Mapio Cymru

28/08/2026

Enwyd llyn ar dir yr Iroquois yn “Ontario” canrifoedd yn ôl, yr enw yn golygu Dyfroedd Prydferth.

Er bod yna awgrym taw tarddiad yr enw “America” oedd ‘ap Meurig’ - sef perchennog llongau ym Mryste - nid oes yna ddigon o dystiolaeth i wneud hynny o bwys.

Hir oes felly i Lyn Ontario.

28/08/2026

Ontario was the name given to the lake by the Iroquois nation centuries ago.

Its meaning is “Beautiful Waters”.

Names have power. Lake Ontario is a powerful, meaningful name.

Long live !

01/08/2026

Pwysigrwydd enwau lleoedd Cymraeg yn un o themau’r drafodaeth “Pam achub iaith?” yng nghwmni Dr Owain Lewis a Dr Huw Williams ym Mhabell Cymdeithasau 2 heddiw.

01/08/2026

Chuffed that the , the Welsh Parliament continue to use our Cymraeg 2050 work as a basemap for their map of Wales at the National Eisteddfod.

01/08/2026

Hynod falch i weld bod Senedd Cymru yn parhau i ddefnyddio ein gwaith Cymraeg 2050 fel sail i’w map o etholaethau Cymru ar Faes yr Eisteddfod Genedlaethol eleni.

Stondin 1012-1014 Eisteddfod Genedlaethol Cymru

01/08/2026

Eisteddfod y Garreg Las!

Rhieni Dros Addysg Gymraeg

15/05/2026

Byd o Newid / The Wales Symposium 2026
[bilingual post, pls scroll down, diolch]

Mae Dr Gemma Bell, Uwch-Ymgynghorydd Amgylcheddol Environment Systems am ddefnyddio fel rhan o'u gwaith nhw i olrhain sut mae Cymru wedi newid yn ystod yr argyfwng hinsawdd, a pha ardaloedd o Gymru buasai'n gweddu cefnogaeth bellach gan grantiau.

https://mapdata.llyw.cymru

Dr Gemma Bell Environment Systems' Senior Environmental Consultant today mentioned as a possible solution for which areas of Wales are suitable for support with environmental grants.

Noddwyr y digwyddiad Llyfrgell Genedlaethol Cymru | The National Library of Wales heddiw oedd Environment Systems sponsored Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales's conference in Aberystwyth.

15/05/2026

Roedd gofyn i Grug Muse i gyfansoddi cerdd yn seiliedig ar fapiau hanesyddol yr Arolwg Ordnans o Aberfan wedi llwyddo yn ysgubol yng nghynhadledd 'Mapio Byd o Newid' yn yr Llyfrgell Genedlaethol Cymru | The National Library of Wales heddiw.

Prin bod yna gyflwyniad mewn cynhadledd erioed wedi bod mor deimladwy.

Mae'n debyg taw dyma'r unig achlysur i'r Orndans gynhyrchu map yn dilyn digwyddiad, gallwch weld y mapiau yma ar wefan Llyfrgell Genedlaethol Cymru:

https://syllwr.llyfrgell.cymru/6548085

Inviting the Welsh poet Grug Muse to compose and recite a triptych inspired by Ordnance Survey's incredible maps of Aberfan following the tragedy there was surely one of the most emotion-evoking presentations ever at a conference.

Congratulations to everyone involved Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales

Delweddau / images can be visited Llyfrgell Genedlaethol Cymru | The National Library of Wales's site : https://viewer.library.wales/6548085
and at the library itself in Aberystwyth.

15/05/2026

"Mapio Byd o Newid" / "Mapping a World of Change"
[this is a bilingual post, please scroll down, diolch]

Cwestiwn da yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru | The National Library of Wales am ddefnydd o dir yng Nghymru gan gwmnïau DU, mae'n debyg buasai yn declyn defnyddiol ar gyfer tyfiant o goed a phlanhigion sydd yn gweddu Cymru.

https://mapdata.llyw.cymru/

Great question at Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales' Symposium 2026 regarding the purchase of land in Wales to enable UK companies to hit their carbon targets, which isn't being used to grow indigenous species.

' "woodland opportunity maps" recommended as they could highlight areas suitable for more ethical planting.

Mae MapDataCymru'n ffynhonnell ar gyfer data'r sector cyhoeddus yng Nghymru, gan ddarparu platfform data ar y cyd i aelodau'r cyhoedd ac awdurdodau cyhoeddus.

15/05/2026

Yn mynychu Byd o Newid heddiw Llyfrgell Genedlaethol Cymru | The National Library of Wales is hosting 'Mapping a World of Change', joining online today. Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales