენსაცია

ISW-ის შეფასებით, დამუშავებული ვიდეოების გამოყენება წარმოადგენს არა რუსეთის შეიარაღებული ძალების ცენტრალიზებულ პრაქტიკას, არამედ ცალკეული სამხედრო ნაწილებისა და პრორუსული სამხედრო ბლოგერების ინიციატივას.

მაგალითად: 36-ე მოტომსროლელი ბრიგადის შესახებ (დანაყოფი იბრძვის დნეპროპეტროვსკის ოლქის სამხრეთ-აღმოსავლეთითა და ზაპოროჟიეს ფრონტის ჩრდილოეთ ნაწილში, კერძოდ ოლექსანდრივკის მიმართულებაზე) არაერთი მსგავსი AI-ით დამუშავებული ვიდეო გავრცელდა, რაც რეალურ მდგომარეობას საერთოდ არ შეესაბამებოდა. მსგავსი პრაქტიკა დაფიქსირდა დონეცკის მიმართულებაზე მოქმედი დანაყოფების შესახებაც, სადაც რუსული ძალების წინსვლა ნელი და დიდი დანაკარგებით გამოირჩეოდა.

ამგვარი დღის წესრიგის გავრცელება და დამკვიდრება მნიშვნელოვანია როგორც რუსეთის შიდა აუდიტორიის, ისე დასავლეთ ევროპაში გადაწყვეტილების მიმღებებისთვის. თუკი ხელოვნური “ტერიტორიული მიღწევები” რეალურ სამხედრო პროგრესად აღიქმება, ამან შესაძლოა გავლენა იქონიოს ფრონტის მდგომარეობის შეფასებასა და, შესაბამისად, პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღებაზეც.

ტექნოლოგიური გამოწვევა OSINT-ისთვის

რუსული პროპაგანდა ყალბი ვიდეოების შესაქმნელად და რეალური კადრების შესაცვლელად საჯაროდ ხელმისაწვდომ AI-პროგრამებს იყენებს. ტექნოლოგიის განვითარებასთან ერთად ყალბი მასალების ვიზუალური ხარისხიც გაუმჯობესდება, ხოლო დეტექტორები ყოველთვის ვერ შეძლებენ მათ იდენტიფიცირებას.

ISW-ის შეფასებით, ეს ნიშნავს, რომ AI-მანიპულირებული ვიდეოები რუსული ფსიქოლოგიური ოპერაციების ინსტრუმენტად დარჩება, ხოლო გამოყენების მეთოდოლოგია კიდევ უფრო განვითარდება.

შემდეგი ეტაპი შესაძლოა AI-ით დამუშავებული სატელიტური გამოსახულებების გამოყენებაც გახდეს. შესაბამისად, OSINT-ისთვის (Open-Source Intelligence - ღია წყაროებიდან მოპოვებული სადაზვერვო ინფორმაცია) მთავარი გამოწვევა იქნება არა მხოლოდ ის, თუ სად არის გადაღებული მასალა, არამედ არის თუ არა მასში ნაჩვენები სამხედრო მოქმედება რეალური.

რატომ არის გრენლანდია აშშ-ის თავდაცვისთვის ასეთი მნიშვნელოვანი?წყარო: RealClearDefenseგრენლანდია ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილ...
11/09/2026

რატომ არის გრენლანდია აშშ-ის თავდაცვისთვის ასეთი მნიშვნელოვანი?

წყარო: RealClearDefense

გრენლანდია ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, კანადასთან ახლოს მდებარეობს და მისი მნიშვნელობა განისაზღვრება არა ზომით, არამედ ადგილმდებარეობით. არქტიკიდან ჩრდილოეთ ამერიკისკენ მიმავალი საჰაერო და საზღვაო მარშრუტები სწორედ გრენლანდიაზე გადის.

კუნძული აშშ-ის ინტერესებისთვის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანია. გრენლანდიაზე ვაშინგტონის სამხედრო ყოფნა 1951 წლის შეთანხმებით დაიწყო, რომლითაც ვაშინგტონმა კუნძულზე სამხედრო შესაძლებლობების გაფართოების სამართლებრივი საფუძველი მიიღო.

კუნძული გრენლანდია–ისლანდია–დიდი ბრიტანეთის უმნიშვნელოვანესი საზღვაო დერეფნის ნაწილია. ესაა სივრცე ჩრდილოეთ ატლანტიკაში, სადაც რუსეთის ფედერაციის სამხედრო-საზღვაო ძალების მოძრაობის მნიშვნელოვანი მარშრუტები გადის. თუ რუსულ წყალქვეშა ხომალდს არქტიკიდან ატლანტიკის ოკეანეში უნდა შესვლა, ამისთვის ხსენებული სივრცე ერთ-ერთი უმთავრესი მარშრუტია. გრენლანდიის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანია შეერთებული შტატებისთვის, რადგან ის ჩრდილოეთიდან ქვეყნის საჰაერო-მაგისტრალური და სარაკეტო თავდაცვის სივრცეს წარმოადგენს. სწორედ გრენლანდიაში მდებარეობს აშშ-ის „პიტუფიკის“ კოსმოსური ბაზა, სადაც განთავსებულია AN/FPS-132 ტიპის მოდერნიზებული ადრეული გაფრთხილების რადარი, რაც მნიშვნელოვანია კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტების გაშვების აღმოჩენისა და მათი ტრაექტორიის ადრეული გამოვლენისთვის. ეს სარადარო ბაზა მე-20 საუკუნის 1950-იანი წლებიდან მუშაობს.

საჰაერო თავდაცვის გარდა, გრენლანდიის მეორე მთავარი მნიშვნელობა წყალქვეშა ომია. რუსეთის წყალქვეშა ნავების ატლანტიკაში გასვლის შემთხვევაში მათი აღმოჩენა და თვალთვალი სწორედ გრენლანდიაში განთავსებული სისტემებით უნდა მოხდეს. დამატებითი ყურადღება მიიპყრო რუსეთის შეიარაღებაში არსებულმა ბირთვულძრავიანმა და ბირთვულქობინიანმა უპილოტო წყალქვეშა აპარატმა „პოსეიდონმა“, რომლის მნიშვნელობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება ჩვეულებრივი ბალისტიკური რაკეტისგან, რადგან ის ამერიკულ სანაპიროს შესაძლოა წყალქვეშ მიუახლოვდეს.

გრენლანდიის სამხედრო მნიშვნელობას მესამე მიმართულება, კოსმოსიც განსაზღვრავს. „პიტუფიკის“ ბაზა მნიშვნელოვანია პოლარულ ორბიტებზე მოძრავ თანამგზავრებთან კავშირის, მათი თვალთვალისა და მართვისთვის. ბაზაზე არის არქტიკისთვის მნიშვნელოვანი პორტი და გრძელი ასაფრენ-დასაფრენი ზოლი.

პენტაგონი ბოლო წლებში გრენლანდიას განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს. უმჯობესდება ბაზის ენერგეტიკული სისტემები, აეროდრომი, საცხოვრებელი და დამხმარე ინფრასტრუქტურა. განიხილება გრენლანდიაზე კიდევ რამდენიმე სამხედრო ობიექტის განვითარება, მათ შორის სარაკეტო თავდაცვის, გამანადგურებლებისა და საჰაერო ტანკერების, ფრთოსანი რაკეტების, საზღვაო და სპეციალური ოპერაციების ძალების მხარდასაჭერად.

სამხედრო ინვესტიციები გრენლანდიაში გაზარდა დანიამაც. კოპენჰაგენის გეგმებში შედის ახალი არქტიკული ხომალდების, საზღვაო საპატრულო თვითმფრინავების, სადაზვერვო დრონების, სანაპირო რადარების შეძენა-გაუმჯობესება, სპეციალური არქტიკული სამხედრო ქვედანაყოფების შექმნა და სპეციალური ოპერაციების შესაძლებლობების განვითარება, ყინულმჭრელი შესაძლებლობების გაძლიერება, ახალი სამხედრო შტაბის შექმნა და პორტის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება.

გრენლანდიის მნიშვნელობის არსი მარტივია: ეს არის ერთდროულად რაკეტების ადრეული აღმოჩენის, წყალქვეშა ომის, კოსმოსური ოპერაციების, არქტიკული მეთვალყურეობისა და ჩრდილოეთ ატლანტიკის კონტროლის საკვანძო ტერიტორია.

11 სექტემბრის ტრაგედია: როცა ჩვენი ილუზიების ბუშტი გასკდაავტორი: ანა კალანდაძეიმ დროს, როცა ამერიკა 11 სექტემბრის ტრაგედ...
11/09/2026

11 სექტემბრის ტრაგედია: როცა ჩვენი ილუზიების ბუშტი გასკდა

ავტორი: ანა კალანდაძე

იმ დროს, როცა ამერიკა 11 სექტემბრის ტრაგედიიდან 25 წლისთავს გლოვითა და ფიქრით ხვდება, ძველმა კოლეგებმა, ჟურნალისტებმა და ეროვნული უსაფრთხოების ყოფილმა მაღალჩინოსნებმა თავი მოიყარეს კარნეგის საერთაშორისო მშვიდობის ფონდში,რათა გაეხსენებინათ ის გარდამტეხი დილა და შეეფასებინათ, თუ როგორ შეცვალა მან ამერიკული ძალაუფლება. დისკუსიას სახელმწიფო დეპარტამენტის ყოფილი ანალიტიკოსი აარონ დევიდ მილერი უძღვებოდა, მონაწილეები კი იყვნენ სიუზან გლასერი (New Yorker-ის მიმომხილველი, მაშინ მოსკოვში Washington Post-ის ბიუროს ხელმძღვანელი), ფილიპ გორდონი, ბრუკინგსის ინსტიტუტიდან [კლინტონისა და ბაიდენის ადმინისტრაციების უსაფრთხოების ყოფილი მრჩეველი და სახელმწიფო დეპარტამენტის მაღალჩინოსანი, რომელიც თბილისში და ბათუმში იმ ყოფებოდა 2012 წელს] და ნიკ რასმუსენი მაკკეინის ინსტიტუტიდან (კონტრტერორისტული ცენტრის ყოფილი შეფი).

მილერმა გაიხსენა ის უმძიმესი წუთები, როცა ვაშინგტონში, სახელმწიფო დეპარტამენტის ფანჯრიდან პოტომაკის გადაღმა ამომავალ კვამლს უყურებდა: „არ მგონია, ოდესმე ამ ამბის წინაშე ასეთი უსუსურობისა და უძლურების განცდა მქონოდა“.

მოსკოვში მყოფ სიუზან გლასერს კი თვალწინ უდგას სასტუმრო „მარიოტის“ პრესკონფერენცია, როცა დარბაზში უზარმაზარი აღნაგობის ამერიკელი საზღვაო ქვეითი შევარდა, პოდიუმს მიეჭრა და პენტაგონის მაღალჩინოსანი დაგლას ფეითი სასწრაფოდ გაიყვანა-ვაშინგტონიდან ცნობა მოვიდა, რომ თავად პენტაგონს დაარტყეს. გლასერმა თქვა, რომ საგარეო პოლიტიკური კურსის შემობრუნება პირდაპირ ეთერში, საკუთარი თვალით იხილა: „სამყარო ჩვენს მყუდრო ბუშტში შემოიჭრა და ის უბრალოდ ააფეთქა“. ფილ გორდონმა კი, რომელიც იმ დილით კვიპროსის პრეზიდენტთან ერთად საუზმობდა, მაშინვე დაწერა სტატია ფრანგული Le Monde-ისთვის; ამერიკის შემართებასთან ერთად, მან იქვე გააფრთხილა ვაშინგტონი „ემოციური და ირაციონალური რეაქციების საფრთხეზე, რასაც შეეძლოა პრობლემები მოეტანა”.

რეფორმების ფასი და დაკარგული თავისუფლებები

პანელის მონაწილეები ერთხმად აღიარებენ: 11 სექტემბრის შემდეგ გატარებულმა უმკაცრესმა რეფორმებმა-დაზვერვის უწყებების გაერთიანებამ, ტრანსპორტის კონტროლმა და საზღვარგარეთ ტერორისტული ბაზების განადგურებამ-თავისი საქმე გააკეთა და ამერიკის მიწაზე მსგავსი მასშტაბური თავდასხმა აღარ დაუშვა. გორდონმა აღნიშნა, რომ მიუხედავად ევროპაში მომხდარი ტრაგედიებისა (მადრიდში, ლონდონსა თუ პარიზში) და შეერთებულ შტატებში მომხდარი შედარებით მცირე თავდასხმებისა (სან-ბერნარდინოსა თუ პენსაკოლაში), სისტემამ იმუშავა: „ფართო გაგებით, უნდა ვაღიაროთ, რომ სისტემამ ამ ვიწრო, მაგრამ გადამწყვეტ მიზანს მიაღწია“. რასმუსენმაც დაამატა, რომ 25 წელი ახალი 9/11-ის გარეშე „იმ დღეს უდიდეს გამარჯვებად ჩაითვლებოდა“.

თუმცა მილერმა იკითხა, რა დაუჯდა ეს ქვეყანას შიგნით და როგორ გაიზარდა საპრეზიდენტო ძალაუფლება. რასმუსენმა გულწრფელად აღიარა, რომ კონტრტერორისტულ მანქანას თავიდანვე მოჰყვა „გადაჭარბებისკენ მიდრეკილება“, გორდონმა კი პირდაპირ თქვა, რომ მაშინდელი საგანგებო ზომები დღემდე ხელშეუხებელია: „გულწრფელად რომ ვთქვა, დღეს უფრო მეტად ვდარდობ სამოქალაქო თავისუფლებების ეროზიაზე“.

ვერნასწავლი გაკვეთილები: ერაყიდან ირანის ომამდე

საუბარი ლოგიკურად გადავიდა ძველ შეცდომებზე, რომლებიც დღეს, დონალდ ტრამპის მიერ ირანში გაჩაღებულ ომში, ისევ მეორდება. მილერმა ახლო აღმოსავლეთში მოქმედი ამერიკა შეადარა „თანამედროვე გულივერს, რომელიც დაეხეტება სამყაროში, რომელიც კარგად არ ესმის, შებოჭილია პატარა მოთამაშეებით და დამძიმებულია საკუთარი ილუზიებით“.

გორდონის თქმით, ერაყის მთავარი ტრაგედია ტაქტიკური შეცდომები კი არა, უსაზღვრო ამპარტავნება იყო: „უდიდესი შეცდომა იყო არა ოპერაციული არჩევანი, არამედ იმის რწმენა, რომ ტერორიზმის საპასუხოდ რეგიონის სამხედრო ძალით გარდაქმნა და დემოკრატიზაცია შეგვეძლო“. მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკელები „დაუსრულებელი ომებით“ დაიღალნენ, წინა წლების წარმატებულმა წერტილოვანმა დარტყმებმა ტრამპს გაუჩინა ილუზია, რომ „მე შემიძლია ვიყო ის, ვინც ამას ბოლომდე მიიყვანს“. შედეგად კი ისევ გამოჩნდა, რომ „არარეალური მიზნებისთვის სამხედრო ძალის გამოყენება მწარედ ბუმერანგივით გიბრუნდება“.

გლასერიც დაეთანხმა და გაიხსენა საბჭოთა გენერლები, რომლებმაც ჯერ კიდევ 2001 წლის შემოდგომაზე გააფრთხილეს, რომ ავღანეთში შესვლა საკუთარი ხელით შექმნილ მახედ იქცეოდა: „დონალდ ტრამპი დღეს ამას თავიდან სწავლობს-ჩვენ ეს გაკვეთილი ვერ ვისწავლეთ. სიმართლე გითხრათ, არც კი მგონია, რომ ამ უპრეცედენტოდ არაპოპულარულ ომს [ირანში] მალე დავასრულებთ, რადგან გამოსავლის მკაფიო გზას უბრალოდ ვერ ვხედავ“.

გეგმა თუ არ შეიცვალა, ავიამზიდების ფლოტს განსაცდელი ელის წყარო: RealClearDefenseამერიკის სამხედრო-საზღვაო ფლოტი მსოფლიოშ...
08/09/2026

გეგმა თუ არ შეიცვალა, ავიამზიდების ფლოტს განსაცდელი ელის

წყარო: RealClearDefense

ამერიკის სამხედრო-საზღვაო ფლოტი მსოფლიოში ჯერ კიდევ უპირველესი საზღვაო ძალაა, თუმცა მისი მთავარი დამრტყმელი ძალა, ავიამზიდების დაჯგუფება, სერიოზული წნეხის ქვეშ იმყოფება.

ამერიკულ ავიამზიდებს ხანგრძლივი, დამღლელი მისიები უწევთ საომარი მოქმედებების ზონაში, რასაც თან ახლავს ტექნიკური მომსახურების პრობლემები, ამერიკული გემთმშენებლობის შეზღუდული შესაძლებლობები და ახალი ავიამზიდების მშენებლობის ვადის გადაცილება. ეს ყველაფერი ერთად რეალურად ხელმისაწვდომი ხომალდების ოდენობას ამცირებს.

„ნიმიცის“ კლასის ავიამზიდები მოძველდა, „ფორდის“ კლასის ხომალდების მშენებლობა სერიოზულად ჩამორჩება გრაფიკს. მაგალითისთვის, უშუალოდ USS Gerald R. Ford-ის აგებას 17 წელი დასჭირდა, გრაფიკით გათვალისწინებული 2015-ის მაგივრად ის 2017-ში დასრულდა; USS John F. Kennedy გეგმით 2022-ში უნდა ყოფილიყო მზად, გეგმა 2027 წლის მარტისთვის გადაიწია; USS Enterprise – 2028 წლის ნაცვლად 2031-ში; USS Doris Miller – 2032-ის მაგივრად 2034-ში.

მძიმე ფონს კიდევ ერთი პრობლემა ემატება, მიმართულება, რამაც შესაძლოა ამერიკის სამხედრო წარმოებაში გემთმშენებლობის პრიორიტეტებიც კი შეცვალოს: პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციაში 15 ახალი ბირთვულძრავიანი მძიმე საბრძოლო ხომალდის მშენებლობის იდეა გაჩნდა. პროექტის საერთო ღირებულება 275 მილიარდ დოლარადაა შეფასებული.

თავისთავად იდეა და დაფინანსება მთავარი პრობლემა არ არის. ბირთვულძრავიანი მძიმე ხომალდების მშენებლობის ტვირთი ისევ და ისევ Newport News Shipbuilding-ის ქარხნების მხრებზე გადაივლის, იმავე საწარმოზე, რომელიც ამერიკულ ბირთვულ ავიამზიდებს აგებს, ქარხანაზე, რომელსაც აქამდეც აკლდა კვალიფიციური შემდუღებლები, ელექტრიკოსები და სხვა მაღალი კლასის ვიწრო სპეციალისტები. შესაბამისად, მძიმე ხომალდების პროექტი, უნდა თუ არ უნდა, ავიამზიდების მშენებლობას სერიოზულად დაარტყამს.

ამერიკის მოქმედი ადმინისტრაცია „ფორდის“ კლასის ავიამზიდებზე ელექტრომაგნიტურის ნაცვლად ორთქლის კატაპულტების დაბრუნებაზეც ალაპარაკდა. ელექტრომაგნიტურ სისტემას პირველ ეტაპზე ნამდვილად ჰქონდა დიდი პრობლემები, თუმცა შემდეგ, ფლოტის შეფასებით, ცვლილებათა მთელი ჯაჭვის შემდგომ საიმედო გახდა. ელექტრომაგნიტურ სისტემას შეუძლია უფრო მძიმე თვითმფრინავების გაშვება, სჭირდება ნაკლები ეკიპაჟი და ტექნიკური მომსახურება. 2026 წლის თებერვალში ჩატარებულმა ტესტებმა დაადასტურა, რომ „ნიმიცის“ კლასის ავიამზიდებთან შედარებით, ელექტრომაგნიტური კატაპულტის წყალობით, „ფორდზე“ თვითმფრინავების აფრენის ინტენსივობა 120–130%-ით გაიზარდა. ორთქლის კატაპულტზე დაბრუნების შემთხვევაში გემებზე კონსტრუქციის მნიშვნელოვანი გადაკეთება გახდება საჭირო.

ტრამპის ადმინისტრაციაში მოითხოვეს, ფლოტს განეხილა საბრძოლო მასალის ლიფტებისა და „ფორდის“ კლასის ავიამზიდების ზედა ნაგებობის გადაადგილების იდეაც. მსგავსი ცვლილება გავლენას იქონიებს ხომალდისთვის უმნიშვნელოვანეს საკითხებზე - წონაზე, სიმძიმის ცენტრზე, ბალანსსა და მდგრადობაზე, რაც წარმოუდგენლად ხანგრძლივ და რთულ საინჟინრო ხარჯებსა და სამუშაოებს მოითხოვს.

კონგრესმა უნდა შეაჩეროს ისეთი ცვლილებების დაფინანსება, რომლებიც მოქმედ ავიამზიდებზე თანამედროვე სისტემების ძველი ტექნოლოგიებით ჩანაცვლებას ითვალისწინებს. ცალკე უნდა შეფასდეს ახალი მძიმე ხომალდების პროექტის გავლენაც გემთმშენებლობის გენერალურ პროგრამაზე

ავტორები:
ერიკ ედელმანი - დიპლომატი, თავდაცვის პოლიტიკის ყოფილი მოადგილე

ფრანკლინ მილერი - თავდაცვისა და ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებზე აშშ-ის მთავრობის მაღალი რანგის პოლიტიკის შემმუშავებელი და მრჩეველი

შოკ ო’კიფი - ამერიკის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ყოფილი მდივანი, NASA-ს ყოფილი ადმინისტრატორი

ლოგისტიკის ძველი რუკა აღარ მუშაობს! 📊📌რუსეთის ფართომასშტაბიანი ომი უკრაინის წინააღმდეგ და ჰორმუზის სრუტის კრიზისი აიძულე...
07/09/2026

ლოგისტიკის ძველი რუკა აღარ მუშაობს! 📊📌

რუსეთის ფართომასშტაბიანი ომი უკრაინის წინააღმდეგ და ჰორმუზის სრუტის კრიზისი აიძულებს გლობალურ ბიზნესს გადახედოს მიწოდების ჯაჭვებს და სასწრაფოდ იპოვოს ალტერნატიული გზები.

რეგიონში რამდენიმე ფუნდამენტური ცვლილებაა:

🔹 სასუქების კრიზისი და ცენტრალური აზია:
"ჰორმუზის სრუტეზე მოდიოდა გლობალური სასუქების 45%. სპარსეთის ყურის ქვეყნების პროდუქტზე წვდომა შეიზღუდა, რამაც გაზარდა მოთხოვნა ცენტრალური აზიის (ყაზახეთი, უზბეკეთი, თურქმენეთი) მწარმოებლებზე. ამ ტვირთების 90% სწორედ საქართველოსა და შუა დერეფანზე გადის".

🔹 შუა დერეფანი:
2022 წლის შემდეგ დერეფნის ტვირთბრუნვა 5-ჯერ გაიზარდა — 1 მილიონიდან 5 მილიონ ტონამდე. აღსანიშნავია, რომ აქედან ჩინეთ-ევროპის ტრანზიტი მხოლოდ 20%-ია (1.2 მლნ ტონა), ხოლო 80% უშუალოდ შუა აზიასა და რეგიონულ ვაჭრობაზე მოდის.

🔹 შავი ზღვა და ენერგომატარებლები:
ნოვოროსიისკის პორტის ფაქტობრივმა პარალიზებამ აიძულა ყაზახეთი, თავისი ნედლი ნავთობის ნაკადები ბათუმის ნავთობტერმინალისკენ გადმოემართა.

⚠️ მთავარი გამოწვევა:
ტვირთების ეს ნაკადი მოითხოვს დიდ გემებს, დიდი გემებისთვის კი ღრმა წყალია საჭირო. Pace Georgia (ფოთში) და APM Terminals ახალ ტერმინალებს აშენებენ, თუმცა გადამწყვეტი ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტია (სადაც ფსკერდაღრმავებით სამუშაოებს უკვე ატარებს ბელგიური Jan De Nul).

"კონფლიქტებიც რომ დასრულდეს, ძველი ლოჯისტიკური ჯაჭვების აღდგენას წლები დასჭირდება. საქართველომ ეს შესაძლებლობების ფანჯარა ხანგრძლივვადიან სტრატეგიულ უპირატესობად უნდა აქციოს!" 🇬🇪🌐

გთავაზობთ ძალიან საყურადღებო ინტერვიუს ლაშა ამაშუკელთან - "LYDE-OIL" ვიცე-პრეზიდენტთან.

https://www.youtube.com/watch?v=BBaYJdKYE9s
სამოქალაქო საბჭო თავდაცვისა და უსაფრთხოების საკითხებში

#შუადერეფანი #საქართველო #ლოჯისტიკა #ანაკლია #გეოპოლიტიკა #ენერგოუსაფრთხოება

...

AI უპილოტო ავიაციაში: როგორ ცვლის ტექნოლოგია საჰაერო ომის მომავალსმოამზადა: ლევან ბიბილაშვილმაგამოყენებულია შემდეგი გამო...
06/09/2026

AI უპილოტო ავიაციაში: როგორ ცვლის ტექნოლოგია საჰაერო ომის მომავალს

მოამზადა: ლევან ბიბილაშვილმა

გამოყენებულია შემდეგი გამოცემები:
RealClearDefense, Defense One, Breaking Defense, The Aviationist, The War Zone, Modern War Institute

ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოჩენის შემდეგ სამხედრო სფერო რევოლუციური ცვლილებების მიჯნაზე დგას. დრონები ბრძოლის ველზე 20 წელიწადზე მეტია, რაც გამოჩნდნენ, მაგრამ განვითარების პირველ ეტაპზე, ძალიან მარტივად თუ შევხედავთ, ეს იყო ცაში აფრენილი კამერა, რომელსაც ადამიანი მართავდა პულტით ან რადიოკავშირით. დღეს კი ის უაღრესად „ჭკვიან“, თვითმართვად და რაც მთავარია, სახიფათო საბრძოლო ერთეულად ჩამოყალიბდა. უპილოტო საფრენი აპარატების ძალები დამოუკიდებელ საჯარისო სახეობად უკვე რამდენიმე ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში ჩამოყალიბდა. ამერიკის საზღვაო ქვეითთა კორპუსს 2032 წლის ბოლომდე 6.5 ათასი ადამიანი დაემატება, რომელთა დიდი ნაწილი სწორედ ახლად ჩამოყალიბებულ დრონულ თუ ანტიდრონულ ქვედანაყოფებში იმსახურებს.

დრონების განვითარებამ მიაღწია იმ საფეხურს, როცა ტექნოლოგია, ისევ ზედაპირულად თუ ვიტყვით, დამოუკიდებლად იღებს გადაწყვეტილებას, თუმცა ამგვარი ფორმულირება მაინც არ იქნება ზუსტი. ტექნოლოგია კი არ აზროვნებს, არამედ წინასწარ გაწერილი პროგრამული კოდისა და მონაცემთა დამუშავების სქემების შესაბამისად მოქმედებს და მოქმედებს მაშინაც კი, როდესაც ადამიანთან კავშირი სრულიად წყდება.

AI ტექნოლოგიები უკვე სიღრმისეულად არის დანერგილი უპილოტო ავიაციაში და ნელ-ნელა მკვიდრდება ასევე პილოტირებად ავიაციაშიც, ადამიანის ციფრულ მხარდამჭერად.

პილოტის ციფრული მხარდამჭერი დრონები

მომავლის სამხედრო ავიაცია პილოტირებული თვითმფრინავისა და უპილოტო საფრენი აპარატების ერთი გუნდი იქნება. ეს აღარ არის თეორია. ეს არის ხვალინდელი დღე, რომელიც უკვე დადგა. ამ კონცეფციას „საიმედო მეწყვილის ფრთას“ (Loyal Wingman) უწოდებენ.

დღეისთვის უკვე შექმნილია თვითმართვადი „გამანადგურებლები“: სამხედრო ინჟინრები საბრძოლო თვითმფრინავებში (მაგალითად, F-16-ში) აყენებენ ხელოვნური ინტელექტის სპეციალურ პროგრამებს. შედეგად, თვითმფრინავს შეუძლია ადამიანის გარეშე ფრენა, ჰაერში რთული მანევრების შესრულება და სიმულაციურ ახლო ბრძოლაში („Dogfight“) გამოცდილი პილოტების დამარცხებაც კი.

• შეიქმნა ხელოვნური ინტელექტის ისეთი პროგრამები (მაგალითად, Hivemind), რომლებიც მოქმედებენ როგორც ციფრული პილოტები. ასეთ დრონს არ სჭირდება არც GPS და არც ადამიანის მითითებები – ის საკუთარი სენსორებითა და კამერებით ხედავს გარემოს და თავად წყვეტს, როგორ აარიდოს თავი საფრთხეს.

• ეს არ ნიშნავს, რომ AI პროგრამებით მართვადი F-16-ები ხვალვე მზად იქნებიან საბრძოლო დავალებების შესასრულებლად. იქამდე ჯერ კიდევ დიდი დროა. სამხედრო სამართლის თანახმად, საბრძოლო მასალის გამოყენების შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილება ისევ ადამიანმა უნდა მიიღოს, რადგან შეცდომის დაშვების ალბათობა დიდია. ხელოვნური ინტელექტი შეიძლება მგრძნობიერი აღმოჩნდეს მოწინააღმდეგის ტექნოლოგიებისა თუ გარემოპირობების მიმართ, რამაც გამოუსწორებელი შედეგები მოიტანოს.

როგორი იქნება მომავლის საჰაერო ბრძოლა?

რთულია იმის თქმა, როდის დადგება ეს დღე, იქნება ეს თვალსაწიერი თუ შორეული მომავალი, თუმცა ადამიანის როლი საჰაერო ბრძოლებში მკვეთრად შეიცვლება.

• გამანადგურებლის პილოტს სამომავლოდ აღარ მოუწევს ყველაზე დიდი რისკის ზონაში მუშაობა. ის დარჩება მეტ-ნაკლებად უსაფრთხო დისტანციაზე და მის წინ მოქმედი ჭკვიანი დრონების გუნდს მართავს.

• სწორედ უპილოტოების „მხრებზე გადავა“ სამოქმედო არეალის დაზვერვის, მტრის საჰაერო თავდაცვის სისტემების აღმოჩენისა და მათზე იერიშის ტვირთი.

• ხელოვნური ინტელექტი ინფორმაციას წამიერად ამუშავებს, შესაბამისად, ის გადაწყვეტილებებს ნებისმიერ შემთხვევაში ბევრად უფრო სწრაფად მიიღებს, ვიდრე ადამიანი.

როგორ მოძრაობენ დრონები GPS-ის გარეშე?

თანამედროვე ომში GPS სიგნალების ჩახშობა განსაკუთრებული პრობლემა აღარ არის. ამან დრონების მართვა პრაქტიკულად შეუძლებელი გახადა. ამ პრობლემის გადასაჭრელად დრონები აღიჭურვა ხელოვნური ინტელექტით, „თვალებით“ და 3D ციფრული რუკებით.

• დრონის მეხსიერებაში იტვირთება ტერიტორიის ზუსტი სამგანზომილებიანი მოდელი – შენობებით, მთებითა და რელიეფით.

• ფრენისას დრონი კამერით ხედავს ხმელეთს, თავის 3D რუკასთან შედარების საშუალებით ზუსტად ხვდება, სად იმყოფება. ამიტომ, სატელიტური სიგნალის ჩახშობა მასზე აღარ მოქმედებს.

ახალი საფრთხეები და გამოწვევები

ტექნოლოგიურ პროგრესს თან ახლავს რისკებიც:

• რადგან დრონები ერთმანეთს უამრავ ინფორმაციას გადასცემენ, არსებობს საფრთხე, რომ მოწინააღმდეგემ ეს მონაცემები ჩაიწეროს და კვანტური კომპიუტერების მეშვეობით გაშიფროს. არადა, ავტონომიური დრონების გუნდური მუშაობა პირდაპირ არის დამოკიდებული მონაცემთა გაცვლაზე. შესაბამისად, სასიცოცხლოდ აუცილებელი ხდება მონაცემთა დაცვის სრულიად ახალი სტანდარტების შექმნა.

• მეტი სიცხადისთვის: გააჩნია კავშირის ტექნოლოგიასა და მანძილს, მაგრამ ჩვეულებრივი ტაქტიკური დრონების შემთხვევაში ინფორმაციის მოცულობა წამში შეიძლება 1-დან 12 მეგაბაიტამდე მერყეობდეს ან აღემატებოდეს კიდეც; ახლო მანძილზე სწრაფი კავშირის შემთხვევაში ინფორმაციის მოცულობა შეიძლება ერთ გიგაბაიტზე მეტიც კი იყოს. უნდა ითქვას, რომ არსებობს საფრენ აპარატებს შორის ინფორმაციის მიმოცვლის არხი (ინფრაწითელი ლაზერული სხივით), რომელიც ამგვარი საფრთხისგან ჯერჯერობით მაინც დაცულად ითვლება.

ომი AI-ის წინააღმდეგ

სადაზვერვო სამსახურები (განსაკუთრებით ჩინეთის) ტრადიციული სამხედრო საიდუმლოებების გარდა უკვე ინტერესდებიან კერძო AI ლაბორატორიებითა და კომპანიებით. ისინი აქტიურად იყენებენ მათ ხელთ არსებულ საშუალებებს მოდელების მიტაცებისა და ტექნოლოგიური ჩამორჩენის შესამცირებლად.

ვითარდება მოწინააღმდეგის AI-ს მონაცემთა მიზანმიმართული „დაბინძურებისა“ და მაღალი სიმძლავრის ელექტრომაგნიტურ-მიკროტალღური იარაღის კონცეფციები AI-ის საბორტე ინფრასტრუქტურის მწყობრიდან გამოსაყვანადაც.

🇷🇺 სად და როგორ შეიძლება გააფართოვოს პუტინმა ომი ევროპაში?წყარო: Atlantic Council Atlantic Council-ის ექსპერტებმა განიხი...
03/09/2026

🇷🇺 სად და როგორ შეიძლება გააფართოვოს პუტინმა ომი ევროპაში?

წყარო: Atlantic Council

Atlantic Council-ის ექსპერტებმა განიხილეს, პერსპექტივაში სად შეიძლება რუსეთმა გააძლიეროს ზეწოლა ნატოსა და ევროპის წინააღმდეგ. მათი შეფასებით, ყველაზე რეალური საფრთხე თავდაპირველად სულაც არ არის ფართომასშტაბიანი სახმელეთო ოპერაცია - უფრო სავარაუდოა ჰიბრიდული ომის, დივერსიების, კიბერშეტევების, დრონების, ელექტრონული ბრძოლისა და საინფორმაციო ოპერაციების მკვეთრი ინტენსიობის ზრდა.

🇪🇪🇱🇻🇱🇹 ბალტიისპირეთი

რუსეთი წლებია სისტემატურად ამოწმებს, თუ სად გადის ნატოს რეაგირების ზღვარი - დრონების შეჭრით, ინფრასტრუქტურის დაზიანებით, საბოტაჟით, კიბერშეტევებითა და და უზარმაზარი დეზინფორმაციული ნაკადებით. მოსკოვმა შესაძლოა, ეს პროვოკაციებით დაგროვილი გამოცდილება გამოიყენოს იმის გასარკვევად, რამდენად სწრაფად და ერთიანი ძალისხმევით უპასუხებს ალიანსი. მთავარი ამოცანაც სწორედ ეს იქნება - ნატოს კოლექტიური თავდაცვის უნარების გამოცდა.

🇵🇱 პოლონეთი

რუსეთის მხრიდან საფრთხეს ვარშავა განსაკუთრებით სერიოზულად აღიქვამს. პოლონეთის საჰაერო სივრცეში დრონების შეჭრის, დივერსიებისა და სხვა ინციდენტების ფონზე ქვეყანა გამალებით აძლიერებს შეიარაღებულ ძალებსა და აღმოსავლეთ საზღვრების დაცვას. სპეციალისტების აზრით, შესაძლო საფრთხე შეიძლება კალინინგრადიდან ან ბელარუსიდანაც მოდიოდეს. პოლონეთის პოზიცია მარტივია: ნებისმიერი რუსული თავდასხმა დაუყოვნებლივ უნდა იყოს აღქმული ომად ნატოს წინააღმდეგ.

🇫🇮🇸🇪🇳🇴 ჩრდილოეთ ევროპა

ნორდიკული ქვეყნები რუსეთს გრძელვადიან და პირდაპირ საფრთხედ მიიჩნევენ. განსაკუთრებულად საყურადღებოა ბალტიის ზღვის კუნძულების ბედი - გოტლანდის, ალანდის, ბორნჰოლმისა და შპიცბერგენის. მათი ხელში ჩაგდება რუსეთს საჰაერო თავდაცვისა და სამხედრო მოქმედებების დაწყების შემთხვევაში სერიოზულ უპირატესობას მისცემდა.

🇲🇩 მოლდოვა და შავი ზღვის რეგიონი
რუსეთის მხრიდან მოლდოვაზე ზეწოლა რა ხანია მიმდინარეობს - დრონების საჰაერო სივრცეში შეჭრით, დეზინფორმაციული კამპანიებით, პოლიტიკური ჩარევებითა და სეპარატისტული განწყობების დნესტრისპირეთში სამხედრო ყოფნით. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ მოსკოვმა შესაძლოა კიდევ უფრო გაზარდოს ზეწოლა ღია ომის საფრთხის გარეშე. პარალელურად, შავი ზღვა სულ უფრო მნიშვნელოვანი საბრძოლო სივრცე ხდება. რუსეთმა შესაძლოა რუმინეთისა და ნატოს რეაგირების სისწრაფეც გამოცადოს.

🇩🇪 გერმანია

გერმანიაში რუსეთის ჰიბრიდული მოქმედებების სიმწვავე მატულობს: საეჭვო დრონები სამხედრო ობიექტებთან, კიბერშეტევები, დივერსიები და სავარაუდო მკვლელობის გეგმები. ბერლინი თანდათან უფრო მკაცრ ზომებზე გადადის (სტატია დაწერილია 1-ელ სექტემბერს, გერმანიის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ საპასუხო ზომების მიღებამდე).

🇺🇸🇪🇺 ყველაზე მნიშვნელოვანი ფრონტი - დასავლეთის შიდა პოლიტიკა

სტატიის ავტორები მიდიან დასკვნამდე, რომ რუსეთისთვის დასავლეთზე პირდაპირი სამხედრო თავდასხმა სულაც არ იქნება საუკეთესო “გამოსავალი”, ამიტომ მოსკოვი უფრო მეტად შეეცდება თავად დასავლეთის დაყოფას - გააძლიერებს პოლიტიკური პოლარიზაციის პროცესს, შექმნის ქვეყნებს შორის ნდობის კრიზისს და გააღვივებს ანტინატოურ განწყობებს.
ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ რუსულმა საინფორმაციო ნაკადებმა შესაძლოა ერთმანეთის ურთიერთგამომრიცხავი მესიჯებიც გაავრცელონ. დღის წესრიგში აუცილებლად იქნება შემდეგი თემები, რომ ნატოს მექანიზმები მოძველებულია, ევროპა აშშ-ს „იყენებს“, უკრაინა განწირულია, დასავლური დემოკრატიები არალეგიტიმურია და აშშ-ისთვის მისი ევროპული მოკავშირეები ტვირთად იქცნენ.

#გეოპოლიტიკა #უსაფრთხოება #უკრაინა #ევროპა

ჩრდილოეთ კავკასიაში მიმდინარე პროცესები ხშირად რჩება ქართული დისკურსის მიღმა, თუმცა უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ფართომას...
03/09/2026

ჩრდილოეთ კავკასიაში მიმდინარე პროცესები ხშირად რჩება ქართული დისკურსის მიღმა, თუმცა უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ფართომასშტაბიანი ომის ფონზე იქ მიმდინარე ტექტონიკური ძვრები პირდაპირ განსაზღვრავს საქართველოს უსაფრთხოების მომავალს.
გარეგნული „სიმშვიდის“ მიუხედავად, რეგიონი სერიოზული შიდა დაპირისპირებებისა და ფარული ტრანსფორმაციების ფაზაშია შესული.
http://www.youtube.com/watch?v=WUUlqNR1ymA
სამოქალაქო საბჭო თავდაცვისა და უსაფრთხოების საკითხებში
See less

...

🇺🇦🇺🇸 უკრაინული დრონები და ამერიკული ბარიერებიწყარო: realcleardefense ავტორი: სტივენ კუკი🇺🇦 უკრაინა გადაიქცა იაფი, სიახლე...
17/08/2026

🇺🇦🇺🇸 უკრაინული დრონები და ამერიკული ბარიერები

წყარო: realcleardefense ავტორი: სტივენ კუკი

🇺🇦 უკრაინა გადაიქცა იაფი, სიახლეებთან სწრაფად ადაპტირებადი დრონების ნამდვილ საბრძოლო ლაბორატორიად - FPV სისტემები, ოპტიკურ-ბოჭკოვანი უპილოტოები, რომლებიც უგულებელყოფენ რადიოელექტრონულ ბრძოლას. პენტაგონი კონკრეტული უკრაინული სისტემების ყიდვას აპირებს, თუმცა ჩნდება ლოგიკური შეკითხვა: რატომ არ შეიძლება, უბრალოდ ავდგეთ, ავიღოთ ის, რაც მუშაობს და პირდაპირ გადავცეთ ამერიკის არმიასა და საზღვაო ქვეითთა კორპუსს?

⚔️ უკრაინის ომში ყველანაირი პროცესი მიდის, როგორც რეალურ სატესტო პოლიგონზე, მაქსიმალურად ცოტა პროცედურული ბარიერით, ვიდრე ეს აშშ-ში ახასიათებს სამხედრო შესყიდვებს. საბრძოლო პირობებში დრონების გამოყენებამ აღნიშნული საშუალებების ტექნოლოგიური განვითარება ისე დააჩქარა, როგორც ამას ვერცერთი სტანდარტული საცდელ-საკონსტრუქტორო პროგრამა ვერ შეძლებდა. თუმცა ის, რაც ამართლებს, როგორც გადაუდებელი აუცილებლობის საბრძოლო საშუალება უკრაინაში, ავტომატურად ვერ მიიღებს აშშ-ში სერტიფიცირებას. მთავარი პრობლემა ამერიკული შეიარაღებული ძალების ინსტიტუციური უზრუნველყოფის სტრუქტურების მკაცრ პროცედურებშია.

🇺🇸 ამერიკული სტანდარტები (სისტემის უსაფრთხოება, საავიაციო ვარგისიანობა, ელექტრომაგნიტური გამოსხივების საფრთხეები) წლობით ტესტირებას მოითხოვს. მაგალითად, სისტემები, რომლებიც დამოკიდებულნი არიან GPS-ზე, უნდა აკმაყოფილებდნენ თავდაცვის დეპარტამენტის მოთხოვნებს სამხედრო GPS მიმღებების შესახებ, რათა უზრუნველყოფილი იყოს მდგრადობა რადიოელექტრონული ჩახშობის წინააღმდეგ. უკრაინელთა მიერ ძალიან ხშირად გამოყენებული კომერციული მიმღებები ამ მოთხოვნებს ტექნიკური გადაკეთებისა და ხანგრძლივი სერტიფიცირების გარეშე ვერ დააკმაყოფილებენ.

💻 ამას ემატება შეიარაღების პროგრამული უზრუნველყოფისა და ხელოვნური ინტელექტის პრობლემაც. უკრაინულ დრონებში დამიზნების ან ავტონომიურობის ელემენტების არსებობა იურიდიულ და ტექნიკურ ანალიზს უკიდურესად ართულებს. რადგან უკრაინული სისტემები ბრძოლის ველზე, კომერციული სენსორებისა და ღია კოდის გამოყენებით სწრაფად ახლდება, ისინი იშვიათად მოიცავს სრულ საწყის კოდს. ეს უკანასკნელი კი აუცილებელია კიბერუსაფრთხოების, პროგრამული შეცდომებისა და იარაღის არაგამიზნული ქცევის გამოსარიცხად. შესაბამისად, ამერიკული სტანდარტებით უსაფრთხოების შემოწმება შეუძლებელი ხდება, რაც სტრუქტურებს კოდის თავიდან დაწერას აიძულებს - ეს კი პროცესს წლობით აჭიანურებს.

⏳ სწორედ ეს არის ძირითადი პრობლემა - უკრაინული FPV და ბარაჟირებადი საბრძოლო მასალების სისტემები საომარ გარემოში, უკიდურესი ზეწოლის პირობებში ვითარდება კვირებზე და თვეებზე გათვლილ ვადებში. კომერციული კომპონენტები იცვლება და პროგრამული უზრუნველყოფა ახლდება უშუალოდ ბრძოლის ველზე. იმ დროისთვის, როცა კონკრეტული უკრაინული დიზაინი გაივლის აშშ-ის უსაფრთხოების, საავიაციო ვარგისიანობის, ლოგისტიკურსა თუ იურიდიულ შემოწმებებს, თავდაპირველი სისტემა უკვე ორი-სამი თაობით იქნება მოძველებული.

🎯 სანამ აშშ-ის ინსტიტუციები არ დანერგავენ ტესტირებისა და სერტიფიცირების დაჩქარებულ მეთოდებს, ამერიკაში უკრაინული დრონების უპირატესი ტექნოლოგიით გამოწვეული აღფრთოვანება მყვირალა სათაურებსა და საპილოტე შესყიდვებს ვერ გაცდება. შეიარაღებაში სრულად მიღებული სისტემები კი ბრძოლის ველზე იმდენად გვიან გამოჩნდება, რომ ამერიკის სამხედრო ძალებს ოპერატიული უპირატესობას ვერ მოუტანს.

Address

Tbilisi

Opening Hours

Monday 10:00 - 17:00
Tuesday 10:00 - 17:00
Wednesday 10:00 - 17:00
Thursday 10:00 - 17:00
Friday 10:00 - 17:00
Saturday 10:00 - 17:00
Sunday 10:00 - 17:00

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when სამხედრო ჟურნალისტთა საერთაშორისო ასოციაცია posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share